28 C
Phnom Penh

ប្រ​​​ជា​​​ពល​​​រដ្ឋរាប់​​​ម៉ឺន​​​នាក់​​​នឹង​​​មាន​​​សិទ្ធិ​​​កាន់​​​កាប់​​​ដី​​​ធ្លី​​​ដោយ​​​ស្រប​​​ច្បាប់​​​ ក្រោម​​​គោលនយោបាយ​​​ថ្មី

ដោយ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

បទវិភាគ

មន្ត្រី​​​រដ្ឋាភិបាល​​​ និង​​​អង្គការ​​​សិទ្ធិ​​​មនុស្ស​បាន​​​លើក​​​ឡើង​​​កាលពី​​​ម្សិលមិញ​​​ថា ​ប្រជាពល​​​​រដ្ឋ​​​រាប់​​​ម៉ឺន​​​គ្រួសារ ដែល​​​ភាគ​​​ច្រើន​​​មាន​ជាប់​ពាក់​​​​ព័ន្ធ​​​ក្នុង​​​ជម្លោះ​​​ដី​​​ធ្លី​​​នោះ នឹង​​​មាន​​​សិទ្ធិ​​​កាន់​​​កាប់​​​ដី​​​ធ្លី​​​ដោយស្រប​​​ច្បាប់​​​ក្រោម​​​នយោ​​​បាយ​​​ដ៏​​​មាន​​​មហិច្ឆតាថ្មី ប្រ​​​កាស​​​ដោយ​​​លោកនាយក​​​​រដ្ឋ​​​មន្ត្រី​​​​​​ ហ៊ុន​​​ សែន កាលពី​​​សប្ដាហ៍​​​មុន។

ទោះ​​​ជា​​​យ៉ាងណា  ក៏​​​នៅ​​​​​​មាន​​​ប្រ​​​ជាពលរដ្ឋ​​​រាប់​​​រយ​​​គ្រួសារ​​​នៅទូទាំងប្រ​​​ទេស ​​​ត្រូវ​​​បាន​​​ជាប់​​​ក្នុង​​​អន្ទាក់​​​តុលាការ​​​ពី​​​បទ​​​ញុះញង់ និង​​​ការ​​​កាន់កាប់ដីរដ្ឋ​​​ខុស​​​ច្បាប់។ លោក បេង​​​ហុង សុជាតិ ខេមរ៉ូ អ្នក​​​នាំ​ពាក្យ​​​ក្រសួងរៀប​​​ចំដែន​​​ដី​​​នគរូបនីយ​កម្ម ​និង​សំណង់បានមានប្រសាសន៍ថា “ ក្រសួង[រៀប​​​ ចំដែន​​​ដី​​​ នគរូបនីយកម្ម និង​​សំណង់​] កំពុង​​​ខិតខំ​ អនុវត្តគោល​​​នយោបាយ​​​កំណែ​​​ទម្រង់​​​ដី​​​ធ្លីរយៈពេល​​​វែងរបស់​​​​​​រដ្ឋាភិបាល​​​ តាម​​​រយៈ​​​ការ​​​ធ្វើ​​​តាម​​​គោលនយោបាយ​​​ថ្មី​​​ ក្នុង​​​ការ​​​ចេញប័ណ្ណ​​​​កម្មសិទ្ធិ​​​ដល់​​​ប្រ​​​ជាពល​​​រដ្ឋ”។ទោះ​​​បី​​​ជាលោក​​​​ ពុំ​​​មាន​​​តួលេខ​​​ពិតប្រាកដ​​​ក៏​​​ដោយ​​​ ក៏​​​លោក ​សុជាតិ ខេមរ៉ូ បានប៉ាន់​​​ប្រ​​​មាណថា តាមរយៈ​​​គម្រោង​​​នេះ “ប្រជា​​​ពល​​​រដ្ឋ​​​រាប់​​​ម៉ឺន​​​នាក់” នឹងមានសិទ្ធិកាន់​​​កាប់​​​ដី​​​ធ្លី​​​។

កាលពី​​​ថ្ងៃ​​​ទី​​​១៤​​​ខែ​​​មិថុនា លោក​​​ហ៊ុន ​សែន បាន​​​ប្រ​​​កាសអំពីគោល​​​នយោបាយកាន់​​​​ កាប់​​​ដី​​​ធ្លី​​​យ៉ាង​​​លម្អិត​​​មួ​​​យ​​​សម្រាប់​​​អ្នក​​​ភូមិ ដែល​​​រស់​​​នៅ​​​លើដី​​​ព្រៃ​​​របស់​​​រដ្ឋ ក្នុង​​​តំបន់​​​ដី​​​សម្បទាន​​​សេដ្ឋ​​​កិច្ច និង​​​ក្នុងអតី​​​ត​​​តំបន់​​​ព្រៃ​​​សម្បទាន​​​ហើយលោក​​​បាន​​​មាន​​​ប្រសាសន៍ថា លោកបាន​​​ទុក​​​ពេល​​​ប្រាំមួយ​​​ខែឲ្យ​​​ក្រសួង​​​ និង​​​អាជ្ញាធរខេត្ត​​​ ធ្វើការវាស់​​​វែង​​​ដី និង​​​ចុះ​​​បញ្ជី​​​កាន់​​​កាប់​​​ដី​​​ធ្លី​​​។

លោក សុជាតិ ខេមរ៉ូ មាន​​​ប្រសា​សន៍​ថាក្រុម​​​ការ​​​ងារ​​​ត្រូវ​​​បាន​​​បង្កើត​​​ឡើង​តាម​បណ្តា​ខេត្ត​​​នីមួយ​​​ៗ​​​ ដើម្បី​​​គូស​​​ផែនទី​​​ដី  និង​​​ប្រ​​​មូល​​​អត្ត​​​សញ្ញាណ​​​របស់​​​ប្រ​​​ជាពល​​​រដ្ឋ និង​​​តាម​​​ដាន​​​ប្រវត្តិ​​​នៃ​​​ការ​​​កាន់​​​កាប់​​​ដី​​​ធ្លីរបស់​​​ពួកគាត់។ ក្នុង​​​គ្រានេះ​​​ដែរ ក្រសួងរៀប​​​ចំដែន​​​ដី​​​​នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ លុបចោលកម្មវិធី ចូលរួម​​​កិច្ច​​​ប្រ​​​ជុំ​​​នៅក្រៅ​​​ប្រ​​​ទេស​​​ដែល​​​បាន​​​គ្រោង​​​ទុក​​​មួយ​​​ចំ​​​នួន ​​​​​​ដើម្បី​​​បំពេញ​ការងារ​ធ្វើ​កំណែទម្រង់​​​ក្នុង​​​រយៈពេល​​​ប្រាំមួយ​​​ខែ​​​នេះ។

ទោះ​​យ៉ាង​​​ណា​​​​​​  ផែនការ​​​ដែល​​​មានល្បឿន​​​​ លឿន​​​ និង​​​ហាក់​​​ដូចជា​​​ខ្វះ​​​សេចក្ដី​​​លម្អិត អំពី​​​របៀប​​​ក្នុង​​​ការ​​​ប្រ​​​គល់​​​សិទ្ធិ​​​កាន់​​​កាប់​​​ដី​​​ធ្លី​​​ទៅ​​​ឲ្យ​​​ប្រ​​​ជា​​​ពល​​​រដ្ឋ​​​ដោយ​​​របៀប​​​ណានោះ នៅ​​​តែជា​​​បញ្ហា​​​មិន​​​ទាន់​​​ដោះ​​​ស្រាយ​​​បាន​ច្បាស់​លាស់​នៅឡើយទេ។ នាសប្ដាហ៍​​​នេះ​​​ អង្គការ​​​សិទ្ធិ​​​មនុស្ស​​​ បាន​​​គូស​​​បញ្ជាក់​​​នូវ​​​ចំនួន​​​ដ៏​​​គួរ​​ឲ្យ​​​ភ្ញាក់​​​ផ្អើល​​​នៃ​​​ជម្លោះ​​​ដី​​​ធ្លី​​​ ដែល​​​បាន​​​បង្ក​​​ឲ្យ​​​ប្រ​​​ជា​​​ពល​​​រដ្ឋជាប់​​​​ក្នុងបណ្តឹងតុលាការ និង​​​បាន​​​ចោទ​​​សួរ​​​ថា តើ​គោល​​​នយោ​​​បាយ​​​ថ្មី​​​នេះ​​​នឹង​​​អាច​​​ជួយឲ្យ​​​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​​​រួច​​​ផុត​​​ពី​​​ការ​​​ចោទ​​​ប្រ​​​កាន់​​​ដែរ​​​ឬទេ?

លោក​​​ ចាន់​​​ សុវ៉េត អនុប្រធាន​​​ផ្នែកអង្កេត​របស់អង្គការ​​​សិទ្ធិមនុស្ស​​​អាដ​​​ហុក បាន​​​មាន​​​ប្រសាសន៍ថា “ ប្រសិនបើ​​​បណ្ដឹង​​​រដ្ឋប្បវេណី​ពាក់​​​ព័ន្ធ​​​នឹង​​​ជម្លោះ​​​ដី​​​ធ្លី​​​នឹង​​​ត្រូវ​​​គេ​​​ដោះស្រាយ ហើយ​​​ប្រ​​​ជាពល​​​រដ្ឋ​​​ត្រូវ​​​ទទួលបានដី​​​ ដែលខ្លួនបានតវ៉ាមែន​​​នោះ ចុះចំណែកឯប្រ​​​ជា​ពលរដ្ឋដែល​​​ត្រូវ​​​បាន​​​តុលាការចោទ​​​ប្រ​​​កាន​​​់​​​ និងកំពុង​ប្រឈមមុខនឹងការ​​​​​​ចោទ​​​ប្រ​​​កាន់​​​ នោះ គួរតែ​​​ត្រូវ​​​លើក​​​យក​​​មក​​​ពិចារណា​​​ ដើម្បី​​​ដោះលែង ​ឬក៏​​​លុបចោលបទចោទ​ទាំងអស់​​​តែម្ដង​​​តាម​​​រយៈ​​​យន្ដការច្បាប់​បាន​ដែរ​ឬទេ”។

លោក សុវ៉េត ដែល​​​បាន​​​កត់​​​សម្គាល់​​​ថាប្រជាពល​​​រដ្ឋ​​​រាប់​​​រយ​​​នាក់​​​ ត្រូវ​​​បាន​​​តុលា​ការ​ចោទ​​​ប្រ​​​កាន់​​​ពី​​​បទ​​​ឧក្រិដ្ឋ​​​ពាក់​​​ព័ន្ធ​​​នឹង​​​ជម្លោះ​​​ដីធ្លី​​​ កាល​​​ពី​​​ឆ្នាំ​​​មុន​​​នោះ បាន​​​ប៉ាន់​​​ស្មាន​ថា ​បច្ចុប្បន្ន​នេះ ​​​​​​ប្រ​​​ជាពល​​​រដ្ឋ​​​​​យ៉ាង​​​ហោច​​​ណាស់ចំនួន ​៣0.000គ្រួសារ ដែលជាប់​​​ពាក់​​​ព័ន្ធ​​​ក្នុង​​​ជម្លោះ​​​ដី​​​ធ្លី​​​  នឹង​​​មាន​​​សិទ្ធិ​​​កាន់​​​កាប់​​​ដី​​​ដោយស្រប​​​ច្បាប់​​​តាម​គោល​​​នយោបាយ​​​ថ្មីនេះ។

យោង​​​តាម​​​តួលេខ​​​របស់​​​អង្គការ​​​អាដហុក​​​បាន​​​ឲ្យ​​​ដឹង​​​ថា ប្រជាពល​​​រដ្ឋ​​​៤២៧​​​នាក់​​​ ត្រូវ​​​បានតុលាការ​​​ចោទ​​​ប្រ​​​កាន់​​​ពី​​​បទ​​​ធ្វើ​​​ការ​​​តវ៉ា​​​ទាមទារ​​​សិទ្ធិ​​​កាន់​​​កាប់​​​ដី​​​ធ្លី​​​កាល​​​ពី​​​ឆ្នាំ​​​មុន។ ក្នុង​​​ចំណោម​​​អ្នក​​​ទាំងនោះ មាន​​​៩៥​​​នាក់​​​ ត្រូវ​​​ចាប់​​​ខ្លួន និង​​​៤៨​​​នាក់​​​ត្រូវ​​​បាន​​​ផ្ដន្ទាទោស​​​ និង​​ត្រូវឃុំ​ខ្លួន។ ចំណែកឯប្រជាពល​​​រដ្ឋ​​​៤៩​​​នាក់​​​​ទៀត​​​ត្រូវ​​​បាន​​​ចាប់​​​ខ្លួន​​​តាំង​​​ពី​​​ខែ​​មករា នៃ​​​ឆ្នាំ​​​នេះ។

លោក សុជាតិ ខេម​​​រ៉ូ បាន​​​មាន​​​ប្រសា​សន៍ថា បញ្ហានៅត្រង់ថា តើ​​​ករណី​​​ទាំង​​​នេះនឹង​​​ត្រូវ​​​លុបចោល​​​តាមរយៈ​​​គោល​​​នយោបាយ​​​នេះឬ​​អត់​​​នោះ គឺ​​​មិនទាន់​​​ដឹង​​​ច្បាស់​​​នៅ​​​ឡើយ  ព្រោះវាមិនស្ថិតក្រោមសមត្ថកិច្ចរបស់ក្រសួងទេ។ លោក សំ ប្រ​​​ជាមានិត ប្រធាន​​​ខុទ្ទកាល័យ ក្រសួង​​​យុត្តិធម៌ បាន​​​មាន​​​ប្រសាសន៍ថាពុំ​​​មាន​​​គោលនយោបាយ​​​ថ្នាក់​​​ជាតិណាមួយ ​​​ដែល​​​បង្ហាញ​​​អំពី​​​ផលវិបាក​​​​​​ខាង​​​ផ្លូវ​​​ច្បាប់​​​ ដោយសារគម្រោង​​​ផ្ដល់សិទ្ធិ​​​កាន់​​​កាប់​​​ដី​​​ធ្លី​​​នេះ​​​ទេ។ផ្ទុយ​​​ទៅ​​​វិញ អាស្រ័យលើឆន្ទានុសិទ្ធិ​​​របស់​​​តុលាការ​ឬ​​​មន្ត្រី​​​តុលាការ​​​ប៉ុណ្ណោះ។ លោក ​​​ប្រ​​​ជាមានិត ​​​មាន​​​ប្រសាសន​៍ថា  “ករណី​​​នេះ វា​អាស្រ័យលើ​​​ចៅ​​​ក្រម​​​ស៊ើបសួរ ជាអ្នក​​​ពិនិត្យ​​​ឡើង​​​វិញ លើ​​​បណ្ដឹង​​នីមួយៗ”។

តាមមើលទៅ ​​​តុលាការ​​​មួយចំនួន ក្នុង​​ប្រទេសកម្ពុជា​​​កំពុង​​​ចាត់​​​វិធាន​​​ការខ្លះហើយ​​​។ ​កាល​​​ពី​​​ថ្ងៃ​​​អង្គារ សាលាដំបូង​​​ខេត្ត​​​សៀម​​​រាបបាន​​​​ពន្យារ​​​ពេល​​​បើកសវនាការ​​​ជំុនំជម្រះ​​ បន្ទាប់​​​ពី​​​ប្រជាពល​​​រដ្ឋ​​​ជាង​​​២០០​​​នាក់​​​ មក​​​ពី​​​ឃុំ​​​ត្បែង បាន​​​ប្រ​​​មូល​​​ផ្ដុំ​​​គ្នា​​​នៅ​​​ខាង​​​មុខ​​​តុលាការ ដើម្បីគាំទ្រ​តំណាង​​​របស់ខ្លួនបួន​​​នាក់ ​​​ដែល​​​ត្រូវ​​​បានតុលាការកោះ​​​ហៅឲ្យចូលខ្លួន​ពី​​​​​​​បទ “រំលោភ​​​យក​​​ទ្រព្យ​​​សម្បត្តិ​​​សាធារ​ណៈ”​ ​នៅក្នុង​ជម្លោះ​​​ដី​​​ធ្លីដ៏អូសបន្លាយ​​​នៅក្នុង​​​តំបន់នោះ។

មុន​​​នេះ​​​មួយថ្ងៃ មន្ត្រី​​​​​​ឃុំ និង​​​មន្ត្រី​​​ស្រុក បាន​​​ចាប់​​​ផ្ដើ​​ម​​​ប្រ​​​មូល​​​ទិន្នន័យ​​​របស់​​​គ្រួសារ​​​ ដែលមានជាប់ពាក់​​​ព័ន្ធ​​​នឹងជម្លោះ​​​ដី​​​ធ្លី​​​ ដោយ​​​សន្យាថា​​​ នឹង​​​ផ្ដល់​​​សិទ្ធិ​​​កាន់​​​កាប់​​​ដី​​​ធ្លី​​​ឲ្យ​​​ពួក​គាត់។ លោក ហៀប ថា មេឃុំត្បែង​​​ បានថ្លែង​ថា  “ពេល​​​ប្រ​​​ជាពលរដ្ឋ​​​ត្រូវបាន​​​គេ​​​ប្រគល់​​​សិទ្ធិ​​​កាន់​​​កាប់​​​ដី​​​នោះវា​​​បង្ហាញថា ពួកគាត់​​​គឺជាម្ចាស់ ​​​ដី​​​នោះ​​​​ដោយស្រប​​​ច្បាប់។ បទល្មើសដែល​​​ចោទ​​​ប្រ​​​កាន់​​​នោះ ក៏​​​គួរ​​​តែលុបចោល​​​ដែរ”៕

        ប្រែ​​​សម្រួល​​​ដោយ ហម សុផណ្ណា

​​​​​​

​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​

 

© 2022, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.

អត្ថបទទាក់ទង

អត្ថបទអានច្រើន

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស