34 C
Phnom Penh

គម្រោងផ្សព្វ​ផ្សាយ​ទេសចរណ៍​​ថ្មីមាន​​បំណង​ការ​​ពារប្រាសាទ​​ភ្នំ​​បា​ក់ខែ​ង​​​​

ដោយ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

បទវិភាគ

ចាប់​តាំង​ពី​អ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវ​ជន​ជាតិ​បា​រាំ​ង​ឈ្មោះ​ ហង់រី ម៉ូហុត ​(Henri ​Mouhot​)​​ បាន​ឡើង​ទៅ​លើ​ភ្នំ​​បាក់​ខែង​ កាលពីឆ្នាំ​​១​៨​៥៩​ ហើ​យ​បាន​កត់សម្គាល់​ថា ​ប្រាសា​ទ​លើ​ភ្នំ​​នេះ​​​មាន​ “ ទេសភាព​​​ដ៏ស្រស់​ត្រ​កា​ល” ​នោះ ​សៀវ​ភៅ​មគ្គុ​ទ្ទេស​ក៍ជាច្រើន​​បា​ន​​ផ្ស​ព្វផ្សាយ​ឲ្យ​ភ្ញៀវ​ទេស​ចរ​ដឹង​ ​ហើ​យ​កុំ​ឲ្យ​ខក​ខាន​ ការ​ទស្សនាទេស​​ភាពព្រះ​អាទិត្យ​​រៀប​​អស្តង្គត នៅ​លើ​ប្រាសាទ​នេះ​។

ការ​ផ្តល់​អនុសាសន៍​​នេះ​ បាន​ក្លា​យ​ជា​យុទ្ធនា​​ការ​ទីផ្សារ​ទេសចរណ៍​ ដែ​ល​ទទួល​បាន​​ជោគ​ជ័យ​មិន​គួរ​ឲ្យ​ជឿ​​ ដោ​យ​សារ​តែ​មាន​ភ្ញៀវ​ទេស​ចរ​ជាច្រើន​លា​ន​នាក់​បាន​នាំគ្នា​​ទៅភ្នំ​បាក់​ខែង​​ ដើម្បី​ទស្ស​នា​ព្រះ​អាទិត្យ​រៀប​​អស្តង្គត​​​ ក៏​ប៉ុន្តែ​កំណើន​នៃ​សកម្ម​ភាព​​ទស្ស​នា​ទាំង​នេះ​ក៏បាន​បង្ក​គ្រោះភ័យ​ដល់​ប្រាសាទ​ ដែល​​​​​មានអាយុ​កាល​១.១០០​ឆ្នាំ​នេះ​ផងដែរ​។​

ដោយ​សារតែ​បែប​នេះ​ហើយ​​ ទើប​កាល​​ពី​ពីរ​ឆ្នាំ​មុន អាជ្ញាធរ​អប្សរា ដែល​ជា​ទីភ្នាក់​របស់​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​​កម្ពុជា​ ​ទទួល​ភា​រ​កិច្ច​គ្រប់​គ្រង​ឧទ្យា​ន​បុរាណ​វត្ថុអង្គរ​​​​បាន​កំណត់​ចំនួន​ភ្ញៀវ​ទេស​ចរ​​ដែល​ត្រូវ​បា​ន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ឡើង​​ទស្ស​នា​ តាម​ពេល​​វេ​លាកំណត់​ មក​នៅត្រឹម​៣០០​នាក់​។​ ក៏ប៉ុ​ន្តែ រឿង​មួយ​ដែល​ត្រូវ​បាន​ពិ​ចារ​ណា​នោះ ​គឺ​គ្មាន​ន​រ​ណា​​នៅតំបន់អង្គរ ​តាំងពី​ក្រុម​ហ៊ុន​ប្រតិ​ប​ត្តិ​ករ​ទេស​ចរណ៍ ​និង​ទីភ្នាក់​ងារ​ធ្វើ​ដំណើរ​ផ្សេង​ៗ​​រហូតដល់​ក្រុម​ជំនាញ​កា​រ​បរ​ទេស​​ នៃ​គណៈ​កម្មាធិការ​សម្រប​​ស​ម្រួ​ល​អន្តរ​ជា​តិ​អង្គរ​ ដែល​មានតួនាទី​ត្រួត​ពិនិ​ត្យ​ទីតាំ​ង​បេតិកភណ្ឌ​នេះ​ ដោយសហការ​​​ជា​មួ​យ​អាជ្ញាធរ​អប្សរា មិនចង់​ឲ្យ​ភ្ញៀ​វ​ទេស​ច​រ​​ចា​ក​ចេញ​ទៅ​ដោយ​អារម្ម​ណ៍​ខក​ចិត្ត​ទេ​។​

​ដូច្នេះ​កម្ម​វិធី “ ព្រះ​អាទិត្យ​រៀប​អស្តង្គត​ដ៏ស្រស់​ត្រកាល​នៅ​អង្គរ​”  គឺ​ជា​​កម្ម​វិធី​ស្វែង​រក​​ទី​ផ្សារ​​ថ្មីមួយ​ដែល​លោក ​ប៊ុន ណារិទ្ធ ​អគ្គ​នាយក​អាជ្ញាធរ​អប្សារា​ បាន​បង្ហាញ​តំណា​ង​ស្ថាប័ន​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​វិស័យ​ទេស​ចរណ៍​ជិត​៧០​នាក់​ ​កាលពី​រាត្រី​ថ្ងៃ​សុក្រ​សប្តាហ៍​មុន​ក្នុង​ក្រុង​សៀម​រាប។ ​យោង​តាម​អង្គការ​ យូ​ណេស្កូ (Unesco) ដែល​លើកឡើង​ក្នុង​សេចក្តី​​ប្រកាស​​ចេញ ​កាល​ពីថ្ងៃ​សុ​ក្រ​សប្តាហ៍​មុន​បាន​​ឲ្យដឹងថា ដោយ​ទទួល​​បាន​​ជំនួ​យមូ​លនិធិ​​​ពី​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា និង​អូ​ស្ត្រា​លី​ ក្រោម​ការ​សម្រប​សម្រួល​​​​ពីអ​ង្គ​ការ​យូ​ណេស្កូ ​គម្រោង​នេះនឹង​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​​កម្មវិធី​ “ ព្រះ​អាទិត្យ​​​រៀប​អស្តង្គតដែលមាន​​​៣០​ជម្រើស​​​ដល់​ភ្ញៀ​វ​ទេ​ស​ចរ​នៅតំបន់​ឧទ្យាន​បុរាណ​វត្ថុ​វិទ្យា​អង្គរ” ​​​តាម​រយៈ​គេ​ហទំព័រ​​និង​ខិត្ត​ប័ណ្ណ​។​

លោក ​រីឆាត ម៉ាក​ខេ​ (Ric​hard​ Macka​y) ​ជំនាញការ​ផ្នែក​គ្រប់គ្រង​ទីតាំង​បេតិ​ក​ភណ្ឌ​ នៅ​ក្រុម​ហ៊ុន​ ហ្គដឌិន​ ម៉ាខេ ឡូហ្គេ​ន​ (God​den Mac​kay Lo​gan​)​ ​ដែលជា​ក្រុម​ហ៊ុន​អូស្ត្រាលី​ ធ្វើ​ការ​ក្នុង​គម្រោង​នេះ​ បា​ន​លើកឡើងថា  “ នេះ​មិនមែន​ជារឿង​ពាក់​ព័ន្ធនឹង​​ការ​គ្រប់​គ្រង​ទេ ប៉ុន្តែ ​វា​ជា​រឿង​ទាក់​ទ​ងនឹង​ការ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន​នៅ​លើទី​ផ្សារ​​ទេស​ចរណ៍​ ដើម្បី​​ឲ្យ​ប្រតិ​បត្តិករ​នានា​ និង​ភ្ញៀវ​ទេស​ចរ​ អាច​ធ្វើ​ការ​ជ្រើស​រើស​​ដោយ​ខ្លួន​ឯង​”។ លោក​បាន​លើកឡើង​ប​ន្ត​ទៀតថា ​ទោះបីជា​ចំនួន​ភ្ញៀវ​ទេស​ចរ​នៅ​ឧទ្យាន​អង្គរ​ដែលស្ថិត​នៅ​លើ​ផ្ទៃ​ដីទំហំ​៤​០​១គីឡូម៉ែត្រ​ក្រឡា​ ប្រហែល​ជា​​កើន​ឡើ​ង​ដល់​បីលាន​នាក​់​នា​ពេល​ឆាប់​ៗ​ខាង​មុខ​​នេះ​ក៏ដោយ “ ទីតាំង​បេតិកភណ្ឌ​នេះ​​មាន​ស​មត្ថភាពគ្រប់​គ្រាន់​ ក្នុង​ការ​ដោះ​ស្រាយ​​ចំនួន​ភ្ញៀវ​ទេស​ចរ​បែប​នេះ​។ ក៏ប៉ុន្តែ ​នៅ​​ដំ​ណាក់​​កាល​នេះ​​​ក្នុង​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ​អង្គរ​ កា​រ​គិត​និង​ការ​​អនុវត្ត​ជាមុន​នូវ​ការ​គ្រប់​គ្រង​និ​ន្នា​ការ​នេះ​ ដើម្បី​កុំ​ឲ្យមាន​ភ្ញៀវ​ទេស​ចរ​ច្រើ​ន​ជ្រុល​ ដែល​បង្ក​ឲ្យមាន​បទ​ពិសោធ​ទ​​​ស្ស​នា​មិន​ល្អ គឺជា​រឿង​សំខាន់​”។ លើស​ពី​នេះ​ទៅ​ទៀត លោក​បាន​លើកឡើង​​ទៀត​ថា ចំនួន​ភ្ញៀវ​ច្រើន​ជ្រុល​នេះក៏​បង្កផល​ប៉ះ​ពាល់​ដល់​​កិច្ច​អភិរក្ស​ប្រាសាទ​ផង​ដែរ​”។

លោក​ ដានីញែល​ ដឺ ហ្គ្រូទ័រ (Dan​iel de Gr​uiter​) ​អ្នកគ្រប់​គ្រង​ទូទៅ​ក្រុម​ហ៊ុន​ទេ​ស​ចរណ៍​ ឡូឡី ត្រាវែល ​(Lolei ​Travel​) នៅ​ខេត្ត​សៀម​រាប ​បាន​ឲ្យដឹងថា ​គម្រោង​នេះ​ពិត​ជា​មាន​​សារៈសំខាន់​ខ្លាំង​ណាស់​។​លោក ​ហ្គ្រូទ័រ ​បាន​មានប្រសាសន៍​ថា “ យើ​ង​ពិត​ជា​ស្ថិត​ក្នុង​ស្ថានភាព​មួយ ដែល​​មាន​កា​រ​លំបាក​ក្នុងការ​គ្រប់​​គ្រង​ដំណើរ​ទេ​ស​ច​រ​ណ៍​នៅ​តំបន់​មួយ​ចំនួន​។​​​​លោក​បាន​ព​ន្យ​ល់ថា ​នៅ​ភ្នំបាក់ខែង “ ភ្ញៀវ​ទេស​ចរ​មួ​យ​ចំ​នួន​​បាន​បង្ហាញ​អារម្មណ៍​ខឹង​ ហើយអ្វី​ដែ​ល​មាន​ន័យ​សម្រាប់​ពួក​គេ ​នៅ​ពេលធ្វើ​ដំ​ណើរ​ទេស​ចរណ៍​នោះ បានកា្លយ​ជា​រឿ​ង​ស្មុ​គ​ស្មាញ​ទៅវិញ​”។​

​លោក ​ប្លេស​ គីលៀន​ (Bla​ise Ki​llian​) ​អ្នកសម្រប​សម្រួល​កម្មវិធី​អង្គការ យូ​ណេ​ស្កូ ​ប្រចាំ​ស​កម្ពុជា ​​លើកឡើ​ង​ថា គម្រោង​​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ពី​ទេស​ភាព​ព្រះ​អាទិត្យ​រៀប​អស្តង្គត​នេះ​ ជាផ្នែក​មួ​យ​​នៃ​ផែនការ​គ្រប់​គ្រង​​ភ្ញៀវ​ទេស​ចរទាំង​មូល​ សម្រាប់​តំបន់​អង្គរ ​ដែល​នឹង​មាន “ ផែ​ន​ទី​បង្ហាញ​ហានិភ័យ​”​ ក្នុង​ការ​ពិនិត្យ​គុណ​ភា​ពខ្យល់​ ក៏ដូចជា​កំណើន​ចំនួន​​ប្រជាជន​នៅតាម​ភូមិ​ ក្នុង​តំបន់​ឧទ្យាន​អង្គរ​ផងដែ​រ​។​ ​លោក​មានប្រសាសន៍ថា “ ​គោល​ដៅ​នៃ​គម្រោង​គ្រប់​គ្រង​បេតិក​ភណ្ឌ… គឺ​ដើម្បី​​​អភិវឌ្ឍ​ឧបករណ៍​គ្រប់​គ្រ​ង​តំបន់​អង្គរ​ ​ក្នុង​លក្ខ​ខណ្ឌ​​ជាក់​លាក់​​”។​

គម្រោង​នេះ​គឺជាធាតុ​មួយ​នៃ​យុទ្ធសា​ស្ត្រ​គ្រប់គ្រង​ ដែល​គណៈកម្មាធិការស​ម្រប​​​សម្រួល​​អន្តរ​ជាតិ និង​អាជ្ញាធរ​អប្ស​រា​បាន​បង្កើត​ឡើង​ ​កាលពី​ប៉ុន្មានឆ្នាំ​មុន​បា​ន​ប្រែ​ក្លាយ​ឧទ្យាន​អង្គរ​ឲ្យ​ក្លាយ​ជា​ទីតាំ​ង​គំ​រូ​មួយ​ដែល​អង្គការ​យូណេស្កូ ​និង​គណៈ​ក​ម្មាធិការ​បេតិ​កភណ្ឌ​ពិភព​លោក ​(Wor​ld H​e​ritage Co​mm​ittee​) ​បា​ន​និងកំពុង​សិក្សា​ ​ដោយ​ដាក់​ទស្សន​អភិវ​ឌ្ឍ​ន៍​ប្រក​ប​ដោយ​ចីរភាព ​និង​ទស្សន​គ្រប់​គ្រង​ទី​តាំង​បេតិក​ភ័ណ្ឌ​ពិភព​លោកបញ្ចូល​គ្នា​​។​ គណៈ​​កម្មាធិ​ការដែល​​​មាន​​តួនាទី​ត្រូត​ពិនិត្យ​បេតិក​ភណ្ឌ​ចំនួន​៩៨១​ទីតាំង​ ​ដូច​ជា​តំបន់​អង្គរ​នៅ​ក្នុង​បញ្ជី​បេតិកភ័ណ្ឌ​ពិភព​លោក​ជាដើម​បាន​បញ្ចប់​កិច្ច​ប្រជុំប្រចាំឆ្នាំ​រ​បស់​ខ្លួន​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា កាលពី​សប្តាហ៍​មុន​ ដោយ​បាន​បញ្ជាក់ថា ​​សេចក្តី​ព្រា​ង​គោល​នយោ​បាយមួយ ដែល​ដាក់​​ទស្ស​ន​អភិរក្ស​​ប្រាសាទ ​និង​ទស្សន​អភិ​វឌ្ឍន៍​ប្រក​ប​ដោយ​ចីរភាព​បញ្ចូល​គ្នា ​នឹង​ត្រូវ​បាន​ដា​ក់​ជូន​អង្គប្រជុំ​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​របស់ខ្លួនពិនិត្យ​​ នៅ​ប្រទេ​ស​កា​តា ​នា​ខែ​មិថុនា​ឆ្នាំ​ក្រោយ​​។​

ភាព​ចាំបាច់​នៃ​ការ​ភ្ជាប់​ទំនាក់​ទំនង​​កា​រ​អភិវឌ្ឍ​សេដ្ឋកិច្ច ​និង​កិច្ច​អភិរក្ស​​បាន​ក្លាយ​ជារឿង​កាន់តែ​បន្ទាន់​ ​ដោយ​សារតែការ​ផ្តល់​មូល​និធិ​ពីម្ចា​ស់​ជំ​នួយ​អន្តរ​ជាតិ​​ សម្រាប់​កិច្ច​ការ​អភិរក្ស​ កំពុង​តែ​ថម​ថយ​ចុះយ៉ាង​លឿន ​ខណៈ​ដែលចំ​នួន​ទីតាំង​បេតិកភណ្ឌ​​ដែល​ត្រូវ​​ចុះ​បញ្ជី​នៅ​តែ​ប​ន្ត​​​​​កើនឡើង​ ពោលគឺ​ទីតាំង​បេតិកភណ្ឌ​វ​ប្បធម៌ និង​តំបន់​ទេស​ចរណ៍​សរុប​​ចំនួន​១​៩​​កន្លែង​ ត្រូវបាន​អនុម័ត​ នៅ​ក្នុង​កិច្ច​ប្រ​ជុំ​គណៈ​កម្មាធិការ​បេតិកភណ្ឌពិភព​លោក​ ក្នុ​ង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ ប្រទេស​កម្ពុជា។​

ដូច​ដែលលោក ​ហ្វ្រាន​សេស្កូ បាន​ដា​រីន (Fran​ceco Ba​ndarin​) តំណាង​អង្គការ​យូណេ​ស្កូ ​បាន​ថ្លែង​ទៅកាន់​គណៈប្រតិ​ភូ​នៅ​ក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​នោះហើយ អង្គការ​នេះ​បា​ន​បាត់បង់​មូល​និធិ​របស់ខ្លួន​ជិត​៣០​ភាគរ​យ​​​ទូទាំង​ពិភព​លោក​ ​ហើយ​កម្មវិធីកាត់​បន្ថ​យ​ចំណាយ​ថវិកា​​នឹងបង្ក​ឲ្យ​មានផល​ប៉ះ​ពា​ល់​​ដល់​គម្រោង​ទាំង​អស់​នា​ពេល​ឆាប់​ៗ​នេះរួ​ម​ទាំង​គម្រោង​ មជ្ឈ​មណ្ឌល​បេតិ​កភណ្ឌពិ​ភ​ព ដែល​បង្កើត​ដោយ​អង្គការយូណេស្កូ​ ដើម្បី​ជួយ​ប្រទេស​នានា ​ក្នុងការ​អភិរក្ស​ទី​តាំង​បេតិកភណ្ឌរបស់ខ្លួន​ផង​​ដែរ​។ ​លោក ​បាដារីន ​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ទៀត​ថា មជ្ឈម​ណ្ឌ​ល​ដែល​បានកាត់បន្ថយ​បុគ្គ​លិ​ក​របស់​​ខ្លួ​ន​ហើយ​នេះ ​ប្រហែល​ជាត្រូវ​​ប្រ​ឈម​​មុខ​ នឹង​ការ​កាត់បន្ថយ​ថវិកា​២០​ភា​គ​រ​យ​។ វិប​ត្តិ​ថវិកា​នេះ​នឹងត្រូវបាន​ពិភាក្សា​ក្នុង​កិច្ច​ប្រ​ជុំ​ពិសេស​មួយ​របស់​គណៈកម្មា​ធិ​ការ​ប្រតិ​បត្តិ​អង្គការ​យូណេស្កូ នៅ​ថ្ងៃស្អែ​ក​៕

ប្រែ​សម្រួល​ដោយ ​កង ​សុធា​

© 2022, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.

អត្ថបទទាក់ទង

អត្ថបទអានច្រើន

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស