32 C
Phnom Penh

សហភាព​អឺរ៉ុប​​លើក​ឡើង​ថា របាយ​ការណ៍​សវនកម្ម​គឺ​យល់​ខុស

ដោយ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

បទវិភាគ

យោង​តាម​សេចក្ដី​ជូន​ដំណឹង​ព្រាង​​​របស់​សហភាព​អឺរ៉ុប ​ដែល​ទទួល​បាន​កាល​ពី​​ម្សិល​មិញ​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា ការ​ធ្វើ​​សវនកម្ម​​លើ​បញ្ជី​ឈ្មោះ​​​អ្នក​បោះ​ឆ្នោត​​ដែល​​បង្ហាញ​​ថា ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ប្រហែល​១​លាន​នាក់​អាច​បាត់​បង់​សិទ្ធិ​បោះ​ឆ្នោត​នៅ​ថ្ងៃទី​២៨​ ខែ​កក្កដា​នោះ​​គឺ​ដោយ​សារ​តែ​ “ កំហុស​បន្តិច​បន្តួច​​ដែល​មិន​អាច​ចៀ​ស​ផុត” ដោយ​សារ​​ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​មួយ​ចំនួ​ន​គ្មាន​អត្ត​សញ្ញាណ​ប័ណ្ណ​ និង​គ្មាន​​ទី​លំនៅ​​អចិន្ត្រៃយ៍។​​

សេចក្ដី​ជូន​ដំណឹង​ព្រាង​ដែល​ត្រូវ​បាន​​រៀប​រៀង​ឡើង​ដើម្បី​​​ជូន​ដំណឹង​ឲ្យ​​អ្នក​ជំនាញ​​​សភាព​អឺរ៉ុប​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​ ចុះ​អង្កេត​បរិយាកាស​មុន​ពេល​និង​ក្រោយ​ពេល​បោះ​ឆ្នោត​​នេះ ក៏​បាន​លើក​ឡើង​ផង​ដែរ​ថា ការ​ធ្វើ​សវនកម្ម​លើ​បញ្ជី​ឈ្មោះ​​អ្នក​បោះ​ឆ្នោត​​ពី​សំណាក់​វិទ្យា​ស្ថាន​ជាតិ​ដើម្បី​លទ្ធិ​ប្រជា​ធិបតេយ្យ​ ដែល​មាន​មូល​ដ្ឋាន​​នៅ​ក្នុង​ទី​ក្រុង​វ៉ា​ស៊ីន​តោន​ និង​គណៈ​កម្មា​ធិការ​​ដើម្បី​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ដោយ​សេរី​និង​យុត្តិ​ធម៌​នៅ​កម្ពុជា​​ហៅ​កាត់​ថា ខុម​ហ្វ្រែល​ ធ្វើ​ឲ្យ​ពួក​គេ​​​យល់​ខុស​ក្នុង​ការ​វាយ​តម្លៃ​​​ពី​ភាព​ត្រឹម​ត្រូវ​​នៃ​​បញ្ជី​ឈ្មោះ​​អ្នក​បោះ​ឆ្នោត​។

​សេចក្ដី​ជូន​ដំណឹង​នោះ​បាន​បន្ដ​ថា “ ការ​ពិភាក្សា​យ៉ាង​ល្អិត​ល្អន់​មូួយ​ស្ដី​អំពី​គុណ​ភាព​នៃ​បញ្ជី​ឈ្មោះ​អ្នក​​បោះ​ឆ្នោត​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​​កាល​ពី​ដើម​ខែ​ឧសភា តាម​រយៈ​ការ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​​របាយ​ការ​ណ៍​វាយ​តម្លៃ​ពីរ​របស់​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋា​ភិបាល​ (មួយ​គឺ​សហ​រដ្ឋ​អា​មេរិក និង​មួយ​ទៀត​គឺ​កម្ពុជា)​។​ការ​វិភាគ​របាយ​ការណ៍​ដោយ​គណៈ​ប្រតិភូ​នេះ​បាន​នាំ​ឲ្យ​មាន​ការ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​ខ្លាំង​លើ​ការ​សន្និ​ដ្ឋាន​របស់​ពួកគេ​ ដែល​មួយ​ចំនួន​មិន​ត្រឹម​ត្រូវ​នោះ”។​​

​សេចក្ដី​ជូន​ដំណឹង​ដែល​គ្មាន​ចុះ​កាល​​បរិច្ឆេទ​ និង​គ្មាន​ហត្ថលេខា​អ្នក​និពន្ធ​នោះ​ ​បាន​លើក​ឡើង​ថា ការ​ទទួល​ខុ​សត្រូវ​ចំពោះ​កំហុស​ណា​មួយ​នៅ​ក្នុង​បញ្ជី​​ឈ្មោះ​អ្នក​បោះ​​ឆ្នោត​​មិន​​គួរ​​ដាក់​បន្ទុក​តែ​លើ​គណៈកម្មា​ធិការ​ជាតិ​រៀប​ចំ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​​នោះ​ទេ។​​ សេចក្ដី​ជូន​ដំណឹង​នោះ​បាន​បន្ដ​ថា “ រាល់​ការ​លំ​បាក​ទាំង​អស់​និង​ចំណុច​ខ្សោយ​ទាំង​នេះ គេ​ក៏​អាច​ឃើញ​នៅ​ក្នុង​បរិ​បទ​នៃ​ប្រទេស​​កម្ពុជា​ដែរ​។ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​នេះ​ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​ជា​ច្រើ​ន​គ្មាន​ទាំង​អត្ត​សញ្ញាណ​ប័ណ្ណ​ និង​លំនៅ​ដ្ឋាន​អចិន្ត្រៃយ៍ ហើយ​អត្រា​នៃ​ការ​ធ្វើ​ចំណាក​ស្រុក​នៅក្នុង​ប្រទេស​ក៏​ខ្ពស់​ទៀត​”។

សេចក្ដី​ជូន​ដំណឹង​នោះ​បន្ថែម​ថា “ ​កំហុស​​​រដ្ឋ​បាល​ជា​ធម្មតា​​បែប​នេះ​​នឹង​បន្ដ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​​ចំពោះ​​កំហុស​បន្តិច​បន្តួច​​ដែល​មិន​អាច​ចៀស​ផុត​ មិន​ថា គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀប​ចំ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​មាន​កិច្ច​ខិត​ខំ​ប្រឹង​ប្រែង​ប៉ុណ្ណាទេ ​”។​​ នៅ​ក្នុង​របាយការណ៍​​​ធ្វើ​សវនកម្ម​ប្រមាណ​​ជា​៥៨​ទំព័រដែល​បាន​ចេញ​ផ្សាយ​កាល​ពី​ដើម​​​ខែ​មេសា បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា ខុមហ្វ្រែល​បាន​រក​ឃើញ​ថា អ្នក​បោះ​ឆ្នោត​ប្រហែល​១,២៥​លាន​នាក់​ទំនង​ជា​បាត់​បង់​សិទ្ធិបោះ​ឆ្នោត​នៅ​ថ្ងៃទី​២៨ ខែកក្កដា ពី​ព្រោះ​គេ​បាន​រក​ឃើញ​ថា ១៣,៥​ភាគរយ​នៃ​អ្នក​ដែល​បាន​ចុះ​ឈ្មោះ​​បោះ​ឆ្នោត​​​​​រួចហើយ​នោះ​ មិន​​មាន​​ឈ្មោះ​របស់​​ខ្លួន​នៅ​លើ​បញ្ជី​​បោះ​ឆ្នោត​ទេ។

នៅ​ក្នុង​របាយការណ៍​មួយ​ផ្សេង​ទៀត​ដែល​​បាន​ចេញ​ផ្សាយ​កាល​ពី​ខែ​មុន​​  វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​​ដើម្បី​លទ្ធិ​ប្រជា​ធិប​តេយ្យ​បាន​រក​ឃើញ​ថា ឈ្មោះ​ជាង​៩ភាគរយ​នៃ​អ្នក​បោះ​ឆ្នោត​កាល​ពី​លើក​មុន​ត្រូវ​បាន​គេ​លុបចោល​ដោយ​មិន​ត្រឹម​ត្រូវ​ពី​បញ្ជី​ឈ្មោះ​​ បោះ​ឆ្នោត​ ហើយ​បញ្ជី​​​នោះ​ក៏​មាន​ឈ្មោះ​អ្នក​ដែល​គ្មាន​មុខ​ពិត​ប្រាកដដែរ។ ​

អង្គការ​ទាំង​ពីរ​ខាង​លើ​បាន​រក​ឃើញ​ថា គួរ​តែ​ស្ដី​បន្ទោសគណៈ​កម្មាធិការ​ជាតិ​​រៀប​ចំ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​​ចំពោះ​កំហុស​​ឆ្គង​ទាំង​អស់​នោះ​និង​បាន​អំពាវ​នាវ​ឲ្យ​គណៈ​កម្មា​ធិការ​នេះកែ​តម្រូវ​កំហុស​ទាំង​នោះ​ឡើង​វិញ។ ​អង្គការ​ទាំង​ពីរ​ក៏​បាន​អំពាវ​នាវ​ឲ្យ​​គណៈ​កម្មាធិការ​ជាតិ​រៀប​ចំ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​​អនុញ្ញាត​​ឲ្យ​អ្នក​សង្កេត​ការណ៍​ឯករាជ្យ​​ឈរ​នៅ​ពី​ក្រោយ​​​​ស្មៀន​នៅ​​ការិយាល័យ​បោះ​ឆ្នោត​នៅ​ថ្ងៃ​បោះ​ឆ្នោត​ និង​ដើម្បី​ប្រគល់​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​​ក្នុង​ការ​ចង​ក្រង​បញ្ជី​ឈ្មោះ​​អ្នក​បោះ​ឆ្នោត​ទៅ​ឲ្យ​អង្គការ​ឯករាជ្យ​មួយ​ ដែល​មិន​គាំទ្រ​អ្នក​ស្មោះ​​ស្ម័គ្រ​នឹង​គណ​បក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ ហើយ​​គណៈកម្មា​ធិការ​ជាតិ​រៀប​ចំ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ធ្លាប់​​បាន​ការ​រង​ចោទ​ប្រកាន់​ពី​រឿង​នេះ។

កាល​ពី​ម្សិលមិញ​ នៅ​ពេល​សួរ​អំពី​ទស្សន​ដែល​បាន​លើក​ឡើង​នៅ​ក្នុង​សេចក្ដី​ជូន​ដំណឹង​​​​​ព្រាង​របស់​ខ្លួន​នោះ តំណាង​ម្នាក់​​មក​ពី​គណៈ​ប្រតិភូ​សហភាព​អឺរ៉ុប​​ប្រចាំ​​រាជ​ធានី​ភ្នំពេញ​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា សេចក្ដី​ជូន​ដំណឹង​ព្រាង​នេះបាន​ធ្វើ​បច្ចុប្បន្ន​ភាព​តាំង​ពី​​ពេល​នោះ​​ម៉េ្លះហើយ​ពេល​​នេះ​មិន​បាន​បញ្ចូល​ចំណុច​ណា​​​មួយ​នៃ​ទស្សន​ខាង​លើ​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​បញ្ជី​ឈ្មោះ​អ្នក​បោះ​ឆ្នោត​នោះ​ទៀត​​ទេ។

លោក ប៉ុក ពូន​ មន្ត្រី​ព័ត៌មាន​របស់​គណៈ​ប្រតិភូ​សហភាព​អឺរ៉ុប​បាន​លើក​ឡើង​នៅ​ក្នុង​អីុ​ម៉េល​ថា “ សេចក្តី​ព្រាង​​នៃ​លក្ខ​​​ខណ្ឌ​​ប្រតិបត្តិ​​ដែល​សហភាព​អឺរ៉ុប​មិន​បាន​ពិនិត្យ​តាម​​​ឋានានុក្រម​​នោះ​ ត្រូវ​បាន​​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​​ដោយ​មិន​ត្រឹម​ត្រូវ​ជា​ច្រើន​សប្តាហ៍​មក​ហើយ​។ លក្ខខណ្ឌ​​ប្រតិបត្តិ​​ចុងក្រោយ​ពុំ​មាន​​ចំណុច​​ដែល​បាន​លើក​ឡើង​នៅ​ក្នុង​សំណួរ​របស់​​លោក​​នោះ​ទេ​។

លោកស្រី​ លូរ៉ា ធនថុន នាយិការ​ប្រចាំ​ប្រទេស​របស់​វិទ្យា​ស្ថាន​ជាតិ​ដើម្បី​លទ្ធិ​​​ប្រជា​​​ធិបតេយ្យ​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា លោកស្រី “ សោក​ស្ដាយ” ណាស់​ដែល​សហភាព​អឺរ៉ុប​បាន​សម្តែង​ទស្សនអវិជ្ជមាន​បែប​នោះ​ក្នុង​​ការ​ធ្វើ​សវនកម្ម​បញ្ជី​ឈ្មោះ​អ្នក​បោះ​ឆ្នោត​។ លោកស្រី ធនថុន​ បាន​លើក​ឡើង​នៅ​ក្នុង​​​​អីុម៉េល​មួយ​ថា “ សវនកម្ម​លើ​​បញ្ជី​ឈ្មោះ​​អ្នក​បោះ​ឆ្នោត​​នេះ​គឺ​ផ្អែក​លើ​វិធី​សាស្ត្រ​ដែល​មាន​​​​បទ​ដ្ឋាន​ត្រឹមត្រូវ​ និង​ត្រូវ​បាន​គេ​អនុវត្ដ​ទូ​ទាំង​ពិភពលោក”។

លោកស្រី​បាន​បន្ត​ថា “ សវនកម្ម​លើ​បញ្ជី​ឈ្មោះអ្នក​​​បោះឆ្នោត​នេះ​ផ្ដោត​លើ​ការ​ពិត មិន​មែនជា​គំនិត​យោបល់​ទេ និង​ធ្វើ​សវនកម្ម​ជាក់​​​​ស្តែង​លើ​​​បញ្ជី​ឈ្មោះអ្នក​​​បោះ​ឆ្នោត ដែល​​ផ្អែក​លើ​​លក្ខណៈ​វិនិច្ឆ័យ​​បី​គឺ ភាពលម្អិត​ សុពល​​​ភាព​ និង​ភាព​ត្រឹមត្រូវ​។​​​​​​​ លក្ខណៈ​វិនិច្ឆ័យ​ទាំង​នេះ​​​​​គឺ​មាន​ការ​ទទួល​ស្គាល់​ជា​​អន្តរជាតិ​ក្នុង​ចំណោម​​​​អង្គការ​គ្រប់​គ្រង​ការ​បោះ​ឆ្នោត​​នានា​។ របាយ​​​ការណ៍​​ធ្វើ​សវនកម្ម​​លើ​បញ្ជី​ឈ្មោះ​អ្នក​​បោះ​ឆ្នោត​របស់​​វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​ដើម្បី​លទ្ធិ​ប្រជា​ធិប​តេយ្យ​​គ្រាន់​តែ​​បង្ហាញ​​​ទិន្នន័យ​ពី​​លទ្ធផល​នៃ​​សវន​​​កម្ម​​នេះ​ដោយ​គ្មាន​ការ​ប៉ាន់​ប្រមាណ​ពី​​មូល​​​ហេតុ​ ឬ​ការ​សន្និដ្ឋាន​ ​តាម​គំនិត​ផ្ទាល់​ខ្លួន​ណា​មួយ​នោះ​ទេ”។

លោក គល់ បញ្ញា នាយក​ប្រតិបត្តិ​នៃ​អង្គ​ការ​​​​​​​ខុមហ្វ្រែល​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា លោក​កោត​​សរសើរ​ចំពោះ​ការ​​ផ្តល់​មតិ​​​យោបល់​​ពី​សហ​ភាព​អឺរ៉ុប ​បន្ទាប់​ពី​ការ​ចេញ​​របាយ​ការណ៍​សវនកម្ម​របស់​អង្គការ​ខុមហ្វ្រែល​។ លោក​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា “ខ្ញុំ​មិន​ដែល​ទទួល​បាន​យោបល់​ណាមួយ​ពី​សហ​ភាព​​អឺរ៉ុប​អំពី​បញ្ហា​នេះ​ទេ។ ​ពួកគេ​គួរតែ​ផ្ដល់​យោបល់​​​ឲ្យ​ខ្ញុំ​ភ្លាមៗ​។ ពួកគេ​តែង​តែ​ទូរស័ព្ទ​ឲ្យ​ខ្ញុំ​បង្ហាញ​ពួកគេ​នូវ​អ្វី​ដែល​បាន​រក​ឃើញ​ និង​បារម្ភ​អំពី​អនុសាសន៍​មួយ​ចំនួន”។

សហភាព​អឺរ៉ុប​មិន​បាន​ចូល​រួម​នៅ​ក្នុង​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ជាតិ​ក្នុង​នាម​ជា​អ្នក​សង្កេត​ការណ៍​ផ្លូវការ​នោះ​ទេ។​ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ​បេសកកម្ម​របស់​អ្នក​ជំនាញ​ខាង​ការ​បោះ​ឆ្នោត​​ដែល​បាន​ចាប់​ផ្ដើម​នៅ​ថ្ងៃសុក្រ គេ​ឃើញ​មាន​អ្នក​ជំនាញ​ពីរ​នាក់ ប្រមូល​ព័ត៌មាន​វាយ​តម្លៃ​​ពី​បរិយា​កាស​​មុន​និង​ក្រោយ​ការ​បោះឆ្នោត និង​បន្ត​​តាម​ដាន​ទៅ​លើ​អនុសាសន៍​របស់​សហភាព​អឺរ៉ុប​ ដែល​បាន​ផ្ដល់​​ក្រោយ​ពេល​បោះ​ឆ្នោត​ជាតិ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០៨។

ទើប​តែ​សប្តាហ៍​មុន​នេះ សហភាព​អឺរ៉ុប​បាន​ចេញ​សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​មួយ ដែល​បាន​សម្រិត​សម្រាំង​ពាក្យ​ពេចន៍​យ៉ាង​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​​ជំរុញ​ឲ្យ​រាជរដ្ឋាភិបាល​ធានា​ថា ការ​បោះ​ឆ្នោត​​នេះ​មាន​ “ តម្លាភាព​ និង​ការ​ជឿជាក់​” ហើយ​​​​​សេចក្តី​ថ្លែង​ការណ៍​នេះ​ត្រូវ​បានក្រសួង​ការ​ប​រ​ទេស​កម្ពុជា​​​ឆ្លើយ​តប​ជា​បន្ទាន់​ ដោយ​ចោទ​​ប្រកាន់​​សហ​ភាព​អឺរ៉ុប​ថា បាន​ជ្រៀត​ជ្រែក​ក្នុង​កិច្ច្​ការ របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា​៕

ប្រែ​សម្រួល​ដោយ​ ហម សុផា​ណ្ណា  

© 2022, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.

អត្ថបទទាក់ទង

អត្ថបទអានច្រើន

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស