31 C
Phnom Penh

ក្រុម​អ្នក​ច្បាប់​និ​យាយ​ថា ការ​​​អនុម័ត​ច្បាប់​​ប្រព័ន្ធ​តុលា​ការថ្មីៗ​នេះ​ពង្រឹង​ការ​អនុវត្ត​​ដែល​មាន​ស្រាប់​

ដោយ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

បទវិភាគ

អ្នក​​​ជំនាញ​​​ច្បាប់​​​បាន​​​លើក​​​ឡើង​​​កាលពី​​​ម្សិលមិញ​​​ថា ច្បាប់​​​ចំនួន​​​បី​​​ទាក់ទង​​​ប្រព័ន្ធ​​​តុលាការ​​​ដែល​​​ត្រូវ​​​បាន​​​អនុម័ត​​​ដោយ​​​រដ្ឋ​សភា​​​ឯកបក្ស​​​​កាលពី​​​ថ្ងៃ​ព្រ ហស្បតិ៍ និង​​​ថ្ងៃសុក្រ​​​ និង​​​ដែល​​​មាន​​​បំណង​​​​​​ធ្វើ​​​ឲ្យ​​​ប្រព័ន្ធតុលាការ​​​ឯករាជ្យ​​​និងមានការ​​​​ទទួល​​​ខុស​​​ត្រូវថែមទៀតនោះ​​​ គឺ​​​គ្រាន់​​​តែ​​ធ្វើ​​​ឲ្យ​​​​​​ស្រប​​​ច្បាប់​​​ដល់​​​ការ​​​អនុវត្ត​​​នៅ​​​ក្នុង​​​ប្រព័ន្ធតុលាការ​​​ដែលមាន​បញ្ហាច្រើន​និង​អំពើពុក​​​រលួយដែលបាន​ចាក់ឫស​យ៉ាង​ជ្រៅរួច​ទៅហើយ​​​​ប៉ុណ្ណោះ​​​។

ច្បាប់​​​ស្ដីពី​​​ការ​​​រៀប​​​ចំ​​​ និង​​​ការ​​​ប្រព្រឹត្តទៅ​​​នៃ​​​ឧត្តម​​​ក្រុម​​​ប្រឹក្សា​​​នៃ​​​អង្គចៅក្រម​​​ ច្បាប់​​​ស្ដីពី​​​ការ​​​រៀប​​​ចំ​​​ និង​​​ការ​​​ប្រព្រឹត្តទៅ​​​នៃ​​​ស្ថាប័ន​​​តុលាការ និង​​​ច្បាប់​​​ស្ដីពី​​​លក្ខន្តិកៈ​​​ចៅ​​​ក្រម​​​ និង​​​ព្រះរាជអាជ្ញា​​​ ត្រូវ​​​បាន​​​បញ្ជូន​​​ទៅ​​​ព្រឹទ្ធសភាហើយ​​​កាលពី​​​សប្ដាហ៍មុន​​​។

ប្រសិន​​​បើ​​​ត្រូវ​​​បាន​​​អនុម័ត​​​ដោយ​​​ព្រឹទ្ធសភា​​​ដែល​​​មាន​​​សមាជិក​​​ភាគ​​​ច្រើន​​​មក​​​ពី​គណបក្ស​​​ប្រជា​​​ជន​​​កម្ពុជា​​​ដូច​​​ការ​​​រំពឹង​​​ទុក​​​មែន​​​នោះ ​ច្បាប់​​​ទាំង​​​នេះ​​​នឹង​​​ត្រូវ​​​បញ្ជូនទៅ​​​ក្រុម​​​ប្រឹក្សា​​​ធម្ម​នុញ្ញ និង​​​ចុង​​​ក្រោយ​​​ថ្វាយ​​​ព្រះ​​​មហាក្សត្រ​​​ នរោត្តម សីហមុនី ដើម្បី​​​ឡាយ​​​ព្រះ​​​ហស្ត​​​លេខា​​​ឲ្យ​​​ក្លាយ​​​​ជា​​​ច្បាប់​​​។

លោក សុក សំអឿន មេធាវី​​​ដ៏ឆ្នើម​​​មួយ​​​រូប​​​បាន​​​មាន​​​ប្រសាសន៍​​​ថា ការ​​​អនុម័តច្បាប់​​​ដែលមិន​អាច​ចៀសរួច​​នេះ​​​អាច​​​ធ្វើ​​​ឲ្យ​​​ការ​​​ប្រព្រឹត្តទៅ​​​នៃ​​​ប្រព័ន្ធតុលាការ​​​កាន់​​​តែ​​​ធ្ងន់​​​ធ្ងរ​​​ថែម​ទៀត។ លោក​​​បាន​​​មាន​​​ប្រសាសន៍​​​ថា “ប្រព័ន្ធតុលាការ​​​នឹង​​​មិន​​​ផ្លាស់​​​ប្ដូរទេ ហើយ​​​ស្ថាប័ន​​​ទាំង​​​អស់​​​គឺនៅដដែល​​​”។

លោក សុក សំអឿន បាន​​​បន្ថែម​​​ថា “ច្បាប់​​​នេះ​​​គ្រាន់​​​តែធ្វើ​​​ឲ្យ​​​ការ​​​អនុវត្ត​​​បច្ចុប្បន្ន​​​ស្រប​​​ច្បាប់​​​តែ​​​ប៉ុណ្ណោះ។ ពីមុន​​​ មិន​មាន​​​​ច្បាប់​​​ទេ ដូច្នេះ…​​​ឥឡូវ​​​នេះ ច្បាប់​​​នេះធ្វើឲ្យ​​​អ្វី​​​ដែលពួកគេ​​​អនុវត្ត​​​និង​​​​អ្វី​​​ដែល​ពួក​​គេ​​​ធ្វើ​​​ឲ្យ​​​ស្រប​​​ច្បាប់​​​តែប៉ុណ្ណោះ​​​”។

សេចក្ដី​​​ព្រាង​​​ច្បាប់​​​ទាំង​​​នេះ​​​ត្រូវ​​​បាន​​​រិះគន់​​​រួច​​​​​ហើយ​​​ចំពោះ​​​ការ​​​មិន​​​បាន​​​​​​ហាម​​​ឃាត់មិន​ឲ្យមាន​​​​ការ​​​ជាប់ពាក់​​​ព័ន្ធ​​​​​​នយោបាយ​​​ និង​​​ធ្វើ​​​ឲ្យ​​​លោក អង្គ វង្សវឌ្ឍានា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួង​​​យុត្តិធម៌​​​មាន​​​អំណាច​​​លើ​​​ឧត្តម​​​ក្រុម​​​ប្រឹក្សា​​​នៃ​​​អង្គចៅក្រម​​​។

ដោយ​​​គាំទ្រ​​​ការ​​​លើក​​​ឡើង​​​របស់​​​លោក សុក សំអឿន គណៈកម្មការ​​​ក្រុម​​​អ្នក​​​ច្បាប់​​​អន្តរ​​​ជាតិ មជ្ឈមណ្ឌល​​​សិទិ្ធ​​​មនុស្សកម្ពុជា និង​​​អង្គការ​​​សិទ្ធិមនុស្ស​​​ដទៃទៀត កាល​​​ពីម្សិលមិញ​​​ក៏​​​បាន​​​ព្រមាន​​​នៅ​​​ក្នុង​​​សេចក្ដី​​​ថ្លែង​​​ការណ៍​​​មួយ​​​ថា ច្បាប់​​​ទាំង​​​នេះ​​​នឹង​​​ “ពង្រឹង​​​ការ​​​ត្រួត​​​ត្រា​​​ដែល​​​មាន​​​ស្រាប់​​​[របស់​​​រដ្ឋាភិបាល]​​​ទៅលើ​​​ចៅក្រម​​​ និង​​​ព្រះរាជអាជ្ញា​​​នៅ​​​ក្នុង​​​ប្រទេស​​​ ​​​គំរាម​​​កំហែង​​ធ្ងន់​​​ធ្ងរ​​​ចំពោះ​​​នីតិរដ្ឋ​​​នៅក្នុង​​​ប្រទេស​​​កម្ពុជា​​​”។

លោក ឃីងស្លី អាបបត់ ទីប្រឹក្សា​​​ច្បាប់អន្តរជាតិ​​​នៅ​​​គណៈកម្មការ​​​ក្រុម​​​អ្នក​​​ច្បាប់​​​អន្តរជាតិ​​​ប្រចាំ​​​តំបន់​​​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​​​​​​បាន​​​មាន​​​ប្រសាសន៍​​​ថា សេចក្ដី​​​ព្រាង​​​ច្បាប់​​​ទាំង​​​នេះ​​​មាន​​​មាត្រា​​​ល្អ​ៗ​​​មួយ​​​ចំនួន​​​ដើម្បី​​​ធានា​​​ឲ្យមាន​ឯករាជភាពរបស់​​ចៅក្រម​​​ និង​​​ព្រះរាជអាជ្ញា​​​ស្រប​​​តាម​​​រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ និង​​ស្នើ​​​ឲ្យចៅក្រម​​​បំពេញការងារ​​ឯករាជ្យ​​​ពី​​​សម្ពាធ ការ​​​គំរាម​​​កំហែង ឬការ​​​បំភិត​​​បំភ័យ​​​ពី​​​នយោបាយ​​​ ​​​។

ទោះជាយ៉ាង​​​ណា លោក អាបបត់ បាន​​​លើក​​​ឡើង​​​តាម​​​អុីម៉េល​​​ថា ការ​​​ដាក់​​​ឲ្យ​​​ចៅ​​​ក្រម​​​និង​​​ព្រះ​​​រាជអាជ្ញា​​​ស្ថិត​​​នៅ​​​ក្រោម​​​​ស្ថាប័ន​​​នីតិ​​​ប្រតិបត្តិ​​​ទាំង​​​ស្រុង​​​ ដែល​​​ជាការ​​​បំពាន​​បទដ្ឋាន​​​អន្តរជាតិ​​​នោះ ​​​គឺជា​​​​ការ​​​គួរ​​​ឲ្យ​​​បារម្ភ​​​ណាស់”។​ លោក​​​បាន​​​បន្ថែម​​​ថា “យើងក៏​​​មាន​​​ការ​​​ព្រួយ​​​បារម្ភ​​​ដែរ​​​ដោយ​​​សារ​​​រដ្ឋសភា​​​ដែល​​​មាន​​​តែ​​​សមាជិក​​​គណបក្ស​​​ប្រជាជន​​​កម្ពុជា​​​បាន​​​សម្រេច​​​អនុម័ត​​​ច្បាប់​​​ទាំង​​​នេះ​​​ដោយ​​​គ្មានការ​​​ពិភាក្សា​​​ដេញ​​​ដោល​​​ ព្រម​​​ទាំង​​​បដិសេធ​​​​​មិនឲ្យមាន​​​ការ​​​ផ្តល់​​​យោបល់​​​​​ពីអង្គការ​​​សង្គម​​​ស៊ីវិល​​​ និងអ្នក​​​ជាប់​​​ពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗ​​​ទៀតឡើយ ហេតុ​​​ដូច្នេះ​​​ហើយ​​​បាន​​​ជា​​​យើង​​​ស្នើ​​​ឲ្យ​​​ព្រឹទ្ធសភា​​​ពន្យារ​​​ពេល​​​អនុម័ត​​​ច្បាប់​​​ទាំង​​​នេះ​​​ និង​​​ឲ្យ​​​មាន​​​ការ​​​ពិគ្រោះ​​​យោបល់​​​ជាសាធារណៈ​​​”។

ទោះ​​​ជាយ៉ាង​​​ណា លោក សំ ប្រជាមានិត ប្រធាន​​​ខុទ្ទកាល័យ​​​ក្រសួង​​​យុត្តិធម៌ បានមាន​​​ប្រសាសន៍​​​កាលពី​​​ថ្ងៃ​​​អាទិត្យ​​​ថា ច្បាប់​​​ទាំង​​​នេះ​​​នឹង​​​ធានា​​​ឲ្យ​​​មាន​​​ប្រព័ន្ធតុលាការ​​​ “ល្អឥត​​​ខ្ចោះ​​​”។ លោក​​​បាន​​​មាន​​​ប្រសាសន៍​​​ថា “ច្បាប់​​​ទាំង​​​នេះ​​​នឹង​​​ធ្វើ​​​ឲ្យ​​​ប្រព័ន្ធតុលាការ​​​ល្អ​​​ឥតខ្ចោះនិង​ប្រសើរជាងមុន ដូច្នេះ​​​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​​​នឹង​​​ដំណើរ​​​ការតាម​​​វិធី​​​ល្អ​​​មួយ​​​ជា​​​មួយ​​​នឹង​​​កំណែ​​​ទម្រង់​ស៊ី​​​ជម្រៅ​​​នេះ​​​”។

កាលពីថ្ងៃ​​​អាទិត្យ លោក ជាម យៀប សមាជិក​​​សភា​​​ជាន់​​​ខ្ពស់​​​គណបក្ស​​​ប្រជា​​​ជន​​​កម្ពុជា​​​បាន​​​និយាយ​​​ការពារ​​​ការ​​​អនុម័ត​​​ច្បាប់​​​ទាំងនេះ​​​តាម​​​រយៈ​​​សភា​​​ បើទោះណា​​​ជា​​​សមាជិក​​​សភា​​​ជាប់​​​ឆ្នោត​​​របស់​​​គណបក្ស​​​សង្គ្រោះជាតិ​​​បន្ត​​​ធ្វើ​​​ពហិការ​​​ក៏ដោយ។លោក ជាម យៀប បាន​​​មាន​​​ប្រសាសន៍​​​ថា “គ្មាន​​​នរណា​​​ម្នាក់​​​មាន​​​ចំណេះ​​​ដឹង​​​ជាង​​​រដ្ឋសភា​​​ទេ។ រដ្ឋសភា​​​របស់​​​យើង​​​ គឺ​​​ជា​​​សភា​​​ពិត​​​ប្រាកដ​​​ និង​​​ស្រប​​​ច្បាប់ ដូច្នេះ​​​មិន​​​ចាំបាច់​​​មាន​​​ការ​​​ពិភាក្សា​​​ដេញដោល​​​ច្រើនទេ”។

ម្យា៉ង​​​វិញ​​​ទៀត គណបក្ស​​​សង្គ្រោះជាតិ​​​បាន​​​ដើរ​​​តួនាទីអសកម្ម​​​​ប្រឆាំង​​​ពី​​​ខាង​​​ក្រៅ​អំឡុង​​​កិច្ច​​​ពិភាក្សា​​​ដេញ​​​ដោល​​​អំពី​​​ច្បាប់​​​ទាំង​​​នេះ​​​ ជា​​​ជំហរ​​​ដែល​​​លោក សុន ឆ័យ ប្រធាន​​​ក្រុម​​​​​​តំណាង​​​រាស្ត្រ​​​​​​គណបក្ស​​​សង្គ្រោះជាតិ​​​បាន​​​លើក​​​ឡើង​​​ថា ត្រូវ​បាន​កំណត់​​ដោយ​​​មេដឹកនាំ​​​គណបក្ស​​​ប្រឆាំង​​​។ លោក​​​បាន​​​មាន​​​ប្រសាសន៍ថា “និយាយ​​​តាម​​​ត្រង់​​​ ដោយ​​​សារ​​​យើង​​​មិន​​​បាន​​​ចូល​​​សភាគណបក្ស​​​មិន​​​មាន​​​ការ​​​ចាប់​​​អារម្មណ៍ ឬមិន​​​បាន​​​ពិនិត្យ​​​មើល​​​សេចក្ដី​​​ព្រាង​​​ច្បាប់ទាំង​​​នេះ​​​ឲ្យ​​​បាន​​​ល្អិត​​​ល្អន់ឡើយ​​​”។

លោក សុន ឆ័យ បាន​​​មាន​​​ប្រសាសន៍​​​ថា លោក សម រង្ស៊ី និង​​​លោក កឹម សុខា មេដឹកនាំ គណបក្ស​​​សង្គ្រោះ​​​ជាតិ​​​បាន​​​ផ្ដោត​​​ការ​​​យក​​​ចិត្ត​​​ទុក​​​ទៅ​​​លើ​​​កន្លែងផ្សេងវិញ​​​ ហើយ​​​ទន្ទឹម​​​នឹង​​​នេះ​​​ដែរ​​​ សមាជិក​​​សភា​​​ស្ថិត​​​នៅ​​​គ្រប់ទីកន្លែង។ លោក​​​បានមាន​​​ប្រសាសន៍ថា “ក្នុង​​​នាម​​​ជា​​​គណបក្ស​​​ យើង​​​គួរ​​​តែ​​​មាន​​​សមាជិកសភា​​​ជាប់​​​ឆ្នោត​​​របស់​​​យើង​​​ធ្វើការ​លើរឿង​​​​នេះ ប៉ុន្តែ​​​ខ្ញុំ​​​មិន​​​ទទួល​​​បន្ទុក​​​សមាជិកសភា​​​ជាប់​​​ឆ្នោត​​​ទាំង​​​នោះឡើយ។ ខ្ញុំគិត​​​ថា អ្នក​​​នយោបាយ​​​មួយ​​​ចំនួន​​​រង់​​​ចាំ​​​ការ​បញ្ជាពី​​​ថ្នាក់​​​ដឹកនាំ។ ប៉ុន្តែ​​​យើង​​​ត្រូវ​​​ធ្វើ​​​អ្វី​​​ដែល​​​មេដឹកនាំគណបក្ស​​​ចង់ឲ្យ​​​យើង​​​ធ្វើ។ វាមិនមែន​​​ជា​​​ការ​​​ងាយ​​​ស្រួល​​​សម្រាប់​​​យើង​​​ឡើយ”៕ សារុន​​​​​​​​​​​​​

 

© 2022, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.

អត្ថបទទាក់ទង

អត្ថបទអានច្រើន

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស