កូន​​តូចៗ​​របស់​​ទណ្ឌិត​​ចូល​​រួម​​​ប្រារព្ធ​​ទិវា​​កុមារ​​អន្តរ​ជាតិ​​នៅ​​មណ្ឌល​​កែប្រែម-២​នៅ​ភ្នំពេញ ​

ក្នុង​ចំណោម​មនុស្ស​​​​ជា​ច្រើន​ស្លៀក​ពាក់​ឯកសណ្ឋាន​ពណ៌ខៀវ​នោះ គេ​មើល​ឃើញ​​មនុស្ស​​មួយ​ចំនួន​​តូច​មក​​​ពី​​​​មណ្ឌល​កែប្រែ​ម-២​​​ នៃ​ពន្ធនាគារ​ព្រៃស​ច្បាស់​ជាង​គេ​។​​​ ​ហើយ​​​អ្វី​​​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ពួកគេ​​​​ ​ខុស​ប្លែក​ពីគេ​ មិន​​​​​​មែន​​​ត្រឹម​​​តែ​សម្លៀក​បំ​ពាក់​នោះ​​​ទេ​ គឺ​​ “ទណ្ឌិត​ទាំង​នេះមិន​បាន​ប្រព្រឹត្ត​បទ​​ល្មើស​ និង​​គ្មាន​ទោស​​ដើម្បី​តវ៉ាឡើយ​”។

លើស​​​ពី​​​នេះ កុមារ​មួយ​ចំនួន​នៅ​បៅ​ដោះ​នៅឡើយ ហើយ​ខ្លះ​ទៀត​ទើប​តែ​ចេះ​វារ។ ពួកគេ​ទាំង​អស់​ស្ងប់ស្ងាត់​ បើក​ភ្នែក​ធំៗ ហើយ​តោង​ម្ដាយ​យ៉ាង​ស្អិត​ ដែល​ពួកគេ​ជាច្រើន​កំពុង​ជាប់​ពន្ធនាគារ​ពីបទ​​ល្មើស​តូច​តាច​ ឬ​ក៏​ពីបទ​ល្មើស​គ្រឿង​ញៀន​​នៅ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​មួយ​ដែល​ផ្ដល់​មូល​និធិ​មិន​គ្រប់​គ្រាន់​មាន​ទណ្ឌិត​​​ច្រើន​​​ហួស​​​កម្រិត​ និង​ធ្វើការ​ហួស​កម្លាំង​។​ កុមារ​ជា​ច្រើន​ក្នុង​​​​ចំណោម​កុមារ​ទាំង​​​នោះ​​​មិន​ដែល​​​ស្គាល់​​​​ជីវិត​នៅ​ខាង​ក្រៅ​ពន្ធនាគារ​ ដែល​មាន​ដំបូល​កញ្ចក់​បែក​បាក់​នោះ​ទេ។

ពន្ធនាគារ​តែង​តែ​ខ្វះ​តម្រូវ​ការ​ជា​មូល​ដ្ឋាន​​សម្រាប់កុមារ​ ដូចជា ការ​ផ្គត់​ផ្គង់​ថ្នាំ​សង្កូវ​ ស្បៀង​អាហារ​ និង​ការ​អប់រំ។

នៅ​​​ថ្ងៃ​​​ប្រារព្ធ​​​​ទិវា​កុមារ​អន្តរ​ជាតិ កាលពី​ថ្ងៃ​សៅរ៍​ ស្ថិតិ​ថ្មី​បំផុត​​បង្ហាញ​ថា នៅ​កម្ពុជា​​​ មាន​ក្មេងៗ​ចំនួន​៥៨​នាក់ បាន​ជាប់​ពន្ធនាគារ​ជាមួយ​ឪពុក​ម្ដាយ​របស់​ខ្លួន​នៅ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​ចំនួន​១៤នៅ​​​ទូទាំង​​​ប្រទេស​ប្រទេស​កម្ពុជា។

ហើយ​​​ក៏​​​មាន​កូនៗ​របស់​មន្ត្រី និង​បុគ្គលិក​ពន្ធនាគារ​ចំនួន​៤០០​នាក់​ផង​ដែរ នេះមាន​ន័យ​ថា ក្មេង​​​ៗទាំង​​​នេះ​​​​ជា​រឿយៗ​ចំណាយ​ពេល​វេលា​នៅ​ខាង​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​ ដែល​ឪពុក​​ម្ដាយ​របស់​ពួកគេ​ធ្វើការ​នៅ​ទីនោះ។ មាន​ទណ្ឌិត​​ជា​អនីតិជន​​ចំនួន​៤៤៦​នាក់ ដែល​មាន​អាយុ​ក្រោម​១៨​ឆ្នាំ និង​មាន​ស្ត្រី​មាន​ផ្ទៃ​ពោះ​ចំនួន​១៥នាក់ ជាប់​ពន្ធនាគារ​ទាំង​១៤នៅ​ក្នុង​​​ប្រទេស​នេះ។

ក្នុង​ចំណោម​ពន្ធនាគារ​ទាំង​អស់នេះ​ មណ្ឌល​កែប្រែ​ម-២ ​ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ មាន​កូន​របស់​ទណ្ឌិត​ជិត​២០​នាក់ កូន​របស់​មន្ត្រី​ពន្ធនាគារ​ចំនួន​៧៣​នាក់ ​អនីតិជន​ចំនួន​១៦៥​នាក់ និង​ស្ត្រី​មាន​ផ្ទៃ​ពោះ​ចំនួន​ប្រាំពីរ​នាក់។ កាល​ពី​ថ្ងៃ​សុក្រ ដើម្បី​ប្រារព្ធ​ទិវា​កុមារ​អន្តរជាតិ​បុគ្គលិក​មក​ពី​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​លីកាដូ បាន​ចែក​អំណោយ​ លេង​ល្បែង​កម្សាន្ត​ និង​ឲ្យ​ពួកគេ​បាន​សម្រាក​មួយ​រយៈ​ខ្លី​ពី​ការងារ​ដ៏​​​លំបាក​នៅឯ​ពន្ធនាគារ​ទាំង​១៤​។

លោកស្រី ណាលី ពីឡូក (Naly Pilorge) នាយិកា​អង្គការ​លីកាដូ បាន​​មាន​ប្រសាសន៍​ថា អង្គការ​របស់​លោកស្រី​ពុំ​មាន​តួនាទី​សម្រេច​​​ថា តើ​កុមារ​គួរ ឬ​មិន​គួរ​នៅ​ជាមួយ​ម្ដាយ​របស់​ពួកគេ​នៅ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​ ឬ​អត់​នោះទេ​។

លោកស្រី​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា “ វា​ស្មុគ​​ស្មាញ​ខ្លាំង​ណាស់​”។ ម្យ៉ាង​វិញ​ទៀត​ ក្មេងៗ​មិន​គួរ​ធំធាត់​ឡើង​នៅ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​ទេ។ ប៉ុន្តែ​ វា​រឹត​តែ​គ្រោះ​ថ្នាក់​ថែម​ទៀត ប្រសិន​បើ​​ឲ្យ​ពួកគេ​រស់​នៅ​ឆ្ងាយ​ពី​ម្ដាយ​របស់​ពួកគេ”។

លោ​កស្រី​បាន​បន្ត​ថា “ យើង​ព្យាយាម​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រាកដ​ថា ប្រសិន​បើ​ក្មេងៗ​ត្រូវ​រស់​នៅ​កន្លែង​ផ្សេង​ ពួកគេ​ត្រូវ​តែ​អាច​មក​ជួប​ម្ដាយ​របស់​ខ្លួន​ ដើម្បី​រក្សា​ទំនាក់​ទំនង​រវាង​ម្ដាយ​និង​កូន​ ហើយ​ប្រសិន​បើ​ពួកគេ​នៅ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​ ពួកគេ​ត្រូវ​តែ​ទទួល​បាន​ការ​អប់រំ និង​ការ​ការពារ​ ព្រម​ទាំង​សេវា​ផ្សេងៗ​ទៀត​”​។

ច្បាប់​ពន្ធនាគារ​បាន​ហាម​មិន​ឲ្យ​ទណ្ឌិត​ទុក​កូន​ជាមួយ​ពួកគេ​នៅ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​លើស​ពី​អាយុ​៣ឆ្នាំ​នោះ​ទេ។ ការ​ហាម​ប្រាម​នេះ​​កើត​មានឡើង​បន្ទាប់​ពី​មាន​ការ​ដាក់​បញ្ចូល​មាត្រា​​ថ្មី​មួយ​​ក្នុង​ច្បាប់​​ស្តី​ពី​ពន្ធនាគារ​​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១១​​ដើម្បី​​បន្ថយ​​អាយុ​ពួកគេ​ពី​៦​ឆ្នាំ​​។

លោក មិញ សារឿន អនុ​ប្រធាន​ផ្នែក​អប់រំ​នៃ​មណ្ឌល​កែប្រែ​ម-២ ​មាន​ប្រសាសន៍​​ថា “ ខ្ញុំគិត​ថា ការ​បន្ថយ​អាយុ​ពី​៦​ឆ្នាំ មក​ត្រឹម​៣ឆ្នាំ គឺ​ល្អ​​ណាស់​សម្រាប់​កុមារ។ កុមារ​​មិន​បាន​ធ្វើ​អ្វី​ខុស​នោះ​ទេ។ ហេតុ​អ្វី​ពួកគេ​ត្រូវ​នៅ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​? ​កាន់​តែ​ឆាប់​ចេញ​ពី​ពន្ធនា​គារ​ ពួកគេ​កាន់​តែ​មាន​ការ​អភិវឌ្ឍ​។ ប្រសិន​បើ​សមាជិក​គ្រួសារ​របស់​ពួកគេ​ចង់​យក​ពួកគេ​ចេញ​ពី​ពន្ធនាគារ​មុន​អាយុ​៣ឆ្នាំ​នោះ យើង​ក៏​អនុញ្ញាត​ដែរ​”។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏ដោយ ច្បាប់​នេះ​មិន​បាន​អនុវត្ត​ឲ្យ​បាន​តឹង​រ៉ឹង​​ទេ។ ទណ្ឌិត​ម្នាក់​នៅ​ឯ​មណ្ឌល​កែប្រែ​ម-២ ​បាន​ជាប់​​ពន្ធនាគារ​ជាមួយនឹង​កូន​ប្រាំ​នាក់​របស់​គាត់ ដែល​មាន​អាយុ​ចាប់​ពី​២ឆ្នាំ​ដល់​៨​ឆ្នាំ។ ហើយ​កូន​​ពីរ​នាក់ ក្នុង​ចំណោម​កូន​​ទាំង​ប្រាំ​នាក់​​នោះ មាន​រូប​រាង​ខុសពី​ធម្មតា​។

យោង​តាម​លោក អែននី ស្ការ៉េន​ប្រូច​ (Anne Scharrenbroich) អ្នក​ពិគ្រោះ​យោបល់​​ផ្នែក​ចិញ្ចឹម​កុមារ​​​​ជាប់​ពន្ធនាគារ​ប្រចាំ​​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​​លីកាដូ បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា ស្ត្រី​នេះ​បាន​​បដិសេធ​មិន​ឲ្យ​គេ​យក​កូន​ច្បង​បី​នាក់​របស់​គាត់​ទៅ​ចិញ្ចឹម​​ទេ​ ដរាបណា​ទោស​របស់​​គាត់​មិន​ទាន់​បាន​ចប់​នៅ​ក្នុង​ខែ​មិថុនា​នោះ។ ប្ដី​របស់​គាត់​ក៏​ជាប់​ពន្ធនាគារ​ក្នុង​មណ្ឌល​កែប្រែ​ម-១ ផង​ដែរ។​ ប្ដី​ប្រពន្ធ​នេះ ដំបូង​ឡើយ​ជាប់​ពន្ធនាគារ​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​ប៉ៃលិន​ កាលពី​ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​២០១១ ហើយ​ត្រូវ​បាន​ផ្ដន្ទាទោស​​ឲ្យ​ជាប់​​ពន្ធនាគារ​ជា​ថ្មី​កាល​ពី​ខែ​មករា​ ឆ្នាំ​២០១២​ពី​បទ​ជួញដូរ​គ្រឿង​ញៀន​។

លោក សារឿន បាន​មាន​ប្រសាសន៍​​អំពី​កូន​ៗរបស់​ស្ត្រី​ទណ្ឌិត​រូប​នេះ​ថា “ កូន​របស់​គាត់​ខ្លះ​​អាយុ​លើស​ពី​​៣ឆ្នាំ ប៉ុន្តែ​​ពុំ​មាន​សមា​ជិក​គ្រួសារ​ណាមួយ​ចង់​យក​កូន​ៗ​ទាំង​នោះ​ចេញ​ក្រៅ​ពន្ធ​នាគារ​​ទេ ដូច្នេះ​ពួកគេ​ត្រូវ​បន្ដ​នៅ​ទីនេះ”។ លោក​បាន​បន្ថែម​ថា អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​ត្រៀម​ជួយ​កុមារ​ទាំង​នោះ​ ​ក្នុង​កាលៈ​ទេសៈ​បែប​នេះ។

កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​២២ ខែ​ឧសភា អង្គការ​​គ្រូ​ពេទ្យ​គ្មាន​ព្រំដែន ហៅ Medecins Sans Frontieres បាន​សម្ពោធ​អគារ​សម្រាប់​ម្ដាយ​ និង​កូន​ថ្មី​មួយ​​​នៅ​ជិត​​មណ្ឌល​​សុខភាព​​កែប្រែ​ម-២ ដែល​កាលពីមុន​ម្ដាយ​ និង​កូន ព្រមទាំង​ស្ត្រី​មាន​ផ្ទៃ​ពោះ​ធ្លាប់​នៅ​ទីនោះ។ អគារ​ថ្មី​នោះ​មាន​ន័យ​ថា កុមារ​​មិន​​​អាច​នៅ​ជិត​​ទណ្ឌិត​ដទៃ​ទៀត​ទេ ហើយ​ពួកគេ​មាន​កន្លែង​លេង​ទៀត​ផង​។

លោក ហែម កុសល អនុ​ប្រធាន​មណ្ឌល​សុខ​ភាព​នៅ​​មណ្ឌល​កែប្រែ​ម-២ បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ​ក្នុង​ចំណោម​កុមារ​​ទាំង​អស់​នោះ​ មាន​កុមារា​ម្នាក់​អាយុ​២ឆ្នាំ រូប​រាងស្គម​​ស្គាំង​​ ហើយ​​កាល​ពីថ្ងៃ​សុក្រ​ បាន​កាន់​​​ប្រដាប់​​លេង​ថ្មីមួយ​ ខណៈ​ពេល​តោង​​ដៃ​ម្ដាយ​យ៉ាង​ស្អិត​នោះ បាន​កើត​​ជំងឺ​របេង​។​នេះ​ជា​បញ្ហា​​ធម្មតា​​នៅ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​ ដែល​​មាន​ទណ្ឌិត​ច្រើន​ពេក​។ ​​​​​​​​​​

លោក កុសល បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា “ មាន​ក្មេង​ប្រុស​អាយុ​២ឆ្នាំ​ម្នាក់ ​កើត​ជំងឺ​របេង​ ហើយ​ម្នាក់​ទៀត​អាយុ​១ឆ្នាំកន្លះ កើត​ជំងឺ​មហារីក​ និង​កំពុង​ទទួល​ការ​ព្យាបាល​នៅ​មន្ទីរ​ពេទ្យ​គន្ធបុប្ផា”។

លោក​បាន​បន្ថែម​ថា “ វា​ជា​ធម្មតា​ទេ ដែល​កុមារ​​ងាយ​កើត​ជំងឺ ប្រសិន​បើពួកគេ​នៅ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ។ វា​មិន​ដូច​ជា​រស់​នៅ​ខាង​​ក្រៅ​នោះ​ទេ​”។

នៅ​ពេល​សួរ​ថា តើ​អ្នកស្រី​សុខ​ចិត្តឲ្យ​កូន​​របស់​ខ្លួន​នៅ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​រហូត​ដល់​អាយុ​៣ឆ្នាំ ឬក៏​​ឲ្យ​គេ​យក​ទៅ​ចិញ្ចឹមនោះ​ អ្នក​ស្រី​ កែវ ចរិយា ទណ្ឌិត​អាយុ​២២ឆ្នាំ បាន​និយាយ​ថា “ ខ្ញុំ​ចង់​ឲ្យ​ពួក​គេ​នៅ​ជាមួយ​ខ្ញុំ”។

កាល​ពី​ថ្ងៃ​សុក្រ កូនតូចៗ​របស់​ទណ្ឌិត​បាន​មើល​ទៅ​ទណ្ឌិត​ផ្សេង​ទៀតផ្ទុះ​សំណើច​​​ទាំង​សោះ​កក្រោះពេល​​លេង​ល្បែង​រាំ​ដណ្ដើម​កៅអី​។

ប៉ុន្តែ​មាន​កុមារ​ម្នាក់​នៅ​ក្នុង​ចំណោម​នោះ ដែល​មើល​ទៅ​មាន​អាយុ​មិន​ដល់​១២ឆ្នាំ​ផង​នោះ “ មិន​អាច​បញ្ចេញ​ស្នាម​ញញឹម​ទេ”។

គួរ​រំឭក​ថា ច្បាប់​ពន្ធនាគារ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​​កម្ពុជា​ចែង​ថា កុមារ​អាយុ​១៤​ឆ្នាំ ទើប​អាច​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ចំពោះ​បទ​ល្មើស​។

លោក សារឿន បាន​ផ្ដល់​តួលេខ​ផ្សេង​គ្នា​​ពី​​អង្គការ​សិទ្ធិមនុស្ស​លីកាដូ ដោយ​លើក​ឡើង​ថា មាន​ទណ្ឌិត​អនីតិជន​​​​ចំនួន​២១៥​នាក់ នៅ​ក្នុង​អគារ​ផ្សេង​គ្នា ក្នុង​មណ្ឌល​កែ​ប្រែ​ម-២ ហើយ​ថា មាន​ទណ្ឌិត​បី​នាក់​ក្មេង​ជាង​គេ ​គឺ​​អា​យុ​១៤ឆ្នាំ។

លោក​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា “ វា​ល្អ​ហើយ​​សម្រាប់​ពួកគេ​ស្នាក់​នៅ​ទីនេះ ពីព្រោះ​ប្រសិន​បើ​ពួកគេ​រស់​នៅ​ខាង​ក្រៅ ពួកគេ​អាច​នឹង​រស់​នៅ​តាម​ចិញ្ចើម​ថ្នល់។ នៅ​ទីនេះ ពួកគេ​ទទួល​បានការ​អប់រំ​រហូត​ដល់​វិទ្យា​ល័យ​ហើយ​ទទួល​ស្គាល់​ដោយ​ក្រសួង​​អប់រំ​ទៀត​។​ ពួកគេ​ក៏​អាច​រៀន​ភាសា អង់គ្លេស និង​ការ​បណ្ដុះ​បណ្ដាល​វិជ្ជា​ជីវៈ ដូចជា រៀន​ជួស​ជុល​រថ​យន្ត​ជា​ដើម​”។

ទណ្ឌិត​​ជា​អនីតិជន​​ភាគ​ច្រើន​ជាប់​ពន្ធនា​គារ​នៅ​ឯ​មណ្ឌល​កែប្រែ​ម-២​ ដោយសារ​តែ​ពួកគេ​​ជា​ចោរ​ ឬ​ប្រព្រឹត្ត​បទ​ល្មើស​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​ថ្នាំញៀន​។

លោក យ៉េង វីរៈ នាយក​ប្រតិបត្តិ​នៃ​មជ្ឈមណ្ឌល​អប់រំ​ច្បាប់​សម្រាប់​សហគមន៍ មាន​ប្រសាសន៍​ថា ​ជន​ល្មើស​ក្មេង​ៗ ​ទទួល​បាន​​ផល​ប្រយោជន៍​ពី​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​សម្រាប់​ទណ្ឌិត​ជា​អនីតិជន​។

លោក​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា “ យើង​កំពុង​រង់​ចាំ​ឲ្យ​ច្បាប់​នោះ​អនុម័ត​”៕
ប្រែ​សម្រួល​ដោយ​ ហម សុផាណ្ណា​​​​​​​​​

© 2013, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.