33 C
Phnom Penh

​​ទីបំផុត​ រដ្ឋាភិបាល​អនុម័ត​សេចក្ដី​ព្រាង​​​ច្បាប់​ស្ដីពី​​អង្គការ​​មិន​មែន​​រដ្ឋាភិបាល​ហើយ​

ដោយ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

បទវិភាគ

អ្នក​នាំពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល​បាន​បញ្ជាក់​ថា ​កាលពី​ថ្ងៃ​សុក្រ​ ទីស្ដីការ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​​បាន​អនុម័ត​​សេចក្ដី​​ព្រាង​ច្បាប់​ស្ដីពី​អង្គការមិន​មែន​រដ្ឋាភិបាលដែល​រង​ការ​រិះគន់​យ៉ាង​ខ្លាំង ដោយ​ដក​ពីរ​មាត្រា​ចេញដើម្បី​ធ្វើ​ឲ្យ​ការ​ចុះ​បញ្ជី​ “​មាន​លក្ខណៈ​សាមញ្ញ​ និង​ងាយ​ស្រួល​សម្រាប់​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល” ហើយ​គ្រោង​នឹង​បញ្ជូន​ច្បាប់​នេះ​ទៅ​រដ្ឋសភា​នៅ​សប្ដាហ៍​ក្រោយ។

លោក​ ផៃ ស៊ីផាន អ្នកនាំពាក្យ​ទីស្ដីការ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ច្បាប់​ដែល​​​បណ្ដា​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​ព្រួយ​បារម្ភ​ថា នឹង​ត្រូវ​រដ្ឋាភិបាល​ប្រើ​ប្រាស់​ដើម្បី​បញ្ឈប់​ការ​រិះគន់​ក្នុង​ចំណោម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​តាម​រយៈ​ការ​រឹត​បន្តឹង​ការ​ចុះ​បញ្ជី​នេះ នឹង​ត្រូវ​បញ្ជូន​ទៅ​រដ្ឋសភា​នៅ​ដើម​សប្ដាហ៍​ក្រោយ​ បន្ទាប់ពី​​​​ធ្វើ​ការ​កែសម្រួល​មួយ​ចំនួន​។

លោក​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ទៀត​ថា “​ច្បាប់​នេះ​ត្រូវ​បាន​អនុម័ត​នៅ​ថ្ងៃ​នេះ​ ហើយ​វា​នឹង​ត្រូវ​បញ្ជូន​ទៅ​រដ្ឋសភា​នៅ​​ថ្ងៃ​ច័ន្ទ ឬ​ថ្ងៃ​អង្គារ​សប្ដាហ៍​ក្រោយ ពីព្រោះយើង​ចាំ​បាច់​ត្រូវ​លុប​មាត្រា​ចំនួន​ពីរ​ចេញ និង​កែប្រែ​ពាក្យពេចន៍​មួយ​ចំនួន។ មាត្រា​ទាំង​ពីរ​​នេះ​ត្រូវ​បានលុប​ចោល​​ដោយ​សារ​តែ​មាត្រា​ទាំង​នោះ​ហាក់​ដូច​ជា​ធ្វើ​ឲ្យ​រឿង​ស្មុគ​ស្មាញ​ ដូច្នេះ​ហើយ​សម្ដេច​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី [ហ៊ុន សែន​] ចង់​ធ្វើ​ឲ្យ​វា​មាន​​លក្ខណៈ​សាមញ្ញ​ និង​ងាយ​ស្រួល​សម្រាប់​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​ចុះ​បញ្ជី មាន​ន័យ​ថា លុប​បំបាត់​បញ្ហា​ការិយាធិបតេយ្យ​”។

លោក ផៃ ស៊ីផាន បាន​បដិសេធ​មិន​បញ្ជាក់​លម្អិត​ថា តើ​មាត្រា​ណា​ក្នុង​ចំណោម​៤១​មាត្រា​ នៃ​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់នេះ​ត្រូវ​បានលុប​ចោល​នោះ​ទេ​។ លើក​ចុង​ក្រោយ​ដែល​ច្បាប់​នេះ​ត្រូវ​បាន​​​ប្រកាស​ជា​សាធារណៈ​ គឺ​អំឡុង​​ពេល​ពិភាក្សា​ដេញ​ដោល​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១១ មុន​ពេល​ច្បាប់​នេះ​ត្រូវ​បាន​ផ្អាក​ជា​បណ្ដោះ​អាសន្ន។

អ្នក​នាំពាក្យ​រូប​នេះ​បាន​ប្រាប់​​ក្រុម​អ្នក​យក​ព័ត៌មាន​ឲ្យ​ទៅ​មើល​សេចក្ដី​ថ្លែង​ការណ៍​មួយ​បង្ហោះ​ក្នុង​ទំព័រ​ហ្វេសប៊ុក​របស់​លោក​ដែល​​ក្នុង​នោះ​បាន​លើក​ឡើង​ថា ច្បាប់​ដែល​ត្រូវ​បាន​កែសម្រួល​នេះ​ “​មិនមាន​និយាយ​​ ឬ​កំណត់​ភាគរយ​នៃ​ចំណាយ​ប្រតិបត្តិការ​ផ្នែក​រដ្ឋបាល​ទាល់​តែ​សោះ​។ ការ​លើក​លែង​​ពន្ធ​ និង​គ្រឿង​លើក​ទឹក​ចិត្ត​នៅ​តែ​មាន​”។

បន្ទាប់ពី​រក្សា​ភាព​ស្ងាត់​ស្ងៀម​មិន​និយាយ​អំពី​ច្បាប់​នេះ​អស់​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​រួច​មក លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាន​មាន​ប្រសាសន៍​កាលពី​ខែ​មេសា​ថា លោក​សង្ឃឹម​ថា​​​នឹង​ឃើញ​ច្បាប់​នេះ​ត្រូវ​​​បាន​អនុម័ត រួច​បញ្ជូន​​ទៅ​បោះ​ឆ្នោត​អនុម័ត​​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋសភាដែល​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​មាន​សំឡេង​ភាគច្រើន ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​ប៉ុន្មាន​សប្ដាហ៍​។

កាលពី​ថ្ងៃ​អង្គារ លោក ហ៊ុន សែន បាន​ព្យាយាម​បញ្ជាក់​ប្រាប់​បណ្ដា​អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល​ជា​ថ្មី​ថា ច្បាប់​នេះ​នឹង​មិន​ជ្រៀត​ជ្រែក​ប្រតិបត្តិការ​របស់​ពួកគេ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ឡើយ​។ លោក​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា “សូមបណ្ដា​អង្គការ​មិន​មែន​​រដ្ឋាភិបាល​ និង​​សមាគម​កុំព្រួយ​បារម្ភ​ចំពោះ​ច្បាប់​នេះ។ វា​នឹង​ការ​ពារ គាំទ្រ និង​បើក​ទូលាយ​ឲ្យ​​ធ្វើ​សកម្មភាព”។

ប៉ុន្តែ​ នៅ​ក្នុង​ថ្ងៃ​ដដែល​នោះ មន្ត្រី​ការ​ទូត​ជាន់​ខ្ពស់​មួយ​រូប​របស់​សហរដ្ឋអាមេរិក​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ច្បាប់​នេះ​គួរ​ឲ្យ​ព្រួយ​បារម្ភ និង​មិនចាំបាច់​ អំឡុង​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ។

លោក​ ស្កុត បាស់ប៊ី (Scott Busby) ឧបការី​រដ្ឋមន្ត្រី​ការ​បរទេស​សហរដ្ឋអាមេរិក​​ទទួល​បន្ទុក​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ និង​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ​”​ខ្ញុំ​ព្រួយបារម្ភ​ថា ច្បាប់​នេះ​នឹង​រឹត​បន្តឹង​ ឬ​ដាក់​បន្ទុក​លើ​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​ ដែល​នឹង​បង្ក​ការ​លំបាក​​ ឬ​មិន​អាច​ឲ្យ​ពួកគេ​ធ្វើ​កិច្ច​ការ​សំខាន់ៗ​របស់​ខ្លួន​បាន​”។

ប្រធាន​ទីភ្នាក់ងារ​​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​មួយ​ចំនួន​​ និង​លោក វីលៀម ថូដ ឯកអគ្គរដ្ឋទូត​សហរដ្ឋអាមេរិក ​​ត្រូវ​បាន​ក្រសួង​ការ​បរទេស​​របស់​កម្ពុជា​ព្រមាន​កុំ​ឲ្យ​លូកដៃ​ចូល​ក្នុង​កិច្ច​ការ​អធិបតេយ្យ​របស់​កម្ពុជា​ក្នុង​រយៈ​ពេល​ប៉ុន្មាន​សប្ដាហ៍​ថ្មីៗ​នេះ​ បន្ទាប់ពី​បាន​​លើក​ឡើង​ជា​សាធារណៈ​អំពី​ការ​​ព្រួយ​បារម្ភ​របស់​ខ្លួន​ចំពោះ​ច្បាប់​នេះ​។

លោក សុន ឆ័យ តំណាង​រាស្ត្រ​ជាន់​ខ្ពស់​មកពី​គណបក្ស​ប្រឆាំង​​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​កាល​ពី​ថ្ងៃ​សុក្រ​ថា លោក​ជឿ​ថា រដ្ឋាភិបាល​​បាន​​ផ្ដល់​សម្បទាន​ធំ​ដល់​សហគមន៍​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​នៅ​ក្នុង​ការ​​ដក​មាត្រា​​ចំនួន​ពីរ​ចេញពី​ច្បាប់​នេះ​ ប៉ុន្តែ​លោក​បាន​ថ្លែង​ថា លោក​មិន​​ប្រាកដ​ថា មាត្រា​ណា​ត្រូវ​បាន​លុប​ចោល​នោះទេ។ លោក​បានមាន​​ប្រសាសន៍​ថា “​ខ្ញុំមិន​ដឹង​ច្បាស់​​ទេ​ ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​ឮ​ថា​វា​ជា​មាត្រា​ដ៏អាក្រក់។ ខ្ញុំ​រីក​រាយ​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​​កែប្រែ​ចិត្ត​គំនិត​​ដោយ​ការ​លុប​មាត្រា​ធ្ងន់ធ្ងរ​មួយ​ចំនួនចេញ”។

លោក​បាន​បន្ត​ថា ​គួរ​តែ​ទុក​ពេល​ឲ្យ​តំណាង​រាស្ត្រ​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​១ខែ ដើម្បី​ពិនិត្យ​ផ្ទៀង​ផ្ទាត់​ច្បាប់​នេះ ​មុន​ពេល​ដាក់​ជូន​ឲ្យ​សភា​អនុម័ត​។ លោក​បាន​បញ្ជាក់​ថា “​​កន្លង​មក​យើង​​​​មាន​ការ​​ព្រួយ​បារម្ភ​​ណាស់ថា​ គណបក្ស​កាន់​អំណាច​​​មាន​ឆន្ទៈ​​ត្រឹម​តែ​ហៅ​សង្គម​ស៊ីវិល​ឲ្យ​បញ្ចេញ​ទស្សនៈ​របស់​ខ្លួន​ប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែ​​​បក្ស​កាន់​អំណា​មិន​ដែល​​​យក​ទស្សនៈ​​របស់​ពួកគេ​ទៅ​ពិចារណា​ឲ្យ​បាន​ម៉ឺងម៉ាត់​ដើម្បី​ធ្វើ​ការ​កែប្រែ​ ឬ​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​សេចក្ដី​ព្រាង​ដើម​ឡើយ។ ដូច្នេះ យើង​សង្ឃឹម​ថា លើក​នេះ​មិន​គួរ​មាន​ការ​ប្រញាប់ប្រញាល់​ទេ គួរតែ​មាន​ពេល​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​៤សប្ដាហ៍​​ដើម្បី​ឲ្យ​សង្គម​ស៊ីវិល​បាន​ចូល​រួមពេញ​ទំហឹង​ មុន​កិច្ច​ពិភាក្សា​ដេញ​ដោល​របស់​សភា​”។

លោក តឹក វណ្ណារ៉ា នាយក​ប្រតិបត្តិ​អង្គការ​វេទិកា​នៃ​អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល (NGO Forum) បានមាន​ប្រសាសន៍​ថា ទោះបី​ជា​តំណាង​រាស្ត្រ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​​អាច​អនុម័ត​ច្បាប់​នេះ​ដោយមិន​ចាំបាច់​មាន​ការ​គាំទ្រ​ពី​អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល​ ឬ​តំណាង​រាស្ត្រ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​​ជាតិ​ក្ដី តែ​វា​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះ​ពាល់​ដល់​ភាព​គួរ​ឲ្យ​ជឿ​ទុក​ចិត្ត​របស់​គណបក្ស​កាន់​អំណាច​​ ប្រសិន​បើ​ធ្វើ​ដូច្នោះ​មែន​។

លោក​បានមាន​ប្រសាសន៍​បន្ថែម​ទៀត​ថា “​តំណាង​រាស្ត្រ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​មាន​កូរ៉ុម​ដើម្បី​អនុម័ត​​ច្បាប់​នេះ ប៉ុន្តែ​មាន​គុណ​សម្បត្តិ​ និង​គុណវិបត្តិ​។ គណបក្ស​កាន់​អំណាច​ និង​រដ្ឋាភិបាល​គឺ​ជា​ដៃគូ​ជាមួយ​សង្គម​ស៊ីវិល​ ដូច្នេះ​​ប្រសិន​បើ​​ពួកគេ​អនុម័ត​ច្បាប់​នេះ​​ដោយ​គ្មាន​ការ​ពិគ្រោះ​យោបល់​ វា​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​កេរ្តិ៍​ឈ្មោះ​របស់​ពួកគេ។ ដូច្នេះ គណបក្ស​ប្រជាជន​​កម្ពុជា​គួរ​តែ​ពិចារណា​លើ​បញ្ហា​មួយ​ចំនួន​ ហើយ​ផ្ដល់​សេរីភាព​ឲ្យ​យើង​ធ្វើ​ការ​ពិគ្រោះ​យោបល់ ពីព្រោះ​ខ្ញុំ​គិត​ថា ប្រជាពល​រដ្ឋកម្ពុជា​ក៏​តាម​ដាន​យ៉ាង​ស្អិត​ដែរ​ចំពោះ​ការ​អនុម័ត​ច្បាប់​ស្ដីពី​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​នេះ​។ ប្រសិន​បើ​រឿង​ទាំង​មូល​មិន​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ទិសដៅ​ត្រឹម​ត្រូវ​ទេ ប្រជាពល​រដ្ឋ​នឹង​ធ្វើ​ការ​កាត់​សេចក្ដី​​ដោយ​ខ្លួន​ឯង​​”៕ សុខុម​​​​​​​​​

 

© 2024, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.

អត្ថបទទាក់ទង

អត្ថបទអានច្រើន

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស