34 C
Phnom Penh

នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​លុបចោល​បម្រាម​​លើ​ប្រធាន​​គណបក្ស​នយោបាយ​ដែល​មាន​សញ្ជាតិ​ពីរ​

ដោយ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

បទវិភាគ

នៅ​ក្នុង​ការ​​ផ្លាស់​ប្ដូរ​គោល​នយោបាយ​ភ្លាមៗ​​​មួយ​រំពេច​​​ដូច​ផ្លេក​បន្ទោរ​​លើក​ចុង​ក្រោយ​របស់​ខ្លួន លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន​ ​បាន​ឆ្លៀត​ឱកាស​ក្នុងពិធី​​ថ្លែង​​សុន្ទរកថា​​​របស់​លោក​កាលពី​ម្សិលមិញ​ ដើម្បី​លុប​ចោល​​​​​​គម្រោង​ដាក់​បម្រាម​​​​លើ​អ្នក​​មាន​សញ្ជាតិ​ពីរ​មិន​ឲ្យ​ធ្វើ​ជា​​ប្រធាន​គណបក្ស​នយោបាយ​​ដែល​​​ត្រូវ​បាន​​ប្រកាស​កាល​ពីពេល​ថ្មីៗ​នេះ ជា​កិច្ច​ប្រឹង​ប្រែង​​មួយ​ដែល​​​ទំនង​ជា​​បាញ់​ឆ្ពោះ​​ទៅ​រក​លោក សម រង្ស៊ី ប្រធាន​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ដែល​កំពុង​​និរទេស​ខ្លួន​។

កាលពី​ថ្ងៃទី​២៨ ខែ​ធ្នូ ​លោក ហ៊ុន សែន បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ច្បាប់​ស្ដីពី​គណបក្ស​នយោបាយ​​ “ត្រូវ​តែ​ចែង​ថា ប្រធាន​គណ​បក្ស​​​នយោបាយ​ត្រូវ​​មាន​សញ្ជាតិ​កម្ពុជា​តែ​មួយ” ​ហើយ​​​គូស​បញ្ជាក់​ថា លោក សម រង្ស៊ី ​បាន​ភៀស​ខ្លួន​ទៅ​ផ្ទះ​របស់​លោក​នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង​​ប៉ារីស​ជា​ថ្មី​ម្ដង​ទៀត​​ បន្ទាប់ពី​​ត្រូវ​តុលាការ​បង្គាប់​ឲ្យ​ចាប់​ខ្លួននៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។ ​

លោក ហេង សំរិន ប្រធាន​រដ្ឋសភា​​ និង​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ ហ៊ុន សែន ​រួម​ជាមួយ​ភរិយា ​​លែង​ព្រាប​​នៅ​ទីស្នាក់​ការ​​​​កណ្ដាល​​​​របស់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ​​ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​កាលពី​ម្សិលមិញ អំឡុង​​​ខួប​​៣៧​ឆ្នាំ​នៃ​ការ​​ផ្ដួល​រំលំ​ ប៉ុល ពត។ រូបថតៈ ស៊ីវ ចាន់ណា/The Cambodia Daily
លោក ហេង សំរិន ប្រធាន​រដ្ឋសភា​​ និង​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ ហ៊ុន សែន ​រួម​ជាមួយ​ភរិយា ​​លែង​ព្រាប​​នៅ​ទីស្នាក់​ការ​​​​កណ្ដាល​​​​របស់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ​​ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​កាលពី​ម្សិលមិញ អំឡុង​​​ខួប​​៣៧​ឆ្នាំ​នៃ​ការ​​ផ្ដួល​រំលំ​ ប៉ុល ពត។ រូបថតៈ ស៊ីវ ចាន់ណា/The Cambodia Daily

ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា ​ក្នុង​​ពិធី​មួយ​នៅ​ទីស្នាក់​ការ​កណ្ដាល​របស់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ​ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ កាលពី​ម្សិលមិញ ដើម្បី​ប្រារព្ធ​ខួប​៣៧​ឆ្នាំ​ចាប់​តាំង​ពី ប៉ុល ពត ត្រូវ​បាន​​ផ្តួល​រំលំ​ដោយ​​កង​ទ័ព​វៀតណាម និង​ទាហាន​​​ខ្មែរ​ក្រហម​រត់​ចោល​ជួរ​មួយ​​ក្រុម​នៅ​​ខែ​មករា ឆ្នាំ​១៩៧៩​ លោក ហ៊ុន សែន បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ​ថ្នាក់​ដឹកនាំ​ផ្សេងៗ​​​ទៀត​​​​​របស់​គណបក្ស​​ប្រជាជន​កម្ពុជា បាន​បញ្ចុះ​បញ្ចូល​ឲ្យ​លោក​ប្ដូរ​ចិត្ត។

លោក​​បាន​ថ្លែង​ថា “កាលពី​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​មុន​នេះ ​​ខ្ញុំព្រះករុណា​ខ្ញុំ​បាន​និយាយ​អំពី​ការ​ធ្វើ​​វិសោធនកម្ម​​ច្បាប់​​​ស្ដីអំពី​​គណបក្ស​​​នយោបាយ ដែល​ក្នុង​នោះ​បាននិយាយ​ទៅ​ដល់​ថា ​ប្រធាន​​គណបក្ស​នយោបាយ យើង​នឹង​ពិចារណា​អំពី​​​ការ​ត្រូវ​មាន​សញ្ជាតិ​តែ​មួយ។ ប៉ុន្តែ​ឆ្លង​កាត់​ទៅ​តាម​​ការ​​ត្រិះរិះ​ពិចារណា​របស់​គណបក្ស​ ថ្នាក់​ដឹកនាំ​សំខាន់ៗ​របស់​គណបក្ស ក៏​ដូច​ជា​ចង់​ឲ្យ​មាន​ការ​​ចូល​រួម​​បាន​យ៉ាង​ច្រើន​ ​គណ​បក្ស​​​​ប្រជាជន​កម្ពុជា​​​​សម្រេច​ប្រកាន់​ជំហរ​​បើក​ឱកាស​​​ឲ្យ​បណ្ដា​ប្រធាន​គណបក្ស​នយោបាយ​​​ ទោះ​បី​មាន​សញ្ជាតិ​មួយ ឬ​​សញ្ជាតិ​១០ ​សូម​អញ្ជើញ​ចូល​រួម​បោះ​​ឆ្នោត​ជាមួយ​គណបក្ស​ប្រជាជន​។ យើង​ធ្លាប់​ប្រកួត​ក្នុង​ទម្ងន់​ធ្ងន់​​​។ យើង​ធ្លាប់​​មាន​សញ្ជាតិ​តែ​មួយ ប៉ុន្តែ​យើង​ក៏​បើក​ឱកាស​សម្រាប់​​​ពលរដ្ឋ​របស់​យើង​ដែល​មាន​សញ្ជាតិ​ច្រើន​​ ដើម្បី​មក​ធ្វើ​ជា​​ប្រធាន​គណ​បក្ស​​​​នយោបាយ​​នៅ​កម្ពុជា​”។

លោក​បាន​​បន្ថែម​ថា លោក​មិន​ខ្វល់​ថា ​តើ​​លោក សម រង្ស៊ី ដែល​ពេល​នេះ​មាន​ដីកា​​​ចាប់​​​ខ្លួន​​​ចំនួន​ពីរ​ដោយ​ឡែក​ពី​គ្នា នឹង​វិល​ត្រឡប់​​មក​ប្រទេស​កម្ពុជា ​វិញ​ឬ​ក៏អត់​ឡើយ ដោយ​លើក​ឡើង​ថា ដំណើរ​ការ​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​​​តែ​បន្ត​។ លោក​គូស​បញ្ជាក់​ថា “​បក្ស​នយោ​បាយ​​​​​នៅ​កម្ពុជា ​មាន​ច្រើន​ណាស់​។ គ្មាន​មនុស្ស​​ពីរ​បី​នាក់ ​​​ក៏​អាច​ដំណើរ​ការ​នៃ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​បាន​ដែរ​”។

លោក សុខ ឥសាន អ្នក​នាំពាក្យ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​​​ បាន​បក​ស្រាយ​ថា ការ​ប្ដូរ​ចិត្ត​របស់​លោក ហ៊ុន សែន ដែល​ធ្វើ​ឡើង​បន្ទាប់​ពី​ការ​បញ្ជា​​កាល​ពី​​​យប់​ថ្ងៃ​ពុធ ឲ្យ​លុប​ចោល​​​ចំណុច​ដ៏​សំខាន់​មួយ​នៃ​ច្បាប់​ចរាចរណ៍​ថ្មី​ដែល​​​ប្រជាពលរដ្ឋ​ភាគ​ច្រើន​មិនពេញ​ចិត្ត​​​នេះបង្ហាញ​ថា គណបក្ស​​កាន់​​អំណាច​មិន​ខ្លាច​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ឡើយ​។

លោក​ថ្លែង​ថា ​”​វា​ដូច​​​ការ​ប្រដាល់​​​ទម្ងន់​ស្មើ​គ្នា​ ឬ​​ទម្ងន់​​ប្រហាក់​ប្រហែល​អ៊ីចឹង​ យើង​ចង់​ប្រកួត​​ជាមួយ​​​​អ្នក​ណា​ដែល​មាន​ទម្ងន់​ធ្ងន់​បំផុត​”។ លោក​គូស​បញ្ជាក់​ថា គណបក្ស​ប្រជា​​ជន​កម្ពុជា ធ្លាប់​បាន​ផ្ដួល​​គណបក្ស​​​​ដឹកនាំ​ដោយ​​​លោក សម រង្ស៊ី នៅ​ក្នុង​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ជ្រើស​​​​តាំង​តំណាង​រាស្ត្រ​​ឆ្នាំ​១៩៩៨ ឆ្នាំ​២០០៣ ឆ្នាំ​២០០៨ និង​ឆ្នាំ​២០១៣។ “​គណបក្ស​ប្រជា​ជន​​​​មិន​ខ្លាច​នឹងប្រកួត​​ជាមួយ​ឯក​ឧត្ដម​ សម រង្ស៊ី ទេ។ គណបក្ស​ប្រជាជន​​​​​ធ្លាប់​វាយ​​ឯក​ឧត្ដម​ឲ្យ​សន្លប់​​បួន​លើក​​រួច​មក​ហើយ​នៅ​លើ​សង្វៀន​”។

​ក្នុង​ពិធី​​នៅ​​ពេល​ព្រឹក​​​​នោះ ​លោក ហ៊ុន សែន ដែល​ប្រារព្ធ​ថ្ងៃ​​៧មករា ជាលើក​ដំបូង​​ក្នុង​​ឋានៈ​ជា​ប្រធាន​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ​បន្ទាប់​ពី​លោក ជា ស៊ីម ​ប្រធាន​ស្ថាបនិក​គណបក្ស​​នេះ​ទទួល​មរណភាព​កាលពី​ឆ្នាំ​មុន បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ប្រជាពល​រដ្ឋ​កម្ពុជា មិន​​គួរ​ភ្លេច​កាដូ​ដែល​ខ្លួន​​ទទួល​បាន​​​ជាមួយ​នឹង​ការ​​ផ្ដួល​រំលំ​របប​ ប៉ុល ពត​ នោះ​ទេ។

លោក​​ថ្លែង​​​ថា “​យើង​ប្រារព្ធ​ជ័យ​ជម្នះ​ជា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​នេះ​ក្នុង​ស្មារតី​គោរព​ និង​សម្ដែង​​​ការ​ដឹង​គុណ​យ៉ាង​ជ្រាល​ជ្រៅ​​ចំពោះ​​យុទ្ធជន​ដែល​បាន​ក្រោក​ឡើង​ប្រយុទ្ធ​​ ហើយ​ហា៊ន​បូជា​សាច់​​ស្រស់​ឈាម​ស្រស់ និង​ជីវិត​របស់​ខ្លួន​ដើម្បី​សង្គ្រោះ​ប្រទេស​ជាតិ​”។

​​ទន្ទឹម​​​នឹង​​​នេះ លោក​​​​បាន​សម្ដែង “ការ​ដឹង​គុណ​​​ចំពោះ​ទាហាន​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​វៀតណាម ដែល​បាន​ផ្ដល់​ការ​​​គាំទ្រ​ដើម្បី​​​បុព្វហេតុ​ដ៏​សំខាន់​នេះ” ចំពោះ​ការ​បូជា​​របស់​ពួកគេ​នៅ​ក្នុង​ការ​រំដោះ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​​កម្ពុជា ​ពី​ការ​ដឹក​នាំ​​ដ៏គ្រោះ​ថ្នាក់​របស់​ ប៉ុល ពត។

cam-photo-front-channa3បន្ទាប់ពី​ពិធី​នេះ ស្ថានទូត​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ​​​ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ បានអបអរ​​សាទរ​​​ចំពោះ​កម្ពុជា​​​ ក្នុង​ខួប​លើក​ទី​៣៧​​ចាប់​តាំង​ពី​ការ​ដួល​រលំ​របស់​ខ្មែរ​ក្រហម​មក​នេះ។ របប​នេះ​បាន​បន្ត​​​​​​​គ្រប់គ្រង​អាសនៈ​​របស់​កម្ពុជា នៅ​អង្គការ​​​សហប្រជាជាតិ​​ជំនួស​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​​របស់​លោក ហ៊ុន សែន ​រហូត​​ដល់​ឆ្នាំ​១៩៩៩ ដោយ​​​សារ​តែ​ការ​គាំទ្រ​របស់​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​ចិន។

ស្ថានទូត​​អាមេរិក ​លើក​ឡើង​​ក្នុង​សេច​​ក្ដី​ថ្លែងការណ៍​មួយ​លើ​គេហទំព័រ​របស់​ខ្លួន​ថា ”​ថ្ងៃ​ជ័យជម្នះ​​៧មករា​របស់​កម្ពុជា បង្ហាញ​ពី​ការ​រំដោះ​ក្រុង​ភ្នំពេញ ពី​​​​​ខ្មែរ​ក្រហម​​ ដែល​ជា​របប​អាក្រក់ជួរ​ជាតិ​​បំផុត​នៅ​​ក្នុង​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ​។ ជ័យ​ជម្នះ​​លើ​របប​​ខ្មែរ​ក្រហម​ គឺជា​ជ័យ​ជម្នះ​​​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​គ្រប់រូប។ ថ្ងៃ​នេះ​យើង​សូម​សម្ដែង​ទុក្ខ​ក្រៀម​ក្រំ​ចំពោះ​ការ​​បាត់​បង់​ជីវិត​មនុស្ស​ជិត​២លាន​នាក់​ និង​​​ការ​​​និរាស​ព្រាត់​ប្រាស់​របស់​​មនុស្ស​​យ៉ាង​ច្រើន​​ផ្សេង​ទៀត”​។

ទោះ​ជា​​យ៉ាង​ណា គណបក្ស​ប្រឆាំង​​​ដែល​​មាន​ឫស​គល់​ចេញពី​ចលនា​ប្រដាប់​អាវុធ​​​​​​ក្នុង​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ​១៩៨០ ​ប្រឆាំង​រដ្ឋាភិបាល​​កុម្មុយ​​​នីស្ត​របស់​លោក ហ៊ុន​ សែន ដែល​គាំទ្រ​ដោយ​វៀត​ណាម មិន​ចាត់​ទុក​ការ​​ប្រារព្ធ​​​​ទិវា​ថ្ងៃ​​៧មករា ជា​​ថ្ងៃ​បុណ្យជាតិ​​ឡើយ ដោយ​សារ​វា​​​​បាន​បង្ក​ឲ្យ​មាន​សង្គ្រាម និង​​ការ​ត្រួត​ត្រា​របស់​​ទាហាន​វៀតណាម រយៈ​ពេល​​មួយ​ទស​វត្សរ៍​។

​ក្នុង​សារ​មួយ​បង្ហោះ​​លើ​​ហ្វេសប៊ុក​របស់​ខ្លួន​កាលពី​ម្សិលមិញ លោក សម រង្ស៊ី ថែម​ទាំង​បាន​​​រំឭក​ដល់​ពាក្យ​សម្ដី​ចាស់​ដែលគាំទ្រ​ដោយ​​ខ្មែរ​​ក្រហម​ នៅ​សេស​សល់​​ក្នុង​រយៈ​ពេល​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ក្រោយ​ពី​​​ពួកគេ​បាន​​ដួល​រលំ​ទៀត​ផង ដោយ​​អះអាង​​ថា ការ​ស្លាប់​ភាគ​ច្រើន​​​​ក្រោម​របប​របស់​​​ពួកគេ​ គឺ​បណ្ដាល​មក​ពី​​ភ្នាក់​ងារ​​វៀតណាម។

លោក សម រង្ស៊ី បាន​សរសេរ​ថា “​ថ្ងៃ ៧មករា ១៩៧៩ គឺជា​ឆាកល្ខោន​ដែល​យួន​បាន​​រៀបចំ​ទាំងអស់។ គេថា គេមក​រំដោះ​យើង​​​ពី​ខ្មែរក្រហម តែបើអត់​មានយួន​កម្មុយ​​នីស្ដ​ពីដើមទី ក៏អត់​មានខ្មែរ​ក្រហម​ដែរ។ បើគ្មាន​ពួកកម្មុយនីស្ដ​យួន​ជួយ​ពួកខ្មែរ​ក្រហម​នៅ​ដើម​ទសវត្សរ៍ ឆ្នាំ១៩៧០ ក៏គ្មាន​ថ្ងៃ១៧​មេសា​ ​​១៩៧៥ដែរ។ ដូច្នេះ មួយ​ផ្នែកធំ​នៃរឿង​រ៉ាវ​ទាំងអស់​ក្នុងរយៈ​ពេលជិត៥០ឆ្នាំ​កន្លង​មក​នេះ គឺមាន​ការ​រៀបចំ​យ៉ាង​សកម្ម​ដោយ​យួន​កម្មុយនីស្ដ ដើម្បី​លេប​ត្របាក់​ទឹក​ដីយើង និង​បំភាន់ភ្នែក​ប្រជា​រាស្ដ្រ​ខ្មែរ​។ យួន​បង្កប់ដែល​ទទួល​ការ​បណ្ដុះ​បណ្ដាល​​នៅ​ហាណូយ ​ក្នុង​ទស​វត្សរ៍​ឆ្នាំ​១៩៥០ និង​១៩៦០ ​បាន​​​ជំរុញ និង​ញុះ​ញង់​ឲ្យ​​ខ្មែរ​កាប់​សម្លាប់​ខ្មែរ ក្រោម​របប​ខ្មែរ​ក្រហម (១៩៧៥-១៩៧៩)”។

លោក សុខ ឥសាន អ្នក​នាំពាក្យ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ការ​អត្ថាធិប្បាយ​បែប​នេះ​មិន​ធ្វើ​ឲ្យ​លោក​ភ្ញាក់​ផ្អើល​ទេ ប៉ុន្តែ​លោក​បាន​ចោទ​សួរ​ថា​ តើ​​លោក ​សម រង្ស៊ី មិន​ចង់​​ឲ្យ​​​វៀតណាម​​​ មក​​ជួយ​អន្តរា​គមន៍​​​ និង​​ទម្លាក់ ប៉ុល ពត ចេញ​​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៧៩​​ទេ​ឬ។

អ្នក​នាំពាក្យ​រូប​នេះ​បាន​បក​ស្រាយ​ថា “​វា​ជា​ចរិត​​​ប្រឆាំង​របស់​គាត់​។ គាត់​ប្រឆាំង​៧មករា ហើយ​វា​មាន​ន័យ​ថា ​លោក សម រង្ស៊ី មើល​ងាយ​អាយុ​ជីវិត​​​​អ្នក​ដែល​រស់​រាន​ពី​របប​ ប៉ុល ពត ហើយ​មាន​ន័យ​ថា គាត់​មិន​ចង់​ឲ្យ​​គេ​​ជួយ​សង្គ្រោះជីវិត​អ្នក​ទាំង​នោះ​”៕ សុខុម (រាយការណ៍​បន្ថែម​ដោយ Alex Willemyns)​​​​​​​​​​​​​

 

 

 

© 2024, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.

អត្ថបទទាក់ទង

អត្ថបទអានច្រើន

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស