32 C
Phnom Penh

បក្ស​ប្រជាជន​​​ផ្តោត​លើ​​​អព្យា​ក្រឹត​​ភាព​របស់​​អង្គការ​​​​សង្គម​សីុវិល​​ក្នុង​ការ​ចរចា​ជា​មួយ​​បក្សប្រឆាំង​

ដោយ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

បទវិភាគ

នៅពេល​ដែល​គណ​បក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា និង​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ចូល​តុចរចា​ជា​លើក​ទី​៣​អំពីការ​កែទម្រង់ការ​បោះឆ្នោត​កាល​ពីថ្ងៃ​ច័ន្ទ គណបក្ស​កាន់​អំណាច​បាន​ផ្តោត​​លើ​គោល​ដៅគួរ​ឲ្យភ្ញាក់​ផ្អើល​​ថ្មី​មួយ​ធ្វើ​ជា​គោល​នយោបាយ​អាទិភាព​របស់​ខ្លួន​។

ជំនួស​ឲ្យ​​ការ​លើកឡើង​ពី​បញ្ជី​ឈ្មោះ​បោះ​ឆ្នោត ស្ថាប័ន​រៀប​ចំការ​បោះឆ្នោត​​ ឬ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​​នោះ​ មន្ត្រី​គណបក្ស​ប្រជា​ជ​នកម្ពុជា​​បែរ​ជាចង់​និយាយ​អំពី​អព្យាក្រឹត​ភាព​ផ្នែក​នយោបាយ​​របស់​អង្គការ​សង្គម​សីុវិល​​​ទៅ​វិញ ជា​ពិសេស​​អង្គការ​ដែល​ធ្វើ​របាយការណ៍​អំពី​ដំណើរ​ការ​លទ្ធិ​ប្រជា​ធិប​​តេយ្យ​នៅកម្ពុជា​។

គណ​បក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ស្នើ​ឲ្យមាន​ច្បាប់​មួយ​ធានា​ពី​អព្យាក្រឹត​ភាព​​​របស់​អង្គការ​សង្គម​សីុវិល​ និង​អ្នក​ឃ្លាំ​មើល​ការ​បោះឆ្នោត​ឯករាជ្យ​ ​ដែល​ធ្វើ​ការ​នៅក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​។ អង្គការ​ជាច្រើន​បាន​ចេញ​របាយការណ៍​​រិះ​គន់​ខ្លាំងៗដល់​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​កាល​ពី​ខែ​កក្កដា។

លោក​ សុិក ប៊ុន​ហុក តំណាង​រាស្ត្រ​របស់​​គណ​បក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​​​ ដែល​បាន​ចូល​រួម​ការ​ចរចា​អំពី​កំណែទម្រង់​ការ​បោះ​ឆ្នោត​នេះ​​បានមាន​ប្រសាសន៍​ថា ​កង្វល់​របស់​​គណ​បក្ស​​កាន់​អំណាច​អំពី​និន្នាការ​នយោ​បាយ​របស់​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល ​​កើត​ចេញ​ពី​ឥទ្ធិ​ពល​​របស់​ពួក​គេ​មក​​លើ​មតិ​សាធារណៈ​អំពីការ​បោះឆ្នោត​កាល​ពីខែ​កក្កដា។

លោក ប៊ុន​ហុក​ បាន​មាន​ប្រសាសន៍ថា “វា​​ធ្ងន់​ធ្ងរ​ណាស់​នៅពេល​ដែល​​អង្គការ​សង្គម​សីុវិល​មិន​អព្យាក្រឹត​ ពីព្រោះ​វា​ធ្វើ​ឲ្យមាន​​ឥទ្ធិ​ពល​អាក្រក់​លើ​សាធារណជន​​និង​​ការ​បោះ​ឆ្នោត​”។ លោក​បានមាន​ប្រសាសន៍ថា “យើង​មិន​ផ្តោត​លើអង្គការក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល និង​អង្គ​ការ​សង្គម​សីុវិល​ណាមួយ​នោះទេ ប៉ុន្តែ យើង​ចង់​​ឃើញ​ពួកគេ​ទាំង​អស់​គ្នា​គោរ​ព​ច្បាប់​ និង​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ចំពោះការ​ប្រព្រឹត្ត​ខុស​ឆ្គង​”។

លោក​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​បន្ថែម​ទៀត​ថា ​ “ដូច្នេះហើយ​​យើង​ត្រូវ​សរសេរ​ក្នុង​ច្បាប់​​អំពី​​ការ​តម្រូវ​ឲ្យ​អង្គការ​សង្គម​សីុវិល​​ទទួល​ខុសត្រូវ​ចំពោះ​មុខ​ច្បាប់​ ប្រសិន​បើ​ការ​អះ​អាង​របស់​ពួក​គេ​បង្ក​ឲ្យមាន​បញ្ហា​​​ជាមួយ​ការ​បោះឆ្នោត​”។

អង្គការ​សង្គម​សីុវិល​មួយ​ក្រុមមាន​ចំនួន​១២​អង្គការ​​ ដែល​មាន​​ឈ្មោះថា សម្ព័ន្ធ​កែ​ទម្រង់​ការ​បោះឆ្នោត ​​កាល​ពីខែ​ធ្នូ​បាន​ចេញ​របាយការណ៍​រួម​ស្តី​អំពី​ការ​បោះឆ្នោត​នៅ​កម្ពុជា​ឆ្នាំ​២០១៣​​ ជា​​​របាយការណ៍​វិភាគ​ដ៏ទូលំ​ទូលាយ​​បំផុត​អំពី​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​​ដែល​មាន​ទំនាស់ច្រើន​កាល​ពីខែ​កក្កដា​នេះ​។

របាយការណ៍​ដែល​ប្រើ​ព័ត៌មាន​​​ចង​ក្រង​​​ដោយ​អង្គកា​រឃ្លាំ​មើល​ការ​បោះឆ្នោត​ចំនួន​ប្រាំមួយ​ បាន​បង្ហាញ​ថា ​ភាព​មិ​ន​ប្រក្រតី​​​ជា​ច្រើន​នៅ​ក្នុង​ការ​បោះ​ឆ្នោត​នេះ​​រួមទាំង​បញ្ជី​ឈ្មោះ​បោះឆ្នោត​មិន​ត្រឹម​ត្រូវ​​ និង​ការ​ចេញ​​ប័ណ្ណ​​បញ្ជាក់​​អត្ត​សញ្ញាណ​បណ្តោះអាសន្ន​ជាច្រើន បាន​​ធ្វើ​ឲ្យ​​គណ​បក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​​ទទួល​បាន​ផល​ប្រយោជ​ន៍​ និង​បាន​​ឈ្នះ​ការ​​បោះ​​​ឆ្នោត​នេះ​ជា​ផ្លូវការ​ចំនួន​៦៨​អា​សនៈ​ក្នុង​ចំណោម​អាសនៈ​រដ្ឋ​សភា​ចំនួន​១២៣​​។

គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​បាន​ធ្វើ​ពហិការ​មិន​ចូល​រដ្ឋ​សភា​ចាប់​តាំង​ពី​រដ្ឋសភា​បាន​កោះ​ប្រជុំ​កាល​ពីខែ​កញ្ញា​ ហើយ​បា​ន​ទាម​ទារ​ឲ្យ​គណ​បក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​​ព្រម​ព្រៀង​លើ​ការ​សើុប​អង្កេត​ក្នុងការ​បោះឆ្នោត​នេះ​ ឬ​រៀប​ចំ​ការ​បោះឆ្នោត​ថ្មី​មុន​ឆ្នាំ​២០១៨​។

នៅពេល​ដែល​គណ​បក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​​​​ជំទាស់​នឹង​ការ​អះអាង​របស់​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ដែល​ថា រដ្ឋាភិបាល​របស់​ខ្លួន​ខុស​ច្បាប់​ដោយ​សារ​​ការ​បោះឆ្នោត​​មិនត្រឹម​ត្រូវ​​ របាយការណ៍​​របស់​សម្ព័ន្ធ​កែ​ទម្រង់ការ​បោះ​ឆ្នោត​ និង​អ្នក​សរសេរ​របាយការណ៍​នេះ​​​ត្រូវ​បាន​បន្ទោស​ចំពោះ​ជម្លោះ​នយោបាយ​ដែល​កំពុង​កើត​មាន​នៅកម្ពុជា​។

​​នៅក្នុង​របាយការណ៍​​ឆ្លើយ​តប​​ចំនួន​៦០​ទំព័រ​ទៅនឹងរបាយការណ៍​របស់​​អង្គការ​សម្ព័ន្ធ​កែ​ទម្រង់​ការ​បោះឆ្នោត​កាល​ពី​ខែ​មករា ទីស្តី​ការ​​គណៈ​រដ្ឋមន្ត្រី​បាន​អះ​អាង​ថា ​អង្គការ​សង្គម​សីុវិល​នៅ​ពីក្រោយ​​​រឿង​នេះ​រួម​ទាំង​​អង្គការ​​ជាច្រើន​ក្នុង​ចំណោម​អង្គការ​ឃ្លាំ​មើល​ការ​បោះឆ្នោត​ ហើយ​​អង្គការ​សិទ្ធិមនុស្ស​​ធំៗ​នៅកម្ពុជា​បាន​សហ​កា​រ​ជា​មួយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​។

ទីស្តីការ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រីបាន​ឆ្លើយ​តប​ថា “របាយការណ៍​រួម​ដែល​ចង​ក្រង​ឡើង​ផ្អែក​តាម​ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​របស់​អង្គការ​ឯក​រាជ្យ​ផ្សេង​ៗ​​ដែល​ចាត់ទុក​អង្គការ​របស់​ខ្លួន​ថា ឯករាជ្យ​ដែរ​នោះ​មិន​​បង្ហាញ​ពីការ​ប្រកាន់​ខ្ជាប់​ទៅនឹង​គោល​ការណ៍​ទាំង​នោះ​និង​មិ​ន​បង្ហា​ញពីសកម្មភាព​បច្ចុប្បន្ន​របស់​អង្គការ​ទាំង​នេះ​នៅកម្ពុជា​ទេ​​”។

របាយការណ៍​ឆ្លើយ​តប​នេះ​លើក​ឡើង​ថា ការ​ប្រឹង​ប្រែង​ក្រោយការ​បោះឆ្នោត​របស់​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាត​ិដើម្បីធ្វើ​ឲ្យ​លែង​មាន​​ទំនុក​ចិត្ត​លើ​ការ​បោះឆ្នោត​​កាល​ពី​ខែ​កក្កដា​នេះ​​ត្រូវ​បាន​រៀប​ចំ​​ និង​បង្កើត​ឡើង​​ដោយ​មាន​ការ​សហការ​ជិត​ស្និទ្ធ​ជាមួយ​អង្គការ​មិន​ែមន​រដ្ឋាភិបាល​ជាច្រើន​​​ដែល​មាន​​ទំនាក់​ទំនង​ជាមួយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ និង​បាន​ទទួល​ការ​គាំទ្រ​​ផ្នែក​បច្ចេក​ទេស​​ ហិរញ្ញវត្ថុ​ និង​នយោបាយ​ពីក្រៅ​ប្រទេស។

លោក​ គល់ បញ្ញា នាយក​ប្រតិ​បត្តិ​គណៈ​កម្មាធិការ​ដើម្បី​​​​ការ​បោះឆ្នោត​ដោយ​សេរី​ និង​យុត្តិធម៌​នៅកម្ពុជា​ ជាអ្នក​ចូល​រួម​ម្នាក់​នៅ ក្នុង​ការ​ធ្វើ​របាយការណ៍​របស់​សម្ព័ន្ធ​​កែ​ទម្រង់​ការ​បោះឆ្នោត​នេះ​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា  ទោះបីជា​រដ្ឋាភិបាល​ដែល​ទើប​​បង្កើត​ថ្មី​​របស់​គណ​បក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​​​បាន​សន្យា​ធ្វើ​កំណែ​ទម្រង់​សីុ​ជម្រៅ​ក៏ដោយ​ ក៏​រដ្ឋាភ​ិ​បាល​នេះ​​​នៅ​​តែ​គិត​ខុស​ចំពោះ​ការ​​​រិះគន់​​របស់​​គណ​​​បក្ស​ប្រឆាំង។

លោក​ គល់ បញ្ញា បានមាន​ប្រសាសន៍​ថា “គណ​បក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​​មិន​ចង់​បាន​របាយ​ការណ៍​ណា​មួយ​​អំពីភាព​មិន​ប្រក្រតី​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ទេ​។ ពួក​គេចង់​ឃើញ​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត​ស្រប​ច្បាប់​។ ពួកគេ​ចង់​និយាយ​ថា អ្វី​ៗ​គ្រប់​យ៉ាង​ល្អ​ឥតខ្ចោះ​ ​និង​​ថា ការ​បោះ​​ឆ្នោត​នេះ​សេរី​ និង​យុត្តិ​ធម៌ ហើយ​អ្វី​ៗ​​សុទ្ធ​តែ​ល្អទាំង​អស់​”។ លោក​បាន​បន្ត​ទៀតថា “ ប៉ុន្តែ មាន​​ពាក្យ​បណ្តឹង​​ពីប្រជាជន​ ដូច្នេះ​ពួកគេ​គួរ​តែ​ដោះ​ស្រាយ​​បញ្ហា​នេះ។ ពួកគេ​គួរ​ទទួល​ស្គាល់​បញ្ហា​នេះ​​ ហើយ​បោះជំហាន​ទៅ​មុខ​​ បើ​  មិន​ដូច្នេះ​ទេ​តើ​ពួកគេ​អាច​កែ​ទម្រង់​ដោយ​វិធីណា​?”។

លោកស្រី ជា វណ្ណាត អ្នក​វិភាគ​នយោ​បាយ​ និងជា​​អតីត​ប្រធាន​មជ្ឈមណ្ឌល​អភិ​វឌ្ឍន៍​សង្គម​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ភាព​តាន​តឹង​រវាង​គណបក្ស​កំពុង​កាន់​អំណាច​ និង​អង្គការ​សង្គម​សីុវិល​ គឺ​ដោយសារ​ការ​បដិសេធ​របស់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​​មិន​ប្រកាន់​តាម​គោល​ការ​ណ៍​លទ្ធិ​ប្រជា​ធិបតេយ្យ​​ដូច​មាន​ចែង​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ​។

លោក​ស្រី​បានមាន​ប្រសាសន៍ថា “អព្យា​ក្រឹត​ភាព​ [ របស់​អង្គការ​សង្គម​សីុវិល​ ] គឺ​ដើម្បី​និយាយ​អ្វី​​ដែល​យើង​ចង់​និយាយ​ផ្អែក​តាម​លទ្ធិ​ប្រជា​ធិបតេយ្យ​ អភិបាល​កិច្ច​ល្អ ​តម្លា​ភាព​ និង​គណនេយ្យ​ភាព​​​មិនមែន​ដោយ​សា​រការ​លម្អៀង​ផ្នែក​នយោបាយ​ទេ​”។ លោក​ស្រី​បាន​បន្ថែម​ថា តាម​ទស្សនរបស់​គណបក្ស​កាន់​អំណាច ​អ្វី​ៗ​ទាំង​អស់​សុទ្ធ​តែ​លម្អៀង​”។

លោក ធន សារាយ​ ប្រធាន​អង្គការ​លី​កាដូ​​បាន​មាន​ប្រសាសន៍ថា ការគ្មាន​ស្ថាប័ន​រៀប​ចំការ​បោះឆ្នោត​ឯករាជ្យ​នៅក្នុង​រដ្ឋា​ភិ​បាល​ តួនាទី​របស់​អង្គការ​សង្គម​សីុវិល​ក្នុង​នាម​​ជា​អ្នក​ត្រួត​ពិនិត្យ​អំណាច​របស់​គណបក្ស​កាន់​អំណាច​​​នោះ គឺជា​ការ​សំខាន់​។

លោកបានមាន​ប្រសាសន៍ថា “អង្គការ​សង្គម​សីុវិល​ត្រូវ​តែ​អព្យាក្រឹត​ និង​ឯករាជ្យ​ពី​គណបក្ស​ទាំង​ពីរ​ ប៉ុន្តែ នៅពេល​ដែល​យើង​ឃើញ​ដំរី​ព្យាយាម​ជាន់​កណ្តុរ​ យើង​មិន​អាច​នៅ​ស្ងៀម​បាន​ទេ​”។ លោក​បាន​បន្ថែម​ថា “យើង​ត្រូវ​និយាយ​នៅពេល​យើ​ងមើល​ឃើញ​ភាព​អយុត្តិធម៌​ ឬ​​ភាព​មិន​ត្រឹមត្រូវ​។ ប្រសិន​​បើ​យើង​ចេះ​តែ​នៅស្ងៀម ​យើង​នឹង​មិន​អព្យាក្រឹត​ទៀត​ទេ​ ​យើង​​ជា​អ្នក​គាំទ្រ​ដំរី​”៕​គឹម​ហឿន

© 2024, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.

អត្ថបទទាក់ទង

អត្ថបទអានច្រើន

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស