38 C
Phnom Penh

 ព្រះ​មហា​ក្សត្រ​​កោះ​ប្រជុំរដ្ឋ​​សភា​ដូច​ការគ្រោង​ទុក

ដោយ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

បទវិភាគ

យោង​តាម​ទីប្រឹក្សា​ម្នាក់​នៃ​ព្រះ​បរម​រាជ​វាំង​ និងសមាជិក​រាជវង្សានុវង្ស​មួយ​អង្គ​​ បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា ព្រះ​មហាក្សត្រ នរោត្តម សីហមុនី នឹង​យាង​​ធ្វើ​ជា​ព្រះ​រាជ​អធិបតីនៅ​​​​ក្នុង​សម័យ​ប្រជុំ​រដ្ឋ​សភា​លើក​ដំបូង​នៅ​ព្រឹកនេះ​ ថ្វី​បើ​មាន​​សំណើ​ពី​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​សុំ​ឲ្យ​ព្រះអង្គ​ពន្យារ​ពេល​ការ​កោះ​ប្រជុំរដ្ឋ​សភា​ក៏​ដោយ។

ព្រះ​មហាក្សត្រ នរោត្តម សីហមុនី ​យាង​ចូល​រួម​​ធ្វើ​ជា​ព្រះ​រាជ​អធិបតី​ភាព​នៅ​​​​ក្នុង​សម័យ​ប្រជុំ​រដ្ឋ​សភា​លើក​ដំបូង​កាល​ពី​ព្រឹកមិញ។ (Colin Meyn/The Cambodia Daily)
ព្រះ​មហាក្សត្រ នរោត្តម សីហមុនី ​យាង​ចូល​រួម​​ធ្វើ​ជា​ព្រះ​រាជ​អធិបតី​ភាព​នៅ​​​​ក្នុង​សម័យ​ប្រជុំ​រដ្ឋ​សភា​លើក​ដំបូង​កាល​ពី​ព្រឹកមិញ។ (Colin Meyn/The Cambodia Daily)

អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល និង​ព្រះ​សង្ឃរាប់​រយ​អង្គ​បាន​បញ្ចុះ​បញ្ចូល​ព្រះ​មហាក្សត្រ​ នរោត្តម សីហមុនី អស់​រយៈ​ពេលមួយ​សប្តាហ៍​មក​ហើយ​ កុំ​ឲ្យ​ព្រះ​អង្គ​កោះ​ប្រជុំ​រដ្ឋ​សភា​ រហូត​ដល់​មេដឹក​នាំ​គណ​បក្ស​កាន់​អំណាច និង​គណ​បក្ស​ប្រឆាំង​រក​ដំណោះ​ស្រាយ​​ ដើម្បី​បំបែក​ភាព​ទាល់​ច្រក​ផ្នែក​នយោ​បាយ​នា​ពេល​បច្ចុ​ប្បន្ន​នេះ​រួ​ច​រាល់​សិន​។

ប៉ុន្តែ លោក ទ្រង់ មាលី អតីត​ប្រធាន​ខុទ្ទ​កាល័យ​របស់​ព្រះ​បរម​រតន​កោដ្ឋ​សម្តេច​ឪ នរោត្តម សីហនុ ដែល​ជា​ទី​ប្រឹក្សា​របស់​​ព្រះ​មហា​ក្សត្រ​ សីហមុនី បាន​មានប្រសាសន៍​ថាព្រះ​មហាក្សត្រនឹង​ប្រកាន់​​តាម​​ព្រះ​រាជសារ​លើក​មុន​ ដែល​នៅក្នុង​នោះ​ព្រះ​អង្គ​បាន​សន្យា​កោះ​ប្រជុំ​រដ្ឋ​សភា​នៅ​ថ្ងៃ​នេះ។

លោក មាលី ​មាន​ប្រសាសន៍​បន្ទាប់​ពី កិច្ច​ប្រជុំ​កាល​ពី​ម្សិល​មិញ​ជាមួយ​ទី​ប្រឹក្សា​របស់​​ព្រះ​មហាក្សត្រ​ថា “យើង​សុទ្ធ​តែ​ត្រូវ​បាន​គេ​ថ្កោល​ទោស​ទាំង​អស់ ក្នុង​ការ​ធ្វើ​តាម​អ្វី​ដែល​មាន​ចែង​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋ​ធម្ម​នុញ្ញ​ ពីព្រោះ​យើង​ចង់​ឲ្យ​ប្រទេស​មានច្បាប់ និង​មាន​សណ្តាប់​ធ្នាប់”។ លោក​បានបន្ថែម​ថា លោក​នឹង​អ្នក​ការ​ពារ​ព្រះ​មហាក្សត្រ​ផ្សេងៗ​ទៀតយល់​ឃើញ​ថា ទង្វើ​នេះ​មិន​ពេញ​ចិត្ត​ចំពោះ​អ្នក​គាំទ្រ​គណ​បក្ស​ប្រឆាំង​ ដែល​បាន​អំពាវ​នាវឲ្យ​ពន្យា​រ​ពេលសម័​យ​ប្រជុំ​សភា​លើក​ដំបូង​នេះ​ទេ​។

លោក​ មាលី ដែល​ជា​ទី​ប្រឹក្សា​ជាន់​ខ្ពស់​របស់​រដ្ឋ​សភា​ដែរ​នោះ បាន​និយាយថា ដោយ​គណ​បក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា និង​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិធ្វើ​ឲ្យ​​មាន​ការ​វិវឌ្ឍតិច​តួចនៅ​ក្នុង​ការ​ចរ​ចា​របស់​ខ្លួន ចាប់​តាំង​ពី​មាន​ជម្លោះ​ក្នុង​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ជាតិនេះ​មក ព្រះ​មហាក្សត្រ​​គ្មាន​ជម្រើស​ក្រៅពី​អនុវត្ត​តាម​រដ្ឋ​ធម្ម​នុញ្ញ​ ដែល​តម្រូវ​ឲ្យ​កោះ​ប្រជុំ​រដ្ឋ​សភា​ក្នុង​រយៈ​ពេល​៦០​ថ្ងៃ​ បន្ទាប់​ពី​ការ​បោះ​ឆ្នោត​នោះ​ទេ។

លោក​បានបន្ថែម​ថា “វាមិន​មែន​ជា​ការ​​ល្អ​សម្រាប់ព្រះ​មហា​ក្សត្រ​ទេ​ ប៉ុន្តែ​ ប្រសើ​រ​ជាង​មិន​កោះប្រជុំ​សភា​។ យើង​មិន​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​ភាគី​ទាំង​ពីរ​ស្ងប់់​បាន​ទេ​ យើង​ត្រូវ​ធ្វើ​ឲ្យ​ភាគី​មួយ​ស្ងប់​ ហើយ​បន្ទាប់​មក​ចាំ​ធ្វើ​ឲ្យ​​ភាគី​មួយ​ទៀត​ស្ងប់​​”។ លោក​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា “យើង​​សង្ឃឹម​ថា គណបក្ស​ប្រជាជន​នឹង​មិន​កេង​យក​ចំណេញ​ពីការ​ខ្វះ​ចន្លោះ​បន្តិច​បន្តួច​នេះ​ទេ។ វាគួរ​ឲ្យ​សោក​ស្តាយ​ណាស់​ ប៉ុន្តែ​ តើ​យើង​អាច​ធ្វើ​អី​បាន​?”

លោក សម រង្ស៊ី មេ​ដឹកនាំ​គណ​បក្ស​ប្រឆាំង​បាន​លើក​ឡើង​នៅក្នុង​លិខិត​ផ្ញើ​ថ្វាយ​ព្រះ​មហាក្សត្រ កាល​ពី​ថ្ងៃ​សុក្រថា រដ្ឋ​ធម្ម​នុញ្ញ​ពិត​ជា​តម្រូវ​ឲ្យ​រដ្ឋ​សភា​ចូល​ប្រជុំ​​ក្នុង​រយៈ​ពេល​៦០​ថ្ងៃ​ បន្ទាប់​ពី​​មាន​ការ​ដោះ​ស្រាយ​លទ្ធផល​​បោះ​ឆ្នោត​រួច​ហើយ​ មិន​មែន​បន្ទាប់​ពីថ្ងៃ​បោះ​ឆ្នោត​នោះទេ ជា​ការ​បក​ស្រាយ​មួយ​ដែល​ទទួល​បាន​ការ​គាំ​ទ្រ​ពី​អ្នក​ជំនាញ​ច្បាប់​។

ទោះជា​យ៉ាង​ណា​  គណបក្ស​ប្រជា​ជន​កម្ពុជា​​ប្រកាន់​តាម​គោល​ជំហ​របស់​ខ្លួន​ក្នុង​ការ​បក​ស្រាយ​រដ្ឋ​ធម្ម​នុញ្ញ​​ ដោយ​អះ​អាង​​ថា រដ្ឋ​សភា​ត្រូវ​បង្កើត​ឡើង​ក្នុង​រយៈ​ពេល​៦០​ថ្ងៃ​ បន្ទាប់​ពី​ការ​បោះ​ឆ្នោត​។ ក្រៅ​ពីកិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​មិន​ច្បាស់​លាស់​ដើម្បីកែ​ទម្រង់​ គ.ជ.ប. គណបក្សប្រជាជន​កម្ពុជា និង​គណ​បក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ការ​វិវឌ្ឍតិច​តួច​​ក្នុង​ការ​ស្វែង​រក​ដំណោះ​ស្រាយ​​នៅ​​ក្នុង​ការ​ចរ​ចារបស់​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​ជាន់​ខ្ពស់​លើក​ទី​២ កាល​ពីសប្តាហ៍​មុន។

គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​បាន​សន្យា​ធ្វើ​ពហិ​ការ​សម័យ​ប្រជុំរដ្ឋ​សភា​ លុះ​ត្រា​តែ​គណ​បក្ស​ប្រជា​ជន​កម្ពុជា​ផ្តល់​ដំណោះ​ស្រាយ​សម​ស្រប​ ដើម្បី​​ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នក​បោះ​ឆ្នោត​ជិត​៣​លាន​នាក់​ ដែល​បាន​បោះ​ឆ្នោត​ឲ្យ​គណ​បក្ស​ប្រឆាំង​ស្ងប់​អារម្មណ៍​។

ព្រះ​អង្គម្ចាស់ ស៊ីសុវត្ថិ ធម្មិកោ អតីត​ទី​ប្រឹក្សា​ព្រះ​មហាក្សត្រ​ សីហមុនី និង​ព្រះ​បរម​រតនកោដ្ឋ​សម្តេច​ឪ ដែលបាន​ឈរ​ឈ្មោះ ​ជា​បេក្ខ​ជន​តំណាង​រាស្ត្រ​របស់​គណ​បក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិមិន​បាន​ជោគ​ជ័យនោះ បាន​មាន​បន្ទូល​ថា ព្រះអង្គ​មិន​បាន​ចូល​រួម​ក្នុង​កិច្ច​ពិភា​ក្សា​នៅក្នុង​ព្រះ​បរម​រាជ​វាំង​ទេ ប៉ុន្តែ ព្រះ អង្គ​មាន​ហេតុ​ផល​ជឿ​ថា ព្រះ​មហាក្សត្រ​នឹង​កោះ​ប្រ​ជុំសភា​នៅថ្ងៃ​នេះ​។

ព្រះអង្គម្ចាស់​ ធម្មិកោ បាន​មាន​បន្ទូល​ថា “ រហូត​មក​​ទល់​ពេលនេះ​ យើង​សង្ឃឹម​ថា នឹង​មានការ​ផ្លាស់ប្តូរ​ ហើយ​ព្រះ​មហាក្សត្រ​នឹង​ចេញព្រះ​រាជ​សារ​ពន្យារ​ពេល​ការ​កោះ​ប្រជុំរដ្ឋ​សភា​។ ខ្ញុំ​គិត​ថា ពេល​នេះ​​មិន​មាន​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ទេ។ ខ្ញុំ​គិត​ថា វាជា​យុទ្ធ​សាស្ត្រ​របស់​គណ​បក្ស​ប្រជា​ជន​កម្ពុជា ​ក្នុង​ការ​​បំបែក​ព្រះមហាក្សត្រ​ពី​ប្រជា​ជន និង​បំបែក​ប្រជា​ជនពី​ព្រះមហាក្សត្រ​”។

ព្រះ​អង្គបានមានបន្ទូល​ថា ប្រសិន​បើ​គណ​បក្ស​ប្រជា​ជនកម្ពុជា​នៅ​តែ​​បើក​សម័យ​ប្រជុំ​រដ្ឋ​សភា​ គណបក្ស​កាន់​អំណាច​នេះ​នឹង​បដិ​សេធ​​តួនាទី​ស្រប​ច្បាប់​របស់គណ​បក្ស​សង្គ្រោះ ជាតិ​នៅ ក្នុង​រដ្ឋា​ភិបាល​។ ព្រះ​អង្គ​បានសួរ​ថា “ប្រសិន​បើ​រដ្ឋ​សភា​កោះ​ប្រជុំ​នៅថ្ងៃ​ស្អែក និង​ប្រសិន​បើ​រដ្ឋ​សភា​បង្កើត​រដ្ឋា​ភិ​បាល​ដោយ​គ្មាន​សមាជិក​ជាប់​ឆ្នោត​របស់​គណបក្ស​ប្រឆាំង​មែន​នោះ​ តើ​អ្វី ជា​សេរី​ភាព​របស់​គណបក្ស​ប្រឆាំងក្នុង​ការ​បញ្ចេញ​មតិ​របស់​ខ្លួន​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋសភា ឬ​នៅ​កន្លែង​​ផ្សេង​ទៀត”?

អ្នក​វិភាគ​នយោ​បាយ​ឯក​រាជ្យ​បាន​និយាយ​​​ថា ព្រះ​មហាក្សត្រ​​មាន​ការ​ពិបាក​ខ្លាំង​ណាស់​​ថា តើ​ត្រូវ​សម្រេច​ព្រះ​ទ័យ​​​ធ្វើ​ជា​ព្រះរាជ​អធិបតី​នៅ​ក្នុង​សម័យ​ប្រជុំ​រដ្ឋ​សភា​នៅ​ថ្ងៃ​នេះ ឬ​មិន​សម្រេច។

លោក កែម ឡី អ្នក​វិភាគ​នយោ​បាយ​បាន​មានប្រសាសន៍​ថា “ប្រជាពល​រដ្ឋ​ខ្មែរ​នឹង​មិន​ទុក​ចិត្ត​ព្រះ​បរម​រាជ​វាំង​ទៀត​ទេ [ប្រសិន​បើ​ព្រះ​មហាក្សត្រ​ធ្វើ​ជា​ព្រះ​អធិបតី​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋ​សភា​ដែលមានគណ​បក្ស​តែ​មួយ​] ពី​ព្រោះ​ពួក​គេ​ដឹង​​ថា គណ​បក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ និង​ព្រះបរម​រាជ​វាំង​ដូចតែ​គ្នា​ ហើយ​ប្រទេស​ជាតិ​នឹង​បែក​បាក់​ជាពីរ​ភាគី”។

លោក ឡៅ ម៉ុង​ហៃ អ្នកវិភាគ​នយោ​បាយ​​ឯក​រាជ្យបាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា  ទោះជា​យ៉ាង​ណា ការ​ជំរុញ​ឲ្យ​មានការ​បង្កើត​រដ្ឋ​សភា​ដោយ​គ្មានគណ​បក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ គណ​បក្ស​ប្រជា​ជន​កម្ពុជា​អាចធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះ​ពាល់​ដល់​ខ្លួន​ឯង​ ព្រោះ​លោក ហ៊ុន សែន បាន​ប្រើ​ប្រាស់​ព្រះ​មហាក្សត្រ​ដែល​ជា​ទី​​គោរព​ដ៏​ខ្ពង់​ខ្ពស់​​ និង​អព្យា​ក្រឹត្យ​ ជា​យូរ​មក​ហើយ​ ដើម្បី​ធ្វើ​ឲ្យ​ការ​ដឹក​នាំ​ប្រទេស​របស់​គាត់​ស្រប​ច្បាប់​។ លោក​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា “វា​​ជា​ការ​ល្អ​ហើយ​​សម្រាប់​​គណ​បក្ស​ប្រជា​ជន​កម្ពុជា​ ក្នុង​ការ​មាន​ព្រះ​មហាក្សត្រ​​ជា​ទី​​គោរព​ដ៏​ខ្ពង់​ខ្ពស់​​ដើម្បីធ្វើ​ឲ្យ​ប្រទេស​ជាតិ​មាន​ស្ថិរភាព​ ​និង​សម្រាប់​ឯក​ភាព​ជាតិ។

ហើយ​បន្ទាប់​មក​ដោយ​សារ​គណ​បក្ស​ប្រជា​ជន​កម្ពុជា​ ជា​អ្នក​ដឹក​នាំ​ប្រទេស​នោះ​ ការ​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​សុខ​សន្តិ​ភាព​ពី​ព្រះ​មហាក្សត្រ​​ជា​ទី​គោរព​​នោះ អាច​ពង្រឹង​​ភាព​ស្រប​ច្បាប់​របស់​ខ្លួន​”។ លោក​បាន​បញ្ជាក់​ថា ព្រះ​មហាក្សត្រ នរោត្តម សីហនុ បាន​ប្រឈម​​នឹង​ស្ថាន​ភាព​ស្រដៀង​គ្នា​នេះ កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០០៣​ ដែល​នៅពេលនោះទាំងគណ​បក្ស​ សម រង្ស៊ី និង​​គណ​បក្ស​ហ៊ិនស៊ិនប៉ិច​ មិន​ព្រម​ចូល​រួម​បង្កើត​រដ្ឋា​ភិបាល​ចម្រុះ​ជាមួយ​គណ​បក្ស​ប្រជា​ជន​កម្ពុជា​ទេ ហើយ​ព្រះ​អង្គ​បាន​មាន​បន្ទូល​ថា ព្រះ​អង្គ​នឹង​ដាក់​រាជ​មុន​ពេល​យាង​​ធ្វើ​ជា​ព្រះ​អធិប​តី​នៅក្នុង​រដ្ឋ​សភា។

បន្ទាប់​ពី​មាន​ការ​ជាប់​គាំង​ផ្នែក​នយោ​បាយ​អស់​រយៈ​ពេល​១១​ខែ គណ​បក្ស​ហ៊ិន​ស៊ិនប៉ិច ដែល​ដឹក​នាំ​ដោយ​ព្រះ​អង្គម្ចាស់​ នរោត្តម រណឫទ្ធិ​ ទីបញ្ចប់​បាន​សម្រេច​ចូល​រួម​បង្កើត​រដ្ឋា​ភិបាល​ចម្រុះ​ជាមួយ​គណ​បក្ស​ប្រជា​ជន​កម្ពុជា​។

​ ព្រះ​មហាក្សត្រ សីហនុ ដែលនៅ​ពេល​នោះបាន​និរទេស​ព្រះ​កាយ​ដោយ​អង្គឯង​​ក្នុង​ប្រទេស​កូរ៉េ​ខាង​ជើង​បាន​ឡាយ​​ព្រះ​រាជ​សារ​ឆ្លើយ​តប​​នឹង​​លិខិត​អំពី​ភាព​ស្រប​ច្បាប់​របស់​រដ្ឋា​ភិបាល​ថ្មីនោះថា “ខ្ញុំ​គ្មាន​អំណាច ឬ​សមត្ថ​ភាព​ដើម្បី​ផ្លាស់​ប្តូរ​ ឬ​ជួយ​បាន​ទេ។ ខ្ញុំ នឹង​ទទួល​យក​កំហុស​ ប្រសិន​បើ​ខ្ញុំ​បាន​ធ្វើ​ខុស​មែននោះ”។

លោក ឡៅ ម៉ុង​ហៃ មាន​ប្រសាសន៍​ថា ព្រះមហាក្សត្រ សីហមុនី អាច “ធ្វើ​តាម​ព្រះ​រាជ​តំរិះ​ព្រះ​បិតា​របស់​​ព្រះ​អង្គ​ ដូច​នៅ​ឆ្នាំ​២០០៣ ព្រោះនៅពេល​នោះ​សម្តេច​ឪ​មិន​ព្រម​កោះប្រជុំ​រដ្ឋ​សភា​ដោយ​ផ្ទាល់​ទេ”។

លោក មាលី អតីត​ប្រធាន​ព្រះ​រាជ​ខុទ្ទ​កា​ល័យ​បានមាន​ប្រសាសន៍​ថា លោក​ជឿ​ថា ​គតិបណ្ឌិត​​នៃ​ការ​សម្រេច​ព្រះ​ទ័យ​​របស់​ព្រះ​មហាក្សត្រ​ សីហមុនី នឹង​ទទួល​ស្គាល់​ដោយ​អ្នក​នយោ​បាយ​ និង​អ្នក​គាំ​ទ្រ​របស់​ខ្លួន​ ពី​ភាគី​ទាំង​ពីរ​ដែល​មាន​ជម្លោះ នយោ​បាយ​ក្នុង​ពេល​បច្ចុប្បន្ន។ លោក​បាន​បន្ថែម​ថា “យើង​សង្ឃឹម​ថា នឹង​មាន​ការ​អត់​ឱន។ ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​នឹង​​យោគ​យល់​ថា ព្រះ​មហាក្សត្រ​មិន​អាច​ធ្វើ​អ្វី​ផ្សេង​បាន​ឡើយ។ យើង​មិន​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះ​ពាល់​ដល់​ស្ថាន​ភាព​បែប​នេះ​ទៀត​ទេ”៕

ប្រែ​សម្រួលដោយ មូល​ គឹម​ហឿន

 

© 2024, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.

អត្ថបទទាក់ទង

អត្ថបទអានច្រើន

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស