35 C
Phnom Penh

លោក ហ៊ុន សែន និង​សហរដ្ឋអាមេរិក​ ខ្វែង​គំនិត​គ្នា​ជុំវិញ​សេច​ក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​ស្ដីពី​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​

ដោយ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

បទវិភាគ

លោក​ ស្កុត បាសប៊ី ឧបការីរង​ក្រសួង​ការ​បរទេស​សហរដ្ឋអាមេរិក​ ទទួល​បន្ទុក​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ សិទ្ធិ​មនុស្ស​និង​ការ​ងារ​ (ស្តាំកណ្តាល) និយាយ​ជាមួយ​លោក ហោ ណាំហុង រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការ​បរទេស ​ក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​មួយ​នៅ​ក្នុង​ក្រុង​ភ្នំពេញ​ កាលពី​ម្សិលមិញ​។ រូបថតៈ ស៊ីវ ចាន់​ណា/The Cambodia Daily

កាលពី​ម្សិលមិញ រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ភ្នំពេញ​ និង​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​​ នៅ​តែ​ប្រកាន់​​ជំហរ​រៀងៗខ្លួន​លើ​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​ដ៏ចម្រូងចម្រាសមួយ​ ដែល​គំរាម​គ្រប់​គ្រង​វិស័យ​អង្គការ​​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ​ហើយ​ប្រេ​សិត​​​ពិសេស​​តំណាង​ឲ្យ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ ដែល​​កំពុង​បំពេញ​ទស្សន​កិច្ច​នៅ​កម្ពុជា​ បាន​ជំរុញ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​​កម្ពុជា ​ពិចារណា​ឡើង​វិញ។

បន្ទាប់ពី​ផ្អាក​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​នេះ​​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១២ ចំពេល​មាន​ការរិះគន់​យ៉ាង​ខ្លាំង​ទាំង​នៅ​ក្នុង​ស្រុក និង​នៅ​​បរទេស រដ្ឋាភិបាល​បាន​សើរើ​សេចក្ដី​​ព្រាង​ច្បាប់​នេះ​ឡើង​វិញ​ក្នុង​​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ ហើយ​បាន​ប្ដេជ្ញា​អនុម័ត​​ច្បាប់​នេះ​​ក្នុង​ពេល​ឆាប់ៗ។

នៅឯពិធី​សម្ពោធ​ដាក់​ឲ្យ​ប្រើ​ប្រាស់​ផ្លូវ​ថ្នល់​ថ្មី​មួយ​ខ្សែ​ក្នុង​ខេត្ត​កំពង់ស្ពឺ​កាលពី​ម្សិលមិញ លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា រដ្ឋាភិបាល​​កំពុង​ជំរុញ​​ឲ្យ​អនុម័ត​សេចក្ដី​​ព្រាង​ច្បាប់​េនះ ដើម្បី​ទប់​ទល់​ការ​គំរាម​កំហែង​​បង្ក​ឡើង​ដោយ​ហិរញ្ញប្បទាន​ភេរវកម្ម​ដែល​ហូរ​ចូល​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។

លោក ហ៊ុន សែន បាន​មាន​ប្រសាសន៍​សំដៅ​ដល់​​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​​របស់​លោក​​ថា “​រដ្ឋាភិ​បាល​នឹង​អនុម័ត​ច្បាប់​នេះ​ឆាប់ៗ ហើយ​នឹង​បញ្ជូន​វា​​ទៅ​រដ្ឋសភា​”។ លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​បាន​មាន​ប្រសាសន៍ដោយ​ប្រើ​ពាក្យ​ប្រៀប​ធៀប​ថា ច្បាប់​នេះ​គ្មាន​​បំណង​ធ្វើ​ឲ្យ​​បណ្តា​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាលជួប​ការ​លំបាកឡើយ ប៉ុន្តែ​ផ្ទុយ​ទៅវិញ​វា​សម្រាប់​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ភាព​ប្រសើរ​ឡើង​សម្រាប់​ប្រជាពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​គ្រប់រូប​។

លោក​បានមាន​ប្រសាស​ន៍​បន្ត​​ថា “យើង​មិន​ចង់​សម្លាប់​មាន់​ដើម្បី​យក​ពង​ទេ យើង​ចង់​​ចិញ្ចឹម​មាន់​ឲ្យ​វា​ធាត់​ដើម្បី​យក​ពង​ និង​សាច់​។ ​សូម​បណ្តា​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​ និង​សមាគមកុំព្រួយ​បារម្ភ​​ចំពោះ​ច្បាប់​នេះ​។ វា​នឹង​ការ​ពារ​ គាំទ្រ​ និង​បើក​ទូលាយ​ឲ្យ​ធ្វើ​សកម្ម​ភាព​”។

ទោះ​ជាយ៉ាង​ណា លោក​បាន​ព្រមាន​​ដោយមិន​ច្បាស់​លាស់​ចំពោះ​​បណ្តា​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​ដែល​​​​ធ្វើ​​ប្រតិ​បតត​ការ​ជា​អ្នក​ផ្តល់​ឥណ​ទាន​​ខ្នាត​តូច ធនាគារ​គ្មាន​អាជ្ញាប័ណ្ណ និង​បណ្ដាញ​ហិរញ្ញ​វត្ថុ​សម្រាប់​អង្គការ​ភេរវកម្ម​។ លោក​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា “ដូច្នេះ​បើ​ថ្ងៃ​ក្រោយ​មាន​ភេរវកម្ម​ដោយ​​អង្គការ​ណាមួយ​កើត​ឡើង ​​តើ​អ្នក​ណា​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​?”។

លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​បាន​អះអាង​ថា រដ្ឋាភិបាល​បាន​បិទ​​ចោល​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋា​ភិបាល​​មួយ​រួច​ទៅ​ហើយ​​តាមការ​សង្ស័យ​​ពីបទ​បញ្ជូន​ហិរញ្ញប្បទាន​ភេរវកម្ម​ចូល​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​​​​ ​និង​បាន​ឃ្លាំ​មើល​អង្គការ​ពីរ​បី​ផ្សេងទៀត​​ ប៉ុន្តែ​មិន​​ធ្លាន់​បាន​​​​ផ្ដល់​​ព័ត៌មាន​លម្អិត​
ឡើយ​។

យោង​តាម​សំណៅ​ចុង​ក្រោយ​នៃ​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​​ប្រកាស​ជា​សាធារណៈ​កាលពី​ឆ្នាំ​២០១១​​​បង្ហាញ​​ថា ​ច្បាប់​នេះ​​​តម្រូវ​ឲ្យអង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​​ និង​សមាគម​នានា​ចុះ​បញ្ជី​​ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល​ ហើយ​ដាក់​ជូន​របាយការណ៍​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​ស្ដីពី​ហិរញ្ញ​វត្ថុ​ និង​សកម្មភាព​របស់​ខ្លួន​​​។ វានៅ​​ខ្វះ​ហេតុ​ផល​ច្បាស់​លាស់​​​​នៅ​ឡើយ​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​​​អាច​យក​ទៅ​​ប្រើ​ប្រាស់​ដើម្បី​ច្រាន​ចោល​ការ​ចុះ​បញ្ជី​ និង​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ក្រសួង​ការ​បរទេស​​បិទ​ចោល​​​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​បរទេស​​ណា​ដែល​គេ​យល់​ថា ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​ “​ប្រពៃណី និង​ទំនៀមទម្លាប់​​របស់​សង្គម​ជាតិ​ខ្មែរ​”។

ការ​​ប្រើ​ប្រាស់​​ពាក្យ​ពេចន៍​​មិន​ច្បាស់​លាស់​នេះ​ បាន​ធ្វើ​​ឲ្យ​បណ្ដា​អ្នក​រិះគន់​ព្រួយ​បារម្ភ​ថា រដ្ឋាភិបាល​អាច​​នឹង​ប្រើ​ប្រាស់​ច្បាប់​នេះ​ដើម្បី​បិទ​មាត់​ក្រុម​ដែល​ហ៊ាន​​និយាយ​​រិះ​គន់​​ការ​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​​ជា​​ច្រើន​​ករណី​របស់​ខ្លួន​ដូចដែល​ពួកគេ​បាន​ធ្វើ​​ជាញឹក​ញាប់​។ពួកគេ​ក៏​ចង់​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​បញ្ចេញ​​សេចក្ដី​ព្រាង​បច្ចុប្បន្ន​នៃ​ច្បាប់​នេះដែរ និង​ចង់​ឲ្យ​​មានការ​ជួប​ពិភាក្សា​គ្នា​ជាមួយ​​បណ្តា​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​​អំពី​វា​ មុន​ពេល​បោះ​ឆ្នោត​អនុម័ត​។

ក្នុង​រយៈ​ពេល​ប៉ុន្មាន​សប្ដាហ៍​ថ្មីៗ​នេះ រដ្ឋាភិបាល​បាន​រិះគន់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ជា​សាធារណៈ​​ចំពោះ​ការ​ជំរុញ​ឲ្យ​ខ្លួន​បន្ត​ជួប​ពិភាក្សា​ដេញ​ដោល​ជាមួយ​​​បណ្ដា​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​​​អំពី​ច្បាប់​នេះ​​ ហើយ​បាន​​និយាយ​ថា​ លោក វីលៀម ថូដ ឯកអគ្គរដ្ឋទូត​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ថា “​ព្រហើន” ដោយសារការ​ធ្វើ​ដូច​គ្នា​នេះ។

ប៉ុន្តែ​នៅ​ឯ​សន្និសីទ​កាសែត​មួយ​នៅ​ស្ថានទូត​សហរដ្ឋអាមេរិក ​កាលពី​ម្សិលមិញ លោក ស្កុត បាស់ប៊ី (Scott Busby) ឧបការី​​​រដ្ឋមន្ត្រី​​ការ​បរទេស​សហរដ្ឋអាមេរិក ​ទទួល​បន្ទុក​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ និង​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ បាន​​​គាំទ្រ​​ឯកអគ្គរដ្ឋទូត​រូប​នេះ​។

ផ្អែក​លើ​សំណៅ​​ឆ្នាំ​២០១១នៃ​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​​នេះ​ លោក ស្កុត បាស់ប៊ី បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា​ “​ខ្ញុំ​ព្រួយ​បារម្ភ​ថា ច្បាប់​នេះ​នឹង​រឹត​បន្តឹង​ ឬ​ដាក់​បន្ទុក​លើ​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​ដែល​នឹង​បង្ក​ការ​លំបាក ឬ​មិន​អាច​​ឲ្យ​ពួកគេ​ធ្វើ​កិច្ច​ការ​សំខាន់ៗ​របស់​ខ្លួន​បាន”។

នៅ​ឯ​ជំនួប​បិទ​ទ្វារ​មួយ​នៅ​ក្នុង​ថ្ងៃ​នោះ​ជាមួយ​លោក ហោ ណាំហុង រដ្ឋមន្ត្រី​ការ​បរទេស​កម្ពុជា​ លោក​បានមាន​ប្រសាសន៍​ថា លោក​ ហោ ណាំហុង បាន​ធានា​អះអាង​ចំពោះ​លោក​ថា ច្បាប់​នេះ​​គ្រាន់​តែ​មាន​បំណង​បង្ក​លក្ខណៈ​កាន់​តែ​ងាយ​ស្រួល​សម្រាប់​រដ្ឋាភិបាល​ និង​បណ្ដា​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​សហការ​គ្នា​ប៉ុណ្ណោះ។

លោក​ ស្កុត បាស់ប៊ី បានមាន​ប្រសាសន៍​ថា “​យើង​គាំទ្រ​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​បែប​នេះ ប៉ុន្តែ​ដូច​​ខ្ញុំ​បាន​និយាយ​ទៅ​កាន់​​លោក​រដ្ឋមន្ត្រី​អ៊ីចឹង យើង​មិនជឿ​ថាត្រូវ​ការ​ច្បាប់​ថ្មី​ដើម្បីសម្រេច​រឿង​នោះ​ឡើយ​។ ខ្ញុំ​ជំរុញ​ឲ្យ​ [រដ្ឋាភិបាល​] ​ពិចារណា​ឡើង​វិញថា ​តើ​​ត្រូវ​ការ​ច្បាប់​ស្ដីពី​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​​ដែរទេ​នៅ​ពេល​នេះ​ ​ពីព្រោះ​​​កម្ពុជា​ មាន​ច្បាប់​រួច​ទៅ​ហើយ​ស្ដីពី​ការ​ប្រឆាំង​ភេរវកម្ម​ និង​សកម្មភាព​បទ​ល្មើស​ ព្រមទាំង​ក្រម​រដ្ឋប្បវេណី​​ដែល​ដោះ​ស្រាយ​ក្ដី​បារម្ភ​ដូចដែល​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​នេះ​មាន​បំណង​ដោះ​ស្រាយ​អ៊ីចឹង​ដែរ​”។

លោក​ក៏​បាន​ច្រាន​ចោល​ការ​រិះគន់​របស់​​លោក ហោ ណាំហុង ​​ចំពោះ​​ឯក​អគ្គ​រដ្ឋទូត​រូប​នេះ​​​ដែល​លើក​ឡើង​ថា ​ពាក្យ​សម្ដី​របស់​លោក វីលៀម ថូដ ​ស្ដីពី​​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​នេះ​ស្មើ​នឹង​ការ​ជ្រៀត​ជ្រែក​កិច្ច​ការ​ផ្ទៃ​ក្នុង​របស់​កម្ពុជា​។

ប្រេសិត​​ពិសេស​រូប​នេះ​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​បន្ថែម​ទៀត​ថា កាលពី​ពេល​ថ្មី​នេះ លោក​បាន​ចូល​រួម​ជាមួយ​អង្គ​​ការ​សហ​ប្រ​ជា​ជាតិ​​ក្នុង​​សកម្ម​ភាព​ត្រួត​ពិនិត្យ​ជា​ប្រចាំ​​លើ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ និង​កំណត់​ត្រា​សិទ្ធិ​មនុស្ស​របស់​ខ្លួន កន្លែង​ដែល​ប្រទេស​ផ្សេងៗទៀត​បាន​បញ្ចេញ​មតិយោបល់​ជិត​៣៥០​ស្ដីពី​​វិធី​ដែល​ប្រទេស​របស់​លោក​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រសើរ​ឡើង​។

លោក​មាន​ប្រសាសន៍​ទៀត​ថា “​ដូច្នេះ​អ្វី​ដែល​យើង​កំពុង​ធ្វើ​នៅ​កម្ពុជា​ គឺ​ការ​ផ្ដល់​មតិ​យោបល់​របស់​យើង​ដល់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ដូច​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​ផ្សេងៗទៀត​បាន​ផ្ដល់​អនុសាសន៍​របស់​ខ្លួន​ដល់​ពួកយើង​អ៊ីចឹង​ដែរ​”។

កាលពី​ឆ្នាំ​២០១១ សហរដ្ឋអាមេរិក​ បាន​ព្រមាន​ថា ខ្លួន​ប្រហែល​ជា​បង្កក​ជំនួយ​ដល់​កម្ពុជា​ ប្រសិន​បើ​រដ្ឋាភិបាល​អនុម័ត​សំណៅ​នៃ​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់ដដែល​។​

កាលពី​ម្សិលមិញ លោក ស្កុត បាស់ប៊ី បាន​បដិសេធ​មិន​ធ្វើ​អត្ថាធិប្បាយ​​ថា​តើ​​ច្បាប់​នេះ​​មាន​​ផល​ប៉ះ​ពាល់​​យ៉ាង​ណា​ឡើយ ពីព្រោះសហរដ្ឋអាមេរិក​​ មិនទាន់​ឃើញ​សំណៅ​ចុង​ក្រោយ​​នៅ​ឡើុយ​។

តាម​ការ​រំពឹង​ទុក​ថា ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​របស់​​របស់​លោក ហ៊ុន សែន នឹង​​ពិភាក្សា​​ស្ដីពី​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​នេះ​នៅ​ថ្ងៃ​សុក្រ ដោយ​ត្រួស​ត្រាយ​ផ្លូវ​សម្រាប់​បញ្ជូន​ច្បាប​់​នេះ​ទៅ​រដ្ឋសភា​​ដែល​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ​កំពុង​កាន់​អំណាច​មាន​សំឡេង​ភាគច្រើន​ដែល​ខ្លួន​ត្រូវ​ការ​សម្រាប់​អនុម័ត​ច្បាប់​នេះ​៕ សុខុម​​​​​​​

 

 

© 2024, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.

អត្ថបទទាក់ទង

អត្ថបទអានច្រើន

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស