30 C
Phnom Penh

ម៉ាឡេស៊ី​សន្យា​តាម​អាមេរិក​គាប​របប​សឹក​ភូមា ឱ្យ​វិលត្រឡប់​ទៅ​រក​គន្លង​ប្រជាធិបតេយ្យ​វិញ

ដោយ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

បទវិភាគ

រដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស​សហរដ្ឋ​អាមេរិក លោក Antony Blinken បាន​និយាយ​ថា អាមេរិក និង​ម៉ាឡេស៊ី បាន​ពិភាក្សា​គ្នា​អំពី​ចំណាត់ការ​មួយ​ចំនួន​ដើម្បី​ដាក់​សម្ពាធ​លើ​របប​យោធា​ភូមា ឱ្យ​វិលត្រឡប់​ទៅ​រក​គន្លង​ប្រជាធិបតេយ្យ​វិញ។

បណ្ដាញ​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន Channel News Asia បាន​ចុះផ្សាយ​ថា នៅ​ក្នុង​សន្និសីទ​សារព័ត៌មាន​រួម​គ្នា​ជាមួយ​សមភាគី​ម៉ាឡេស៊ី លោក Saifuddin Abdullah នៅ​ថ្ងៃ​ពុធ ទី​១៥ ខែ​ធ្នូ នេះ លោក Blinken បាន​កត់សម្គាល់​ថា វិបត្តិ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ភូមា​កាន់តែ​អាក្រក់​ទៅៗ​រយៈពេល ១០​ខែ​មក​ហើយ ចាប់តាំង​ពី​រដ្ឋាភិបាល​ប្រជាធិបតេយ្យ​ត្រូវ​បាន​ផ្ដួល​រំលំ​ដោយ​ពួក​យោធា​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១ ខែ​កុម្ភៈ។

ដោយ​លើកឡើង​អំពី​វិធានការ​ផ្សេងៗ​ដែល​នឹង​បន្ត​ធ្វើឡើង​ដើម្បី​ដាក់​សម្ពាធ​លើ​របប​យោធា​ភូមា ឱ្យ​ផ្លាស់ប្ដូរ​ទិសដៅ​របស់​ខ្លួន លោក​ប្រមុខ​ការទូត​អាមេរិក​បាន​បញ្ជាក់​ថា មាន​សារសំខាន់​ខ្លាំង​ណាស់​ក្នុង​ការ​ពិនិត្យ​មើល​វិធានការ​បន្ថែម​ទៀត​ទៅលើ​របប​សឹក​នេះ ឱ្យ​ត្រឡប់​ទៅ​គន្លង​ប្រជាធិបតេយ្យ​វិញ។

អាស៊ាន ជា​ពាក្យកាត់​មកពី​ពាក្យ​ថា សមាគម​ប្រជាជាតិ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍។ សម្រាប់​ប្រទេស​ភូមា ក៏​ជា​សមាជិក​មួយ​ដែរ​ក្នុង​ចំណោម ១០​ប្រទេស។ អាស៊ាន បាន​សម្រេច​ដាក់​ចុះ​នូវ​ផែនការ​ប្រាំ​ចំណុច​ដែល​របប​យោធា​ក៏​បាន​យល់ព្រម និង​ចុះហត្ថលេខា ហើយ​ផែនការ​ទាំងនេះ​ចាំបាច់​ត្រូវ​អនុវត្ត។

លោក Blinken អះអាង​ថា សម្រាប់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​កំពុង​សម្លឹង​មើល​ថា តើ​របប​យោធា​ភូមា​អនុវត្ត​បាន​ទេ​អំពី​ផែនការ​ប្រាំ​ចំណុច​នេះ ដែល​មេដឹកនាំ​យោធា​បាន​ប្ដេជ្ញា​ចិត្ត​រួច​ហើយ​នៅ​ចំពោះ​មុខ​មេដឹកនាំ​អាស៊ាន ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​ពិសេស​កាលពី​ខែ​មេសា កន្លងទៅ​នេះ។

ជុំវិញ​ប្រទេស​ភូមា​នេះ លោក Blinken បាន​ឆ្លើយតប​ទៅ​នឹង​សំណួរ​របស់​អ្នក​សារព័ត៌មាន​អំពី​ការ​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​ប្រឆាំង​នឹង​របប​សឹក​ភូមា និង​ការ​ធ្វើ​ទុក្ខបុកម្នេញ​ពី​សំណាក់​ពួក​យោធា​ទៅលើ​សហគមន៍​រ៉ូហ៊ីងយ៉ា ដែល​ត្រូវ​បាន​ចោទ​ថា បាន​ទាញ​ទម្លាក់​ទៅ​ក្នុង​អំពើ​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍។ ចំពោះ​សំណួរ​នេះ លោក Blinken បាន​ឆ្លើយ​ថា ទណ្ឌកម្ម​ទៅ​ពួក​យោធា​ត្រូវតែ​មាន​ដូច​គ្នា។

កាលពី​ចុង​ខែ​តុលា អាស៊ាន​បាន​បើក​កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​របស់​ខ្លួន តែ​ពុំ​មាន​មេដឹកនាំ​របប​សឹក​ឧត្តមសេនីយ៍ មីន អ៊ុងឡាំង ចូលរួម​ប្រជុំ​នោះ​ទេ ព្រោះ​មេ​រដ្ឋប្រហារ​រូប​នេះ​ត្រូវ​បាន​អាស៊ាន​ដាក់​ពិន័យ​ដោយ​ផាត់ចោល​មិន​ឱ្យ​មាន​វត្តមាន​ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​ឡើយ។ ការ​ដាក់​ពិន័យ​នេះ ក៏​ព្រោះ​តែ​ពួក​យោធា​មិន​បាន​អនុវត្ត​តាម​គោលការណ៍​ប្រាំ​ចំណុច​របស់​អាស៊ាន។

ចំណែក​រដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស​ម៉ាឡេស៊ី វិញ លោក Saifuddin និយាយ​ថា ការ​ប្រជុំ​របស់​រដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស​អាស៊ាន​ដែល​នឹង​ធ្វើឡើង​នៅ​ខែ​ក្រោយ នឹង​មាន​សារសំខាន់​ខ្លាំង​ណាស់ ព្រោះ​អស់​លោក​រដ្ឋមន្ត្រី​គួរតែ​កំណត់​នូវ​ចំណុច​សំខាន់ៗ​ពិតប្រាកដ ដើម្បី​ពិនិត្យ​អំពី​វឌ្ឍនភាព​ដែល​ពួក​យោធា​ភូមា បាន​ធ្វើ​អ្វី​ខ្លះ ហើយ​គួរ​ឱ្យ​វិល​មក​វិញ​ឬ​ទេ។

ទាក់ទិន​នឹង​គោលការណ៍ ៥​ចំណុច​របស់​អាស៊ាន លោក Saifuddin ពន្យល់​ថា ប្រាំ​ចំណុច​នេះ​កើត​ចេញពី​មតិ​ឯកច្ឆន្ទ Consensus ប៉ុន្តែ​អ្វី​មិន​ច្បាស់លាស់​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ពួក​យោធា​គេច​បាន គឺ​ការ​មិន​បាន​កំណត់​ជាក់លាក់​ថា ត្រូវ​អនុវត្ត​ចាប់ពី​ថ្ងៃ​ណា ឬ​ពេលណា។ ដូចនេះ អាស៊ាន​ត្រូវ​បង្ខំ​ឱ្យ​អនុវត្ត​នូវ​ចំណុច​ទាំង​៥ នេះ។ លោក​បាន​បន្ថែម​ថា រឿង​ភូមា​នេះ​សូម្បីតែ​មេ​យោធា​ខ្លួន​គេ ក៏​បាន​ឯកភាព​ដែរ​នូវ​ចំណុច​ទាំង​៥ នេះ។

លោក​បន្ត​ថា ករណី​របប​យោធា ទោះបី​មិន​បាន​អនុវត្ត​គោលការណ៍ Consensus មែន តែ​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​ត្រូវ​បាន​ធ្វើឡើង​ហើយ គឺ​មិន​ឱ្យ​តំណាង​របប​យោធា​មក​ចូលរួម​ប្រជុំ​ទេ ប៉ុន្តែ​អាស៊ាន​ក៏​មិន​ចង់​ឃើញ​រឿង​នេះ​កើតឡើង​ដែរ។

ចំពោះ​គោលការណ៍​មិន​ជ្រៀតជ្រែក​វិញ លោក​ថា​អាស៊ាន​បាន​ប្រកាន់​ភ្ជាប់​ហើយ តែ​វិបត្តិ​ប្រទេស​ភូមា​នេះ គឺ​វា​ហួស​រឿង​ផ្ទៃក្នុង​ភូមា​ទៅ​ហើយ ដូចជា​ករណី​ជនភៀសខ្លួន​ដោយសារ​ការ​វាយ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា និង​ករណី​សហគមន៍​រ៉ូហ៊ីងយ៉ា ដែល​បាន​រត់​ភៀសខ្លួន​ទៅ​នៅ​ប្រទេស​បង់ក្លាដេស និង​ប្រទេស​ដទៃ​ទៀត​ក្នុង​តំបន់​មាន​ចំនួន​ជិត ២​សែន​នាក់។ វា​ពុំ​មែន​ជា​រឿង​ផ្ទៃក្នុង​របស់​ប្រទេស​ភូមា​ទេ ប៉ុន្តែ​វា​ជា​រឿង​តំបន់។

សហគមន៍​រ៉ូហ៊ីងយ៉ា ដែល​ជា​ជនជាតិ​ភាគតិច​មូស្លីម នៅ​ក្នុង​រដ្ឋ​រ៉ាឃិន ទទួល​រង​ការ​បៀតបៀន​ដេញ​សម្លាប់​ដោយ​យោធា​ភូមា​អស់​ជាច្រើន​ទសវត្សរ៍​មក​ហើយ ជាពិសេស​ពួក​យោធា​បង្ក្រាប​ខ្លាំងក្លា​ចាប់តាំង​ពី​ឆ្នាំ​២០១៦។

លោក Saifuddin ក៏​បាន​និយាយ​ផង​ដែរ​ថា អាស៊ាន​ត្រូវតែ​មាន​ភាព​បត់បែន​ក្នុង​ការ​ស្វែងរក​ដំណោះស្រាយ ជាជាង​ប្រើ​តែ​គោលការណ៍​តែ​មួយ។ ក្រោយ​ពី​បញ្ចប់​ទស្សនកិច្ច​នៅ​ប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ី លោក​រដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស​អាមេរិក Blinken ត្រូវ​ទៅកាន់​ប្រទេស​ថៃ ដែល​ជា​ថ្ងៃ​ចុងក្រោយ​នៃ​ការ​បញ្ចប់​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​លោក ៣​ប្រទេស នៅ​តាម​បណ្តា​ប្រទេស​នៃ​សមាគម​អាស៊ាន។

នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ថៃ គេ​រំពឹង​ថា​ប្រមុខ​ការទូត​អាមេរិក​រូប​នេះ ក៏​នឹង​លើកឡើង​អំពី​វិបត្តិ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ភូមា ជាមួយ​សមភាគី​ថៃ របស់​លោក គឺ​ដូច​នៅ​ប្រទេស​ឥណ្ឌូនេស៊ី និង​ម៉ាឡេស៊ី ផង​ដែរ។ សម្រាប់​អាស៊ាន​នៅ​ឆ្នាំ​២០២២ គឺ​កម្ពុជា ជា​ប្រធាន​អាស៊ាន។

នៅ​ថ្ងៃ​ពុធ ទី​១៥ ធ្នូ នេះ ក្នុង​វេទិកា​មួយ​នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ លោក ហ៊ុន សែន ក៏​បាន​រំឭក​ឡើងវិញ​ទៀត​អំពី​ផែនការ​របស់​លោក​ទៅកាន់​ប្រទេស​ភូមា ដើម្បី​ជួប​ឧត្តមសេនីយ៍ មីន អ៊ុងឡាំង។ លោក ហ៊ុន សែន បាន​ថ្លែង​ដោយ​ចំអក​ថា បើ​មិន​ឱ្យ​លោក​ជួប​មេដឹកនាំ​ភូមា មីន អ៊ុងឡាំង តើ​ឲ្យ​លោក​ទៅ​ជួប​តំណាង​រដ្ឋាភិបាល​ស្រមោល ឬ​តំណាង​ទ័ព​ព្រៃ?

ករណី​កម្ពុជា​ជា​ប្រធាន​អាស៊ាន​នៅ​ឆ្នាំ​២០២២ ដែល​នឹង​មក​ដល់​នៅ​ខែ​ក្រោយ​នេះ កំពុង​ធ្វើ​ឱ្យ​ប្រទេស​មួយ​ចំនួន​ចោទ​សួរ​អំពី​សមត្ថភាព និង​ការ​ប្រកាន់​ខ្ជាប់​នូវ​ភាព​សុចរិត​ទៀងត្រង់ អព្យាក្រឹតភាព​របស់​កម្ពុជា ជាពិសេស​បញ្ហា​វិបត្តិ​នៅ​ប្រទេស​ភូមា និង​ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​ដែល​សមាជិក​អាស៊ាន​ចំនួន ៥​ប្រទេស​កំពុង​មាន​ជម្លោះ​ជាមួយ​ចិន៕

© 2022, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.

អត្ថបទទាក់ទង

អត្ថបទអានច្រើន

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស