32 C
Phnom Penh

នគរ​បាល​បដិសេធ​ថា​ មិន​បាន​ចាប់​ខ្លួន​ម៉ុង​តាញ៉ា​ឡើយ​ ខណៈ​កម្ពុជា​បំពាន​អនុសញ្ញា

ដោយ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

បទវិភាគ

កាលពី​ម្សិលមិញ​​​ ស្នង​ការ​នគរ​បាល​ខេត្ត​រតនគិរី​បាន​បដិសេធ​ថា អាជ្ញាធរ​មិន​បាន​ចាប់​ខ្លួន​ជនជាតិ​ភាគតិច​ម៉ុងតាញ៉ាចំនួន​៣៦​នាក់ ដែល​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ និង​អ្នកភូមិ​មូលដ្ឋាន​និយាយ​ថា ត្រូវ​បាន​និរទេស​ទៅ​ប្រទេស​វៀតណាម​​វិញ​កាលពី​សប្ដាហ៍​មុន​ ខណៈ​ប៉ុន​ប៉ង​ធ្វើ​ដំណើរ​មក​រាជធានី​ភ្នំពេញ ដើម្បី​ដាក់​ពាក្យ​សុំ​សិទ្ធិជ្រក​កោន​នោះ​ឡើយ​។

លោកស្រី វ៉ានហៀ លី (Wan-Hea Lee) តំណាង​ប្រចាំ​ប្រទេស​នៅ​ការិយាល័យ​ឧត្ដម​ស្នង​ការ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ទទួល​បន្ទុក​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ បាន​លើក​ឡើង​កាលពី​ថ្ងៃ​អាទិត្យ​ថា ក្រុម​ជនជាតិ​ភាគ​តិច​ម៉ុង​តាញ៉ា​នេះ​ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន ហើយ​និរទេស​​កាលពី​ថ្ងៃពុធ​។

អ្នកភូមិ​ជនជាតិ​ដើមភាគ​តិច​ចារ៉ាយ​ម្នាក់ ដែល​ស្នើ​សុំ​មិន​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ ព្រោះ​ខ្លាច​មាន​ការ​ធ្វើ​ទុក​បុក​ម្នេញបាន​និយាយ​ថា ក្រុម​ជនជាតិ​ភាគតិច​ម៉ុងតាញ៉ា​​​នេះ​ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន​នៅ​ពេល​ទៀប​ភ្លឺ​ឈាន​ចូល​ព្រឹក​ថ្ងៃសុក្រ ក្នុង​ស្រុក​កូនមុំ​ ខេត្ត​រតនគិរី។ អ្នកភូមិ​ដែល​​ផ្ដល់​ជំនួយ​ដល់​​ជនជាតិ​ភាគតិច​ម៉ុងតាញ៉ា​​ទាំង​នេះ​ ចាប់​តាំង​ពី​ពួកគេ​​មក​ដល់បាននិយាយ​ថា ​បុរស​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច​ចារ៉ាយ​ម្នាក់​ទៀត​ក៏​ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន​ផង​ដែរ ខណៈ​គាត់​​ប៉ុន​ប៉ង​ដឹក​នាំ​ក្រុម​​នេះ​ធ្វើ​ដំណើរ​មក​រាជធានី​ភ្នំពេញ​។

តែ​ទោះ​ជាយ៉ាង​ណា កាលពី​ម្សិលមិញ លោក ងួន គឿន ស្នង​ការ​នគរ​បាល​ខេត្ត​រតនគិរី​បាន​បដិសេធ​ថា ​ជនជាតិ​ភាគ​តិច​ម៉ុង​តាញ៉ា​ទាំង​នេះ ដែល​ជា​ក្រុម​ជនជាតិ​ភាគ​តិច​​មក​ពី​​​តំបន់​ខ្ពង់​រាបភាគ​កណ្ដាល​ប្រទេស​វៀតណាម​មិន​ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន​ដោយ​មន្ត្រី​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​នេះ​ឡើយ។​ លោក​​ ងួន គឿន បានមាន​ប្រសាសន៍​ថា “យើង​មិន​បាន​ចាប់​ខ្លួន​មនុស្ស​ទាំង​៣៦​នាក់​នេះ​ឡើយ​។ ព័ត៌មាន​អំពី​ការ​ចាប់​ខ្លួន​​នេះ​មិន​ពិត​នោះ​ឡើយ”។

នៅ​ពេល​ត្រូវ​បាន​សួរ​ថា តើ​នគរ​បាល​កំពុង​តាម​ស្វែង​រក​​ជនជាតិ​ភាគតិច​ម៉ុងតាញ៉ា​​ណា​ម្នាក់​​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​នេះ​ដែរ​ឬទេ លោក ងួន គឿន បានមាន​ប្រសាសន៍​ថា “ខ្ញុំ​មិន​ដឹង​ទេ” ហើយ​បន្ទាប់​មក​លោក​បាន​ផ្ដាច់​ទូរស័ព្ទ​របស់​អ្នក​យក​ព័ត៌មាន​ម្នាក់​។

លោក មឿង ស៊ីនាថ អ្នក​នាំពាក្យ​សាលា​ខេត្ត​នេះ​បាន​លើក​ឡើង​ថា គេ​មិន​បាន​ប្រាប់​លោក​ថា តើ​​មនុស្ស​ទាំង​៣៦​នាក់​នេះ​​ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន​ឬក៏អត់​នោះ​ឡើយ។ លោក​បានមាន​ប្រសាសន៍​ថា “ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំគិត​ថា អាជ្ញាធរ​ខេត្ត​រតនគិរី​របស់​យើង​មិន​បាន​ចាប់​ខ្លួន​អ្នក​ទាំង​នោះ​ទេ រួមទាំង​អ្នកភូមិ​ជនជាតិ​ដើមភាគ​តិច​ចារ៉ាយ​ផង​​ដែរ​”។

លោក ស៊ីនាថ បាន​​លើក​ឡើង​កាលពី​សប្ដាហ៍​មុន​ថា នគរ​បាល​ស្រុក​លំផាត់​បាន​ចាប់​ខ្លួន​ជនជាតិ​ភាគតិច​ម៉ុងតាញ៉ា​​​ចំនួន​បួន​នាក់​ផ្សេង​ទៀត​ ហើយ​បាន​បញ្ជូន​ពួកគេ​ទៅ​ឲ្យ​អាជ្ញាធរ​វៀតណាម​កាលពី​ថ្ងៃទី​២៤ ខែ​កុម្ភៈ។

នៅ​​ពេល​ត្រូវបាន​សួរ​ថា តើ​កម្ពុជា​​មាន​បាន​ប្រគល់​ជនជាតិ​ភាគ​តិច​ម៉ុង​តាញ៉ា​ទាំង​នេះ​​ទៅ​​ឲ្យ​អាជ្ញាធរ​វៀតណាម​ឬក៏អត់ លោកស្រី Pham Thu Hang អនុអ្នក​នាំាពាក្យ​របស់​ក្រសួង​ការ​បរទេស​វៀតណាម​​មិន​បាន​និយាយ​អ្វី​ឡើយ​។

លោកស្រី​ Hang បាន​លើក​ឡើង​តាម​រយៈ​អុីម៉េល​មួយ​ថា “ភ្នាក់​ងារ​ពាក់​ព័ន្ធ​របស់​ប្រទេស​វៀតណាម​កំពុង​តែ​បញ្ជាក់​អំពី​ព័ត៌មាន​នេះ​ហើយ​។ តែ​ទោះ​ជាយ៉ាង​ណា វា​ត្រូវ​បាន​គូស​បញ្ជាក់​ថា ដូច​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ផ្សេងៗ​ដែរ អ្នក​ណា​ដែល​ធ្វើ​អន្តោប្រវេសន៍​ដោយ​ខុស​ច្បាប់​នឹង​ត្រូវ​ដោះ​ស្រាយ​ដោយ​អនុឡោម​តាម​ច្បាប​់​របស់​ប្រទេស​ដែល​ពាក់​ព័ន្ធ និង​ច្បាប់​អន្តរជាតិ​”។

ចាប់​តាំង​ពី​ជនជាតិ​ភាគតិច​ម៉ុងតាញ៉ា​​​បាន​ចាប់​ផ្ដើម​​មក​ដល់​ប្រទេស​កម្ពុជា​កាលពី​ចុង​ខែ​តុលាមក​ មន្ត្រី​ថ្នាក់​ស្រុក និង​ថ្នាក់​ខេត្ត​ក្នុង​ខេត្ត​រតនគិរី​បាន​លើក​ឡើង​ម្ដង​ហើយ​ម្ដង​ទៀត​ថា ពួកគេ​មិន​មែន​ជា​អ្នក​ស្វែង​រក​សិទ្ធិជ្រក​កោន​ស្រប​ច្បាប់​ឡើយ​ ហើយ​បាន​គំរាម​និរទេស​​ប្រសិន​បើ​រក​ឃើញពួកគេ​។

កាលពី​ម្សិលមិញ ឧត្ដមសេនីយ៍​ ខៀវ សុភ័គ អ្នក​នាំពាក្យ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​បាន​លើកឡើង​ថា ​កម្ពុជា​មិន​​បាន​​និរទេស​ជនជាតិ​ភាគតិច​ម៉ុងតាញ៉ា​​​ណាម្នាក់​ឡើយ ហើយ​បាន​អះអាង​ថា មិន​ដែល​មាន​​ជនជាតិ​ភាគតិច​ម៉ុងតាញ៉ា​​ណាម្នាក់​ឡើយ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​។

ឧត្ដម​សេនីយ៍ ខៀវ សុភ័គ បានមាន​ប្រសាសន៍​ថា “យើង​កំពុង​តែ​និរទេស​ជន​អន្តោប្រវេសន៍​ខុស​ច្បាប់​ប៉ុណ្ណោះ”។ លោក​បាន​បន្ថែម​​មុន​ពេល​ដាក់​ទូរស័ព្ទ​ចុះ​ថា “ពួកគេ​គ្មាន​ឯកសារ​ឡើយ​។ យើង​កំពុង​ធ្វើ​ដូច​ប្រទេស​ផ្សេងៗ​ទៀត ប្រសិន​បើ​​​អ្នក​នោះ​មក​ដោយ​គ្មាន​លិខិត​ឆ្លង​ដែន​​”។

អនុសញ្ញា​ស្ដីពី​ជនភៀស​ខ្លួន​ឆ្នាំ​១៩៥១ ដែល​ប្រទេស​កម្ពុជា​​បាន​ចុះ​ហត្ថលេខា​កាលពី​ឆ្នាំ​១៩៩២​ បាន​ចែង​យ៉ាង​ច្បាស់​ថា អ្នក​ស្វែង​រក​សិទ្ធិ​ជ្រក​កោន​​ប្រហែល​ជា​​អាច​រំលោភ​ច្បាប់​អន្តោប្រវេសន៍ ហើយពួកគេ​​មិន​គួរ​ត្រូវ​បាន​ដាក់​ទោស​ទណ្ឌ​សម្រាប់​ការ​ធ្វើ​ដូច្នេះឡើយ​។

លោកស្រី វីវៀន តាន (Vivian Tan) មន្ត្រី​ផ្នែក​​ព័ត៌មាន​ប្រចាំ​តំបន់​នៅ​​ការិយាល័យ​ឧត្ដម​ស្នង​ការ​​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​​ទទួល​បន្ទុក​ជនភៀស​ខ្លួន បាន​លើកឡើង​តាម​រយៈ​អុីម៉េល​មួយ​ថា ប្រទេស​ជា​ហត្ថលេខី​ចំពោះ​អនុសញ្ញា​នេះ​​មាន​កាតព្វកិច្ច​ផ្លូវ​ច្បាប់​ត្រូវ​គោរព​តាម​អនុសញ្ញា​នេះ​។

លោកស្រី​បានមាន​ប្រសាសន៍​ថា “សូម្បីតែ​ប្រទេស​​ដែល​​មិន​បាន​ចុះ​ហត្ថលេខា​លើ​អនុសញ្ញា​នេះ​ក៏​ដោយ ក៏ច្បាប់​អន្តរជាតិហាម​ឃាត់​ការ​​​បញ្ជូន​មនុស្ស​ត្រឡប់​ទៅ​កន្លែង​​ដែល​ជីវិត​ឬសិទ្ធិសេរីភាព​របស់ពួកគេ​អាច​ជួប​គ្រោះ​ថ្នាក់​ដែរ​​”។ លោកស្រី​បាន​បន្ថែមថា “បើ​និយាយ​ពី​ផ្លូវ​ច្បាប់​វិញ​ គ្មាន​លេស​ណា​ត្រូវ​មក​បណ្ដេញ​ចេញ​អ៊ីចឹង​ទេ​​”។

លោក​ Andrea Giorgetta ប្រធាន​ប្រចាំ​តំបន់​អាស៊ី​នៅ​​​អង្គការ​សម្ព័ន្ធ​អន្តរជាតិ​ដើម្បី​សិទ្ធិ​មនុស្ស (International Federation for Human Rights) ក៏​បាន​លើក​ឡើង​ផង​ដែរ​ថា ការ​និរទេស​​​​ជនជាតិ​ភាគតិច​ម៉ុងតាញ៉ា​​​ គឺ​ជា​ការ​រំលោភ​បំពាន​យ៉ាង​ច្បាស់​ក្រឡែត​លើ​ច្បាប់​អន្តរ​ជាតិ​ ប៉ុន្តែ​ថា ប្រទេស​កម្ពុជា​នឹង​មិន​ប្រឈម​​ការ​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​ណាមួយ​ឡើយ​សម្រាប់​ការ​មិន​​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​​ចំពោះ​កាតព្វ​កិច្ច​របស់​ខ្លួន​។

លោក​បានមាន​ប្រសាសន៍​ថា “អនុសញ្ញា​ស្ដីពី​ជនភៀស​ខ្លួន​​គ្មាន​​យន្តការ​​អនុវត្ត​ឡើយ ហេតុដូច្នេះ គេ​មិន​ប្រឈម​​ការ​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​ណាមួយ​ក្រោម​អនុសញ្ញា​នេះ​ទេ​។ វា​ជា​រឿង​អកុសល​ ប៉ុន្តែ​នេះ​គឺ​ជា​របៀប​ដែល​​ច្បាប់​អន្តរជាតិ​កំពុង​មាន​ដំណើរ​ការ​ក្នុង​ពេល​សព្វ​ថ្ងៃ”។

ជនជាតិ​ភាគតិច​ម៉ុងតាញ៉ា​​ទាំង​អស់​ ដែល​បាន​ឆ្លង​ព្រំដែន​ចូល​មក​ប្រទេស​កម្ពុជា​ចាប់​តាំង​ពី​ខែ​តុលាមក សុទ្ធតែ​អះអាង​ថា បាន​គេច​ខ្លួន​ពី​ការ​ផ្ដន្ទាទោស​​ផ្នែក​នយោបាយ និង​សាសនា​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​វៀតណាម​។

ដោយ​ចាប់​ផ្ដើម​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០១ ជនជាតិ​ភាគតិច​ម៉ុងតាញ៉ា​​រាប់​ពាន់​នាក់​បាន​ភៀស​ខ្លួន​មក​ប្រទេស​កម្ពុជា​​បន្ទាប់ពី​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ហាណូយ​បានបង្ក្រាបយ៉ាង​ហិង្សា​លើ​ការ​ធ្វើ​បាតុកម្ម​​​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​ដីធ្លី សាសនា និង​​សិទ្ធិ​​។ ជនជាតិ​ភាគតិច​ម៉ុងតាញ៉ា​​ប្រហែល​២.០០០​នាក់ បាន​​តាំង​ទីលំនៅ​ថ្មី​នៅ​ក្នុង​សហរដ្ឋអាមេរិក​ រីឯ​អ្នក​ដែល​នៅ​សេសសល់​ផ្សេង​ទៀត​ត្រូវ​បាន​និរទេស​មក​វៀតណាម​វិញ​។

កាលពី​ឆ្នាំ​២០១១​ អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​​បាន​ចេញ​របាយការណ៍​រិះគន់​មួយ ដោយ​រៀប​រាប់​អំពី​របៀប​ដែល​អាជ្ញាធរ​វៀតណាម​​មាន​គោល​ដៅ​ជា​ប្រព័ន្ធ​លើ​ព្រះវិហារ​​គ្រិស្ត​និកាយ​ប្រូតេស្តង់​របស់​​ជនជាតិ​ភាគតិច​ម៉ុងតាញ៉ា​ ហើយ​បាន​ចាប់​ខ្លួន​​អ្នក​ណា​ដែល​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ទុក​ថា បង្ក​ការ​គំរាម​កំហែង​ដល់​រដ្ឋាភិបាល​​នោះ​។

របាយការណ៍​នេះ​បាន​លើក​ឡើង​ថា មាន​សេចក្ដី​រាយការណ៍​ថា អ្នក​ដែល​ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លនទាំង​នោះ​សុទ្ធតែ​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ទារុណកម្ម​​។

នៅ​ក្នុង​អុីម៉េល​មួយ​កាលពី​ម្សិលមិញ លោក ភៀល រ៉ូបឺតសុន (Phill Robertson) អនុប្រធាន​អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ប្រចាំ​តំបន់​អាស៊ី​បាន​លើក​ឡើង​ថា​ វា​មាន​ការ​លំបាក​ណាស់​ក្នុង​ការ​វាយ​តម្លៃ​ស្ថានភាព​ដែល​ជនជាតិ​ភាគតិច​ម៉ុងតាញ៉ា​​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ខ្ពង់​រាប​ភាគ​កណ្ដាល​ប្រទេស​វៀតណាម​កំពុង​ជួប​ប្រទះ​។

លោក​បានមាន​ប្រសាសន៍​ថា “ហេតុ​ផល​គឺ​នៅ​ត្រង់​ថា រដ្ឋាភិបាល​វៀតណាម​​បាន​​គ្រប់​គ្រង​យ៉ាង​តឹង​រ៉ឹង​បំផុត​ចំពោះ​ជន​បរទេស​ទាំង​ឡាយ​ណា​ ដែល​មាន​បំណង​ចូល​ទៅ​កាន់​តំបន់​ទាំង​នោះ​ មិន​ថា​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ អ្នក​ការទូត អ្នក​កាសែត ឬអង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​ក៏ដោយ​ ហើយ​បាន​ដាក់​​សហគមន៍​ជនជាតិ​ភាគតិច​ម៉ុងតាញ៉ា​​ស្ថិត​ក្រោម​ការ​តាម​ដាន​យ៉ាង​​​តឹង​រ៉ឹង​ពី​សំណាក់​នគរ​បាល​ និង​កង​សន្តិសុខ​”។

លោក​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​បន្ថែម​ថា “ហេតុ​ដូច្នេះ​បើ​និយាយ​ឲ្យ​ចំ​​ទៅ ​តំបន់​ភាគច្រើន​នៅ​តំបន់​ខ្ពង់​រាប​​ភាគ​កណ្ដាល​ប្រទេស​វៀតណាម​នៅ​តែ​មាន​ការ​គ្រប់​គ្រង​យ៉ាង​តឹង​រ៉ឹង​បំផុត​ដោយ​អាជ្ញាធរ​​ ដែល​ជា​ហេតុ​​ធ្វើ​ឲ្យ​ជនជាតិ​ម៉ុង​តាញ៉ា​គិត​ថា ខ្លួន​ដាច់​ខាត​ត្រូវ​តែ​ភៀស​ខ្លួន​ឆ្លង​កាត់​ព្រំដែន​មក​ប្រទេស​កម្ពុជា​”៕ ស៊ុយឈាង​​​​​​​​​​​​

 

© 2024, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.

អត្ថបទទាក់ទង

អត្ថបទអានច្រើន

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស