36 C
Phnom Penh

​សេចក្ដី​សម្រេច​​របស់​ព្រឹទ្ធសភា​ត្រួស​ត្រាយ​ផ្លូវ​​សម្រាប់​ការ​ចាប់​​​ខ្លួនសមា​ជិក​សភា​បក្ស​​ប្រឆាំង​

ដោយ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

បទវិភាគ

លោក ជិន ម៉ាលីន ​អ្នក​នាំពាក្យ​​ក្រសួង​យុត្តិ​ធម៌​បានមាន​ប្រសាសន៍​កាលពី​ម្សិលមិញ​​ថា សមាជិក​​សភា​​​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ​​​​ប្រាំពីរ​រូប​ដែល​ត្រូវ​បាន​​តុលាការ​ចោទ​ប្រកាន់​​​កាល​​ពី​ឆ្នាំ​មុន​ពីបទ​ ”ដឹកនាំ​កុបកម្ម​​” អាច​នឹង​ត្រូវ​ចាប់​​​​​​ខ្លួន ហើយ​​​ដាក់​ពន្ធនាគារ​​ដូច​​ករណី​លោក ​​ហុង សុខហួរ សមាជិក​ព្រឹទ្ធ​ភា​គណបក្ស​ប្រឆាំង​​ដែល​ត្រូវ​បាន​​​​ចាប់​ខ្លួន​ និង​ដាក់​ពន្ធនាគារ​​កាល​​ពី​ចុង​សប្ដាហ៍​កន្លង​ទៅដែរ​​។

​ដោយ​​មាន​បទ​បញ្ជា​ពី​​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដែល​បាន​​​​ផ្ទុះ​កំហឹង​ចំពោះ​សន្ធិសញ្ញា​ការ​ទូត​ក្លែង​ក្លាយ​មួយ​​ដែល​សមា​ជិក​ព្រឹទ្ធសភា​រូប​នេះ​​បង្ហោះ​តាម​ហ្វេសប៊ុក​ លោក ហុង សុខហួរ ត្រូវ​បាន​តុលាការ​ចោទ​ប្រកាន់​​កាលពី​ថ្ងៃ​អាទិត្យ​ពីបទ​ក្លែង​​ឯកសារ​​សាធារណៈ និង​​បទ​ញុះញង់​ ហើយ​ត្រូវ​បាន​បញ្ជូន​​​​​​ខ្លួន​ទៅ​ពន្ធនាគារ​ព្រៃស​ ទោះបី​ជា​​លោក​មាន​​​​អភ័យ​ឯកសិទ្ធិ​ជា​​សមាជិក​​ព្រឹទ្ធសភា​​​​ក្តី​​។

ទោះ​បី​ជា​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​កំពុង​កាន់​អំណាច​​ មាន​សំឡេង​២ភាគ៣​​នៅ​ក្នុង​ព្រឹទ្ធសភា​​ដែល​អាច​ដក​អភ័យ​ឯកសិទ្ធិ​របស់​លោក ហុង សុខហួរ ​​​​បាន​យ៉ាង​ងាយ​ស្រួល និង​ធ្វើ​ឲ្យ​​ដំណើរ​ការ​ផ្លូវ​ច្បាប់​​​មាន​លក្ខណៈ​ស្រប​ច្បាប់​យ៉ាង​ណា​​​​ក្ដី ក៏​ក្រុម​សមាជិកព្រឹទ្ធ​សភា​​បាន​កោះ​ប្រជុំ​កាលពី​​​ល្ងាច​ថ្ងៃ​ច័ន្ទ ហើយ​​​បាន​សម្រេច​​​ថា មិន​ចាំបាច់ធ្វើ​ដូច្នេះ​ឡើយ ដោយ​លើក​ឡើង​​ពី​ករណី​​លើក​លែង​មួយ​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ដែល​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​មាន​ការ​ចាប់​ខ្លួន​​​នៅ​ពេល​​បទ​​ល្មើស​ដែល​​ចាប់​បាន “​ជាក់​ស្ដែង” ឬ​ពេល​កំពុង​ប្រព្រឹត្ត​បទល្មើស​។

លោក ជិន ម៉ាលីន បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថាហេតុ​ផល​ផ្លូវ​ច្បាប់​​តែ​​មួយ​នេះអាច​អនុវត្ត​បាន​ទៅ​លើ​​សមាជិកសភា​​​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ទាំង​ប្រាំពីរ​រូប​​ដែល​​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​​ពីបទ​ “​កុប​កម្ម” ទាក់​ទិន​ការ​​តវ៉ា​ហិង្សា​មួយ​​នៅ​ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ​កាលពី​ថ្ងៃទី​១៥ ខែ​កក្កដា  ឆ្នាំ​មុន​នៅ​តែ​ធ្វើ​ឲ្យ​ពួកគាត់​​មាន​ការ​ព្រួយបារម្ភ​។

លោក​បាន​លើក​ឡើង​ទៀត​ថា  ”​ពួក​គាត់​មាន​ភាព​ស្រដៀង​គ្នា​ត្រង់​​ចំណុច​នោះ​ ដូច្នេះ​មិន​ចាំ​បាច់​​ស្វែង​រក​ការ​អនុម័ត​​ដើម្បី​ដក​អភ័យ​ឯកសិទ្ធិ​​​ទេ។ ប៉ុន្តែ​​ប្រសិន​បើ​​​ពួកគាត់​ចង់​ដក​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ទាំង​នេះ ពួកគាត់​ចាំបាច់​ត្រូវ​ស្វែង​រក​ការ​អនុម័ត​​ពី​រដ្ឋសភា​​ដោយ​សំឡេង​៣​ភាគ៤”។

ក្រៅ​ពី​ការ​ត្រូវ​ការ​​សំឡេង​២ភាគ​៣​​នៃ​​រដ្ឋសភា ឬ​ព្រឹទ្ធសភា ដើម្បី​ដក​អភ័យ​ឯកសិទ្ធិ​តំណាង​រាស្ត្រ​ រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ស្ថាប័ន​នីតិប្បញ្ញត្តិ​​​ទាំង​ពីរ​​ស្វែង​រក​សំឡេង​៣​ភាគ៤​ដើម្បី​​កែប្រែ​សេចក្ដី​សម្រេច​របស់​តុលាការ​​ និង​​ដក​​បទ​ចោទ​ប្រកាន់​​លើ​តំណាង​រាស្ត្រ។

នៅ​ពេល​សួរ​បញ្ជាក់​ថា​ តើ​សមត្ថកិច្ច​​អាច​នឹង​ចាប់​ខ្លួន​​សមាជិក​​សភា​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ដែល​ជាប់​ចោទ​​ទាំង​ប្រាំពីរ​រូប​ ទោះ​បី​ជា​​​​​អភ័យ​ឯកសិទ្ធិ​​​​របស់​ពួកគាត់​​​​​​ត្រូវ​បាន​ការ​ពារ​ដោយ​សារ​តែ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​​ ខ្វះ​សំឡេង​២ភាគ៣​​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋសភា​ ឬ​យ៉ាងណា​នោះ លោក ជិន ម៉ាលីន បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា សមត្ថ​កិច្ច​អាច​។

លោក​បាន​ថ្លែង​ថា “​ជា​ការ​ពិត វា​ត្រូវ​បាន​​អនុញ្ញាត​។ វា​ដូច​គ្នា​​សម្រាប់​សមាជិក​ព្រឹទ្ធសភា ​​និងរដ្ឋសភា​។ ​សម្រាប់​ករណី​​មិន​ជាក់​ស្ដែង​ ចាំ​បាច់ត្រូវ​ដក​អភ័យ​ឯកសិទ្ធិ​​ចេញ​។ សម្រាប់​​​ករណី​​ជាក់​ស្ដែង​ មិន​ចាំបាច់​ឡើយ​។ វា​មិន​មែន​ជា​ដំណើរ​ការ​២ភាគ​៣​ទេ។ ប្រសិន​បើ​ពួក​គាត់ចង់​បញ្ឈប់​​ការ​ផ្ដន្ទាទោស​ ពួកគាត់​ត្រូវ​​ទទួល​បាន​​សំឡេង​​៣ភាគ៤​​ដើម្បី​ដក​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​”។

មាត្រា​៨០​​នៃ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​​ដែល​​​មាន​លក្ខណៈ​​ដូច​​​គ្នានឹងមាត្រា​១០៤​ដែល​ព្រឹទ្ធសភា​​​ប្រើ​ប្រាស់​ដើម្បី​​​​ចេញ​​សេចក្ដី​សម្រេច​របស់​ខ្លួន​ទៅ​លើ​លោក ហុង សុខហួរ ​ដែរនោះ​ ចែង​ថា​ ​វា​ជា​ករណី​លើក​លែង​ចំពោះ​អភ័យ​ឯក​សិទ្ធិ​របស់​សមាជិក​រដ្ឋសភា​​​​ នៅ​ពេល​នគរ​បាល​ចាប់​ខ្លួន​​​​ពួកគាត់​បាន​​ពេល​កំពុង​ប្រព្រឹត្ត​បទល្មើស​។

​មាត្រា​នេះ​ចែង​ថា “​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​​ ការ​​​ចាប់​ខ្លួន​ ឬ​ឃុំខ្លួន​​សមាជិក​ព្រឹទ្ធសភា​​​អាច​ធ្វើ​​ឡើង​​បាន​​លុះ​ត្រា​តែ​​​មាន​​ការ​អនុញ្ញាតពី​រដ្ឋ​សភា​​ លើកលែង​តែ​ក្នុង​ករណី​បទ​ល្មើស​ជាក់​ស្ដែង​។ ក្នុង​ករណី​នោះ អាជ្ញាធរ​មាន​សមត្ថ​កិច្ច​​​​ត្រូវ​រាយការណ៍ជូន​​​រដ្ឋសភា ឬ​គណៈ​កម្មា​ធិការ​​​​អចិន្ត្រៃយ៍​​ភ្លាមៗ​​ដើម្បី​​សុំ​ការ​សម្រេច​”។

​លោក គល់ បញ្ញា នាយក​​ប្រតិបត្តិ​នៃ​គណៈ​កម្មាធិការ​ដើម្បី​​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ដោយ​សេរី និង​​​យុត្តិធម៌ ​(ខុមហ្វ្រែល) បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា សេចក្ដី​សម្រេច​របស់​ព្រឹទ្ធសភា​ដែល​គ្រប់​គ្រង​ដោយ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ ​ក្នុង​ការ​​មិន​ប្រើ​អំណាច​​របស់​ខ្លួន​ដើម្បី​ដក​​អភ័យ​ឯកសិទ្ធិ​​​របស់​លោក ហុង សុខហួរ ​​កាលពី​ល្ងាច​ថ្ងៃ​ច័ន្ទ​ ​​ហើយ​បែរ​ជា​​បណ្ដោយ​ឲ្យ​គេ​ដាក់ពន្ធនាគារ​លោក​នោះ គឺ​ជា​ការ​ប៉ុន​ប៉ង​យ៉ាង​ច្បាស់​ក្រឡែត​ដើម្បី​បង្កើត​ករណី​យុទ្ធ​សាស្ត្រ​ថ្មី​មួយ​។

លោក​បាន​ថ្លែង​ថា ”​នេះជា​​ការ​ប្រព្រឹត្ត​​ផ្ទុយ​ពី​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​​ដែល​បង្កើត​ឲ្យ​មាន​ករណី​យុទ្ធ​សាស្ត្រថា ​សមាជិក​ព្រឹទ្ធសភា​គ្មាន​អភ័យ​ឯកសិទ្ធិ​ទាល់​តែ​សោះ ពីព្រោះ​ពេល​នេះ​​​គេ​អាច​ចាប់​ខ្លួន​អ្នក​ណា​ក៏​បាន​ដោយ​មិន​ចាំបាច់​​ដក​អភ័យ​ឯកសិទ្ធិ​របស់​ពួកគាត់។ បើ​គ្មាន​អភ័យ​ឯកសិទ្ធិទេ គឺ​ពួកគាត់​គ្មាន​អ្វី​ទាំង​អស់​។ វា​នឹង​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​​​អង្គ​នីតិប្រតិបត្តិ​ដាក់​ពន្ធនាគារ​សមាជិក​​​រដ្ឋសភា​ ហើយ​មិន​ចាំបាច់​មាន​ហេតុផល​​​ដើម្បី​ដក​អភ័យ​ឯកសិទ្ធិ​​របស់​ពួកគាត់។​ មិន​​ត្រឹម​តែ​​សមាជិក​សភា​ទាំង​ប្រាំពីរ​​​រូប​ប៉ុណ្ណោះ​​​​ទេ [ដែល​ប្រឈម​ការ​ចាប់​ខ្លួន]  ​ប៉ុន្តែ​​​អាច​នឹង​មាន​ច្រើន​​ទៀត​​”។

លោក សម រង្ស៊ី​ ប្រធាន​​គណបក្សប្រឆាំង​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ​លោក​​ជឿ​ថា ​ការ​បក​ស្រាយ​​របស់​ក្រសួង​យុត្តិធម៌​​​​​អំពី​ករណី​​លើក​លែង​ពាក់​ព័ន្ធ​ “បទល្មើស​ជាក់​ស្ដែង” ​គឺ​ជា​ការ​​បំភ្លៃ​មាត្រា​​មួយ​ដែល​​ត្រឹម​តែ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​​នគរ​​​បាល​​អន្តរាគមន៍​​​ប៉ុណ្ណោះ នៅ​ពេល​តំណាង​​​រាស្ត្រ​កំពុង​​ប្រព្រឹត្ត​បទ​ល្មើស។

លោក​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ”​​វា​មិន​ពិត​ទាល់​តែ​សោះ​។ វា​មិន​​ត្រឹម​ត្រូវ​ទេ វា​ជា​ការ​បក​ស្រាយ​ខុស​​អំពី​ស្មារតី​នៃ​អភ័យ​ឯកសិទ្ធិ​​” មុន​ពេល​​​លោក​ជិះ​យន្តហោះ​ទៅ​កាន់​ទីក្រុង​មែលប៊ន ​​​ជាមួយ​លោក កឹម សុខា អនុប្រធាន​របស់​លោក​​ដើម្បី​​​​ជួប​ជាមួយ​ក្រុម​អ្នក​​គាំទ្រ​នៅក្នុង​​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី ។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា លោក​មាន​ប្រសាសន៍​​ថា លោក​មិន​ភ្ញាក់​ផ្អើល​ឡើយ​​ប្រសិន​បើ​​​រដ្ឋា​ភិបាល​​​ប្រើ​​ប្រាស់​ការ​ស្រាយ​បែប​នេះ​ជុំ​វិញ​​អភ័យ​ឯកសិទ្ធិ​​ ហើយ​បាន​លើក​ឡើង​ថា ​មាន​តែ​​តាម​រយៈ​ការ​​​រក្សា​ទំនាក់​ទំនង​ល្អ​របស់​លោក​ជាមួយ​លោក ហ៊ុន សែន ប៉ុណ្ណោះ​​​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​លោក​​អាច​ទប់​ស្កាត់​ការ​វាយ​​ប្រហារ​មក​លើ​​គណបក្ស​របស់​លោក​។

លោក​បាន​​​​បន្ថែម​​ថា ​”​អ្វី​ក៏​អាច​កើត​ឡើង​បាន​ដែរ​​នៅ​កម្ពុជា ហើយ​នោះ​​ជាមូលហេតុ​ដែល​យើង​ត្រូវ​ដោះស្រាយ​ប្រភព​បញ្ហា​ ហើយ​ខ្ញុំ​កំពុង​ព្យាយាម​​សម្រាល​ប្រភព​នៃ​ភាព​តាន​តឹង​។ យើង​មិន​ចង់​​ឲ្យ​នរណា​ម្នាក់​មាន​លេស​ដើម្បី​​​​បង្ក្រាប​យើង​​នោះ​ទេ”។​

លោក សុក​ សំអឿន មេធាវី​ការ​ពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ដ៏​លេច​ធ្លោ​​​មួយ​រូប​ បាន​មាន​ប្រសាសន៍​​​ថា គ្មាន​ករណី​យុត្តិសាស្ត្រ​​ណាមួយត្រូវ​បាន​​កំណត់​ឡើយ​ចាប់​តាំង​ពី​​​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ឆ្នាំ​១៩៩៣​​​​ត្រូវ​បាន​ប្រកាស​ឲ្យ​ប្រើ​ប្រាស់​​ដើម្បី​បក​ស្រាយ​​​​​​​ថា ​​អ្វី​ទៅ​ដែល​​​អាច​ចាត់​ទុក​បាន​​ថា​ជា​​បទ​ល្មើស​ “ជាក់​ស្ដែង​”។

លោក​បាន​គូស​បញ្ជាក់​ថា ”​នៅ​ក្នុង​ច្បាប់​របស់​យើង​​ ​វា​មិន​សូវ​ច្បាស់​លាស់​ទេ។ វា​ស្រេច​​​​ទៅ​លើ​​ព្រឹទ្ធសភា​​​បក​ស្រាយ​​តាម​​ចិត្ត​​​ចង់​។ ប្រសិន​បើ​​ពួកគាត់ប្រព្រឹត្ត​បទល្មើស​ហិង្សា​ដូច​ជា​ឃាតកម្ម​ជា​ដើម​ អាច​អនុវត្ត​​វា​​បាន​។ គេ​អាច​បក​ស្រាយ​ថា វា​ជាករណី​ជាក់​ស្ដែង​ ទោះ​បី​ជា​ការ​ចាប់​ខ្លួន​មិន​ធ្វើ​ឡើង​នៅ​នឹង​កន្លែង​ក៏ដោយ ប៉ុន្តែ​​​នឹង​​ត្រូវ​​ធ្វើ​​តាម​ក្រោយ​​​ក្នុង​ពេល​ឆាប់ៗ។ ​ក្នុង​ករណី​នេះ​ វា​មិន​មែន​ជា​​​បទ​ល្មើសហិង្សា​ទេ វា​គ្រាន់​តែ​ជា​ឯកសារ​ប៉ុណ្ណោះ ដូច្នេះ​​ខ្ញុំ​យល់​ថា វា​មិន​មែន​ជា​ករណី​​​ជាក់​ស្ដែង​ទេ ហើយគេ​ត្រូវ​តែ​ស្នើ​សុំ​ដក​អភ័យ​​​ឯកសិទ្ធិ”។

លោក ហ៊ុន សែន ខ្លួន​ឯង​ផ្ទាល់​​ បាន​​គំរាម​ម្ដង​ហើយ​ម្ដង​ទៀត​ថានឹង​ចាប់​ខ្លួន​សមាជិក​សភា​​​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​​ទាំង​​ប្រាំពីរ​រូប ដោយ​លើក​ឡើង​ជា​សាធារណៈ​ថា អភ័យ​ឯក​សិទ្ធិ​របស់​​សមាជិក​សភា​ទាំង​នេះ​​​គ្រាន់​តែ​បណ្តោះ​អាសន្ន​ប៉ុណ្ណោះ​។

លោក​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ”​តំណាង​រាស្ត្រ​ទាំង​ប្រាំពីរ​នឹង​នៅ​តែ​ត្រូវ​ជាប់ពន្ធនាគារ​ ពីព្រោះ​​​អស់​លោក​ទទួល​បាន​អភ័យ​ឯកសិទ្ធិ​​ក្រោយ​ពី​​អស់​លោក​​ត្រូវ​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​​។ សូម​សិក្សា​ពី​ច្បាប់​ផងទៅ។ ខាង​លោកឯង​​ចេះ​ច្បាប់​ ខាង​យើង​ក៏​ចេះ​ច្បាប់​ដែរ​។ អ្នក​ដែល​នៅ​ក្រៅ​ឃុំ​​ គ្រាន់​តែ​បណ្ដោះ​អាសន្ន​ប៉ុណ្ណោះ ដូច្នេះ​​ការ​កាត់​ទោស​ត្រូវ​តែ​​បន្ត​”៕ សុខុម​​​​​​​​​​​​

 

© 2024, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.

អត្ថបទទាក់ទង

អត្ថបទអានច្រើន

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស