31.8 C
Phnom Penh

​រដ្ឋាភិបាល​​អាចរឹត​បន្តឹងសិទ្ធិសេរី​ភាព​ក្នុងការ​បង្កើត​អង្គការ​សមាគម​

ដោយ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

បទវិភាគ

ប្រធាន​សមាគម​និយោជក​ធំ​បំផុត​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ បាន​លើក​ឡើ​ង​កាលពី​ម្សិល​មិញ​ថា សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​ស្តី​ពី​សហ​ជីព​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​គ្រោង​នឹង​ដាក់ចេញ​នៅ​ដំណាច់​ឆ្នាំ​នេះ មាន​បញ្ញតិ្ត​ដែល​នឹង​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​មាន​ការ​ព្យួរ​សហជីព​ ប្រសិន​បើ​សហជីព​ទាំង​នោះ​ធ្វើ​សកម្មភាពដែល​កំណត់ថា ខុស​ច្បាប់​។

លោក ​វ៉ាន់ ស៊ូ​​អៀង ​​​ប្រធាន​​​​សហ​​ព័​ន្ធ​សមា​​​​គ​ម​​​និ​យោ​​ជក ​​​និ​ង​​​អា​​​ជ​ី​​វ​​កម្ម​កម្ពុជា (Cam​feba) បា​នលើក​ឡើង​ថា ច្បាប់​​​សហ​​ជ​ី​ព​​​​​​​​​ដែ​លគេ​រ​ង់​ចាំ​​​​យូរ​​​​មក​ហើយ​ និង​ជា​សេចក្តី​​ព្រា​ង​ច​្បាប់​​ដែល​​មិ​ន​ទាន់​ចេញ​​សម្រាប់កា​រ​​ពិ​និត្យ​ពិ​ច័​យ​សា​​ធារ​​ណ​ៈ​នឹ​ង​​​​​អាច​​នាំឲ្យ​​​​មា​ន​​សកម្ម​ភាព​ព្រមាន​ទៅលើ​​សមា​​​គ​មកម​្មករ ​​​ដែល​មិន​គោរព​​​បទ​​​បញ្ជា​​​របស់ក្រសួ​ង​កា​រ​​​ងារ និង​បណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ។

​លោក ស៊ូ​​អៀង​​​បា​ន​លើក​ឡើ​ង​​នៅ​ក្នុ​ង​​​​សន្និ​សី​ទ​​​​​សា​រព័​ត៌​មាន​​​​មួ​យ​​នៅ​​សណ្ឋា​​​គារ​​សូ​ហ្វុី​​តែល​​​ក្នុ​ង​​​រាជ​ធា​​​នី​ភ្នំ​​ពេញ​​​ថា “ ​ក្នុង​ច្បាប់​​សហ​ជី​ព​​​ មា​ន​​​​ច​ំ​​​ពូ​ក​​​ណាមួយ​នោះ​ ​មិ​ន​​មែន​​​សម្រាប់​​ការ​​មិ​ន​ចុះ​​ឈ្មោះ​ ​ក៏ប៉ុន្តែ​​​សម្រាប់​កា​រព្យួរ​ប្រសិន​​​បើ​​សហ​​​​ជ​ី​ពរំលោភនី​​តិ​​វិធី​​​ជាក់​លាក់​​​​​ ​ឬ​សេចក្តី​​​ជូ​ន​ដំ​ណឹង…​ពី​​​ក្រសួ​ង​កា​រ​​​ងារ”។

លោក ស៊ូ​​​អៀ​ង ​​ដែល​​ជា​​ប្រធា​ន​​សមា​​​គម​​រោ​ង​ចក្រ​​កាត់​​​ដេរ​នៅ​កម្ពុជា​​ផងដែរនោះ ​បា​ននលើកឡើង​បន្ថែម​ទៀត​ថា ​សេចក្តី​សម្រេច​ឲ្យមានការព្យួរ​សហជីព​​​​​​​េនះ​ នឹង​​​ត្រូ​វ​​ធ្វើ​​​​ឡើ​ង​​ដោយតុ​លា​ការ​ ​ឬក្រសួ​ង​​​​កា​​​រងារ​។

លោក ស៊ូ​​​អៀង ​​​បា​ន​មា​ន​​ប្រ​សាស​​ន៍​ថា  “ នោះ​​ត្រូវ​បាន​ង្កើត​ឡើង​[នៅក្នុងច​្បាប់​​កា​​រ​ងារ​​​ដែល​​​បា​ន​​​គ្រោ​ង​​​ទុ​ក] ​បើ​​ទោ​ះជា​​​​អ​ង្គការ​​​ពល​​កម្ម​​អន្តរ​ជាតិ​ ​(ILO) ​ណែ​នាំ​​ថា ​​​មិ​ន​​​គួរ​​មា​ន​​​កា​រ​​មិន​​​ចុ​ះ​ឈ្មោះ​​សម្រាប់​​​​សហ​​​ជី​ព​​​​​ក្នុង​​​កាលៈ​ទេ​ស​​ៈ​​ណា​មួ​យ​ក៏ដោយ​”។

លោក​​​ ស៊ូ​​​​អៀង​​​  បា​ន​មាន​​​​ប្រសាសន៍​ក្នុង​ន័យ​ចំអក​ថា “ សេរី​​​ភាព​​​​បង្កើត​សមា​​​គម​វាអស្ចា​រ្យ​​​​ហើយ​ គឺ​មានសហជីព​ដល់ទៅ​៣.០០០​​សម្រាប់​​រោ​ង​​ចក្រ​​ចំ​នួ​ន​​៦០០”។

លោក​​បា​ន​បន្ថែម​​ថា “ ​​តើយើង​​​បន្ត​រីក​ចម្រើន​ក្នុងសេរី​​​ភាព​​បង្កើត​សមា​​​គម​ និង​​​​​​អាច​បង្កើត​​សហ​​​ជ​ី​ព​​​រា​ប់​​ពាន់​់​​សម្រាប់​​​រោ​ង​ចក្រ​​ច​​ំ​​នួ​ន​​​ពីរ​​បី​​​រយ​ ឬ​ក៏យើង​​គួរ​តែ​ពិនិត្យ​មើលថា​តើ​​យើង​​​អាច​​រក្សា​​​​​គោល​​កា​រ​​​ណ៍​​​នៃ​សេរី​ភាព​​​​បង្កើតសមា​​​គម​​​ ​ដែល​នឹង​​​​មា​ន​​ប្រយោជន៍​​​សម្រាប់ទ​ំ​​​នាក់​​ទ​ំ​​​​នង​​​​ឧស្សា​​ហ​កម្ម​ដែរ​ឬទេ”។

​នៅ​​ក្នុង​អ​នុស្ស​រណ​ៈកម្រិតគោល​​​នយោ​បា​យ​​​​របស់ខ្លួ​ន​ ​​នៅ​ក្នុ​ង​រ​បាយ​កា​​​រណ៍​​​មួ​យ​​ចេញ​កាលពី​ថ្ងៃ​​​អ​ង្គារ​​ Camfeba ​​បា​ន​​​ស្នើ​ថា “ច្បាប់​សហ​ជីព​​ថ្មី​ ​គួរ​តែធា​​នា​​​ថា ​បញ្ញត្តិ​​​ទាំង​ឡាយត្រូវ​បាន​ដាក់បញ្ចូល​ សម្រាប​​​់កា​រ​​​រុ​ះ​​​រើ និ​ងលប់​ចោល​​​កា​រ​​ចុះ​ឈ្មោះ​​សហ​​​ជី​ព​​​ដែល​មិ​ន​​​អនុ​វត្ត​​តា​មច្បាប់”។

​បើ​ទោ​ះ​​ជា​​​មានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់​សម្រាប់រំ​​​សាយ​ចោល​​សហ​​​ជី​ព​​​តាម​​ឆន្ទៈ​​ក៏ដោយ លោក ​អុិត​ សំ​​​ហេង ​រដ្ឋម​ន្ត្រីក្រសួ​ង​ការ​​ងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈបា​ន​​​​​​​លើកឡើងថា ​ច្បាប់​​​​​​ថ្មី​​នឹ​ង​​​​អ​នុ​វត្ត​តាម​​​​អ​នុ​សញ្ញា​៨៧ ​​របស់អ​ង​​​្គ​កា​រ​​​ពល​កម្ម​​អន្តរ​​ជាតិ​​ស្តី​​​ពី​​សេរី​​​ភាព​​​​​បង្កើត​សមា​​​គ​ម​ ដែល​ត្រូវ​បា​ន​​ធ្វើសច្ចា​ប័ន​​ដោយ​ប្រទេស​កម្ពុជា​​​ក្នុ​ង​ឆ្នាំ​​១៩៩៩​ ដើម្បី​​​ទប់​ស្កាត់​​​មន្ត្រី​​​សា​​ធា​រ​​ណ​ៈ​​មិ​ន​ឲ្យ​​ជ្រៀត​ជ្រែក​​​ក្នុង​​សិទ្ធិ​រៀបចំ​សហជីព​នៅទូ​​​ទាំង​​សាកល​លោក។

លោក ​អុិត ​សំ​​​ហេង ​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​​​ក្រោយ​កម្មវិធី​ផ្សព្វផ្សាយ​របាយ​ការណ៍ដាច់​ដោយ​ឡែ​ក​ពីគ្នារបស់​​​អ​ង្គការ​​​​ពល​កម្ម​​​អន្តរ​ជាតិ​​​​​ និ​ងសហព័ន្ធ​ Camfeba ​នៅសណ្ឋា​​គារ​​​​​សូ​ហ្វុី​តែលថា​ “ ច្បាប់​នេះ​ត្រូវ​បានបង្កើតឡើង​ស្រប​តាម​អនុសញ្ញា​ ILO ៨៧និង​ស្រប​តាម​បរិបទ​នៃប្រទេស​កម្ពុជា​”។​​​លោកបាន​​​មាន​​​ប្រសាសន៍​បន្ថែម​ទៀត​ថា “កម្ម​វត្ថុ​នៃច្បាប​​​់​​​​​នេះ​គឺមិនមែន​ដាក់​សម្ពាធ​លើតែ​ភាគី​មួយ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ មាន​ន័យ​ថា វា​នឹងទៅលើ​ទាំង​សហជីព​ ទាំង​​និយោជក​ផង​ដែរ”។ លោក​បាន​បដិសេធ​មិន​បញ្ជាក់​ថា តើ​ច្បាប់​នេះ​នឹង​រាប់​បញ្ចូល​វិធានការ​ជាក់​លាក់​ដែល​​​អនុញាតឲ្យ​មានវិធាន​ការ​ព្រមាន​សហជីព​នោះដែរ​ឬយ៉ាងណាទេ។

អំឡុង​កិច្ច​ប្រជុំ​បិទ​ទ្វារមួយ​កាលពី​ខែ​មុន​ជាមួយ​តំណាង​មក​ពី​ក្រុ​ម​ហ៊ុន​ផលិត​សម្លៀក​បំពាក់​អន្តរជាតិស​ំខាន់​ៗ​ លោក អិុត​ សំហេង​បាន​លើក​ឡើង​ថា ច្បាប់​សហជីព​នឹង​ត្រូវ​បាន​ដាក់ចេញ​នៅដំណាច់​ឆ្នាំ​២០១៤។

លោក អុិត សំហេង បាន​ប្រាប់​​តំណាង​ក្រុម​ហ៊ុនទាំង​នោះ​ថា “ ច្បាប់​សហជីព​​ថ្មី​នឹង​ត្រូវ​បានដាក់ជូន​រដ្ឋាភិបាល​ពិនិត្យ​នៅ​ឆមាស​ទី​៣​​ ហើយ​នៅ​ឆមាស​ទី៤​នឹងត្រូវបាន​បញ្ជូន​ទៅ​រដ្ឋសភា​ដើម្បីស​ម្រេច”។

បច្ចុប្បន្ននេះ រដ្ឋសភាដែល​មាន​សមាជិក​សភា​តែ​៦៨រូប​មក​ពី​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ដែល​កាន់​អំណាច​អាច​អនុម័ត​ច្បាប់​ថ្មី​នេះ​បាន​។ ទោះជាយ៉ាងណា ​ដោយ​មាន​​​សំឡេង​​​​តិច​ជាង​ពីរភាគ​បី​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋសភា​​​ដែល​មាន​១២៣​អាសនៈ​ រដ្ឋសភា​មិន​អាច​កែ​ប្រែ​​ដោយ​ស្រប​ច្បាប់​លើ​រដ្ឋ​ធម្ម​នុញ្ញ​ ដែល​​​ចែង​​ថា ពលរដ្ឋ​ទាំង​អស់មាន​សេរី​ភាព​​​បង្កើត​​​​សមាគម​។

​លោក ម៉ូរីហ្សុីអូ ប៊ូស្សុី​ (Maurizio Bussi) ​នាយក​អង្គការ​ពលកម្ម​អន្តរជាតិ​ (ILO) ប្រចាំ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ បាន​លើក​ឡើង​ថា ច្បាប់​ស្តី​ពី​សហជីព​ គឺ​ជា​គំនិត​ផ្ដួច​ផ្ដើម​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ ប៉ុន្តែ​​លោក​បាន​បដិសេធមិន​ធ្វើ​អត្ថាធិប្បាយ​​ទាក់​ទង​ទៅ​នឹង​បញ្ញត្តិ​សំខាន់​ៗ​ដែល​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​មាន​ការ​ព្យួរ​សហជីព​ទេ។

លោក​​មាន​ប្រសាសន៍​ថា “នៅ​ពេល​ដែល​​យើង​មាន​រឿង​ត្រូវ​និយាយ​​ យើង​នឹង​រៀប​ចំ​សន្និសីទ​សារព័ត៌មាន​មួយ​ផ្សេង​ទៀត”។

លោក ដេវ វែល (Dave Welsh) នាយក​មជ្ឈ​​មណ្ឌល​សាមគ្គីភាព​ (Solidarity Center) ដែល​ជា​អង្គការ​សិទ្ធិការ​ងារ​មួយ​ដែល​មាន​មូល​ដ្ឋាន​នៅ​សហរដ្ឋអាមេរិក​បាន​លើក​ឡើង​ថា រាល់​បញ្ញត្តិ​ដែល​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​មាន​ការ​ព្យួរ​ឈ្មោះ​សហជីព​ នឹង​មាន​យោបល់​ច្រើន​ពី​អង្គការ ILO ប្រសិន​បើ​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​នេះ​​ត្រូវ​បាន​អនុម័ត​ជា​ច្បាប់​”​។

លោក វែល បាន​លើក​ឡើង​បន្ថែមទៀត​ថា អាទិភាព​សម្រាប់​មជ្ឈដ្ឋាន​អន្តរជាតិ​ គឺ​ចង់​ឲ្យ​ច្បាប់​ការ​ងារ​ និង​សហជីព​ពង្រីក​ និង​ការ​ពារ​សេរីភាព​​ក្នុង​ការ​បង្កើត​សមាគម​ មិន​មែន​កំណត់​នោះ​ទេ។

លោក​មាន​ប្រសាសន៍​ថា “លើក​ឡើង​នៅ​​​ក្នុង​បរិបទ​​នៃ​សំឡេង​ឮស្ទើ​តែ​រាល់​សប្ដាហ៍​ទាក់​ទង​នឹង​​ការ​កាត់​បន្ថយ​សិទ្ធិ​ការ​ងារ​ ច្បាប់​ណា​ដែល​ចូ​ល​ជា​ធរមាន​ក្នុង​ន័យ​ព្រមាន​ គឺ​ជា​ច្បាប់​​​បង្អាក់​វឌ្ឍនភាព និង​ធ្វើ​ឲ្យ​ខូច​ប្រយោជន៍​​យ៉ាង​ច្រើន​”​។

កាលពី​សប្ដាហ៍មុន ក្រសួង​ការ​ងារ​ និង​បណ្ដុះ​បណ្ដាល​វិជ្ជាជីវៈ​ បាន​បដិសេធ​មិន​ចុះ​ឈ្មោះ​សាខា​ថ្មី​របស់​សហជីព​សេរីកម្មករ ដែល​មាន​និន្នាការ​គាំទ្រខាង​ប្រឆាំង​ ដោយ​លើក​ឡើង​ថា មេដឹកនាំសហ ជីព​បច្ចុប្បន្ន​ត្រូវ​បង្ហាញ​លិខិត​ថ្កោល​ទោស​ដែល​ចេញ​ដោយ​ក្រសួង​យុត្តិធម៌​។

កាលពីសប្ដាហ៍​​មុន​មួយ​ទៀត​ អ្នក​នាំពាក្យ​ក្រសួង​ការ​ងារ​ និង​បណ្ដុះ​បណ្ដាល​វិជ្ជាជីវៈ​ បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា គ្មាន​សហជីព​ថ្មី​នឹង​ត្រូវ​បាន​ចុះ​បញ្ជី​ទេ​ លុះត្រា​តែ​ច្បាប់​សហជីព​ត្រូវ​បាន​អនុ​ម័ត​ ដែល​នេះ​ជា​សេចក្ដី​ថ្លែង​មួយ​ដែល​អ្នក​នាំពាក្យ​រូប​នោះ​បាន​ផ្លាស​់​ប្ដូរ​​នៅ​ថ្ងៃ​បន្ទាប់​ ដោយ​មិន​មាន​សេចក្ដី​ពន្យល់​។

លោក គង់ អាទិត្យ អគ្គលេខាធិការ​សហ​ព័ន្ធ​​ការ​ងារ​កម្ពុជា​ ​បាន​លើក​ឡើង​ថា អ្នក​រៀប​ចំ​សហជីព​ម្នាក់​ៗ​​មិន​មែន​ស្ថាប័ន​ដែល​ពួក​គេ​តំណាង​ឲ្យ​​ គួរ​តែ​ត្រូវ​បាន​ដាក់​ពិន័យ​ ប្រសិន​បើ​ពួកគេ​ល្មើស​ច្បាប់​។

លោក​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា “ប្រសិន​បើ​​បុគ្គល​ធ្វើ​រឿង​ខុស​ ច្បាប់​គ្រាន់​តែ​អាច​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​លើ​បុគ្គលនោះ​បុណ្ណោះ ប៉ុន្តែ​មិន​អាច​បិទ​ស្ថាប័ន​ទាំង​មូល​បាន​ទេ​។ សិទ្ធិ​សេរី​ភាព​បង្កើត​សមាគម​មិន​ត្រូវ​មាន​ការ​កំណត់​នៅ​កម្រិត​ណាមួយ​ទេឡើយ៕ ប៊ុននី

© 2024, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.

អត្ថបទទាក់ទង

អត្ថបទអានច្រើន

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស