29 C
Phnom Penh

អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​មាន​ការ​ភ្ញាក់​ផ្អើលនឹង​របាយការណ៍សិទ្ធិមនុស្ស​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា

ដោយ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

បទវិភាគ

ការ​រំលោភ​សិទ្ធិដីធ្លី​និង​សិទ្ធិជន​​ជាតិ​ដើម​ភាគ​តិច​ពីសំណាក់​​រដ្ឋាភិបាល​ស្ថិត​ក្នុង​ចំណោម​កង្វល់​ដ៏ចម្បង​ដែល​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋា​ភិបាល​បាន​លើក​ឡើង​នៅ​ឯ​សិក្ខាសា​លា​មួយ​នៅ​ក្នុង​រាជ​ធានី​ភ្នំ​ពេញ​កាលពីម្សិល​មិញស្តី​ពី​ការ​វិវឌ្ឍរបស់​ប្រទេស​កម្ពុជាឆ្ពោះ​ទៅ​រក​ការ​​សម្រេច​បាន​នូវ​អនុសាសន៍​ជា​ច្រើន ដែល​​ពាក់​ព័ន្ធ​ទៅនឹង​សិទ្ធិមនុស្ស​របស់​អង្គការ​សហ​ប្រជា​ជាតិ។
ដើម្បី​ចូល​រួម​នៅ​ក្នុង​ដំណើរ​ការ​ពិនិត្យ​ឡើង​វិញ​ជាទៀងទាត់​ជា​សាកល​របស់​ក្រុម​ប្រឹក្សា​សិទ្ធិមនុស្ស​អង្គការ​សហ​ប្រជា​ជាតិ​សម្រាប់​​ប្រទេស​ជា​សមាជិក​ទាំង​អស់  ប្រទេស​​កម្ពុជា​បាន​ទទួល​យក​អនុសាសន៍ទាំង​៩១ ដែល​អង្គ​ការ​សហ​ប្រជា​ជាតិ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​ក្នុងឆ្នាំ​២០០៩។

ដោយ​ក្តោប​លើ​​អ្វី​ៗ​គ្រប់​យ៉ាង​ចាប់​ពី​កុមារ​រហូត​ដល់​ដី​ធ្លី អនុសាសន៍ទាំង​នោះ​ស្រពិច​ស្រពិល​ណាស់។ ពួកគេ​បាន​ជំរុញ​ឲ្យ​រដ្ឋា​ភិ​បាល​ “ ​ដោះស្រាយឫសគល់​” នៃ​វិសមភាព​យេនឌ័រ ជា​គំរូ​​ និង​ “ ធ្វើឲ្យ​ប្រាកដ” ថា សហ​ជីពដំណើរ​ការ​ដោយ​សេរី។

ប្រទេស​កម្ពុជា​គ្រោងដាក់​ជូន​របាយ​ការ​ណ៍​ដំបូង​របស់​ខ្លួន​ស្តីពី​ការ​វិវឌ្ឍឆ្ពោះ​ទៅរក​ការ​សម្រេចបាន​អនុសាសន៍​ទាំងនោះ​កាល​ពី​ខែ​តុលា មុន​ពេល​បង្ហាញខ្លួន​នៅ​ចំពោះ​មុខ​​​ក្រុម​ប្រឹក្សា​នេះ​នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង​ហ្សឺណែវ នៅ​​ដើម​ឆ្នាំ ​២០១៤។

អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​ចាប់ពី​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​ផ្លូវការ​រហូត​ដល់​សហ​គមន៍​ជន​ជាតិ​ដើម​ភាគតិច​ មាន​ពេល​រហូត​ដល់​ចុង​ខែ​មិថុនា ដើម្បី​ដាក់​របាយ​ការណ៍​របស់​ខ្លួន​រួម​គ្នា​ទៅ​អង្គ​ការ​សហ​ប្រជាជាតិ​ស្តី​ពី​ការ​វិវឌ្ឍ​របស់​រដ្ឋា​ភិបាល​ ហើយ​បាន​ជួប​ប្រជុំ​គ្នា​កាល​ពី​ម្សិល​មិញ​ដើម្បី​ចាប់​ផ្តើម​ដំណើរ​ការ​នោះ។ នេះ​ក៏ជា​ឱកាស​របស់​ខ្លួន​ដើម្បី​លើក​ឡើង​ពី​អនុសាសន៍ថ្មី​ៗ។

ចំពោះ​ការ​​ចូលរួម​របស់​ខ្លួន គណៈ​កម្មា​ធិ​ការ​សិទ្ធិមនុស្ស​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា​ដែល​ទទួលបន្ទុក​ដឹកនាំ​រដ្ឋាភិបាល​តាម​រយៈ​ដំណើរ
ការ​ត្រួត​​ពិនិត្យ​ឡើង​វិញ​របស់​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ​ អះ​អាងថា ​ខ្លួន​សម្រេច​បាន​ទាំង​អស់ លើក​លែង​តែ​អនុសាសន៍​​ចំនួន​១០​ក្នុង​ចំណោម​អនុសា​សន៍ទាំង​៩១​ហើយ​កំពុង​តែ​ដំណើរ​ការ​ដោះ​ស្រាយអនុសាសន៍​ដែល​នៅ​សេស​សល់​។

អ្នកស្រី​​ វ៉ែន សាមិន ជន​ជាតិ​ភាគតិច​សួយ​មក​ពី​ខេត្ត​កំពង់​ស្ពឺ​ចង់​បាន​អនុសា​សន៍​នេះ​ដើម្បី​អំពាវនាវ​ឲ្យ​មាន​ការ​ការពារ​ជន​ជាតិ​ភាគតិច​បន្ថែម​ទៀត​ដូច​ជា​អ្នក​ស្រី​ជាដើម។

អ្នកស្រី​ សាមិន ដែល​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​គម្រោ​ងផ្តល់​ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិដី​ទូទាំង​ប្រទេស​ ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ ហ៊ុន សែន ថា​បាន​គាបសង្កត់​សហគមន៍របស់​អ្នក​ស្រី​ឲ្យ​បោះបង់​ដី​ដូនតា​របស់​ខ្លួន​​ជា​ច្រើន។

ការ​ស្ទង់​មតិ​សហគមន៍​ជន​ជាតិ​ដើម​ភាគ​តិច​ទូទាំង​ខេត្ត​រតនគិរីបាន​ចេញ​ផ្សាយ​កាលពី​សប្តាហ៍មុន​បាន​រកឃើញ​ថា ជន​ជាតិ​ភាគតិ​ចជាច្រើន​ក្រុម​នៅ​ទី​នោះ​កំពុង​ប្រឈម​នឹង​បញ្ហាដូចគ្នានេះ។

អ្នក​ស្រី ខា ស្រស់​ ជន​ជាតិ​ភាគតិច​កួយ​មក​​ពី​ខេត្ត​ស្ទឹង​ត្រែង​​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​រដ្ឋាភិ​បាលពី​បទ​មិន​យក​ចិត្ត​ទុកដាក់​ចំពោះ​​ផល​ប្រយោ​ជន៍
របស់​ជន​ជាតិ​ភាគតិច។

អ្នក​ស្រី​បាន​និយាយ​ថា “ នៅ​ពេល​ដែល​មាន​​ការ​អភិវឌ្ឍ ពួកគេ [អាជ្ញាធរ] មិន​អនុ​ញ្ញាតឲ្យ​ជនជាតិ​ភាគតិច​ផ្តល់​យោបល់​ទេ។ ពួកគេ​មើល​ងាយ​យើង​ណាស់។ ពួកគេ​គិតថា យើង​​គឺ​ជាជន​ជាតិ​ដើម​ភាគតិច​ ហើយ​មិន​ចេះ​អក្សរ។​ខ្ញុំ​សូម​ឲ្យ​ពួកគេ​អនុញ្ញាតឲ្យ​ជន​ជាតិ​ដើម​ភាគតិច​ចូលរួម​ផង”។

លោក ណេល វ៉េនស្តេន (Neil Weinstein)​អ្នក​ពិគ្រោះ​យោបល់​ប្រចាំ​វិទ្យាស្ថានគ្រប់​គ្រងប៉ែក​ខាង​កើត​និង​ខាងលិច​មាន​មន្ទិល​សង្ស័យអំពី​របាយ​ការ​ណ៍វិវឌ្ឍន៍របស់​រដ្ឋាភិបាល។

លោក​បាន​មាន​ប្រសាសន៍នៅ​សិក្ខា​សាលា​នោះ​ថា “មាន​ការ​លើក​ឡើង​ពី​កង្វល់​ជា​ច្រើន​​កាលពី​ឆ្នាំ​២០០៩ ហើយ​នៅ​តែមាន​រហូត​ដល់សព្វ​ថ្ងៃនេះ”។
“ឧទាហរណ៍​ ប្រសិនបើ​អ្នក​ក្រឡេក​មើល​អនុសាសន៍ទាំងនេះ​ គេនិយាយ​អំពី​ការ​ធា​នា​​សេរីភាព​នៃ​ការ​បញ្ចេញ​មតិ និង​សេរី​ភាព​សារព័ត៌មាន​​ជាពិសេស​សម្រាប់​ការ​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស និង​អ្នក​កាសែត។ វានិយាយ​អំពី​ការពិភាក្សារវាង​រដ្ឋាភិបាល​ និង​សង្គម​ស៊ីវិល​ក្នុង​ការ​ដោះ​ស្រាយ​ការ​ចាប់​យក​ដីធ្លី​ និង​ការ​បណ្តេញចេញ​ពីដី។​ ហើយ​វានិយាយ​អំពី​ការ​​ធ្វើការ​ដើម្បី​ធានា​ឲ្យ​មាន​ប្រព័ន្្ធតុលាការ​​​មិន​លម្អៀង​”។

អង្គកា​រសិទ្ធិមនុស្ស​លើក​ឡើង​ថា រដ្ឋា​ភិ​បាល​នៅ​តែ​មិន​ទាន់​ទទួល​បាន​ជោគ​ជ័យ​លើ​បញ្ហាទាំងនេះឡើយ។ លោក​ នូ​ ស្ថាប៉ាធៀ​ សមាជិក​គណៈ​កម្មាធិ​ការ​សិទ្ធិមនុស្ស​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ ដែល​​បាន​ចូលរួម​សិក្ខាសាលាជំនួស​លោក សម្បត្តិ​ បាន​ស្វាគមន៍ការ​ផ្តល់​យោបល់​មក​វិញ​ពីអង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាលនានា។

លោក​បាន​មាន​ប្រសាសន៍ថា​ “ ជួន​កាល​ រដ្ឋាភិបាលមិន​អាច​មើល​ឃើញ​ចំណុច​ដទៃ​ឡើយ​ ខ្ញុំ​អាច​ទទួល​យក​បាន ដូច្នេះ​សង្គម​ស៊ីវិលត្រូវ​តែ​លើកឡើង​​ពី​បញ្ហានោះ។ ពិត​មែនហើយ យើង​ត្រូវ​ការ​សង្គម​ស៊ី​វិល ពួក​គេ​គឺ​ជា​ភ្នែក​និង​ត្រចៀក…ប្រសិនបើ​អស់​លោក​​រាយ​ការ​ណ៍ [មក​យើង] យើង​នឹង​ពិចារណាពី​រឿង​នោះ”៕

    ប្រែសម្រួលដោយ​ សោម សារុន

© 2022, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.

អត្ថបទទាក់ទង

អត្ថបទអានច្រើន

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស