28 C
Phnom Penh

លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ស្ថិត​ក្នុង​ស្ថានភាព​ផុយ​ស្រួយ​ក្រោយ​ពេល​បោះ​ឆ្នោត​ឆ្នាំ​២០១៣

ដោយ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

បទវិភាគ

កាលពី​ម្សិលមិញ គណៈកម្មាធិការ​ដើម្បី​ការបោះ​ឆ្នោត​ដោយ​សេរី​ និង​យុត្តិធម៌​នៅ​កម្ពុជា​ (ខុមហ្វ្រែល) បាន​ចេញ​ផ្សាយ​របាយ​ការណ៍​ថ្មី​មួយ​ ដែល​បង្ហាញ​ថា លទ្ធិប្រជា​ធិប​តេយ្យ​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ស្ថិត​ក្នុង​ស្ថានភាព​ផុយ​ស្រួយ​ តាំង​ពី​ពេល​បោះ​ឆ្នោតជ្រើស​តាំង​តំណាង​រាស្ត្រ​ធ្វើ​ឡើង​កាលពី​ខែ​កក្កដាឆ្នាំ​មុន​មក ដោយ​​សារតែ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​បាន​ប្រើ​ប្រាស់​កម្លាំង​ប្រដាប់​អាវុធ​កាន់​តែ​ច្រើន​ឡើងៗ ដើម្បី​ការពារ​អំណាច​របស់​ខ្លួន​ និង​បដិសេធ​មិន​ព្រម​កែ​ទម្រង់​ស្ថាប័ន​រដ្ឋ។

អង្គការ​ ខុមហ្វ្រែល បាន​លើក​ឡើង​ក្នុង​របាយការណ៍​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​ថ្មី​របស់​ខ្លួន​ស្តី​ពី​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ ការ​បោះ​ឆ្នោត​ និង​ការ​កែ​ទម្រង់​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ថា “ទោះ​បី​ជា​ព្រឹត្តិការណ៍​បោះ​ឆ្នោត​ជ្រើស​តាំង​តំណាង​រាស្ត្រ​ត្រូវ​បាន​រៀប​ចំ​កាលពី​ខែ​កក្កដាឆ្នាំ​២០១៣ និង​មាន​ការ​ចូល​រួម​ពី​ប្រជាពលរដ្ឋ​កាន់​តែ​ច្រើន​នៅ​ក្នុង​កិច្ច​ការ​នយោបាយ​ក៏​ដោយ​ ក៏​លទ្ធិប្រជា ធិបតេយ្យ​នៅ​កម្ពុជា​នៅ​តែ​ស្ថិត​ក្នុង​ស្ថានភាព​ផុយ​ស្រួយដែរ​”។

របាយការណ៍​របស់​អង្គការ​ ខុមហ្វ្រែល មាន​ខ្លឹមសារ​បន្ត​ទៀត​ថា “ទោះ​បី​ជា​មាន​កិច្ច​ខិត​ខំប្រឹង​ប្រែង​ពី​សំណាក់​ភាគី​ពាក់​ព័ន្ធ​ជាតិ​ និង​អន្តរជាតិ​ក្នុង​ការ​ពង្រឹង​លទ្ធិ​ប្រជាធិប​តេយ្យ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ក៏​ដោយ ក៏​ឆ្នាំ​២០១៣បង្ហាញ​ថា ប្រជាធិបតេយ្យ​បាន​ដើរ​ថយក្រោយ​ និង​បន្ត​ភាព​មិន​ប្រាកដ​ប្រជា​រយៈពេល​ពីរ​ទសវត្សរ៍​ទាក់​ទង​នឹង​អនាគត​ទិស​ដៅ​នយោបាយ​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា”។

របាយការណ៍​ដដែល​បាន​បង្ហាញ​ទៀត​ថា “គណៈកម្មការ​ប្រតិបត្តិ​ដឹកនាំ​ដោយ​គណ​បក្ស​ប្រជា​ជន​នៅ​តែ​គ្រប​ដណ្តប់​លើ​ដំណើរ​ការ​នយោបាយ​ និង​ពឹង​ផ្អែក​កាន់​តែ​ខ្លាំង​ឡើងៗ លើ​រចនា​សម្ព័ន្ធ​សន្តិសុខ​រដ្ឋ​ផ្លូវ​ការ និង​មិន​ផ្លូវ​ការ​ ក្នុង​ការ​ឆ្លើយតប​ទៅនឹង​សម្ពាធ​នយោ​បាយ​ពី​សំណាក់​គណបក្ស​ប្រឆាំង​”។

អង្គការ​ ខុមហ្វ្រែល បាន​ព្រមាន​កាល​ពី​ឆ្នាំ​មុន​ថា ដំណើរការ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​កំពុង​ដើរ​ថយ​ក្រោយ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១២​ ប៉ុន្តែ លទ្ធ​ផល​វាយ​តម្លៃ​របស់​អង្គការ​នេះ​សម្រាប់​ឆ្នាំ​២០១៣​បង្ហាញ​ថា ស្ថានភាព​កាន់​តែ​យ៉ាប់​យុឺន។

របាយការណ៍របស់អង្គការ​ ខុមហ្វ្រែល នេះមាន​ខ្លឹម​សារ​បន្ត​ទៀត​ថា “ដូច​កាល​ពី​ឆ្នាំ​មុនៗ​ដែរ អង្គការ​​ ខុម​ហ្វ្រែល បាន​សង្កេត​ឃើញ​​​ថា ដំណើរ​ការ​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ស្ថិត​​ក្នុង​ស្ថានភាព​កាន់​លំបាក​ទៅៗ”​។

ខុមហ្វ្រែលបានកត់សម្គាល់អំពី​ការ​ខក​ខាន​ដដែ​ល​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ក្នុង​ការ​បំបែក​​​តុលាការ​ពី​ការ​ត្រួត​ត្រា​របស់​គណបក្ស​គ្រប់​គ្រង​អំណាច​ ឬ​ធានាថា គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀប​ចំការ​បោះ​ឆ្នោត​ មាន​ការ​​​រៀប​ចំ​រចនា​សម្ព័ន្ធ​ឡើង​វិញ​ ដើម្បីធ្វើ​ឲ្យ​សា​ធារណជន​មាន​ជំនឿ​​ឡើងវិញ​ ក្នុង​ការ​ងារ​របស់​ខ្លួន​។

របាយការណ៍​ប្រចាំឆ្នាំ​នេះមាន​ខ្លឹម​សារ​​បន្ត​ទៀត​ថា “អង្គនីតិ​បញ្ញត្តិ និងអង្គ​តុលាការ​នៅតែ​ខ្វះ​អំណាច​រឹងមាំដើម្បី​ថ្លឹង​ថ្លែង​ឥទ្ធិ​ពល​​​​​របស់​អង្គ​នីតិ​ប្រតិ​បត្តិ​”។ កម្រិត​ឆ្លើយតប​ តម្លាភាព​ និង​គណនេយ្យ​​ភាព​នៃ​អង្គនីតិ​ប្រតិ​បត្តិ​កម្ពុជា បាន​ធ្លាក់​ចុះ​។ គ្មាន​ការ​កែ​ទម្រង់​ប្រព័ន្ធ​ច្បាប់​ ការ​រៀប​ចំ​​ប្រព័ន្ធបោះ​ឆ្នោត​ និង​រដ្ឋបាល​រដ្ឋ​ រួមទាំង​កង​កម្លាំង​ប្រដាប់​អាវុធ​ ​ត្រូវបា​នអនុវត្ត​​​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រសើរ​ឡើង​នូវ​លទ្ធ​ភាពឆ្លើយតប​ ​តម្លាភាព និង​គណ​នេយ្យ​ភាព​ផ្នែក​ប្រតិបត្តិទេ”។

លោក ផៃ ស៊ីផាន អ្នក​នាំពាក្យ​របស់​រដ្ឋា​ភិបាល​បាន​មា​ន​ប្រសាសន៍​ថា “ខុម​ហ្វ្រែល គួរ​តែ​រីក​រាយ​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​ផ្ដល​់​នូវ ‘ ស្ថិរ​ភាព​និង​សុវត្ថិភាព’ សម្រាប់ពួកគេក្នុងការ​ធ្វើ​​ប្រតិ​បត្តិ​ការ”​។  លោក​បានមា​ន​ប្រសាសន៍​ថា “ពួកគេ​ធ្វើ​ឲ្យ​ពិភព​លោក​យល់ខុស​អំពីការ​បោះ​ឆ្នោត​នៅកម្ពុជា​ ប៉ុន្តែ​យើង​មិន​ចាត់វិធាន​ការ​ប្រឆាំង​​ពួកគេ​ទេ”។

លោក​បាន​ថ្លែង​បន្ត​ថា “ពួកគេ​ត្រូវ​តែ​កែ​ប្រែ​ខ្លួន​ឯងឲ្យ​ក្លាយ​​ជា​ផ្នែកមួយ​​នៃ​លទ្ធិ​ប្រជា​ធិបតេយ្យ​របស់​យើង”​។  លោក ស៊ីផាន បាន​ថ្លែង​ថា “នេះ​គឺ​ជា​អ្វី​ដែ​ល​ខុម​ហ្វ្រែល​គិត ក៏ប៉ុន្តែ​យើង​ជា​រដ្ឋា​ភិបាល យើង​ជា​ប្រជា​ជន​ យើង​ស្ថិត​នៅ​លើ​ផ្លូវ​ត្រឹម​ត្រូវ”​៕ប៊ុននី

(រាយការណ៍​បន្ថែម​ដោយ Colin Meyn)​

© 2024, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.

អត្ថបទទាក់ទង

អត្ថបទអានច្រើន

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស