32 C
Phnom Penh

​របាយការណ៍​បង្ហាញ​ថា ​​មិន​គួរ​ប្រើ​សន្តិសុខ​ខណ្ឌ​​ឲ្យ​​រក្សា​​សណ្ដាប់ធ្នាប់​នៅ​កន្លែង​​​តវ៉ា​​​​ទៀត​ឡើយ​​ ពីព្រោះពួកគេ​ហិង្សា​ពេក​

ដោយ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

បទវិភាគ

សន្តិសុខ​ខណ្ឌ​ដូនពេញ​ចោម​រោម​និង​វាយ​បុរស​ម្នាក់​នៅ​ថ្ងៃ​ទី១ ខែ​ឧសភា​ឆ្នាំ​មុន បន្ទាប់ពី​មេដឹក​នាំបក្សប្រឆាំង​លោក​ សម រង្ស៊ី បាន​ដឹក​នាំ​ក្បួន​ដង្ហែ​ទិវា​ការងារ​ពីទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ​។ រូបថតៈ ស៊ីវ ចាន់ណា​/The Cambodia Daily

អង្គការ​លើក​លែង​ទោស​អន្តរជាតិ​​បាន​លើក​ឡើង​នៅ​ក្នុង​របាយការណ៍​មួយ​ចេញ​ផ្សាយ​នៅ​ថ្ងៃ​នេះ​ថា មិន​គួរ​​ប្រើ​​សន្តិសុខ​ខណ្ឌ​​​ដែល​បាន​ក្លាយ​ជា​និមិត្តរូប​នៃ​ការ​បង្ក្រាប​​របស់​រដ្ឋាភិបាល​​ក្រោយ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ជ្រើស​តាំង​តំណាង​រាស្ត្រ​ដ៏ចម្រូង​ចម្រាស​កាលពី​ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​២០១៣ ​ដើម្បី​រក្សា​​សណ្ដាប់ធ្នាប់​នៅ​កន្លែង​​​តវ៉ា​ទៀត​ឡើយ។

នៅ​ក្នុង​របាយការណ៍​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា “​ការ​ចេញទៅ​តវ៉ា​តាម​ដង​ផ្លូវ​៖ សេរីភាព​នៃ​ការ​ជួបជុំ​ដោយ​សន្តិវិធី​នៅ​កម្ពុជា​” អង្គការ​លើក​លែង​ទោស​អន្តរជាតិ​​បាន​វិភាគ​អំពី​ស្ថានភាព​ចលាចល​​​ជាច្រើន​ខែ​ដែល​បានចាប់​ផ្ដើម​ពី​ចំណុច​ដែល​អ្នក​បោះ​ឆ្នោត​​ដែល​មាន​ការ​ខក​ចិត្ត​ អំពាវ​នាវ​ឲ្យ​មាន​ការ​ផ្លាស់​ប្ដូរ និង​​ក៏​បាន​ប្រែក្លាយ​ទៅ​ជា​កុបកម្ម​ហិង្សា​​​បណ្ដាល​ឲ្យ​មនុស្ស​​ប្រាំពីរ​នាក់​ត្រូវ​កង​កម្លាំង​របស់​រដ្ឋាភិបាល​បាញ់​ស្លាប់។

របាយការណ៍​នេះ​​​មាន​ខ្លឹម​សារ​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ថា “​ក្រុម​សន្តិសុខ​ខណ្ឌ​ដូន​ពេញ​ បាន​ជាប់​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​ការ​បំពាន​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ជាច្រើន​ករណី​ រួម​ទាំង​​ការ​បង្ក​របួស​​ធ្ងន់ធ្ងរ​ផង​ដែរ​។ អង្គការ​លើក​លែង​ទោស​អន្តរជាតិ​យល់​ថា ​ក្រុម​សន្តិសុខ​ខណ្ឌ​ដូន​ពេញ​មិន​ស័ក្ដិសម​នឹង​បំពេញ​មុខ​ងារ​ដែល​ចាត់តាំង​ឲ្យ​ពួកគេ​ឡើយ​”។

លោក​ រូភើត អែបបុត (Rupert Abbott) ប្រធាន​ផ្នែក​ស្រាវជ្រាវ​នៅ​អង្គការ​លើក​លែង​ទោស​អន្តរជាតិ​​ប្រចាំ​តំបន់​អាស៊ី​បា៉ស៊ីហ្វិក​ បាន​លើក​ឡើង​នៅ​ក្នុង​អុីម៉េល​មួយ​ថា “​ទស្សន​របស់​អង្គការ​លើកលែង​ទោស​អន្តរជាតិ​យល់​ឃើញ​ថា ក្រុម​សន្តិសុខ​ដែល​ត្រូវ​បាន​ជ្រើស​រើស​មិន​​ទទួល​បាន​ការ​​បណ្ដុះ​បណ្ដាល​ឲ្យ​បាន​គ្រប់គ្រាន់​ឡើយ ហើយ​វា​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​តាម​រយៈ​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​កម្លាំង​​​បង្ក្រាប​ហួស​ហេតុ​ និង​មិន​រើស​មុខ​ជា​ញឹក​ញាប់​​របស់​ពួកគេ​ ខណៈ​​ពេល​រក្សា​សណ្ដាប់ធ្នាប់នៅ​កន្លែង​​តវ៉ា​”។

នៅ​រយៈ​ពេល​ប៉ុន្មាន​ខែ​ក្រោយ​ពី​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ សន្តិសុខ​ទាំង​នេះ​​ត្រូវ​បាន​ដាក់​ពង្រាយ​អម​ជាមួយ​នគរ​បាល​ កង​រាជអាវុធហត្ថ និង​ពេល​ខ្លះ​ជាមួយ​ទាហាន​នៅ​តាម​កន្លែង​​តវ៉ា​ដែល​ភាគច្រើន​​កើត​ឡើង​​នៅ​ក្នុង​ខណ្ឌ​ដូនពេញ។

ទោះជាយ៉ាង​ណា សន្តិសុខ​ទាំង​នេះ​គឺ​តែង​​តែ​ជា​កម្លាំង​នៅ​សមរភូមិ​មុខ​របស់​រដ្ឋាភិបាល ហើយ​ពួកគេ​ហិង្សា​បំផុត​គ្រប់​ពេល​។

លោក​ ណៃ វ៉ាន់ដា មន្ត្រី​ឃ្លាំ​មើល​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ជាន់​ខ្ពស់​នៅ​អង្គការ​អាដហុក ដែល​​ធ្លាប់​បាន​ចូល​រួម​​ការ​តវ៉ា​ជាច្រើន​នៅ​ក្រោយ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​​​ក្នុង​រាជធានីភ្នំពេញ​ បាន​ប្រដូច​សន្តិសុខ​ទាំង​នេះ​ទៅ​នឹង​ត្រីឆ្លាម។ លោក​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា “​ពេល​ពួកគេ​ឃើញ​បាតុករ ដូច​ឃើញ​ឈាម​អ៊ីចឹង​ ហើយ​ពួកគេ​ក៏​ត្របាក់​ស៊ី​​តែ​ម្ដង​។ ពួកគេ​ចូល​ចិត្ត​អំពើ​ហិង្សា”។

ហើយ​ទន្ទឹម​នឹង​ការ​ចូល​ចិត្ត​ប្រើ​អំពើ​ហិង្សា​​របស់​ពួកគេ​ ដែល​កន្លង​មក​គេ​មើល​ឃើញ​មនុស្ស​ជាច្រើន​​​បានរង​ការ​​វាយ​ទាត់​ធាក់ដួល​ទៅ​នឹង​​​ដី សន្តិសុខ​ទាំង​នេះ​​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​មាន​លេស​បដិសេធ​មិនទទួល​ខុស​ត្រូវ​យ៉ាង​ងាយ​ស្រួល។

លោក ណៃ វា៉ន់ដា បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា “​សន្តិសុខ​ខណ្ឌ​ដូនពេញ​​គឺ​ជា​កម្លាំង​​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​អសោច​​បំផុត​ សម្ងាត់​បំផុត និង​សំខាន់​បំផុត​​សម្រាប់រដ្ឋាភិបាល​។ ពួកគេ​ពាក់​មួក​សុវត្ថិភាព​ពណ៌ខ្មៅ គ្មាន​ស្លាក​សម្គាល់​ឈ្មោះ ហើយ​ពួកគេ​ធ្វើ​ការ​វាយ​ប្រហារ​ជាក្រុម​ ដូច្នេះ​មិន​អាច​កំណត់​អត្តសញ្ញាណ​ពួកគេ​បាន​ឡើយ​”។

យោង​តាម​​ច្បាប់​ឆ្នាំ​២០០៩​ស្ដីពី​បាតុកម្ម​ដោយ​សន្តិវិធី​ រាល់​កង​កម្លាំង​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ដាក់​ពង្រាយ​ដើម្បី​រក្សា​សណ្ដាប់ធ្នាប់​នៅ​កន្លែង​​តវ៉ា​ ត្រូវ “​ស្លៀក​ពាក់​ឯកសណ្ឋាន​ឲ្យ​បាន​ត្រឹម​ត្រូវ និង​ពាក់​ស្លាក​ឈ្មោះ និង​ប័ណ្ណ​សម្គាល់​ខ្លួន​”។

ទោះ​ជាយ៉ាង​ណា របាយការណ៍​របស់​អង្គការ​លើក​លែង​ទោស​អន្តរជាតិ​ បាន​រៀបរាប់​លម្អិត​អំពី​ឧទាហរណ៍​ជាច្រើន​ដែល​បាន​កើត​ឡើង​​ក្នុង​រយៈ​ពេល​​២​ឆ្នាំកន្លង​មក។

នៅ​ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ​២០១៣ អំពូល​ភ្លើង​បំភ្លឺ​ផ្លូវ​បាន​រលត់​​មុន​​ពេល​​ក្រុម​បុរស​ស្លៀក​ពាក់​ស៊ីវិល​​ធ្វើ​សកម្មភាព​វាយ​​ដំ​ និង​ឆក់​ស្ត្រី​ដែល​ចូល​រួម​ក្នុង​កូដកម្ម​បង្អត់​អាហារ​ដោយ​សន្តិវិធី​មួយ​នៅ​វត្តភ្នំ ព្រមទាំង​អ្នក​កាសែត​ដែល​ឃ្លាំ​មើល​សកម្មភាព​របស់​ពួកគេ​ទៀត​ផង។

នៅ​ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០១៤ ក្រុម​បុរស​ដែល​ស្លៀក​ពាក់​ឯកសណ្ឋាន​ពណ៌​ទឹក​ប៊ិច​ប្រដាប់​ដោយ​ពូថៅ និង​បំពង់ទីប​ បាន​សម្រុក​ចូល​ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ រុះរើ​កម្ទេច​ជំរំ​បណ្ដោះ​អាសន្ន​របស់​ព្រះសង្ឃ​ និង​ឧបាសក​។ ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​ក្រោយ​មក​​ក្រុម​បុរស​ពាក់​មួក​សុវត្ថិភាព​ បាន​ចាប់​អូស​ស្ត្រី​សកម្មជន​​ប្រាំ​នាក់​​នៅ​តាម​ផ្លូវ​ ហើយ​​រុញ​ពួកគេ​​ចូល​ទៅ​ក្នុង​រថយន្ត​គ្មាន​ស្លាក​សម្គាល់​ រួច​​បើក​ឆ្ពោះ​ទៅ​ពន្ធនាគារ​ព្រៃស​។

ហើយ​នៅ​ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​២០១៤ អ្នក​កាសែត​ម្នាក់​​បានរង​ការ​វាយ​ដំ​​​រហូត​ដេក​ដួល​ទៅ​នឹង​ដីបណ្ដាល​ឲ្យ​បាក់​ឆ្អឹង​ថ្ពាល់​ បន្ទាប់​ពី​​ព្យាយាម​ថត​សកម្មភាព​​ក្រុម​សន្តិសុខ​តាម​វាយ​ប្រហារ​ព្រះតេជគុណ លួន សុវ៉ាត ដែល​ជា​សកម្មជន​ព្រះសង្ឃ​។

នៅ​ពេល​សាក​សួរ​អំពី​អត្តសញ្ញាណ​ ភាព​ស្រប​ច្បាប់​ និង​ការ​គ្រប់​គ្រង​របស់​​សន្តិសុខ​ទាំងនេះ សូម្បី​តែ​មន្ត្រី​​ដែល​ពួកគេ​ការ​ពារ​អំណាច​ឲ្យ​ ក៏​មិន​អាច​ការ​ពារ​ពួកគេ​បានដែរ​។

លោក ម៉ក់​ ជីតូ បានមាន​ប្រសាសន៍​អំឡុង​ពេល​​លោក​កាន់​មុខ​តំណែង​ជា​ស្នង​ការ​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ស្ដីទី​កាលពី​ដើម​ឆ្នាំ​២០១៤​ថា “​ពួកគេ​មិន​​ត្រឹម​ត្រូវ​ទេ​ នៅ​ពេល​ពួកគេ​​វ៉ៃមនុស្ស។ ប៉ុន្តែ​​វា​ជា​ករណី​តូច​តាច​​ ដូច្នេះ​ហើយ​យើង​ក៏​បិទ​ភ្នែក​ខ្លះ​ទៅ​”។

ចំណែក​ឯ​លោក ខេង ទីតូ ​អ្នក​នាំពាក្យ​កង​រាជអាវុធ​ហត្ថ​លើ​ផ្ទៃ​ប្រទេស​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​អំពី​សន្ដិសុខ​ទាំង​នេះ​ថា ​”យើង​មិន​ច្បាស់​ថា​តើ​វា​ត្រឹម​ត្រូវ​តាម​ច្បាប់​ ឬ​ក៏​ខុស​ច្បាប់​នោះ​ទេ”។

យោង​តាម​​អត្ថបទ​មួយ​ដែល​​ចុះ​ផ្សាយ​ក្នុង​កាសែត​ភ្នំពេញ​បុ៉ស្តិ៍​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា កាលពី​ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០១៤ លោក ផៃ ស៊ីផាន អ្នក​នាំពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ក្រុម​សន្តិសុខ​ដែល​គួរ​ឲ្យ​ខ្លាច​ទាំង​នេះ​​គឺ​ជា “​ភ្នាក់​ងារ​នគរ​បាល​” របស់​សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ ​ពោល​គឺ​តែ​២សប្ដាហ៍​ប៉ុណ្ណោះ​ក្រោយ​ពីលោក ឡុង ឌីម៉ង់ អ្នក​នាំពាក្យ​សាលា​រាជធានី​​បាន​បដិសេធ​ថា សាលា​រាជធានី​គ្មាន​ការ​គ្រប់​គ្រង​ណាមួយ​លើ​សន្តិសុខ​ទាំង​នេះ​។

នៅ​ពេល​ទាក់ទង​កាលពី​ម្សិលមិញ លោក គួច ចំរើន អភិបាល​ខណ្ឌ​ដូន​ពេញ បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា តាម​ដែល​លោក​ដឹង​ សន្តិសុខ​ខណ្ឌ​មិន​​​ដែល​បង្ក​បញ្ហា​អ្វី​ឡើយ។ នៅ​ពេល​សួរ​ថាតើ​ពួកគេ​ទទួល​បាន​ការ​បណ្ដុះ​បណ្ដាល​ពី​នគរ​បាល​ ឬ​កងរាជអាវុធហត្ថ​​ដែរ​ឬយ៉ាង​ណា​នោះ លោក​ឆ្លើយ​​ថា​គ្មាន​ទេ។ នៅ​ពេល​សួរ​​ទៀត​ថាតើ​ពួកគេ​ធ្លាប់​ទទួល​បាន​ការ​បណ្ដុះ​បណ្ដាល​ផ្នែក​គ្រប់​គ្រង​ហ្វូងមនុស្ស​ ឬ​ចាប់​ខ្លួន​ឧក្រិដ្ឋជន​ដែរ​ឬយ៉ាង​ណា​នោះ លោក​គ្រាន់​តែ​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ពួកគេ​ទទួល​បាន​ការ​បណ្ដុះ​បណ្ដាល​​​ផ្នែក​សង្គ្រោះ​បន្ទាន់ និង​គ្រប់​គ្រង​ចរាចរណ៍។

លោក​បានមាន​ប្រសាសន៍​ទៀត​ថា “​វា​ជា​ការ​ត្រឹម​ត្រូវ​សម្រាប់ពួកគេ​ទៅ​រៀបចំ​សណ្ដាប់​ធ្នាប់​សាធារណៈ​ និង​ឃ្លាំមើល​។ ពួកគេ​រួម​ចំណែក​ដល់​ការ​ងារ​គ្រប់​ប្រភេទ​ រួម​មាន​អនាម័យ បរិស្ថាន សណ្ដាប់ធ្នាប់​សាធារណៈ និង​ការ​កក​ស្ទះ​ចរាចរណ៍​”។

នៅ​ពេល​ទាក់​ទង​សុំ​ការ​បញ្ជាក់​​អំពី​តួនាទី និង​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​របស់​សន្តិសុខ​ទាំង​នេះ លោក ឡុង ឌីម៉ង់ អ្នក​នាំពាក្យ​សាលា​រាជធានី​ បាន​និយាយ​ការ​ពារ​​សកម្មភាព​របស់​ពួកគេ​ដែល​លោក​បាន​លើក​ឡើង​ថា ជា​ការ​ធ្វើ​តាម​បទបញ្ជា​ពី​អភិបាល​ខណ្ឌ។​

លោក​បាន​លើក​ឡើង​ដោយ​ច្រាន​ចោល​របាយការណ៍​របស់​អង្គការ​លើក​លែង​ទោស​អន្តរជាតិ​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ថា “​ពួកគេ​មិន​​មែន​ធ្វើ​ការ​ងារ​ជា​នគរ​បាល នគរ​បាល​យុត្តិធម៌ ឬ​កង​រាជអាវុធ​ហត្ថ​ឡើយ។ ពួកគេ​រៀបចំ​សណ្ដាប់ធ្នាប់​សាធារណៈ​តាម​ផ្លូវ និង​ចិញ្ចើម​ផ្លូវ​។ ខ្ញុំ​ចង់​បញ្ជាក់​ថា ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​សន្តិសុខ​ខណ្ឌ​ទាំង​អស់​ សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ​មាន​គោល​នយោបាយ​ពី​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​​ដើម្បី​បង្កើត​ក្រុម​សណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណៈ​នេះ”។

ប៉ុន្តែ​អង្គការ​លើក​លែង​ទោស​អន្តរជាតិ​បាន​លើក​ឡើង​នៅ​ក្នុង​របាយការណ៍​របស់​ខ្លួន​នៅ​ថ្ងៃ​នេះ​ថា ការ​ប្រើ​អំពើ​ហិង្សា​ពី​សំណាក់​ក្រុម​សន្តិសុខ​ទាំងនេះគ្មានការ​បញ្ជាក់​ថា​ស្រប​ច្បាប់​ឡើយ​។ របាយការណ៍​​​នេះ​បាន​លើក​ឡើង​ថា “​អង្គការ​លើក​លែង​ទោស​អន្តរជាតិ​ដឹង​ថា គ្មាន​ច្បាប់​ឬ​បទប្បញ្ញត្តិ​ណា​​​ផ្ដល់​សិទ្ធិ​អំណាច​តាម​ផ្លូវ​ច្បាប់​​ដល់​សន្តិសុខ​ខណ្ឌ​ឲ្យ​ប្រើ​អំពើ​ហិង្សា​លើ​ពលរដ្ឋ​ផ្សេងឡើយ​”៕ សុខុម​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​

 

 

© 2024, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.

អត្ថបទទាក់ទង

អត្ថបទអានច្រើន

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស