26 C
Phnom Penh

គម្រោង​មនុស្ស​សាស្ត្រ នឹង​ចាប់​​ ផ្ដើម​នៅ​ឯ​សាកល​វិទ្យាល័យ​ភូមិន​្ទវិចិត្រ​សិល្បៈ​នៅ​ថ្ងៃ​នេះ​

ដោយ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

បទវិភាគ

មន្ត្រី​កម្ពុជានិង​មន្ត្រី​បារាំងនឹង​​ចាប់​ផ្ដើម​កម្មវិធី​គួរ​ឲ្យ​ចាប់​អារម្មណ៍មួយ​នៅ​ឯ​សាកល​​វិទ្យាល័យភូមិន្ទ​វិចិត្រ​សិល្បៈ​ (RUFA) នៅ​ថ្ងៃ​នេះ ដែល​ថ្ងៃ​ណាមួយ​អាច​នាំ​ឲ្យ​មាន​អ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវ​កម្ពុជា​កាន់​តែ​​ច្រើន​ទៀតធ្វើការ​​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​ឲ្យ​កាន់​តែ​សុី​ជម្រៅ​​ផ្នែក​​បុរាណ​វិទ្យា​ ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ​ ន​ិង​វិស័យ​ពាក់​ព័ន្ធ​ផ្សេងៗ​ទៀត​។

គម្រោង​មនុស្ស​សាស្ត្រ​ (Project Manusastra)ជា​ពាក្យ​សំស្ក្រឹត​មាន​ន័យ​ថាចំណេះ​ដឹង​ និង​វិទ្យា​សាស្ត្រ​ មាន​កម្ម​វិធី​រយៈ​ពេល​បី​ឆ្នាំ​ ​នៅ​ឯ​សាកល​វិទ្យា​ល័យ​ភូមិន្ទ​វិចិត្រ​សិល្បៈ​ ដែល​អាច​ផ្តល់​​សញ្ញា​បត្រ​ទទួល​ស្គាល់ទាំងនៅ​​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា និង​ប្រទេស​បារាំង​។គម្រោង​​នេះ ក៏​នឹង​រាប់​បញ្ចូល​ការ​បង្កើត​កម្មវិធី​ថ្នាក់​បរិញ្ញា​បត្រ​ជាន់​ខ្ពស់​នៅ​ឯ​សាកល​វិទ្យាល័យ​ភូមិន្ទវិចិត្រ​សិល្បៈ​ ហើយ​​បន្ទាប់​មក​បង្កើត​មជ្ឈមណ្ឌល​ស្រាវ​ជ្រាវ​ថ្នាក់​ក្រោយ​ឧត្តម​នៅ​​សាកល​វិទ្យា​ល័យ​នេះ​ផង​ដែរ។

លោក​ ដេតថាចប្រធាន​គម្រោង​ និង​ជា​ភាសាវិទូ​បារាំង​ឯក​ទេស​​ភាសា​ខ្មែរ​ ដែល​បង្រៀន​នៅ​វិទ្យាស្ថាន​ Inalco ជា​វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​​បារាំង​ផ្នែក​ភាសា​ និង​អរិយធម៌​លោក​ខាងកើតមាន​ប្រសាសន៍​ថា វគ្គ​សិក្សានឹង​មាន​មុខ​វិជ្ជា​សំខាន់ៗបី។ និស្សិត​នឹង​សិក្សា​ពី​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ បុរាណ​​វិទ្យា ប្រវត្តិ​សិល្បៈ​ សិលា​ចារឹក និង​ភាសា​វិទ្យា ព្រមទាំង​នរវិទ្យា​ផងដែរ។

គោល​បំណង​នៃកម្មវិធីនេះ គឺ​ដើម្បី​​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រសើ​រឡើង​នូវ​ថ្នាក់​ឧត្តម​សិក្សានៅ​កម្ពុជាផ្នែក​មនុស្ស​ជាតិដែល​ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ក្នុង​ស្រុក​អាច​ចូល​រួម​ចំណែក​ថែម​ទៀត​​​ដល់​​​វិស័យ​ទាំង​នេះ​ឲ្យ​ស្រប​តាម​និយាម​អន្ដរជា​តិ​​ និង​អាច​នាំ​ឲ្យ​សហ​សេវិក​លោក​ខាង​លិច​របស់​ខ្លួនកែ​ប្រែ​ផ្នត់​គំនិត​​ជាមូល​ដ្ឋាន​ខ្លះរបស់​ពួកគេ​។

ដោយ​បង្កើត​ឡើង​តាមរយៈ​​អង្គ​ភាព​ស្រាវ​​​​ជ្រាវ​មួយ​នៃ​ស្ថាប័ន​សំខាន់​ៗពីរ​នៅ​ក្នុង​​​ប្រទេស​បារាំង​នោះគម្រោង​មនុស្ស​សាស្ត្រ​ ​​មាន​រយៈ​ពេល​បួន​ឆ្នាំ​ទើប​បង្កើត​បាន​ ដោយ​មាន​ការ​គាំ​ទ្រ​ពី​អង្គការ​អន្ដរជាតិនិង​អង្គការ​បារាំង​ជាច្រើន​ រួមជាមួយ​ក្រសួង​វប្បធម៌​​​កម្ពុជា​ ​​​ដែល​ស្ថាប័ន​​របស់ខ្លួន​មាន​​សាកល​វិទ្យា​​ល័យ​ភូមិន្ទវិចិត្រ​សិល្បៈ​ផង​ដែរ។ លោក​ ហឹម​ ឆែមរដ្ឋ​មន្ត្រី​ក្រសួង​វប្បធម៌​ ក៏​នឹង​ធ្វើ​ជា​អធិបតី​ភាព​ក្នុង​ពិធី​សម្ពោធ​នៅ​ព្រឹក​នេះ​ផង​ដែរ។

លោកស្រី​​ មា៉នូអែ៊ល ហ្វ្រង់ (Manuelle Franck) អនុ​ប្រធាន​គណៈ​កម្មាធិការ​វិទ្យា​សាស្ត្រ​នៅ​​វិទ្យាស្ថាន​ Inalco ដែល​បង្កើត​គម្រោង​នេះ​​ដោយ​មាន​ការ​សហ​ការ​ជា​មួយ​​មជ្ឈមណ្ឌល​ជាតិ​​បារាំង​សម្រាប់​ស្រាវ​ជ្រាវ​​វិទ្យាសាស្ត្រ​ (CNRS) បានថ្លែងថា “ នេះ​​ជា​​ការ​ប្ដេជ្ញា​ដ៏ខ្លាំង​មួយ​”។

លោក​ស្រីហ្វ្រង់បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថាសញ្ញា​បត្រ​ដែល​និស្សិត​កម្ពុជា នឹង​ទទួល​ពី​វិទ្យាស្ថាន​​ Inalco គឺជា​សញ្ញា​បត្រ​កម្រិត​សា​កល​វិទ្យា​ល័យ​ដំបូង​ ជា​ផ្នែក​នៃ​កម្មវិធី​ភាសា​ខ្មែរ​ អក្សរ​សាស្ត្រ​​ និ​ងអរិយធម៌​ខ្មែរ។ លោក​ស្រីបាន​បន្ថែមថា “ អ្វីដែល​យើង​សង្ឃឹម​ គឺ​បន្ទាប់ពី​នោះ​មក​​ត្រូវ​បណ្តុះ​បណ្តាល​​និស្សិត​រៀនកម្រិតថ្នាក់​បរិញ្ញា​បត្រ​ជាន់​ខ្ពស់​​ និងថ្នាក់​បណ្ឌិត ដែល​នឹង​បន្ថែម​ចំណេះ​ដឹង​ និង​ធ្វើ​ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​ថ្មី​អំពី​កម្ពុជា”។

លោក​ស្រី​ ហ្វ្រង់ ដែល​មក​ពី​ប្រទេស​បារាំង​ កាលពី​ចុង​សប្ដាហ៍​មុន​ ដើម្បី​ចូល​រួម​ពិធី​សម្ពោធ​នេះ បានថ្លែង​ថា គម្រោង​​នេះក៏​តម្រូវ​ផង​ដែរ​ឲ្យវិទ្យា​​ស្ថាន​​ Inalco បង្កើត​សញ្ញា​បត្រ​សាកល​វិទ្យា​ល័យ​ថ្មី​មួយ​ ដែល​និស្សិត​អាច​នឹង​ទទួល​បាន​ បន្ទាប់​ពី​បញ្ចប់​ទាំង​កម្មវិធីនេះនិង​កម្មវិធី​បុរាណ​វិទ្យា​រយៈ​ពេល​បួន​ឆ្នាំនៅ​សាកល​វិទ្យា​ល័យ​ភូមិន្ទវិចិត្រ​សិល្បៈ​ ជា​សញ្ញា​បត្រ​មួយ​ដែល​នឹង​រៀប​ចំ​ឲ្យពួកគេ​បន្ដ​យក​ថ្នាក់​បរិញ្ញា​បត្រ​ជាន់​ខ្ពស់​នៅ​ប្រទេស​បារាំងប្រសិន​បើ​ពួកគេ​ចង់​។

លោកស្រី​​ សាបផូ ប្រាយ​អិន (Sapho Briend) អ្នក​សម្រប​សម្រួល​គម្រោង​បាន​លើក​ឡើង​ថា និស្សិត​ដែលបាន​ចុះ​ឈ្មោះ​ហើយ នឹង​ចូល​រៀន​អំឡុង​ខែ​ឈប់​សម្រាក​របស់​សាកល​វិទ្យា​ល័យ​ភូមិន្ទ​វិចិត្រ​សិល្បៈ​ក្នុង​ខែ​កក្កដា សីហា និង ខែ​កញ្ញា សម្រាប់​រយៈ​ពេល​បី​ឆ្នាំ​បន្ដ​បន្ទាប់។ លោក​ស្រីបាន​ថ្លែង​ថា“វានឹង​មាន​ការ​ពិបាក​​ណាស់​។ ពួកគេ​​

នឹង​ចូល​រៀន​ចាប់​ពី​ម៉ោង​៧ៈ៣០នាទីព្រឹក​ ដល់​ម៉ោង​៥ៈ៣០​នាទី​ល្ងាចចាប់​ពី​ថ្ងៃ​ច័ន្ទ​ដល់​ថ្ងៃ​សៅរ៍…។ ពួក​គេ​គ្មាន​ថ្ងៃ​ឈប់​សម្រាក​សោះ​ឡើយ​”។ គម្រោងចូល​រៀន​​នេះ​មាន​ការ​តឹងតែង​ណាស់​​ អំឡុង​ពេល​សម្ភាស​ជាមួយបេក្ខ​ជន​សម្រាប់​កម្មវិធីនេះ។ យើង​បាន​សួរ​ពួកគេ​ថា ‘ ​​​តើ​អ្នក​ត្រៀម​បោះ​បង់​ថ្ងៃ​ឈប់​សម្រាក​របស់​អ្នក​ដែរ​ ឬទេ ?’ ។

លោក​ស្រីប្រាយ​អិនបាន​ថ្លែងថាត្រង់​ចំណុច​នេះនិស្សិត​បុរាណ​វិទ្យាចំនួន​២១រូបក៏​​​យល់​ស្រប​ដូច្នេះ​ដែរបន្ថែម​ទៅនឹង​និស្សិត​បួន​រូប ដែល​មកពី​សាកល​វិទ្យា​ល័យ​ជាតិ​នៃ​ប្រទេស​​​​ឡាវ និស្សិត​បារាំង​ពីររូប  ដែលមកពី​វិទ្យា​ស្ថាន  Inalco  ក្នុង​ទី​ក្រុង​បា៉រីស និង​គ្រូ​បង្រៀន​ម្នាក់​របស់សាកល​វិទ្យាល័យ​ភូមិន្ទ​វិចិត្រ​សិល្បៈ និស្សិត​ម្នាក់ ក្នុង​ចំណោម​និស្សិត

​ទាំង​នោះឈ្មោះណងម៉ានីដែល​ជា​និស្សិត​បុរាណ​វិទ្យា​ឆ្នាំ​ទី​៤។និស្សិត​អាយុ​២៣​ឆ្នាំ​រូបនេះ បាន​លើក​ឡើង​ថា “សុបិន​របស់​ខ្ញុំ​គឺ​ចង់​ក្លាយ​ជា​គ្រូ​បង្រៀន​ម្នាក់​នៅ​សាកល​វិទ្យា​ល័យ​ភូមិន្ទវិចិត្រ​សិល្បៈហើយ​ខ្ញុំ​ជឿ​ថាកម្មវិធី​នេះ​នឹង​ជួយ​ឲ្យ​ខ្ញុំ​សម្រេច​បាន​។ខ្ញុំ​យល់ថានេះ​ជា​ឱកាស​មាស​មួយ​ ដើម្បី​ធ្វើ​ឲ្យ​ចំណេះ​ដឹង​របស់​ខ្ញុំ​ប្រសើរ​ឡើង​ ជា​ពិសេស​ប្រសិន​បើ​ខ្ញុំ​ដាក់​ពាក្យ​សុំ​អាហារូបករណ៍​សិក្សា​នៅ​ក្នុងប្រទេស​បារាំង​សម្រាប់​ថ្នាក់​បរិញ្ញា​បត្រ​ជាន់​ខ្ពស់​ ឬ​ថ្នាក់​បណ្ឌិត​”។

ដោយ​​ទទួល​គ្រូ​បង្រៀន​មាន​​សញ្ញា​បត្រ​បរិញ្ញា​ជាន់​ខ្ពស់​ និង​បណ្ឌិត​នៅ​ឯសាកល​វិទ្យាល័យ​ភូមិន្ទ​វិចិត្រ​សិល្បៈ គឺ​ជា​ហេតុ​ផល​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​ហេតុ​ផល​ជា​ច្រើន​ដែល​លោក​ បុ៊ង​ សូវ៉ាតសាកល​វិទ្យា​ធិការ​ សាកល​វិទ្យាល័យ​ភូមិន្ទវិចិត្រ​សិល្បៈបាន​គាំ​ទ្រនូវ​​គម្រោង​​មនុស្ស​សាស្ត្រ​ តាំង​ពី​ដំបូងមក​។ លោក​បាន​ពន្យល់​ថា “យើង​ចង់​មាន​សាកល​វិទ្យា​ល័យ​មួយ​ ប្រកប​ដោយ​ស្ដង់​ដារ​គុណ​ភាព​ខ្ពស់​ដូច​បណ្ដា​សាកល​វិទ្យាល័យ​វិចិត្រ​សិល្បៈ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ដទៃ​ទៀត​ដែរ ហើយ​​ដើម្បី​ធ្វើ​ដូច្នោះ យើង​ត្រូវ​តែ​មាន​គ្រូ​បង្រៀន​​​ដែល​មាន​សមត្ថភាព​ខ្ពស់​របស់​យើង​ផ្ទាល់​ និង​​មាន​​ចំនួន​គ្រប់​គ្រាន់​”។

ឈ្មោះ ចាន់ អឿន ជា​និស្សិត​ឆ្នាំទី​២ដែល​បាន​ចុះ​ឈ្មោះ​សិក្សា​គម្រោង​មនុស្ស​សាស្ត្រ​បាន​លើក​ឡើង​ថាវគ្គ​សិក្សា​នេះនឹង​រៀន​ជា​ភាសា​បារាំង​ ជា​ភាសាមួយ​ដែល​​និស្សិត​កម្ពុជា​ផ្នែក​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ និង​បុរាណ​វិទ្យា​ត្រូវ​តែ​ចេះ​ស្ទាត់​​ ប្រសិនបើ​ពួកគេ​ពិត​ជា​ចង់​រៀន​ក្នុង​មុខ​វិជ្ជា​របស់ខ្លួន។ និស្សិត​រូប​នេះ​បន្ដ​ថា “ ប្រទេស​យើង​ត្រូវ​បាន​បារាំង​ត្រួត​ត្រា​រយ​ៈពេល​៩០​ឆ្នាំដែល​នេះ​​ជា​មូល​ហេតុ​ឯក​សារ​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ​ និង​បុរាណ​វិទ្យា​ភាគ​ច្រើន​​បំផុត​ត្រូវ​បាន​សរសេរ​ជា​ភាសា​បារាំង”។និស្សិត​អាយុ​២៥​ឆ្នាំ​រូប​នេះ ដែល​បាន​និយាយ​ថា ខ្លួន​បានធំ​ធាត់និង​បាន​ទៅ​ទស្សនា​ប្រាសាទសម័យ​អង្គរនៅ​ស្រុក​កំណើត​របស់​ខ្លួននៅ​ក្នុង​ខេត្ត​បន្ទាយ​មានជ័យ​ បាននិង​កំពុង​តែ​សិក្សា​ភាសា​បារាំង​តាំងពី​មាន​ការ​ចាប់​ផ្ដើម​រៀន​ភាសានេះនៅ​សាកល​វិទ្យាល័យ​នេះមកម្លេ៉ះ។

លោក ថាច មា​ន​ប្រ​សាសន៍ថា វិទ្យាស្ថា​ន​Inalco ដែល​រាប់​បញ្ចូល​ក្រុម​ស្រាវ​ជ្រាវ​ និង​និស្សិត​ចំនួន​៨.០០០​នាក់ ដែល​សិក្សា​ស្រាវ​ជ្រាវ​ផ្នែក​ភាសា និង​អរិយធម៌ចំនួន​៩៣​ បាន​និង​កំពុង​តែ​សិក្សា​ និង​បង្រៀន​ភាសា​ខ្មែរ​ជាងមួយ​សតវត្ស​មក​ហើយ។ លោក​បាន​បន្ដថា ការ​សិក្សា​ភាសា​អាសុី​អាគ្នេយ៍​ ដូច​ជា​ភាសា​ខ្មែរបាន​នាំ​ឲ្យ​ភាសា​វិទូ​លោក​ខាង​លិច​ធ្វើ​ការ​ពិនិត្យ​ឡើង​វិញ​នូវ​សញ្ញាណ​ខ្លះ​ដែល​ពួកគេ​ជឿថាមាន​លក្ខណៈ​​ជា​សាកល។ជា​ឧទាហរណ៍​ក្រុម​នៃ​នាម​ និង​កិរិយា​ស័ព្ទ​ ដែល​ពេល​មួយ​ត្រូវ​បាន​យល់​ព្រម​ឲ្យ​ធ្វើ​ការ​ពិនិត្យ​ឡើង​វិញ​ នៅ​ពេល​​ដែល​គេ​រក​ឃើញ​ថានាម​អាច​បម្រើ​ជា​កិរិយា​ស័ព្ទ​ក្នុង​ភាសាខ្មែរ​ និង​ភាសា​ខ្លះ​ទៀត។

លោក​ស្រី ហ្វ្រង់ បាន​លើក​ឡើង​ថា“ផ្នត់​គំនិត​ជា​ច្រើន​ក្នុង​ផ្នែក​សង្គម​សាស្ត្រ មនុស្ស​សាស្ត្រ ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ក្នុង​បរិបទ​ជាក់​លាក់​មួយ​ ជា​ពិសេស​គឺ​លោក​ខាង​លិច​”។លោក​ស្រី បា​ន​មា​ន​ប្រ​សាសន៍បន្ដ​ថា ការ​សិក្សា​អំពី​វប្ប​ធម៌​បរទេស​​​​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ការ​​ប្រឈម​នឹង​ផ្នត់​​គំនិត​​ទាំង​នោះ​។ លោក​ស្រី​បាន​បន្ថែមថា ​និស្សិត​កម្ពុជា​ ដែល​ត្រូវ​​បាន​បណ្តុះ​បណ្តាល​តាម​រយៈ​គម្រោង​មនុស្ស​សាស្ត្រថ្ងៃ​ណាមួយ​អាច​ចូល​រួម​ក្នុង​ការ​អភិវឌ្ឍ​ផ្នត់​គំនិត​ថ្មី​នៅ​ក្នុង​វិស័យ​ទាំង​នោះ៕​ ប្រែ​សម្រួល​ដោយចេវប៊ុននី​

© 2022, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.

អត្ថបទទាក់ទង

អត្ថបទអានច្រើន

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស