34 C
Phnom Penh

បុគ្គលិកជាតិនៅ​​​សាលាក្ដី​​​ខ្មែរ​​​ក្រហម ប្រកាស​​​​​​​ធ្វើ​កូដ​កម្ម​ជា​លើក​ទី​២

ដោយ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

បទវិភាគ

បុគ្គលិក​កម្ពុជា​ជាង​១០០​នាក់​នៅ​ឯ​សាលា​ក្តី​ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​ប្រកាស​កាល​ពី​ម្សិល​មិញ​ថា ពួក​គេ​បាន​បន្ត​កូដ​កម្ម​ជា​លើក​ទី​២​នៅ​ឆ្នាំ​នេះ​ ហើយ​នឹង​​មិន​ត្រឡប់​ទៅ​ធ្វើ​ការ​វិញ​រហូត​ទាល់តែ​ពួក​គេ​ទទួល​បាន​ប្រាក់​ខែ​ដែល​មិន​ទាន់​បើក​។
​មូលនិធិ​សម្រាប់សាលាក្តី ក្នុង​ពេល​ដែល​ចុង​ចោទ​កាន់​តែចាស់​ជរា​ទៅ​ៗ បាន​ក្លាយ​ជា​បញ្ហា​បំផុត​សម្រាប់​សាលា​ក្តី​ដែល​​កំពុង​តែ​ព្យា​យាម​​បញ្ចប់ដំណើរការ​កាត់​ក្តី​ទ្រង់​ទ្រាយ​តូចលើក​ដំបូង​ លើ​សំណុំ​រឿង០០២។ នៅ​​ក្នុង​ករណី​នេះ​ នួន​ ជា ដែល​ជា​បង​ធំ​ទី​២​របស់​​ខ្មែរ​ក្រហម និង ខៀវ សំផន ជា​ប្រមុខ​​រដ្ឋ​កំពុង​​តែ​ប្រឈម​នឹង​ការ​កាត់​ទោស​ ដោយ​សារ​តែ​ខ្លួន​មាន​តួនាទី​ក្នុង​អំពើ​ព្រៃ​ផ្សៃ​ទ្រង់​ទ្រាយ​​ធំ​​ ក្នុងរបប​​ ប៉ុល ពត។

សកម្ម​ភាព​កូដ​កម្ម​ធ្វើ​ឡើងដោយ​បុគ្គលិកជាតិ​នៅ​សាលា​ក្តី​គឺ​ជាហេតុការណ៍​មិន​ល្អ​មួយ​ទៀត​សម្រាប់សាលា​ក្តី​ខ្មែរ​ក្រហម និង​ជា​ការ​បង្ហាញ​អំពី​ការ​ខ្វះ​ឆន្ទៈ​ក្នុង​ចំណោម​ប្រទេស​ផ្តល់​ជំនួយ​នានា​ ក្នុង​ការ​ផ្តល់​មូល​និធិឲ្យ​ភាគី​ជាតិ​នៃ​តុលាការ​កូន​កាត់​នេះ ដោ​យ​​សារ​តែ​មាន​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ជាយូមក​ហើ​យ​​ថា មាន​អំពើ​ពុក​រលួយ​នៅ​តុលាការ​នេះ​​។

បន្ទាប់​ពី​មាន​សេចក្តី​ប្រកាស​កាល​ពី​ម្សិល​មិញ​ថា បុគ្គលិក​ជាតិ​បាន​ធ្វើ​​កូដ​កម្ម​ អ្នក​នាំ ពាក្យ​នៅ​​អង្គជំនុំជម្រះ​វិសាមញ្ញ​ក្នុង​តុលាការ​កម្ពុជា​ មាន​សង្ឃឹមថា នឹង​មាន​មូល​និធិ​ស្រាប់​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​កង្វះ​ខាត​ថវិកា​បច្ចុប្បន្ន។ លោក នេត ភត្រា អ្នក​នាំ​ពាក្យ​សាលា​ក្តី​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ដើម្បី​ឲ្យ​បុគ្គ​លិក​ជាតិ​វិល​ត្រឡប់​មក​ធ្វើ​ការ​វិញ​ បណ្តា​ប្រទេស​ម្ចាស់​ជំនួយ​គួរ​តែ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ចំពោះសេចក្តី​អំពាវ​នាវ​​ពី​លោក បាន គីម៉ូន (Ban Ki-moon) អគ្គ​លេខា​ធិការ​អង្គការ​សហ​ប្រជា​ជាតិ​ ដែល​បាន​លើក​ឡើង​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ពុធសប្តាហ៍មុន​ថា សាលាក្តី​នេះ​កំពុង​តែ​ប្រឈម​នឹង​ “វិបត្តិ”  និង​បាន​អំពាវ​នាវ​ឲ្យ​សហ​គមន៍​អន្តរ​ជាតិ​ផ្តល់​ការ​គាំ​ទ្រ​ផ្នែក​ហិរញ្ញ​វត្ថុ​ដល់​សាលា​ក្តី​នេះ​។

លោក ភត្រា បាន​លើក​ឡើង​ក្នុង​អ៊ីម៉េល​ថា “​ បុគ្គលិក​ជាតិ​យ៉ាង​តិច​១០០​នាក់​ ក្នុង​ចំណោម​២៥០​នាក់​ ដែល​មិន​ទាន់​បើក​ប្រាក់​ខែចាប់​តាំង​ពី​ខែ​មិថុនា​មក ចាប់​ផ្តើម​ធ្វើ​កូដ​កម្ម​ផ្លូវ​ការ​ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​អាទិត្យ​ទី​១​​ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ​២០១៣ រហូត​ទាល់តែ​រកដំណោះ​ស្រាយ​សម្រាប់​ការ​បើក​ប្រាក់​ខែ​របស់​ខ្លួន​។ ប្រសិន​បើ​ [គ្មាន​] អ្នក​បក​ប្រែ​ឯកសារ និង​អ្នក​បក​ប្រែ​ផ្ទាល់​មាត់​ ហើយផ្នែក​ផ្សេងៗ​ទៀត​មិន​ដំណើរ​ការ​​ នោះ​មានន័យ​ថា ការ​ងារ​របស់​អង្គ​ជំនុំជម្រះ​វិសាមញ្ញ​ក្នុង​តុលាការ​កម្ពុជា​នឹង​ជាប់​គាំង​”។

លោក​បាន​បន្ត​ថា “ ដោយ​មាន​សេចក្តី​អំពាវ​នាវ​ជា​ពិសេស​ពី​លោក បាន គីម៉ូន អគ្គលេខា​ធិការ​អង្គការ​សហ​ប្រជា​ជាតិ យើង​មាន​ជំនឿ​យ៉ាង​មុត​មាំ​ថា សហ​គមន៍​អន្តរ​ជាតិ​នឹង​បន្ត​ផ្តល់​មូលនិធិ​ដល់​អង្គ​ជំនុំជម្រះ​វិសាមញ្ញ​ក្នុង​តុលាការ​កម្ពុជា។ ប្រាក់​ខែ​របស់​បុគ្គលិក​ជាតិ​អាស្រ័យ​លើ​ការ​បរិច្ចា​គ​​ដោយ​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​ពី​សហគមន៍​អន្ត​រ​ជាតិ​”។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ លោក​ ឡាស់ អូល​សេន (Lars Olsen) អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ខាង​ភាគី​អង្គការ​សហ​ប្រជា​ជាតិ​នៃ​តុលាការ​នេះ​បាន​លើក​ឡើង​ថា រដ្ឋា​ភិបាល​កម្ពុជា​ចាំបាច់​ត្រូវ​តែ​បំពេញ​កាត្វកិច្ច​របស់​ខ្លួន ដើម្បី​ជួយ​ផ្តល់​មូល​និធិ​ដល់​ភាគី​ជាតិ​។

លោក អូលសេន បាន​លើក​ឡើង​ក្នុង​អ៊ីម៉េល​ថា “ រាជ​រដ្ឋា​ភិបាល​កម្ពុជា​មាន​កាត្វកិច្ច​ក្រោម​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​សហ​ប្រជា​ជាតិ-កម្ពុជា​ក្នុង​ការ​បើក​ប្រាក់​ខែ​ឲ្យ​បុគ្គ​លិក​ជាតិ ក៏​ប៉ុន្តែ​មិន​បាន​បើក​ឡើយចាប់​តាំង​ពី​ខែ​ឧសភា​ មក។ យើង​បារម្ភ​ណាស់​អំពី​ហានិភ័យ​ដែល​អាច​កើត​ឡើង​អំពី​អសណ្តាប់​ធ្នាប់​ចំពោះ​ដំណើរ​ការ​កាត់​ក្តី​តាម​រយៈ​កូដ​កម្ម​មួយ​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​បុគ្គ​លិក​ជាតិ​នៅ​អង្គ​ជំនុំ​ជម្រះ​វិសា​មញ្ញ​ក្នុង​តុលាការ​កម្ពុជា​”។

លោក​បាន​បន្ថែម​ថា “ យើង​សូមអំពាវ​នាវ​ឲ្យ​រាជ​រដ្ឋា​ភិបាល​បំពេញ​ភារកិច្ច​របស់​ខ្លួន​ឲ្យ​បានឆាប់ ក្នុង​ការ​បើក​ប្រាក់​ខែ​ដើម្បី​អាច​ជៀស​វាង​កូដ្ឋ​កម្ម​បាន។ អង្គការ​សហ​ប្រជា​ជាតិ​ក៏កំពុង​តែ​សហការ​យ៉ាង​ជិត​ស្និទ​ជាមួយ​នឹង​អ្នក​ផ្តល់​ជំនួយ​អន្តរ​ជាតិ​សំខាន់ៗ​ ដើម្បី​ស្ទាប​ស្ទង់​លទ្ធភាព​ទាំង​អស់​ក្នុង​ការ​បញ្ចៀស​វិបត្តិ​នេះ”។

អ្នក​តំណាង​មក​ពី​រដ្ឋា​ភិបាល​កម្ពុជា និង អង្គការ​សហ​ប្រជា​ជាតិ​បានធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​តាម​បណ្តាប្រទេស​ជាសមាគ​មអាស៊ាន​ អំឡុង​បេស​សកម្ម​រយៈ​ពេល​ប្រាំមួយ​ថ្ងៃ ដែល​ចាប់​ផ្តើម​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១៨ ខែសីហា ក្នុង​ការ​ប្រឹង​ប្រែង​មិន​បាន​ជោគ​ជ័យ​មួយ​​ ក្នុង​ដោះស្រាយ​កង្វះ​ខាត​ថវិកា​របស់សាលា​ក្តី​នេះ។ បញ្ហា​ខ្វះ​ខាត​មូល​និធិ​ប្រហាក់​ប្រហែល​គ្នា​មួយ​បានបណ្តាល​​ឲ្យ​មាន​ការ​ធ្វើ​កូដ​កម្ម​តូច​មួយ​កាល​ពី​ក្នុង​ខែ​មីនា ដោយ​មាន​​បុគ្គ​លិក​ជាតិ​ជាង​៣០​នាក់​បាន​ឈប់​ធ្វើ​ការ​ងារ​ជា​បណ្តោះ​អាសន្ន​រហូត​ទាល់​តែ​ពួក​គេ​ទទួល​បាន​ប្រាក់​ខែវិញ។

អ្នក​បកប្រែ​ផ្ទាល់​មាត់​ជាតិ​ម្នាក់​នៅ​ឯ​សាលា​ក្តី​នេះ​ ដែល​និយាយ​ក្នុង​លក្ខខណ្ឌ​អាណាមិក​ ដោយ​សារ​ខ្លួន​មិន​ត្រូវ​បាន​អ​នុ​ញ្ញាតិ​ឲ្យ​និយាយ​ជា​មួយ​​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​​បា​នឲ្យដឹងថា​ ក្រោយ​ពី​អត់​ប្រាក់​ខែ​បី​ខែ និង​គ្មា​នដំណឹង​​ថា តើ​ប្រាក់​ខែ​របស់​ខ្លួន​ត្រូវ​បាន​បើ​ក​ឆាប់ៗ​ឬយ៉ាងណា​នោះ បុគ្គ​លិក​ជាតិ​​គ្មាន​ជម្រើស​ឡើយ​ក្រៅ​តែ​ពី​ការធ្វើ​កូដកម្ម​។
អ្នក​បក​ប្រែ​រូប​នោះ​បាន​និយាយ​ថា “ មក​ទល់​ពេល​នេះ​គ្មាន​ព័ត៌​មាន​អំពី​អ្នក​ដែល​នឹង​បើក​ប្រាក់​ឲ្យ​យើង​ឡើយ។ វា​ពិត​ជា​ចម្លែក​ណាស់​ ពី​ព្រោះ​កន្លង​មក​ នៅ​ពេល​ស្ថិត​ក្នុង​ស្ថានភាពលំ​បាក អ្នក​ទាំង​ឡាយ​និយាយ​ថា ‘ សូម​អត់​ធ្មត់​ គេ​នឹង​មក​ជួយ​យើង​’ ។ ពេល​នេះ​​មាន​ព័ត៌​មាន​មួយ​ផ្នែក​ប៉ុណ្ណោះ​ ដែល​យើង​ទទួល​បាន​ពី​ការិយាល័យ​រដ្ឋ​បាល​គឺថា គ្មាន​ប្រាក់​ទេ​។

គាត់​បាន​បន្ត​ថា “ នោះ​ជា​ភ្លើង​ខៀវ​ប្រាប់​​យើង​ដោយ​និយាយ​ថា មើល​ ទៅ​តុលាការ​គ្មាន​លុយ​ទេ​ ដូច្នេះ​យើង​ត្រូវ​តែ​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​នេះ​ដោយ​ខ្លួន​យើង​។ ស្ថាន​ភាព​នៅ​ពេល​នេះ​កាន់​តែ​ពិបាក​ទៅៗ​ហើយ។ កន្លង​មក គេ​រួស​រាន់​ជួយ​យើង​ ក៏​ប៉ុន្តែ​ពេល​នេះ​ទំនង​ជាគ្មាន​នរណា​មួយ​ចាប់​អារម្មណ៍​ជួយ​យើង​ទៀត​ទេ​”។

អ្នកស្រីស្រី ហ៊ីដធ័រ រីយ៉ាន អ្នក​សង្កេត​ការ​សាលា​ក្តី​រួម​ដែលធ្វើការ​នៅ​អង្គការ​គំនិត​ផ្តួច​ផ្តើម​ (Open Society Justice Initiative ) បាន​លើក​ឡើង​ក្នុង​សេចក្តី​ប្រកាស​មួយ​ថា “ វា​នឹង​ជា​គ្រោះ​មហន្តរាយ​មួយ​” ប្រសិន​បើ​តុលាការ​នេះ​មិន​អាច​បញ្ចប់​ដំណាក់​កាល​ទី​មួយ​នៃ​សំណុំ​រឿង​០០២ ដោយ​សារ​តែ​ខ្វះ​មូល​និធិ​ ហើយ​អ្នកស្រីបាន​លើក​ឡើង​ “ អំពី​ការ​ខ្វះ​តម្លា​ភាព​ដែល​រីក​រាល​ដាល​មួយ​ជុំវិញ​បញ្ហា​អនុវត្ត​ទាំង​នេះ​ ដែល​ទាក់​ទង​នឹង​សកម្ម​ភាព​ស្នូល​ និង​ភាព​​ជឿ​ជាក់​ទៅ​លើ​តុលាការ​”។

លោក​ស្រី​ រីយ៉ាន បាន​ថ្លែង​ថា “ តុលាកា​រ​នេះ​មិន​អាចដំណើរ​ទៅមុខ​បាន​ទេ បើ​​គ្មាន​បុគ្គ​លិក​ជាតិ​ជា​ទេនោះជា​ពិសេស​អ្នក​បក​ប្រែ​ឯក​សារ​ អ្នក​បក​ប្រែ​ផ្ទាល់​មាត់ ចៅក្រម និង​អយ្យការ​។ វា​នឹង​ជា​គ្រោះ​ថ្នាក់​មួយ​ [ប្រសិន​បើ] អង្គ​ជំនុំជម្រះ​វិសាមញ្ញ​ក្នុង​តុលាការ​កម្ពុជា ត្រូវ​បិទ​ទ្វារ​នោះ នៅ​ពេល​ការ​កាត់​ទោស​ដំបូង​ក្នុង​សំណុំរឿង​០០២កាន់តែ​ជិត​ចប់​មែនទែន និង​​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​ក្នុង​សំណុំរឿង​០០៣​ និង​០០៤ត្រូវ​បានបញ្ចប់​”។

អ្នកស្រី​បាន​បន្ត​ថា “ ការ​ខិត​ខំ​ប្រឹង​ប្រែង​ ថាម​ពល និង​ប្រាក់​ដ៏​ច្រើន​ ​ត្រូវ​បាន​ដាក់​ឲ្យមានជាបន្ទុក​នៅ​ក្នុង​តុលាការ​នេះ​ ដើម្បី​ឲ្យ​តុលាការ​នេះ​​បិទ​ទ្វា​រយ៉ាងសាមញ្ញ​នៅ​ដំណាក់​កាល​ចុង​ក្រោយ​​ ដោយសារ​ខ្វះ​មូល​និធិ​ អាច​នាំ​ឲ្យ​បុគ្គលិក​កកម្ពុជា​ដើរ​ចេញ​ពីការងាររបស់ខ្លួន​​។ អ្នក​ស្រី​បាន​ជំរុញ​ឲ្យ​អង្គការ​សហ​ប្រជា​ជាតិ​ និង​រដ្ឋា​ភិបាល​កម្ពុជា​ធ្វើ​ការ​រួម​គ្នា​ដើម្បី​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រាកដ​ថា សេនា​រីយោ​បែប​នេះ​ កើត​មិន​កើតឡើង​​។
អ្នក​ស្រី​ រីយ៉ាន បាន​បន្ថែម​ថា “គ្មាន​ព័ត៌មាន​ជា​សាធារណៈ​ចេញពី​អង្គការ​សហ​ប្រជា​​ជាតិ ក្រុម​អ្នក​ផ្តល់​ជំនួយ​ ឬ​ក៏រដ្ឋា​ភិបាល​ក្នុង​រយៈ​ពេលប៉ុន្មាន​សប្តាហ៍​ចុង​ក្រោយ​នេះ ទេ ទាក់​ទង​នឹង​​ការ​ខ្វះ​មូល​និធិ​សម្រាប់​ថវិកា​របស់​ភាគីជាតិ នៃអង្គ​ជំនុំ​ជម្រះ​វិសាមញ្ញ​ក្នុង​សាលា​ក្តី​កម្ពុជា ហើយ​ក៏​មិនមានព័ត៌មាន​អំពី ការ​ដែល​ថា បុគ្គ​លិក​កម្ពុជា​មិន​បាន​ទទួល​ប្រាក់​ខែ​”។

កាលពីខែ​ឧសភា លោក ដេវីដ ស្កេហ្វហ្វឺ (David Scheffer) ជំនាញ​ការ​ពិសេស​របស់​អង្គការ​សហ​ប្រជា​ជាតិ​ប្រចាំ​សាលា​ក្តី​នេះ​បាន​លើក​ឡើង​ថា កង្វះ​មូល​និធិ​គឺ​ជា​លទ្ធផល​មួយ​ដែល​ក្រុម​អ្នក​ផ្តល់​ជំនួយ​លែងសូវ​ចង់​ផ្តល់​ឲ្យ​តុលាការ​នេះ ហើយ​​ផ្តោត​លើ​ធន​ធាន​អ្វី​ដែលពួក​គេ​មាន​នៅ​ខាង​ភាគី​អន្តរ​ជាតិ​ក្នុង​តុលាការ​នេះ​។

លោក ស្កេហ្វហ្វឺ បាន​លើក​ឡើង​ក្នុង​អ៊ីម៉េល​មួយ​កាលពីខែ​នោះ​​ថា “ កន្លង​មក​ រដ្ឋា​ភិបាល​កម្ពុជា​ផ្អែក​ជា​ចម្បង​​លើ​អ្នក​ផ្តល់​ជំនួយ​បរទេស​ក្នុង​ការ​ផ្តល់​មូល​និធិ​ជាតិ​តាម​រយៈ​ជំនួយ​បរទេស​ជាសំខាន់”។

លោក​បាន​បន្ថែម​ថា “ ថ្មីៗ​េនះ​ អ្នក​ផ្តល់​ជំនួយ​ទាំង​នោះ​ប្រឈម​​នឹង​វិបត្តិ​ហិរញ្ញ​វត្ថុ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ខ្លួន​ ហើយ​បាន​និង​កំពុង​តែ​ផ្តោត​​​លទ្ធភាព​ផ្តល់​មូល​និធិ​មាន​កំណត់​របស់ខ្លួន​ ទៅលើ​មូល​និធិ​អន្តរជាតិ​នៃ​អង្គ​ជំនុំជម្រះ​វិសាមញ្ញ​ក្នុង​តុលាការ​កម្ពុជា និង​បាន​​ស្នើ​ឲ្យ​រដ្ឋា​ភិបាល​កម្ពុជា​បំពេញ​កាត្វកិច្ចរបស់​ខ្លួនតាមកិច្ចព្រម​ព្រៀង”។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា លោក ឡុង បញ្ញាវុធ មន្ត្រី​កម្ម​វិធី​នៅ​អង្គការ​គំនិត​ផ្តួច​ផ្តើម​យុត្តិ​ធម៌​កម្ពុជា បាន​លើក​ឡើងថា រដ្ឋា​ភិបាល​បាន​បញ្ជាក់ច្បាស់​ណាស់​ថា ខ្លួន​នឹង​មិន​បរិ​ច្ចាគ​ប្រាក់បន្ថែម​ទៀត​ឲ្យ​សាលា​ក្តី​នេះ​ទេ ដូច្នេះ​ហើយ​មូល​និធិ​នឹង​ត្រូវ​​បាន​មក​ពី​ប្រទេស​ក្រៅ​ ប្រសិន​បើ​សាលា​ក្តី​នេះ​ត្រូវ​បន្ត​តួនាទី​របស់​ខ្លួន​ទៀត។

លោក​បាន​ថ្លែង​ថា “ វា​សំខាន់ណាស់​ដែល​រដ្ឋា​ភិបាល​កម្ពុជា​ផ្តល់​ប្រាក់​បន្ថែម​ទៀត​ដល់​សាលា​ក្តី​នេះ ក៏​ប៉ុន្តែ វា​ច្បាស់​ណាស់​ថា ពួក​គេ​នឹង​មិន​ឲ្យ​ឡើយ។ ដូច្នេះ សហគមន៍​អន្ត​រ​ជាតិ​ គួរ​តែ​បន្ត​ផ្តល់​មូល​និធិ​ ព្រោះ​តែ​ពួក​គេ​បាន​ជួយ​បង្កើត​សាលា​ក្តី​ខ្មែរ​ក្រ​ហម​នេះ​ឡើង​នោះ​ ហើយ​សាលា​ក្តី​នេះ​មិន​គួររលំដោយ​សារ​តែ​បញ្ហា​ផ្តល់​មូល​និធិ​ទេ​។ សាលា​ក្តី​ខ្មែរ​ក្រ​ហម​មិន​គួរ​បរា​ជ័យ​ទេ ដោយ​សារ​តែ​ខ្វះ​មូល​និធិ​ទេ​។ វា​នឹង​មិន​មែន​ជា​ការ​គោរព​ចំពោះ​ជន​រង​គ្រោះ​ឡើយ”៕

ប្រែ​សម្រួល​ដោយ ចេវ ប៊ុននី

© 2022, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.

អត្ថបទទាក់ទង

អត្ថបទអានច្រើន

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស