សុពលភាពសមាជិក​​​សភា​​​របស់​​​លោក សម ​​​រង្ស៊ី​​​ ត្រូវបដិសេធ

ទាំង​​​រដ្ឋ​​​សភា​​​ និង​​​ក្រុម​​​ប្រឹក្សា​​​ធម្មនុញ្ញ​​​នៃ​​​ប្រទេស​​​កម្ពុជា គឺ​​​​​​​​​​​​ជា​​​ស្ថា​​​ប័ន​​​ច្បាប់​​​កំពូល​​​ក្នុង​​​ប្រទេស​​​បាន​​​កោះ​​​ប្រជុំសម្ងាត់​​​កាល​​​ពី​​​ម្សិល​​​មិញ ដែល​​​អំឡុង​​​ពេល​​​ប្រជុំនោះ​​​ពួក​​​គេ​​​បាន​​​សម្រេច​​​មិន​​​ផ្តល់​​​សិទ្ធិ​​​ដល់​​​លោក សម រង្ស៊ី​​​ មេដឹកនាំ​​​គណបក្សប្រឆាំង​​​ឲ្យ​​​បាន​​​បោះ​​​ឆ្នោត​​​និង​​​ជា​​​បេក្ខ​​​ជន​​​តំណាង​​​រាស្ត្រ​​​សម្រាប់​​​ការ​​​បោះ​​​ឆ្នោត​​​នៅ​​​ថ្ងៃអាទិត្យ​​​នេះទេ។

យោងតាម​​​អត្ថបទ​​​ថត​​​ចម្លង​​​នៃ​​​លិខិត​​​ដែល​​​ទទួល​​​បាន​​​កាល​​​ពីម្សិលមិញ​​​ ជូន​​​លោក សម រង្ស៊ី  ដែល​​​ចុះ​​​ហត្ថលេខា​​​ដោយ​​​លោក ហេង​​​ សំរិន​​​ ប្រធាន​​​រដ្ឋ​​​សភានោះ គណៈ​​​កម្មា​​​ធិការ​​​អចិន្ត្រៃយ៍​​នៃ​​​​រដ្ឋ​​​សភា​​​បាន​​​បើក​​​កិច្ច​​​ប្រជុំ​​​មួយ​​​ ដើម្បី​​​ពិភាក្សា​​​សំណើ​​​របស់​​​លោក​​​  សម  រង្ស៊ី ​​​កាលពី​​​ថ្ងៃ​​​អង្គារ ​​​ សុំ​​​ឲ្យ​​​ផ្តល់​​​សុពល​​​ភាព​​​សមា​​​ជិក​​​សភា​​​ដល់​​​លោក​​​វិញ​​​ឲ្យ​​​បាន​​​មុន​​​ការ​​​បោះ​​​ឆ្នោត​​​នេះ​​​។

លិខិត​​​នោះ​​​លើកឡើង​​​ថា “ គណៈ​​​កម្មាធិ​​​ការ​​​​​​អចិន្ត្រៃយ៍​​​​​​បាន​​​សម្រេច​​​ជា​​​ឯកច្ឆន្ទ​​​​​​ថា ដោយ​​​ហេតុ​​​ឯកឧត្តម​​​បាន​​​ក្លាយ​​​ជា​​​ប្រធានគណបក្ស​​​សង្គ្រោះ​​​ជាតិ​​​ ជាគណបក្ស​​​ដែល​​​ពុំ​​មាន​​​អាសនៈ​​​ក្នុង​​​រដ្ឋ​​​សភា នីតិកាល​​​ទី​​​៤​​​នេះ​​​ គណៈ​​​កម្មាធិការ​​​អចិន្ត្រៃយ៍​​​នៃ​​​រដ្ឋសភា​​​​​​ពុំ​​​អាច​​​ផ្តល់​​​សុពល​​​ភាព អភ័យ​​​ឯកសិទ្ធិ និង​​​បុព្វសិទ្ធិ​​​ជូន​​​ឯកឧត្តម​​​វិញ​​​បាន​​​ទេ​​​”។

តំណែង​​​សមាជិក​​​សភា​​​របស់​​​លោក សម រង្ស៊ី សម្រាប់​​​គណបក្ស​​​ សម រង្ស៊ី នៅ​​​ទំនេ​រ​​ បន្ទាប់​​​ពីលោក​​​បាន​​​ភៀស​​​ខ្លួន​​​ចេញ​​​ពី​​​ប្រទេស​​​ដើម្បី​​​គេច​​​វេះ​​​ពីទោ​​​សជាប់​​​ពន្ធនាគារ​​​១១ឆ្នាំ​​​កាល​​​ពីឆ្នាំ​​​២០០៩​​​តាម​​​បទ​​​​​​ចោទ​​​ប្រកាន់​​​ ដែល​​​​​​អ្នក​​​រិះគន់​​​និយាយ​​​ថា ជារឿង​​​នយោ​​​បាយ​​​។

ចាប់​​​តាំង​​​ពី​​​ពេល​​​នោះ​​​មក​​​ គណបក្ស​​​ សម​​​ រង្ស៊ី បាន​​​រួម​​​បញ្ចូល​​​គ្នា​​​ជាមួយ​​​គណបក្ស​​​សិទ្ធិ​​​មនុស្ស​​​ដើម្បីបង្កើត​​​គណបក្ស​​​សង្គ្រោះ​​​ជាតិ ដែល​​​ជាហេតុ​​​នាំ​​​ឲ្យ​​​​​​​​​គណៈកម្មាធិការ​​​អចិន្ត្រៃយ៍​​​នៃ​​​រដ្ឋសភា​​​ដក​​​​​​តំណាង​​​រាស្ត្រ​​​គណបក្ស​​​សង្គ្រោះ​​​​​​ជាតិ​​​ចំនួន​​​២៧​​​រូប​​​ចេញ​​​ពី​​​រដ្ឋ​​​សភា​​​កាល​​​ពី​​​ដើមឆ្នាំនេះ​​។

អ្នក​​​ជំនាញ​​​ច្បាប់​​​និយាយ​​​ថា ឥឡូវ​​​នេះ​​​សេចក្តី​​​សម្រេច​​​នេះ​​​មាន​​​ន័យ​​​ថា  មិន​​​មាន​​​សមា​​​ជិក​​​សភាគណបក្ស​​​ប្រឆាំង​​​ណា​​​ម្នាក់​​​​​​មាន​​​តំណែង​​​នៅ​​​ក្នុង​​​រដ្ឋ​​​សភា​​​ទេ​​​ ដូច្នេះ​​​ហើយ​​​ដើម្បី​​​ឲ្យ​​​លោក​​​ សម រង្ស៊ី ទទួល​​​បាន​​​តួនាទី របស់​​​លោក​​​វិញ​​​​​​  មាន​​​ន័យ​​​ថា លោក​​​ត្រូវ​​​លា​​​លែង​​​ពី​​​ប្រធាន​​​គណបក្ស​​​សង្គ្រោះ​​​ជាតិ​​​ និង​​​ចូល​​​រួ​​​ម​​​ជាមួយ​​​គណបក្ស​​​ សម រង្ស៊ី វិញ​​​។

លិខិត​​​របស់​​​លោក​​​ សម រង្ស៊ី ​​​ផ្ញើ​​​ជូន​​​លោក ហេង​​​  សំរិន  ដើម្បី​​​ស្នើ​​​សុំ​​​ឲ្យ​​​ផ្តល់​​​តួនាទី​​​ជា​​​សមាជិក​​​សភា​​​ដល់​​​លោក​​​វិញ​​​នោះ​​​ គឺជា​​​កិច្ច​​​ខំ​​​ប្រឹង​​​ប្រែង​​​ចុងក្រោយ​​​ ដើម្បី​​​ឲ្យលោក​​​បាន​​​ឈរ​​​ឈ្មោះ​​​ជាបេក្ខ​​​ជន​​​តំណាង​​​រាស្ត្រ​​​នៅ​​​ក្នុង​​​ការ​​​បោះ​​​ឆ្នោត​​​នៅ​​​ថ្ងៃ​​​អាទិត្យ​​​នេះ។

កាល​​​ពីម្សិល​​​មិញ ក្រុមប្រឹក្សា​​​ធម្មនុញ្ញ​​​ក៏​​​បាន​​​បើក​​​កិច្ច​​​ប្រជុំ​​​​​​ពេញ​​​អង្គ​​​មួយ​​​ដែរ​​​ ដើម្បី​​​ពិភាក្សា​​​ពី​​​សំណើ​​​របស់​​​លោក​​​ សម  រង្ស៊ី  ដែល​​​បាន​​​ដាក់​​​ជូន​​​ក្រុមប្រឹក្សា​​​ធម្មនុញ្ញ​​​សុំ​​​ឲ្យ​​​លោក​​​មាន​​​ឈ្មោះ​​​បោះ​​​ឆ្នោត និង​​​អនុញ្ញាត​​​ឲ្យ​​​លោក​​​​​​បាន​​​ឈរ​​​ឈ្មោះ​​​ជាបេក្ខ​​​ជន​​​នៅ​​​ក្នុង​​​ការ​​​បោះ​​​ឆ្នោត​​​នេះវិញ​​​​​​​​​។

លោក​​​ អ៊ុត​​​ ឈន អ្នក​​​នាំពាក្យ​​​ក្រុម​​​ប្រឹក្សា​​​ធម្មនុញ្ញ​​​បាន​​​មាន​​​ប្រសាសន៍ថា   សេចក្តី​​​សម្រេច​​​នេះ​​​ត្រូវ​​​បាន​​​ធ្វើ​​​ឡើង​​​ បន្ទាប់​​​ពី​​​ក្រុម​​​ប្រឹក្សា​​​ធម្មនុញ្ញ​​​បាន​​​ពិនិត្យ​​​ច្បាប់​​​ស្តី​​​ពីការ​​​រៀប​​​ចំ​​​ និង​​​ការ​​​ប្រព្រឹត្ត​​​ទៅ​​​នៃក្រុម​​​ប្រឹក្សា​​​ធម្មនុញ្ញ​​​ និង​​​វិសោធនកម្ម​​​នៃ​​​ច្បាប់​​​នេះ​​​ ហើយ​​​មិន​​​អាច​​​រក​​​ឃើញ​​​មាត្រាណាមួយ​​​​​​ដែល​​​អាច​​​អនុញ្ញាត​​​ឲ្យ​​​លោក​​​ សម រង្ស៊ី  បាន​​​ឈរ​​​ឈ្មោះ​​​ជាបេក្ខ​​​ជន​​​សម្រាប់​​​ការ​​​បោះ​​​ឆ្នោត​​​នេះ​​​បាន​​​ទេ​​​។

លោក​​​បាន​​​មាន​​​ប្រសាសន៍ថា “​​​ ផ្នែក​​​​​​៣​​​នៃ​​​ជំពូក​​​២របស់​​​ច្បាប់​​​នេះ គឺ​​​មាន​​​សារៈសំខាន់​​​បំផុត​​​ ពីព្រោះ​​​​​​វា​​​និយាយ​​​អំពី​​​សមត្ថកិច្ច​​​របស់​​​​​​ក្រុម​​​ប្រឹក្សា​​​ធម្មនុញ្ញ​​​ពាក់​​​ព័ន្ធនឹង​​​ការ​​​បោះ​​​ឆ្នោត​​​​​​ជ្រើស​​​តាំង​​​តំណាង​​​រាស្ត្រ។ នៅ​​​ព្រឹក​​​នេះ​​​​​​សមាជិក​​​ក្រុម​​​ប្រឹក្សា​​​ធម្មនុញ្ញ​​​បាន​​​ត្រួត​​​ពិនិត្យ​​​គ្រប់​​​មាត្រាទាំង​​​អស់​​​នៅ​​​​​​ក្នុង​​​ច្បាប់​​​នេះ​​​​​​ ប៉ុន្តែ មិន​​​មាន​​​ចែង​​​ពី​​​ [ មាត្រាបែប​​​នេះ] ទាល់​​​តែ​​​សោះ​​​ ដូច្នេះយើង​​​បាន​​​សម្រេច​​​ថា  ករណី​​​នេះ​​​មិន​​​ស្ថិត​​​ក្នុង​​​សមត្ថកិច្ច​​​របស់ក្រុម​​​ប្រឹក្សា​​​ធម្មនុញ្ញ​​​នោះទេ”។

លោក​​​ អ៊ុត ឈន បាន​​​ថ្លែង​​​ថា   សេចក្តី​​​​​​សម្រេច​​​នេះមិន​​​មែន​​​ជា​​​រឿង​​​នយោ​​​បាយ​​​ទេ​​​ ហើយ​​​ក្រុមប្រឹក្សា​​​ធម្មនុញ្ញ​​​គឺជា“ ស្ថា​​​ប័ន​​​ឯក​​​រាជ្យ និ​​​ងអព្យាក្រឹត​​​” ដោយ​​​គ្រាន់​​​តែ​​​​​​បំពេញ​​​តួ​​​នាទីរបស់​​​ខ្លួន​​​ទៅ​​​តាម​​​ការ​​​ស្នើ​​​សុំ​​​​​​ប៉ុណ្ណោះ​​​។

បន្ទាប់​​​ពីបាន​​​ដឹង​​​ពី​​​សេចក្តី​​​សម្រេច​​​នេះ​​​កាល​​​ពីម្សិលមិញ លោក​​​ សម រង្ស៊ី ​​​បាន​​​មាន​​​​​​ប្រសាសន៍ថា នេះគឺជាការ​​​បង្ហាញ​​​ពីកា​​​រភ័យ​​​ខ្លាច​​​របស់​​​គណបក្ស​​​កាន់​​​អំណាច​​​។ លោក​​​បាន​​​មាន​​​ប្រសាសន៍ថា “ កាល​​​ពីឆ្នាំ​​​២០០៦ ​​​នៅពេល​​​ខ្ញុំ​​​ត្រូវ​​​បាន​​​លើកលែង​​​ទោស​​​ ខ្ញុំ​​​បាន​​​ទទួល​​​បុព្វសិទ្ធិ​​​របស់​​​ខ្ញុំ​​​ទាំង​​​អស់​​​មក​​​វិញ​​​ ប៉ុន្តែ ពេល​​​នេះ​​​​​​ពួក​​​គេ​​​បាន​​​ធ្វើ​​​ផ្សេងទៅ​​​វិញ ដូច្នេះ​​​ខ្ញុំគិតថា នេះ​​​បង្ហាញថា ពួក​​​គេ​​​ខ្លាច​​​គណ​​​​​​បក្ស​​​សង្គ្រោះជាតិ​​​។ ធ្វើ​​​ឲ្យ​​​គេ​​​មាន​​​ការ​​​សង្ស័យ​​​​​​លើ​​​​​​ភាព​​​ស្រប​​​ច្បាប់​​​ក្នុង​​​ការ​​​បោះ​​​ឆ្នោត​​​នេះ​​​​​​​​​​​​ទៅ​​​ហើយ​​​​​​។ ខ្ញុំគិត​​​ថា ឥឡូវ​​​នេះ​​​​​​គឺ​​​ជាបញ្ហា​​​ចុង​​​ក្រោយ​​​​​​”។ លោក​​​បាន​​​មាន​​​ប្រសាសន៍ថា “ តើ​​​ការ​​​បោះ​​​​​ឆ្នោត​​​នេះ​​​មាន​​​ន័យ​​​​​​អី​​​  ដែល​​​នាយក​​​រដ្ឋ​​​មន្ត្រី មិន​​​មាន​​​គូប្រកួត​​​ប្រជែង​​​នោះ​​​?​​​ ខ្ញុំ​​​គិតថា ពិភព​​​លោក​​​ទាំង​​​មូល​​​នឹង​​​សើច​​​នៅ​​​ពេល​​​គាត់​​​និយាយថា  គាត់​​​គឺជា​​​​​​អ្នក​​​ឈ្នះក្នុង​​​ការ​​​បោះ​​​ឆ្នោត​​​នេះ​​​”។

លោក យឹម សុវណ្ណ អ្នក​​​នាំពាក្យ​​​គណបក្ស​​​សង្គ្រោះ​​​ជាតិ​​​ក៏បាន​​​អះអាង​​​កាល​​​ពីម្សិលមិញ​​​ដែរ​​​ថា សេចក្តី​​​សម្រេច​​​ទាំង​​​ពី​​​រ​​​ក្នុង​​​ការ​​​​​​បដិ​​​សេធ​​​សំណើ​​​របស់​​​លោក សម រង្ស៊ី​​​ នឹង​​​ធ្វើ​​​ឲ្យ​​​​​​ប៉ះ​​​ពាល់​​​ដល់​​​ភាព​​​ស្រប​​​ច្បាប់​​​​​​នៃ​​​លទ្ធផល​​​ការ​​​បោះ​​​ឆ្នោត​​​នៅ​​​ថ្ងៃអាទិត្យ​​​។ លោក​​​បា​​​នមាន​​​ប្រសាសន៍ថា ការ​​​បោះ​​​ឆ្នោត​​​នេះ​​​នឹង​​​មិន​​​សេរី​​​ និង​​​យុត្តិធម៌​​​ទាល់​​​តែ​​​សោះ។ ក្នុង​​​ចំណោម​​​អនុសាសន៍​​​ទាំ​​​ង១៨​​​ចំណុច​​​របស់​​​លោក​​​ សុ​​​រិយា ស៊ូបេឌី​​​ [ ប្រេសិត​​​សិទ្ធិ​​​មនុស្ស​​​អង្គការ​​​សហ​​​ប្រជាជាតិ​​​] មិន​​​ត្រូវ​​​បាន​​​អនុវត្ត​​​មួយ​​​ចំណុច​​​ណា​​​ឡើយ​​​”។

លោក​​​ យឹម​​​ សុវណ្ណ​​​ ​​​លើកឡើង​​​ពី​​​របាយ​​​ការណ៍​​​មួយ​​​ដែល​​​លោក​​​ ស៊ូបេឌី បាន​​​ចេញ​​​កាល​​​ពីខែកក្កដា​​​ឆ្នាំ​​​មុន​​​ ដែល​​​បាន​​​ស្នើ​​​ឲ្យ​​​មាន​​​ការ​​​ធ្វើ​​​កំណែ​​​ទម្រង់​​​គណៈកម្មា​​​ធិការ​​​ជាតិ​​​រៀប​​​ចំការបោះ​​​ឆ្នោត​​​ ព្រម​​​ទាំង​​​ឲ្យ​​​មាន​​​ការ​​​​​វិល​​​ត្រឡប​​​់​​​របស់​​​លោក​​​ សម រង្ស៊ី ​​​ ដើម្បី​​​​​​ធានា​​​ឲ្យ​​​មាន​​​ ​​​“ ការ​​​ចូលរួម​​​ប្រកួត​​​ប្រជែង​​​ដោយ​​​ស្មើ​​​ភាព​​​ពីគ្រប់​​​គណបក្ស​​​នយោបាយ​​​ទាំង​​​អស់”​​​។

លោក​​​បាន​​​មាន​​​ប្រសាសន៍ថា “  មាន​​​តែ​​​ពាក់​​​កណ្តាល​​​នៃ​​​ចំណុច​​​មួយ​​​ប៉ណ្ណោះ​​ត្រូវ​​​បាន​​​អនុវត្ត​​​ ពីព្រោះ​​​លោក​​​ សម រង្ស៊ី គ្រាន់​​​តែ​​​ត្រូវ​​​បាន​​​អនុញ្ញាត​​​ឲ្យ​​​វិល​​​ត្រឡប់​​​មកវិញ​​​តែ​​​ប៉ុណ្ណោះ​​​ ប៉ុន្តែ​​​ មិន​​​អនុញ្ញាត​​​ឲ្យ​​​ឈរ​​​ឈ្មោះ​​​ក្នុង​​​ការ​​​បោះ​​​ឆ្នោត​​​នេះទេ។ ខ្ញុំ​​​នឹង​​​សួរ​​​រដ្ឋាភិ​​​បាល​​​ថា តើ​​​ពួក​​​គេ​​​ចង់​​​ឲ្យ​​​ការ​​​បោ​​​ះ​​​ឆ្នោត​​​នេះ​​​សេរី​​​  និងយុត្តិ​​​ធម៌ទេ?​​​ តើ​​​ពួកគេ​​​​​​ចង់​​​ឲ្យ​​​រដ្ឋា​​​ភិ​​​បាល​​​ក្រោយ​​​នេះ​​​ស្រប​​​ច្បាប់​​​ដែរ​​​ ឬទេ​​​?”

លោក ផៃ​​​ សីុ​​​ផាន​​​ អ្នក​​​នាំពាក្យ​​​​​​ទីស្តីការ​​​គណៈ​​​រដ្ឋ​​​មន្ត្រី​​​បាន​​​និយាយ​​​ការ​​​ពារ​​​សេចក្តី​​​សម្រេច​​​ទាំង​​​នេះ​​​ថា សេចក្តីសម្រេច​​​ទាំង​​​នេះ​​​ធ្វើ​​​តាម​​​នីតិវិធីត្រឹ​​​ម​​​ត្រូវ​​​។

លោក​​​ ផៃ​​​ សីុផាន​​​ បាន​​​មាន​​​ប្រសាសន៍​​​ថា    “ មនុស្ស​​​ជា​​​​​​ច្រើន​​​ត្អូញត្អែ​​​រថា  ការ​​​បោះ​​​ឆ្នោត​​​នេះ​​​មិន​​​សេរី​​​ ​​​ឬត្រឹម​​​ត្រូវ​​​​​ ដោយសារ​​​តែ​​​មនុស្ស​​​ម្នាក់​​​។​​​មាន​​​មនុស្ស​​​ជាង​​​១៤លាន​​​នាក់​​​នៅក្នុង​​​ប្រទេស​​​កម្ពុជា​​​ ហើយ​​​មនុស្ស​​​គ្រប់​​​គ្នា​​​មាន​​​សិទ្ធិ​​​ស្មើគ្នា​​​នៅក្រោម​​​ច្បាប់​​​។សម រង្ស៊ី  គ្រាន់​​​តែ​​​ជា​​​បុគ្គល​​​​​​​​​ម្នាក់​​​តែ​​​ប៉ុណ្ណោះ​​​។ គាត់​​គឺ​​​ជា​​​មនុស្ស​​​ធម្មតា​​​ម្នាក់៕

ប្រែ​​​សម្រួល​​​ដោយ មូល គឹមហឿន

© 2013, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.