35 C
Phnom Penh

រយៈ​​ពេល​៥០​ឆ្នាំ​មកហើយ សាក​សព​​​ទា​ហា​ន​​អា​មេរិ​ក​ត្រូ​វ​បា​ន​​រក​ឃើញ​​នៅ​​កម្ពុជា​

ដោយ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

បទវិភាគ

យោ​ង​តា​ម​សេចក្តីរា​យ​កា​រណ៍ពី​ទី​ភ្នាក់​​ងារ​​ព័ត៌​មា​ន​​​បា​ន​ដឹង​ថា  ​ទាហាន​​​អាមេរិក​ ​ដែល​មិន​​​​​​ទាន់​​​រក​ឃើញ​ ​អំ​ឡុង​សម័យ​សង្គ្រាម​វៀត​ណា​ម​ បន្ទាប់​ពី​បា​ន​បាត់​ខ្លួន​​ក្នុ​ង​​បេស​កកម្មរបស់​​​​ខ្លួន​ ​ដោ​យ​សារ​តែយន្ត​ហោះ​​​​របស់​​ទា​ហា​ន​រូ​​ប​នោ​ះ​​ត្រូ​វ​បា​ន​បាញ់​​ទម្លាក់​នៅ​ខេត្ត​មណ្ឌល​គិរី ​ក្បែ​រ​ព្រំ​ប្រ​ទ​ល់​​រវាង​ប្រ​ទេ​ស​កម្ពុជា​ និ​ង​វៀត​ណាម​ ​កា​ល​​ពី​ឆ្នាំ​១៩៦៤ ត្រូ​វ​បា​ន​​រក​ឃើញ​ហើយ​។

ពល​បា​ល​​​អា​មេរិ​កឈ្មោះ ឡរែនវូត​(Lawrence Woods) កើត​​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩២៥ នៅ​ទីក្រុ​ង​ ក្លា​​ក​វីល រដ្ឋ​​ថិន​ណេ​ស៊ី កា​ល​នោះ​មា​ន​​​អា​យុ​៣៨​ឆ្នាំ​ ធ្វើ​កា​រ​​នៅ​ក្នុ​ង​​ផ្នែ​កកម្លាំ​ង​​​ទ័ព​​​អា​កាសពិ​សេសទី​៥ និ​ង​ជា​សមា​​​ជិក​​ក្រុ​ម​​បេសកកម្ម​​មួ​យ​​មា​ន​គ្នា​​ប្រាំ​បី​នាក់​ ដែល​​ត្រូ​វ​បាន​​វា​យ​ប្រ​ហារ​​​​ដោ​យ​កង​កម្លាំង​​​​របស់​សត្រូ​វ​​​នៅ​ពេល​​ក្រុ​មកា​រ​​ងារ​នេះ​​កំ​ពុង​តែ​​បំ​ពេញ​​បេសកកម្ម​​ផ្គត់​ផ្គង់​បន្ត​ផ្នែ​ក​អា​កា​ស ពី​​​ទី​ក្រុ​ង​ណា​​ត្រាង ​​ទៅ​កាន់​​តំ​បន់​មួ​យ​នៅ​ក្បែរ​ព្រំ​ដែន​​​​វៀត​ណា​ម​កម្ពុជា​ នេះ​បើយោង​តា​ម​កំណត់​ហេតុ​​ផ្លូវ​កា​រ​។

យន្ត​ហោះ​ ហ្វ៊ែឆាល សេ១២៣ ប្រូវ៉ាយ​ឌ័រ (Fairchild C123 Provider) ​បា​ន​ធ្លាក់​នៅក្នុ​ង​ទឹក​​ដី​កម្ពុជា​ និ​ង​ត្រូ​វ​បា​នប​ំ​ផ្លិចបំ​ផ្លាញ​​ទំាង​ស្រុ​ង​ដោ​យ​សារភ្លើង​​ឆេះ លើកលែ​ង​តែ​​​នៅ​ផ្នែក​កន្ទុយ​​​នៃ​យន្តហោះ ​ហើយ​មិន​មា​ន​​​ឆត្រ​យោង​ត្រូ​វ​បា​ន​​គេ​មើល​ឃើញ​ហោះ​​ចេញ​ពី​យន្ត​ហោះ​ទេ​។ ​បេសកកម្ម​​ស្វែ​ង​​​រក​​ក្រោ​យ​ពេល​​យន្ត​ហោះបា​ន​ធ្លាក់​ ទទួល​​បា​ន​​លទ្ធ​ផល​ដែល​បង្ហាញ​​ថា សាក​​សព​ចំ​នួ​ន​​ប្រាំ​ពីរត្រូ​វ​បា​ន​​​រក​​ឃើញ​ ក៏​ប៉ុន្តែ​ ​​សាក​សព​របស់​ពលបាល​ ឡរែន វូត នៅ​តែ​រក​មិន​ឃើញ​។

កុមារី លីសា ហ្សីម៉ាន់ស្គី (Lisa Szymanski) ដែល​កាលពី​ពេលនោះ​នាង​មាន​អាយុ​១៣​ឆ្នាំ នៅពេល​ឪពុក​របស់​នាង​បាន​ទៅ​ប្រទេស​វៀត​ណាម​​ បាន​ប្រាប់​ទីភ្នាក់​ងារ​ព័ត៌មាន​ អាសូស៊ីអេតធីត ប្រេស (Associated Press) ថា “ពួក​គេ​មិន​អាច​រក​សំណល់​ឪពុក​របស់​ខ្ញុំ​ឃើញ​ទេ ពី​ព្រោះ​គាត់​បាននៅ​ផ្នែក​ខាង​ក្រោយ​នៃ​យន្ត​ហោះ​នោះ​ ហើយ​នៅ​ផ្នែក​ខាង​ក្រោយ​នៃ​យន្ត​ហោះ​នោះ​ហើយ​ដែល​ជា​ផ្នែក​ផ្ទុះ”។ នាង​បាន​និយាយ​បន្ត​ទៀត​ថា ទោះ​បី​ជា​ទទួល​បាន​ដំណឹង​អំពី​ហេតុការណ៍​ធ្លាក់​យន្ត​ហោះ​នោះ​ក៏​ដោយ ក៏​ការ​រក​មិន​ឃើញ​សាកសព​បាន​ផ្តល់​ក្តី​សង្ឃឹម​ដល់​គ្រួសារ​​របស់​នាង​ ពោល​គឺ​គ្រួសារ​របស់​នាង​មាន​សង្ឃឹម​ថា ពលបាលរូប​នោះ​ត្រូវ​បាន​ចាប់​ធ្វើ​ជា​ទណ្ឌិត​ពន្ធនាគារ​នៃ​សង្គ្រាម​នោះ​។

ព័ត៌​មាន​លម្អិត​ទាក់​ទង​ទៅ​នឹង​ពេល​វេលា និង​របៀប​ស្វែង​រក​សំណល់ផ្សេង​តាម​ស្ថាន​ភាព​ជាក់​ស្តែង​ ឬ​ក៏​ស្ថាន​ភាព​ច្បាស់​លាស់​នៃ​លទ្ធ​ផល​ស្វែង​រក​ នៅ​ពេល​នោះ​មិនទាន់​ត្រូវ​បាន​បង្ហាញ​នៅ​ឡើយ​ទេ។ ស្ថានទូត​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិកបាន​បង្វែរ​សំណួរ​របស់​អ្នក​សារព័ត៌​មាន​ទៅ​ទី​បញ្ជា​ការ​គណនេយ្យ​រួម​អាមេរិក​ POW/MIA (JPAC) នៅ​រដ្ឋ​ហាវ៉ៃ សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ ក៏​ប៉ុន្តែ ស្ថាប័ន​នេះមិន​បាន​ឆ្លើយ​តប​ទៅ​នឹង​សំណួរ​ទាំង​នោះ​ទេ។

ក៏​ប៉ុន្តែ យោង​តាម​សេចក្តី​រាយការណ៍​ពី​សារព័ត៌​មាន​មួយ​ នៅ​ស្រុក​កំណើត​របស់​ពលបាល​ ឡរែន វូត អ្នកស្រី ហ្សីម៉ាន់ស្គី បាន​ទទួល​ដំណឹង​ថា ភ័ស្តុតាង​ ឌីអិនអេ (DNA) ទទួល​បាន​ពី​សមាជិក​គ្រួសារ​ នៅ​ដំណាក់​កាល​ដំបូង​នៃការ​ស៊ើប​អង្កេត​ បាន​បង្កើត​អត្ត​សញ្ញាណ​របស់​សាក​សព​។

លោក ញ៉ែម វ៉ាន់នី ស្នងការ​ខេត្ត​មណ្ឌល​គិរី​ បាន​ឲ្យ​ដឹង​កាល​ពី​ម្សិល​មិញថា នគរ​បាល​មិន​បាន​ដឹង​អំពី​ប្រតិបត្តិការ​ស៊ើប​អង្កេត​ថ្មីៗ​នៅ​ក្នុង​តំបន់​នោះ​ទេ​ ហើយ​មិន​បាន​ដឹង​អំពី​សេចក្តី​រាយការណ៍​ទាក់​ទង​នឹងសំណល់​ដែល​កំពុង​តែត្រូវ​បាន​ស្វែង​រក​អស់​រយៈ​ពេល​ជា​ច្រើន​ឆ្នាំ​កន្លង​មក​នេះ​ទេ​ ក៏​ប៉ុន្តែ អាច​និយាយ​បាន​ថា សាកសព​ត្រូវ​បាន​រក​ឃើញ​កាល​ពី​ពេល​មុន​។ លោក​​មាន​ប្រសាសន៍​ថា “កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០០៤​ អ្វី​ដែល​នៅ​សល់​​របស់​ទាហាន​អាមេរិក ត្រូវ​បាន​រក​ឃើញ​នៅ​ទីនេះ ក៏​ប៉ុន្តែ វា​មិន​មែន​ជា​សាកសព​ទេ គ្រាន់​តែ​ជា​បំណែក​​​​តូចៗ​នៃ​ឆ្អឹង​ប៉ុណ្ណោះ”។

ករណីធ្លាក់​យន្ត​ហោះ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១​៩៦៤ បាន​កើត​ឡើង​នៅ​ពេល​សង្គ្រាម​វៀត​ណាម​ចាប់​ផ្តើម​ ដោយ​មាន​ពលបាល​ ឡរែន វូត និង​កង​កម្លាំង​ទ័ព​អាកាស​ពិសេស​ទី៥​របស់​ខ្លួន​ ដែល​ជា​ផ្នែក​មួយ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ក្នុង​គោល​បំណង​ធ្វើ​ចម្បាំង​គ្មាន​ការ​ព្រម​ព្រៀង​ ​និង​ដែល​ស្ថិត​ក្នុងចំណោមកម្លាំងទាហានបង្ក្រាប​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ដំបូងៗ ដែល​បាន​ប្តេជ្ញា​ចំពោះ​យុទ្ធនាការ​នេះ​។

ភាគច្រើន​ក្នុងចំណោម​ទាហាន​អាមេរិក​ដែល​បាន​បាត់បង់​ជីវិត​នៅ​កម្ពុជា​​ គឺជា​ទាហាន​​​ទ័ពអាកាស ហើយ​យន្តហោះរ​បស់ពួកគេ​ត្រូវ​​​បាន​បាញ់ទម្លាក់ ក្នុងសង្គ្រោម  អំឡុង​ពេល​​​មាន​​​ការ​វាយ​ប្រហារ​ដោយ​គ្រា​ប់​ បែក​ទៅ​​​លើ​​​កម្លាំង​ដឹក​ជញ្ជូន​ទីក្រុង​ហូជីមីញ​ កាត់​តំបន់​​​ភាគ​​​​ខាង​កើត​នៃប្រទេស​កម្ពុជា​ ​និង​ជា​ប្រព័ន្ធ​​​ផ្គត់​​​ផ្គង់​ដ៏សំខាន់​សម្រាប់​វៀត​ណាម​ខាង​ជើង​។

បេសកកម្មដំបូង​ក្នុងការ​ស្វែងរក​ទាហាន​បាត់​ខ្លួន​ប្រតិបត្តិការ​ក្នុងសង្គ្រាម ក្នុងប្រទេស​កម្ពុជា​ ត្រូវបាន​អនុវត្ត​​ក្នុងខែកក្កដាឆ្នាំ​១៩៩០ ​។ តាំងពីពេលនោះមក ទាហានអាមេរិក​២៨​នាក់​ត្រូវបាន​រក​ឃើញ​ដោយ​ក្រុម​អ្នក​រុករក​ JPAC ក៏ប៉ុន្តែ ​ទាហាន​អាមេរិក​៥៣នាក់​ទៀត​​នៅតែ​មិនទាន់​ត្រូវបានរក​ឃើញ​៕

ប្រែ​សម្រួលដោយ កង សុធា​

© 2024, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.

អត្ថបទទាក់ទង

អត្ថបទអានច្រើន

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស