29 C
Phnom Penh

លោក​ សុន ឆ័យ និង​លោក​ ឈាង វុន ប្រកែក​​គ្នា​តឹង​សរសៃក​ក្នុង​កិច្ច​ពិភាក្សា​តាម​វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី​

ដោយ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

បទវិភាគ

លោក សុន ឆ័យ ប្រធាន​​​ក្រុម​​​តំណាង​​​រាស្ត្រ​​​នៃ​​​គណបក្ស​​​សង្គ្រោះ​​​ជាតិ និង​​​លោក ឈាង វុន សមាជិក​​​សភា​​​មក​​​ពី​​​គណបក្ស​​​ប្រជាជន​​​កម្ពុជា​​​ បាន​​​ចូល​​​រួម​​​នៅ​​​ក្នុង​​​កិច្ច​​​ពិភាក្សា​​​ដេញ​​​ដោល​​​តាម​​​វិទ្យុ​​​ដ៏ក្ដៅ​​​គគុក​​​មួយ​​​កាលពី​​​ល្ងាច​​​ថ្ងៃ​​​អាទិត្យ ដែល​​​បាន​​​ឈាន​ដល់​ការ​​​​ប្រកែក​​​គ្នា​​​នៅ​​​ពេល​​​មន្ត្រី​​​ទាំង​​​ពីរ​​​រូប​​​​​​បាន​​​ជជែក​​​គ្នា​​​យ៉ាង​​​តឹ​​ង​​​សរសៃក ​​​ជុំ​វិញ​ភាព​​​ស្រប​​​ច្បាប់​​​នៃ​​​ការ​​​ប៉ុន​​​ប៉ង​​​ក្នុង​​​ពេល​​​ថ្មីៗ​​​នេះ​​​របស់​​​គណបក្ស​​​ប្រជា​​​ជន​​​កម្ពុជា​​​កំពុង​​​កាន់​​​អំណាច​​​ ដើម្បី​​​​​​រារាំង​​​មិន​​​ឲ្យ​​​គណបក្ស​​​ប្រឆាំង​​​មាន​​​ឱកាស​​​អង្គុយ​​​នៅ​​​ក្នុង​​​រដ្ឋសភា​​​។

កិច្ច​​​ពិភាក្សា​​​ដេ​​ញ​​​ដោល​​​រយៈ​​​ពេល​​​៤៧​​​នាទី​​​នេះ ត្រូវ​​​បាន​​​រំខាន​​​ម្ដង​​​ហើយ​​​ម្ដង​​​ទៀត​​​ដោយ​​​ការ​​​កាត់​​​ប្រសាសន៍​​​ និង​​​ការ​​​ចោទ​​​ប្រកាន់​​​គ្នា​​​ទៅ​​​វិញ​​​ទៅមក​​​​​​ ធ្វើ​​​ឲ្យ​​​អ្នក​​​សម្រ​​ប​​​សម្រួល​​​នៅ​​​ចំណុច​​​មួយ​​​បិទ​​​​​​ម៉ៃ​ក្រូ​ហ្វូន​របស់​​​លោក ឈាង វុន ទាំង​​​ស្រុង​​​ ដោយ​​​មិន​​​អនុញ្ញាត​​​ឲ្យ​​​លោក​​​​​​និយាយ​​​​​​អ្វីឡើយ។

លោក ជុន ច័ន្ទ​​​បុត្រ ដែល​​​ជា​​​អ្នក​​​សម្រ​​ប​​​​​​សម្រួល​​​បាន​​​ចាប់​​​ផ្ដើម​​​កិច្ច​​​ពិភាក្សា​​​ដេញ​​​ដោល​​​ដោយ​​​លើក​​​សំណួរ​​​សួរ​​​ទៅ​​​លោក​​​ ឈាង វុន ថា តើ​​​គណបក្ស​​​ប្រជា​​​ជន​​​កម្ពុជា​​​នឹង​​​ធ្វើ​​​អ្វី​​​ប្រសិន​​​​បើ​​​គណបក្ស​​​សង្គ្រោះ​​​ជាតិ ធ្វើ​​​ពហិកា​​​​​​រ​មិន​​​ចូល​​​​រួម​​​ក្នុង​​​រដ្ឋសភា​​​ជុំ​​​វិញ​​​ការ​​​ចោទ​​​ប្រកាន់​​​អំពី​ភាព​មិ​​​នប្រក្រតី​​​នៅ​​​តាម​​​ការិយា​​​ល័យ​​​បោះឆ្នោត​​​។

លោក ឈាង វុន ដែល​​​ក៏ជា​​​ប្រធាន​​​​​​គណៈ​​​កម្មាធិការ​​​​ទទួល​បន្ទុក​កិច្ច​​​ការ​​​បរទេស​​​​​​ កិច្ច​​​សហ​​​ប្រតិបត្តិ​​​ការ​​​អន្តរជាតិ និង​​​ព័ត៌មាន​នៃ​​​​រដ្ឋសភា​​​​​​បាន​​​លើក​​​ឡើង​​​ថា ការ​​​ប៉ុន​​​ប៉ង​​​ធ្វើ​​​ពហិកា​​​រណា​​​មួយ​​​​​​របស់​​​គណបក្ស​​​សង្គ្រោះ​​​ជាតិ នឹង​​​គ្មាន​​​ឱកាស​​​ទទួ​​​ល​​​ជោគជ័យ​​​ឡើយ​​​ ហើយ​​​បានលើក​ឡើង​ពី​ការ​​​​បោះឆ្នោត​​​ជាតិ​​​កាលពី​​​ឆ្នាំ​​​២០០៨​​​ ជា​ឧទាហរណ៍ ដែល​នៅ​ពេល​នោះ​​​​គណបក្ស​​​ប្រឆាំង​​​បាន​​​គំរាម​​​ធ្វើ​​​ពហិ​កា​​​រ​ដោយ​សារ​តែ​ការ​​​​ក្លែង​​​បន្លំ​​​សន្លឹក​​​ឆ្នោត​​​ ប៉ុន្តែ​​​ក្រោយ​​​​មក​​​បាន​​​ចូល​​​រួម​​​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋសភា​​​វិញ​”។

លោក ឈាង វុន បាន​​​ថ្លែង​​​ថា “ គណបក្ស​​​សិទ្ធិ​​​មនុស្ស​​​បាន​​​ចូល​​​រួម​​​​​​​​​នៅ​​​ក្នុង​​​សម័យ​​​ប្រជុំ​​​លើក​​​ដំបូង​​​ភ្លាមៗ”  បន្ទាប់​​​ពីការ​​​បោះឆ្នោត​​​ជាតិ​​​​ឆ្នាំ​​​២០០៨។ លោក ឈាង វុន ក៏​​​បាន​​​មាន​​​ប្រសា​សន៍​​​​​​ដែរ​​​ថា សមាជិក​​​សភា​​​មក​​​ពី​​​គណបក្ស​​​សិទ្ធិ​​​មនុស្ស​​​មាន​​​ការ​​​យឺត​​​យ៉ាវ​​​នៅ​​​ក្នុង​​​ការ​​​ចូល​​​រួ​​ម​​​សម័​​​យ​​​ប្រជុំ​​​ពេញ​​​អង្គ​​​លើក​​​ដំបូង​​​​​​កាលពីឆ្នាំ​​​២០០៨ ហើយ​​​​លោក​​​ថែម​ទាំង​បាន​ចំអក​ឲ្យសមាជិក​សភា​​របស់​គណបក្ស​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ទៀតផង​”។

លោក​បាន​បន្ថែម​ថា “ មាន​មនុស្ស​ខ្លះ​​ពាក់​​អាវ​ខ្មៅ​​ ដែល​រំលោភ​​​បទ​ដ្ឋាន​​​នៃ​រដ្ឋ​សភា​”។ ជា​ការ​ឆ្លើយ​តប​​ លោក​ សុន ឆ័យ បាន​ចោទ​សួរ​ពី​ភាព​ស្រប​ច្បាប់​​នៃ​ការ​ដក​សមា​ជិក​ភាព​របស់​សមាជិក​សភា​មក​ពី​គណបក្ស​ប្រឆាំង​​ចេញ​ពី​រដ្ឋ​សភា​។ លោក​​បាន​​សំដៅ​ទៅ​លើ​ហេតុការណ៍​កាលពី​ខែ​មិថុនា​ ដែលនៅ​ពេល​នោះ​​​សមាជិក​សភា​មក​ពី​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ចំនួន​២៧​រូប​​ត្រូវ​បាន​ដក​សមា​ជិក​ភាព​ចេញ​ពី​រដ្ឋ​សភា​ បន្ទាប់ពី​សមាជិក​សភា​គណបក្ស​ប្រជា​ជន​កម្ពុជា​បាន​សម្រេច​​ថា ច្បាប់​បោះ​ឆ្នោត​​ និង​​វិធាន​ផ្ទៃ​ក្នុង​នៅ​រដ្ឋសភា​​  ហាម​មិន​ឲ្យ​សមា​ជិក​ភាព​​ណា​ ដែល​មាន​សមាជិក​ភា​​ព​នៅ​ក្នុង​​គណ​បក្ស​ចំនួន​ពីរ​​ក្នុង​ពេល​តែ​មួយ​កាន់​​តំណែង​​ឡើយ​​។ ​គណបក្ស​ សម រង្ស៊ី និង​គណ​បក្ស​សិទ្ធិ​មនុស្ស​​កាល​ពី​ពេល​ថ្មី​ៗ​នេះ​បាន​រួម​បញ្ចូល​គ្នា​​​ទៅ​ជា​គណ​បក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​​។

លោក សុន ឆ័យ បាន​មាន​ប្រសាសន៍​នៅ​ពេល​លោក​ ឈាង វុន បាន​ក្អកនិង​គ្រហាម​ម្ដង​ហើយ​ម្ដង​ទៀត​ថា “ ខ្ញុំ​មិន​ដឹង​ថា ​ការ​​សម្រេច​​ចិត្ត​បណ្ដេញ​សមាជិក​សភា​មក​ពីគណ​បក្ស​ប្រឆាំង​​ចេញ​ពី​តំណែង​​របស់​ខ្លួន​នៅ​ក្នុង​សភា​​ផ្អែក​លើ​ច្បាប់​អ្វី​នោះ​ទេ​”។

បន្ទាប់​មកអ្នក​សម្រប​សម្រួល​​ ​​បាន​​ស្នើ​​​ឲ្យ​លោក ឈាង វុន ពន្យល់​ពី​មូលដ្ឋាន​​ផ្លូវ​ច្បាប់​ ដែល​នៅ​ពីក្រោយ​ការ​ព្រមាន​របស់​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ ហ៊ុន​ សែន​ កាលពី​ថ្ងៃ​សុក្រ​ថា គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​របស់​លោក​​​អាច​នឹង​​បែង​ចែក​​អាសនៈ​រដ្ឋ​សភា​​ចំនួន​៥៥​អាសនៈ​ ដែល​គណបក្ស​ប្រឆាំង​​ទទួល​បាន​​ពី​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ជាតិ​​​នៅ​ពេល​ថ្មី​ៗ​នេះ​​។

លោក​ ឈាង​ វុន បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ការពារ​​​ការ​អះអាង​របស់​លោក ហ៊ុន សែន​ ថា “ប្រសិន​បើ​គណបក្ស​ណា​មួយ​មិន​ព្រម​​​ចូល​រួម​​នៅ​ក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​ ហើយ​ធ្វើ​ពហិការ​នោះ​ គ.ជ.ប. ​មាន​សិទ្ធិ​​ពេញ​លេញ​​ក្នុង​ការ​យក​អាសនៈ​ទាំង​នោះ​​ទៅ​ចែក​រំលែក​​ឲ្យ​គណបក្ស​ផ្សេងៗ​ទៀត​​”។​

ប៉ុន្តែ​លោក សុន ឆ័យ​ បាន​តវ៉ា​ចំពោះ​​ការ​លើក​ឡើង​របស់​​លោក​​ ឈាង វុន​ ហើយ​បាន​លើក​យក​មាត្រា​១១៨​នៃ​ច្បាប់​ស្ដី​ពី​ការ​បោះ​ឆ្នោត​​ ដែល​ចែង​ថា គណបក្ស​​នយោ​បាយ​​​ត្រូវ​តែ​ប្រកាស​ថា ខ្លួន​បោះ​​បង់​ចោល​អាសនៈ​​​រ​បស់​ខ្លួន​ជា​មុន​សិន​​មុន​នឹង​គ.ជ.ប.​​អាច​បែង​ចែក​អាសនៈ​ទាំង​​នេះ​។

នៅ​ពេល​លោក​ ជុន ច័ន្ទ​បុត្រ​ ព្យាយាម​អាន​​ច្បាប់​​នេះ​ឲ្យ​អ្នក​ស្ដាប់​កម្មវិធី​វិទ្យុ​នេះ​ទាំង​អស់​បាន​ដឹង​ លោក ឈាង វុន បាន​លើក​ឡើង​​ថា​  ​អ្នក​សម្របសម្រួលមាន​ភាព​លម្អៀង​ ដែល​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ការ​បិទ​ម៉ៃ​ក្រូ​ហ្វូន​​របស់​​សមាជិក​សភា​​មក​ពី​គណបក្ស​ប្រជាជន​រូប​នេះមួយ​ភ្លែត​​។
លោក​ ជុន ច័ន្ទបុត្រ បាន​ថ្លែង​ថា “ ខ្ញុំ​ជា​អ្នក​​គ្រប់គ្រង​​កម្មវិធី​ ទី​នេះ​​មិន​មែន​ជា​​រដ្ឋ​សភា​នោះ​​ទេ​ឯកឧត្តម។ សូម​បិទសំឡេង​​របស់​គាត់​”។

ការ​ជជែក​​ពិភាក្សា​ដេញដោល​នេះ​បាន​​​ឮ​ចេញ​ក្រៅ​បង្អួច​ពេល​ជិត​​ចប់​កម្មវិធី​​ នៅ​ពេល​​លោក ឈាង វុន បាន​ចោទ​ប្រកាន់​​លោក​ សុន ឆ័យ​ បាន​ប្រើ​ពាក្យ​មាក់​​ងាយ​​​ទៅ​លើ​រូប​លោក​​ អំឡុង​​សម័យ​ប្រជុំ​រដ្ឋសភា​ កាលពី​ខែ​វិច្ឆិកា​ នៅ​ពេល​លោក ឈាង វុន បាន​ហៅ​លោក កឹម សុខា អនុប្រធាន​​គណ​បក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ជា​ជន​ជាតិព្នង​ ជា​ពាក្យ​ដែល​សំដៅ​​ទៅ​លើ​ជន​ជាតិ​ភាគ​តិច​នៅ​ភាគ​ឦសាន​​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ប៉ុន្តែ​បើ​​នៅ​ក្នុង​ន័យ​ជា​ភាសា​ខ្មែរ​វិញ​មាន​ន័យ​ថា ជា​ពាក្យ​​មាក់​ងាយ​។

លោក​ ឈាង​ វុន បាន​ប្រើ​ពាក្យ​មិន​គួរ​សម​នេះ​ បន្ទាប់ពី​លោក​ កឹម​ សុខា បាន​ចាប់​ផ្ដើម​​និយាយ​អំពី​សិទ្ធិ​មនុស្ស​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​​កម្ពុជា​។ លោក​ ឈាង វុន បាន​ថ្លែង​​ថា “ខ្ញុំ​និយាយ​បាន​តិច​ណាស់​”។ លោក​បាន​ថ្លែង​បន្ត​​ថា “លោក​ សុន ឆ័យ បាន​លើក​ឡើង​ថា ខ្ញុំ​បាន​​ប្រើ​ពាក្យ​ព្នង​​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋ​សភា ប៉ុន្តែ​លោក​​បាន​ប្រើ​ពាក្យ [មិន​សមគួរ​] នេះ​មក​លើ​ខ្ញុំ​មុន​”។ លោក​ ឈាង វុន បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ ដោយ​សំដៅ​លើ​លោក​ សុន ឆ័យ​ ថា “ គាត់​ក៏​បាន​​​ឲ្យ​ក្ដ​ខ្ញុំ​ដែរ​”។

លោក​ សុន ឆ័យ បាន​បដិសេធ​ការ​និយាយ​មិន​គួរ​សម​ ឬ​ក៏​​ការ​ប្រើ​​កាយ​វិការ​មិន​សម​រម្យ​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋសភា​ ដែល​លោ​ក​ ឈាង​ វុន បាន​លើក​ឡើង​ថា រដ្ឋសភា​​មាន​ឯកសារ​​ និង​ភ័ស្ដុ​តាង​​អាច​បញ្ជាក់​ពី​ហេតុការណ៍​នេះ​បាន​។

ការ​ប្រកែក​គ្នា​​តាម​វិទ្យុ​នេះ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ការ​ជជែក​ពិភាក្សា​គ្នា​យ៉ាង​ច្រើន​​នៅ​ក្នុង​គេហទំព័រ​ហ្វេសប៊ុក​កាលពី​ម្សិលមិញ​ ដោយ​មាន​អ្នក​ប្រើ​ហ្វេសប៊ុក​​​រាប់​រយ​នាក់​បាន​ចែក​​រំលែកខ្សែ​អាត់​សំឡេង​​​នៃ​កិច្ច​ពិភាក្សា​​ដេញ​ដោល​នេះ​​តាម​អ៊ិន​ធើណិត​ ដោយ​មាន​អ្នក​ប្រើ​ហ្វេសបុ៊ក​ជា​ច្រើន​បាន​​កោត​សរសើរ​លោក​ ជុន ច័ន្ទ​បុត្រ​ ដែល​បាន​ព្យាយាម​សម្រប​សម្រួល​​សមាជិក​សភា​ទាំង​ពីរ​រូប​នេះ​ ។

ប៉ុន្តែ​លោក​ ឈាង​ វុន កាលពី​ម្សិល​មិញ​បាន​រិះគន់​​លោក​ ជុន ច័ន្ទបុត្រ ចំពោះ​ការ​គ្រប់​គ្រង​​ដោយ​លម្អៀង​របស់​លោក​នៅ​ក្នុងកិច្ច​ពិភាក្សា​​ដេញ​ដោល​របស់​លោក​​តាម​វិទ្យុនេះ​។ លោក​ ឈាង វុន បាន​មាន​ប្រសាសន៍ថា “លោក​បាន​បញ្ជា​ឲ្យ​អ្នក​ក្រោម​បង្គាប់​​​របស់​លោក​​បិទ​សំឡេង​របស់​ខ្ញុំ​។ ទង្វើ​បែប​នេះ​មិន​ដែល​​មាន​នោះទេ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ផ្សេង​។ ទង្វើ​នេះ​រំលោភ​​ក្រម​សីលធម៌​អ្នក​សារ​ព័ត៌មាន​”។

លោក​បាន​បន្ត​ថា “ពួក​គេ​អញ្ជើញ​ខ្ញុំ​មក​ទី​នេះ​ ដើម្បី​ធ្វើ​ឲ្យ​ខ្ញុំ​បាត់​បង់​ទំនុក​ចិត្ត​ ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​មិន​​បាត់​បង់​ទំនុក​ចិត្ត​របស់​ខ្ញុំ​នៅ​ក្នុង​ការ​​និយាយ​​ការពិត​​នោះ​ឡើយ​”។ ដោយ​ចាត់​ទុក​របៀប​ជជែក​ពិភាក្សា​ដេញ​ដោល​របស់​លោក​ ឈាង​ វុន​ ថា មាន​​ភាព​គឃ្លើន​នោះ លោក​ សុន ឆ័យ​ កាលពី​ម្សិលមិញ​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា លោក​បាន​ធ្វើ​ការ​ជជែក​វែកញែក​របស់​លោក​​ ដោយ​ផ្អែក​ទៅ​លើ​ច្បាប់​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​។

លោក​ សុន ឆ័យ​ បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា  “រដ្ឋ​សភា ត្រូវ​តែ​បើក​ចំហ​​​​ឲ្យ​មាន​កិច្ច​ពិភាក្សា​​ដេញ​ដោល​។ ​​ត្រូវ​តែ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​និយាយ​ពី​អ្វី​ដែល​ខ្លួន​ចង់​និយាយ​”៕

(រាយការណ៍​បន្ថែម​ដោយ Dene-Hern Chen)
ប្រែសម្រួលដោយ សា៊ ស៊ុយឈាង

© 2022, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.

អត្ថបទទាក់ទង

អត្ថបទអានច្រើន

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស