33 C
Phnom Penh

រដ្ឋាភិបាល​ចាប់​ផ្តើម​ដំណើរការ​​​គម្រោង​ថ្មី​ដើម្បី​លុប​បំបាត់​ជំងឺគ្រុន​ចាញ់​

ដោយ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

បទវិភាគ

​កាលពីម្សិលមិញ រដ្ឋាភិបាល​បាន​ចាប់​ផ្ដើម​​​​​​​​គម្រោង​រយៈ​ពេល​៥​ឆ្នាំ​ជាមួយ​​ទឹក​ប្រាក់​​១៤២​លាន​ដុល្លារ​ ដើម្បី​លុប​បំបាត់​ករណី​​កើត​ជំងឺ​គ្រុនចាញ់​ដែល​បណ្ដាល​ឲ្យ​មនុស្ស​ស្លាប់​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ត្រឹម​ឆ្នាំ​២០២០ បើ​ទោះ​ជា​កម្រិត​​​មូលនិធិ​បច្ចុប្បន្ន​មិន​ទាន់​​គ្រប់​សម្រាប់​គោល​ដៅ ​និង​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​កម្មវិធី​ដ៏សំខាន់​មួយ​គ្រោង​នឹង​​​​អស់​​​ទឹក​ប្រាក់​នៅ​មុន​ឆ្នាំ​២០១៨ក៏ដោយ​។

ក្របខ័ណ្ឌ​សកម្មភាព​​លុប​បំបាត់​​ជំងឺ​គ្រុនចាញ់​នៅក្នុង​​​​ប្រទេស​កម្ពុជា​​​​២០១៦​-២០២០​​ គឺ​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​គោលបំណង​ដ៏ធំ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ក្នុង​ការ​លុប​បំបាត់​ករណី​​កើត​ជំងឺ​គ្រុនចាញ់​ទាំង​អស់​ពី​​​ប្រភេទ​​​ជា​​​ច្រើន​​​​របស់​​​​បារ៉ាស៊ីត​ដែល​កើត​ដោយសារ​សត្វមូស​​ត្រឹម​ឆ្នាំ​២០២៥។

សត្វ​​​មូស​​​មួយ​​​ក្បាល​​​កំពុង​​​បឺត​​​ជញ្ជក់​​​ឈាម​​​ពី​​​មនុស្ស​​​។ កាល​​​ពី​​​ម្សិលមិញ រដ្ឋាភិបាល​​​​​​បាន​​​ចាប់​​​ផ្តើម​​​គម្រោង​​​រយៈ​​​ពេល​​​៥​​​ឆ្នាំ ដើម្បី​​​លុប​​​បំបាត់​​​ជំងឺ​​​គ្រុន​​​ចាញ់​​​ក្នុង​​​ប្រទេស​​​កម្ពុជា​​​ត្រឹម​​​ឆ្នាំ​​​២០២០។ Reuters
សត្វ​​​មូស​​​មួយ​​​ក្បាល​​​កំពុង​​​បឺត​​​ជញ្ជក់​​​ឈាម​​​ពី​​​មនុស្ស​​​។ កាល​​​ពី​​​ម្សិលមិញ រដ្ឋាភិបាល​​​​​​បាន​​​ចាប់​​​ផ្តើម​​​គម្រោង​​​រយៈ​​​ពេល​​​៥​​​ឆ្នាំ ដើម្បី​​​លុប​​​បំបាត់​​​ជំងឺ​​​គ្រុន​​​ចាញ់​​​ក្នុង​​​ប្រទេស​​​កម្ពុជា​​​ត្រឹម​​​ឆ្នាំ​​​២០២០។ Reuters

បុគ្គលិក​សុខាភិបាល​បាន​ប្រឹង​ប្រែង​យ៉ាង​ខ្លាំង​ក្នុង​ការ​ប្រយុទ្ធ​ជំងឺ​គ្រុន​ចាញ់​ក្នុង​រយៈ​ពេល​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​កន្លង​មកនេះ​តាមរយៈការ​​​ចែក​មុង​ជ្រលក់​ថ្នាំ​​ និង​បុគ្គលិក​​ផ្នែក​ជំងឺ​គ្រុន​​​ចាញ់​នៅ​តាម​ភូមិ​​ប្រចាំ​ការ​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ជន​​​បទ​​ដែល​នៅ​ឆ្ងាយ​ពី​មណ្ឌល​សុខភាព​រដ្ឋ​។​ប៉ុន្តែ​​មេរោគ​គ្រុន​ចាញ់​មាន​ភាព​ស៊ាំ​ទៅ​នឹង​ថ្នាំ​​​​ ដែល​យើង​មាន​សព្វ​ថ្ងៃ​គឺ Plasmodium Falciparum ហើយ​​ករណី​​កើត​ជំងឺ​គ្រុនចាញ់​សរុប​​កើន​ឡើង​ពី​២៥.០០០​ករណី​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៤ ដល់​​៥១.០០០​ករណី​កាល​ពី​ឆ្នាំ​​មុន។

បា៉រ៉ាស៊ីត​នេះ​​ក៏​បាន​សម្លាប់​​មនុស្ស​១០​នាក់​ផង​ដែរ​កាលពី​ឆ្នាំ​មុន ​​​​ដោយ​ធ្វើ​ឲ្យ​ក្ដី​សង្ឃឹម​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ក្នុង​ការ​សម្រេច​ឲ្យ​បាន​នូវ​​​ភាព​គ្មាន​អ្នក​ស្លាប់​ដោយ​សារ​ជំងឺ​គ្រុន​ចាញ់​ត្រឹម​ឆ្នាំ​២០១៥​មាន​ការ​ខក​ចិត្ត​យ៉ាង​ខ្លាំង​។

​ជាមួយ​នឹង​​គម្រោង​ថ្មី​ រដ្ឋាភិបាល​​​​សង្ឃឹម​ថា​នឹង​អាច​លុប​បំបាត់​ករណី​​កើត​ជំងឺ​គ្រុន​​​ចាញ់​និង​​ចំនួន​​មនុស្ស​ស្លាប់​ដោយ​សារ​ជំងឺ​គ្រុន​ចាញ់​ត្រឹម​ឆ្នាំ​២០២០។

លោក ហ៊ុយ រ៉េកុល ​ដែល​ជា​ប្រធាន​មជ្ឈ​​​មណ្ឌល​ជាតិ​ប្រយុទ្ធ​នឹង​ជំងឺ​គ្រុនចាញ់​នៃ​ក្រសួង​សុខាភិបាល​បាន​លើកឡើង​ថា គម្រោង ​​​​ ថ្មី​នេះប្រសើរ​​​ជាង​គម្រោង​ចាស់​ដោយ​ការ​ស្វែង​យល់​កាន់​តែ​លម្អិត​​អំពី​តម្រូវ​ ការ​ដែល​ត្រូវ​ធ្វើ និង​របៀប​ដែលត្រូវ​ធ្វើ។

លោក​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​នៅ​ក្រៅ​​ការ​ចាប់​ផ្ដើម​គម្រោង​​នេះ​​ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ថា “​បន្ទាប់ពី​យើង​​បាន​ចាប់​ផ្ដើម​អនុវត្ត​មក​ រហូត​មក​ទល់​ពេល​នេះ​​​ ចាប់​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​២០១១​​មក​ទល់​​ពេល​នេះ​ យើង​​បាន​យល់​ដឹង​ជាច្រើន​​​ថា សកម្មភាព​មួយ​ចំនួន​​…​យើង​ត្រូវ​បំបែក​​ឲ្យ​កាន់​តែ​លម្អិត​ បើ​មិន​ដូច្នោះ​ទេ វា​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​យើង​មាន​ការ​ភាន់​ច្រឡំ​បន្តិច​បន្តួច​នៅ​ក្នុង​ករណី​មួយ​ចំនួន​”។

លោក​បាន​ថ្លែង​ថា “​យើង​បានព្យាយាម​​អនុវត្ត​យុទ្ធសាស្ត្រ​ថ្នាក់​ជាតិ​​ឲ្យ​ក្លាយ​ជា​ក្រប​​​ខ័ណ្ឌ​លម្អិត​ ដោយ​ផ្ដោតកាន់តែច្រើន​​​បន្ថែម​​​ទៀត​ទៅ​​លើ​ជំងឺគ្រុន​ចាញ់​។ នេះ​គឺ​ជា​ភាព​ខុស​​​​គ្នា​រវាង​ឯកសារ​ដើម និង​ឯកសារ​ថ្មី​នេះ​”។

ក្នុង​ចំណោម​ភាព​ប្រើសើរ​ឡើង​របស់​គម្រោង​​គឺ​​វិធីសាស្ត្រ​ដែលធ្វើ​ឱ្យ​មាន​ការ​ចាប់​អារម្មណ៍ និង​កាន់​តែ​សកម្មជាង​មុន​​ក្នុង​ការ​រក​ឱ្យ​ឃើញ​​អ្នក​ជំងឺ​ដែល​ឆ្លង​មេរោគ​នេះ​ ហើយ​​មន្ត្រី​សុខាភិបាល​​នឹង​អាច​ ស្វែង​​យល់​អំពី​ករណី​ទាំង​អស់​នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស​ត្រឹម​ឆ្នាំ​២០១៧។​វា​ជា​គោល​បំណង​​​​ទី៤​ក្នុង​ចំណោម​គោល​បំណង​​សំខាន់ទាំង​៥​របស់​គម្រោង។ ​លោក រ៉េកុល បាន​ថ្លែងថា ប៉ុន្តែ ​​​វាស្ថិត​ក្នុង​ចំណុច​អាទិភាព​ គួរ​តែចំណុច​ទី១។​

លោក​បាន​ថ្លែង​ថា “​មក​ទល់​ពេល​នេះ​យើង​​​គ្រាន់​តែ​អង្គុយ​នៅ​ក្នុង​ការិយាល័យ ហើយ​រង់ចាំ​ករណី​នេះ​មក​ដល់​មណ្ឌល​សុខ​​​ភាព​តែ​ប៉ុណ្ណោះ ហើយ​ចំពោះ​ករណី​​​មួយ​​​ចំនួន​​​ត្រូវ​ជួប​ពិគ្រោះជាមួយ​បុគ្គលិក​​ផ្នែក​ជំងឺ​គ្រុនចាញ់​តាម​ភូមិ​”។

​លោក​បាន​បន្ថែម​ថា “​ប៉ុន្តែ​ចំពោះ​ប្រព័ន្ធ​ឃ្លាំមើល​សកម្ម​ មាន​ន័យ​ថា យើង​​ជា​​​គ្រូពេទ្យ​​​​ត្រូវ​ចុះ​ទៅ​​តាម​សហគមន៍​ ហើយ​រក​ឲ្យ​ឃើញ​ ករណី​នេះ​។ ​ដូច្នេះ​ សព្វថ្ងៃ​នេះ​ តើ​មាន​​​មនុស្ស​ ប៉ុន្មាន​នាក់​​ផ្លាស់ទី​លំនៅ​​ឬ​ទៅ​កាន់​តំបន់​ដែល ​​ប្រឈម​នឹង​ហានិភ័យ​ខ្ពស​់​នៃ​ជំងឺ​គ្រុនចាញ់​? ហើយ​បន្ទាប់​មក​ថា​តើ​មនុស្ស​ប៉ុន្មាន​នាក់​ត្រឡប់​មក​វិញ? ហើយ​ក្នុង​ចំណោម​​​ ​អ្នក​ទាំង​នោះ ថាតើ​មាន​ប៉ុន្មាន​នាក់​ស្ថិត​ក្នុង​ករណី​សង្ស័យ​ថា មាន​​ជំងឺ​គ្រុនចាញ់? នេះ​គឺ​ជា​អ្វី​ដែល​យើង​​ហៅ​ថា ប្រព័ន្ធ​​ឃ្លាំមើល​សកម្ម​”។

លោក Lusiano Tuseo ដែល​ជា​ប្រធាន​កម្មវិធី​​ប្រយុទ្ធនឹង​ជំងឺ​គ្រុនចាញ់​របស់​​អង្គការ​សុខ​ភាព​ពិភព​លោក​ប្រចាំ​ប្រទេស​​កម្ពុជា​ និង​​បាន​​ជួយ​សរសេរ​គម្រោង​ថ្មី​នេះ​បាន​​មាន​ប្រសាសន៍​ថា វា​នឹង​​ធ្វើ​ឲ្យ​​កិច្ច​សហប្រតិ​​​បត្តិការ​ប្រសើរ​ឡើង​រវាង​រដ្ឋាភិបាល​ និង​ដៃ​​​គូ​របស់​ខ្លួន​ ដោយ​មានជំនួយពី​ក្រុម​ការងារ​ពិសេស​ថ្មី​​ផ្នែក​លុប​បំបាត់​​ជំងឺគ្រុន​​​ចាញ់​។

​លោក Tuseo ​​បាន​និយាយ​ពី​គម្រោង​ថ្មី​នៅ​ក្នុង​បទ​សម្ភាស​ន៍​កាលពី​ចុង​ឆ្នាំ​មុន​ថា “​វា​នឹង​​ផ្លាស់​ប្ដូរ​អ្វីៗ​ទាំងអស់​​។ បញ្ហា​ដំបូង​ដែល​នឹង​​ផ្លាស់​ប្ដូរ​នោះ​​ គឺ​ការ​សម្របសម្រួល​ភាព​ជាដៃគូ…​។ នេះ​គឺ​ជា​បញ្ហា​ធំ​”។

ដើម្បី​អនុវត្ត​គម្រោង​នេះ​ឲ្យ​បាន​ពេញ​លេញ មជ្ឈមណ្ឌលជាតិ​​ប្រយុទ្ធនឹង​ជំងឺ​គ្រុន​​​ចាញ់​ត្រូវ​ការ​ទឹកប្រាក់​​សរុប​១៤២​លាន​ដុល្លារ​ ​សម្រាប់​រយៈ​ពេល​​៥ឆ្នាំ​ក្រោយ​។ ប៉ុន្តែ​​ថវិកា​​​ដែលត្រូវ​លៃ​​​​​​លក​​​ទុក​​​រហូត​ដល់​ឆ្នាំ​២០១៨​គឺប្រហែល​​​ពាក់​កណ្ដាល​​​ ​​នៃ​​​ប្រាក់​​​​​​​ដែល​​​ខ្លួន​​​ត្រូវ​​​ការ​​​ដើម្បី​​​រ៉ាប់រង​លើការ​ចំណាយ​សម្រាប់​​​​គម្រោងនេះ​​​ទៅ​​​ហើយ​​​ គឺ​​​មាន​ន័យ​ថា រដ្ឋា​​​ភិបាល​​ត្រូវ​ស្វែង​រក​ថវិកា​បន្ថែម​ទៀត​ ហើយ​​​​ចាប់​ផ្ដើមលៃរក​​​ថវិកា​​​ពី​កន្លែងផ្សេង​ៗ​​​ដើម្បី​ឆ្លើយ​តប​តាម​គោល​ដៅ​របស់​ខ្លួន​។

មជ្ឈមណ្ឌល​ជាតិ​ប្រយុទ្ធ​​នឹង​ជំងឺ​គ្រុន​ចាញ់​ក៏​បាន​ប្រឈម​​​​​ការ​ខ្វះ​មូលនិធិ​​​កាលពី​ឆ្នាំ​មុន​ផង​ដែរ ​នៅ​ពេល​ដែល​ការ​ចរចា​ស្ដីអំពី​ការ​ពិនិត្យ​មើល​ថវិកា​​ពាក់​​​ព័ន្ធ​​​មូលនិធិ​សាកល​​​​ប្រយុទ្ធនឹង​ជំងឺ​អេដស៍ របេង និង​គ្រុន​ចាញ់ ​​ជា​ម្ចាស់​ជំនួយ​ដ៏​សំខាន់​របស់​កម្ពុជា​សម្រាប់​ការ​ងារ​ទាក់​ទង​ជំងឺ​គ្រុនចាញ់​បាន​អូស​បន្លាយ​ពេល​យូរ​ជាង​ការ​រំពឹង​ទុក​។ ជា​លទ្ធផល​​រដ្ឋា​​​ភិបាល​បាន​ពន្យារពេល​កិច្ច​ប្រជុំ​ប្រចាំ​ខែ​ដែល​ខ្លួន​បាន​ធ្វើ​ជាមួយ​បុគ្គលិក​ផ្នែក​ជំងឺ​គ្រុនចាញ់​តាម​ភូមិ​​​ ដែល​ក្នុង​នោះ​ ពួកគេ​ទទួល​ បាន​ប្រាក់​ខែ​សម្រាប់​ការ​ងារ​របស់​ខ្លួន​ សម្រាប់ ​រយៈ​ពេល​៦ខែ​ចុង​ក្រោយនៃ​ឆ្នាំ​នោះ។

កាលពី​ខែ​ធ្នូ ករណីមួយ​ចំនួន​ត្រូវ​បាន​​​រាយការណ៍​​ជូន​រដ្ឋាភិបាល​ពី​បុគ្គលិក​ផ្នែក​គ្រុនចាញ់​តាម​ភូមិ​ ដែល​តាម​ធម្មតា​រក​ឃើញ​ប្រហែល​ពាក់កណ្តាល​នៃករណី​​ទាំងអស់​នៅ​ក្នុង​ប្រទេសបាន​​​​​​ធ្លាក់​ចុះ​ស្ទើរ​តែ​​សូន្យ។

លោក រ៉េកុល បាន​ថ្លែង​ថា “​យើង​បារម្ភ​ថា អ្នក​ជំងឺ​​នឹង​ទៅ​​ជួប​បុគ្គលិក​​ផ្នែក​គ្រុនចាញ់​តាម​ភូមិ ប៉ុន្តែ​បុគ្គលិក​​​ផ្នែក​គ្រុនចាញ់​តាម​ភូមិនោះ​ ​មិន​បាន​រាយការណ៍​មក​យើង។ ហើយ​យើង​បារម្ភ​ថា ​ករណី​នេះ​នឹង​​ត្រូវ​ជួប​បុគ្គលិក​​​ផ្នែក​គ្រុនចាញ់​តាម​ភូមិ ហើយ​បុគ្គលិក​ផ្នែក​គ្រុន​ចាញ់តាមភូមិ​​មិន​បាន​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​នឹង​ករណី​នេះ​ ពីព្រោះពួកគេ​គិត​ថា ‘ប្រហែល​ជា​​​​ខ្ញុំ​មិន​ទទួល​បាន​​ប្រាក់​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ ដូច្នេះ​​ខ្ញុំ​មិន​បារម្ភទៀត​ទេ​”។

រដ្ឋាភិបាល​ និង​អង្គការ​សុខភាព​ពិភព​លោក​លើក​ឡើង​ថា ភាព​ទាល់​ច្រក​​​​ទាក់ទង​មូលនិធិ​សាកល​​ត្រូវ​បាន​ដោះ​ស្រាយ​ ហើយ​ថា ឥណទាន​ឥត​សំណង​​បាន​ចាប់​ផ្ដើម​​​មាន​​ជា​ថ្មី​ម្ដង​ទៀត។

ប៉ុន្តែ​លោក រ៉េកុល បាន​លើក​ឡើង​ថា ​មូល​​​និធិ​​​សម្រាប់​​​​រ៉ាប់រង​ទៅលើ​បុគ្គលិក​​ផ្នែក​គ្រុន​ចាញ់​តាម​ភូមិ​​ត្រូវ​បាន​គ្រោង​ទុក​រហូត​ដល់​ត្រឹម​​​ឆ្នាំ​២០១៧ ប៉ុណ្ណោះ​​​ ​ហើយ​បាន​​ជំរុញ​ឲ្យ​ប្រទេស​​​ផ្ដល់​ជំនួយ​​ត្រៀម​ខ្លួន​ផ្ដល់​នៅ​ពេល​អស់​ថវិកា​។

លោក​បាន​សួរ​​​អ្នក​ចូល​រួម​ថា “​តើ​មានអ្វី​កើត​ឡើង​​​បន្ទាប់ពី​មូលនិធិ​សាកល​បញ្ចប់​គម្រោង?។ ខ្ញុំ​បារម្ភ​យ៉ាង​ខ្លាំង​”៕ សារុន​​

© 2024, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.

អត្ថបទទាក់ទង

អត្ថបទអានច្រើន

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស