29 C
Phnom Penh

មន្ត្រី​អាមេរិក​ទម្លាយ​ថា​អាមេរិក​គ្រោង​លុប​ចោល​កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន-អាមេរិក​អំឡុង​ខែ​កុម្ភៈ​ខាងមុខ​នេះ

ដោយ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

បទវិភាគ

សហរដ្ឋ​អាមេរិក​គ្រោង​នឹង​លុប​ចោល​កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន-អាមេរិក នៅ​អំឡុង​ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០២២ ខាងមុខ​នេះ ស្រប​ពេល​ដែល​កម្ពុជា​ធ្វើជា​ប្រធាន​អាស៊ាន​ប្តូរ​វេន ដែល​កំពុង​ត្រៀម​ខ្លួន​ដឹកនាំ​កិច្ចប្រជុំ​នេះ​ក្នុង​នាម​ជា​សហប្រធាន​ជាមួយ​ប្រធានាធិបតី​សហរដ្ឋ​អាមេរិក លោក ចូ បៃដិន។ នេះ​បើ​តាម​ការ​អះអាង​របស់​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​មួយ​រូប ដែល​បាន​ប្រាប់​សារព័ត៌មាន The Cambodia Daily ក្នុង​លក្ខខណ្ឌ​មិន​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ កាលពី​រសៀល​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ ទី​២៧ មករា។

ប្រភព​ដដែល​ឲ្យ​ដឹង​ទៀត​ថា ការ​ផ្អាក​កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន-អាមេរិក​នេះ បាន​បង្ហាញ​ឱ្យ​ឃើញ​កាន់តែ​ច្បាស់​ថា សេតវិមាន​មិន​ផ្តល់​តម្លៃ​ដល់​មេដឹកនាំ​ឯក​បក្ស​លោក ហ៊ុន សែន ក្នុង​ឋានៈ​ជា​ប្រធាន​អាស៊ាន​នៅ​ពេលនេះ​ទេ។ ប្រភព​ដែល​បន្ត​ថា បញ្ហា​នេះ​ក៏​ដោយសារតែ​មេដឹកនាំ​ខ្មែរ លោក ហ៊ុន សែន មិន​ដែល​ផ្តល់​តម្លៃ​ដល់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក និង​តែង​វាយប្រហារ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​រហូត​មក​ដូច្នោះ​ដែរ។

មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ដដែល​អះអាង​ថា លោក ហ៊ុន សែន បាន​រៀបចំ​មន្ត្រី​ជាន់ខ្ពស់​របស់​ខ្លួន​ឱ្យ​ចូលរួម​កិច្ចប្រជុំ​នេះ​ប្រមាណ ៣០០​នាក់ ប៉ុន្តែ​ពួកគេ​នឹង​ខកចិត្ត​យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរ​នៅ​ពេល​ដែល​កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន-អាមេរិក​ខាងមុខ​នេះ ត្រូវ​បាន​ប្រកាស​លុប​ចោល​ដោយសារតែ​មហាអំណាច​លោកសេរី​មិន​ស្វាគមន៍​មេដឹកនាំ​ខ្មែរ ដែល​មាន​ប្រវត្តិ​អាក្រក់​បាតដៃ​ប្រឡាក់​ឈាម ក្រាញ​អំណាច​ត​ត្រកូល​ដូច​បុរស​ខ្លាំង លោក ហ៊ុន សែន រូប​នេះ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រី​កម្ពុជា លោក ហ៊ុន សែន និង​មេ​រដ្ឋប្រហារ​ភូមា លោក មីន អ៊ុងឡាំង (Ming Aung Lhaing) ជួប​គ្នា​នៅ​ប្រទេស​ភូមា ថ្ងៃ​ទី​៧ ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០២២។ (រូបថត​ពី​ហ្វេសប៊ុក​លោក ហ៊ុន សែន)

ប្រភព​ដដែល​បញ្ជាក់​ទៀត​ថា ការ​សម្រេច​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​បែប​នេះ គឺ​បង្ហាញ​យ៉ាង​ច្បាស់​ទៅ​កាន់​ពិភពលោក​ថា សេតវិមាន​មិន​ស្វាគមន៍​មេដឹកនាំ​កម្ពុជា លោក ហ៊ុន សែន ដែល​មាន​ប្រវត្តិ​មិន​ស្អាតស្អំ ហើយ​ប្រឡូកប្រឡាក់​ទៅ​ដោយ​អំពើ​ឧក្រិដ្ឋ និង​ជា​មេដឹកនាំ​ដែល​ជាន់ឈ្លី​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស​យ៉ាង​ឃោរឃៅ​នៅ​កម្ពុជា​សព្វថ្ងៃ​នេះ​ជាដាច់ខាត។

ក្រុម​អ្នក​ឃ្លាំមើល​សង្គម​រិះគន់​ថា កម្ពុជា​គួរតែ​កែប្រែ​នយោបាយ​ការទូត​របស់​ខ្លួន​ជាមួយ​ប្រទេស​លោកសេរី​ឱ្យ​ល្អ​ជាង​បច្ចុប្បន្ន​នេះ ជាពិសេស​ជាមួយ​មហាអំណាច​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ព្រោះ​ថា​ទំនាក់ទំនង​កម្ពុជា​ជាមួយ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​សព្វថ្ងៃ​នេះ​មាន​ភាព​រកាំរកូស​ខ្លាំង​ណាស់ ដោយសារតែ​មេដឹកនាំ​ខ្មែរ លោក ហ៊ុន សែន តែងតែ​វាយប្រហារ​មហាអំណាច​មួយ​នេះ​ឥត​ឈប់ឈរ និង​ដឹកនាំ​កម្ពុជា​កាន់តែ​ឃ្លាត​ឆ្ងាយ​ពី​គន្លង​ប្រជាធិបតេយ្យ ដោយ​ងាក​ទៅ​រក​មហាអំណាច​កុម្មុយនីស្ត​ចិន​កាន់តែ​ជ្រៅ​ទៅៗ។

លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន និង​ប្រធានាធិបតី​ចិន លោក ស៊ី ជីនពីង

លោក ហ៊ុន សែន កាលពី​ដើម​ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ​២០២១ ធ្លាប់​បាន​អះអាង​ថា គ្មាន​ប្រទេស​ណា​អាច​ដើរ​តួនាទី​ជំនួស​មហាអំណាច​ចិន ក្នុង​ការ​ជួយ​កម្ពុជា​បាន​នោះ​ទេ ក្នុង​នោះ​មហាអំណាច​ចិន បាន​ជួយ​ឱ្យ​កម្ពុជា​មាន​ឯករាជ្យ ទាំង​កិច្ចការ​នយោបាយ និង​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ខ្លួន ស្រប​ពេល​ដែល​កម្ពុជា​កំពុង​រង​ការ​គំរាមកំហែង​ដល់​អធិបតេយ្យភាព​របស់​ខ្លួន​ពី​ការ​ផ្តាច់​ជំនួយ​របស់​មហាអំណាច​មួយ​ចំនួន។

ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត លោក ហ៊ុន សែន ក៏​តែង​ឌឺដង​ជាបន្តបន្ទាប់​ទៅ​ដល់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក។ ជាក់ស្តែង​កាលពី​ដើម​ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​២០២១ កន្លងទៅ លោក ហ៊ុន សែន បាន​ជំរុញ​ឲ្យ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​អនុម័ត​ច្បាប់​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​លើ​រដ្ឋាភិបាល​របស់​លោក​ឱ្យ​បាន​ឆាប់​ថែមទៀត​ផង។ កាលពី​ចុង​ឆ្នាំ​២០២០ លោក ហ៊ុន សែន ក៏​បាន​សម្រេច​ឲ្យ​មាន​ការ​វាយកម្ទេច​អគារ​ដែល​ឧបត្ថម្ភ​ដោយ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ចំនួន​២ នៅ​មូលដ្ឋាន​យោធា​ជើងទឹក​សមុទ្រ​រាម ហើយ​ដាក់​ជំនួស​មក​វិញ​នូវ​អគារ​ថ្មី​ក្រោម​ការ​ឧបត្ថម្ភ​របស់​ចិន ដែល​អាមេរិក​សង្ស័យ​ថា អគារ​ថ្មី​នោះ​អាច​ផ្តល់​ឱ្យ​ចិន​បោះ​មូលដ្ឋាន​កងទ័ព​ជើងទឹក​របស់​ខ្លួន ក្រោម​កិច្ចព្រមព្រៀង​សម្ងាត់​ដែល​មាន​រយៈពេល ៣០​ឆ្នាំ ស្រប​ពេល​ដែល​កម្ពុជា​ជំពាក់​បំណុល​ដោះស្រាយ​មិន​ចេញ។

ការ​ឌឺដង​ដល់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​មួយ​ទៀត​កាលពី​ដើម​ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​២០២១ បុរស​ខ្លាំង​ដើម​បញ្ច្រាស​ទិស លោក ហ៊ុន សែន បាន​ចេញ​បញ្ជា​ឱ្យ​អង្គភាព​ប្រដាប់​អាវុធ​របស់​កម្ពុជា យក​អាវុធ និង​សម្ភារ​យោធា​ដែល​ជា​ផលិតផល​របស់​អាមេរិក​យក​ទៅ​កម្ទេច​ចោល​ទាំងអស់ ក្នុង​នោះ លោក ហ៊ុន សែន ព្រមាន​ថា បើ​កម្ពុជា​ចង់​មាន​ឯករាជភាព​លើ​វិស័យ​ការពារ​ជាតិ គឺ​មិន​ត្រូវ​ប្រើប្រាស់​អាវុធ​របស់​អាមេរិក​បន្ត​ទៀត​នោះ​ទេ។

បើ​ទោះបីជា​លោក ហ៊ុន សែន តែង​អួតអាង​ថា​មិន​ញញើត​នឹង​ទណ្ឌកម្ម​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​យ៉ាងណាក៏ដោយ ប៉ុន្តែ​នៅ​ពីក្រោយ​នៃ​ការ​អួតអាង​របស់​បុរស​ខ្លាំង​នៅ​កម្ពុជា​រូប​នេះ តែងតែ​បែក​ធ្លាយ​នូវ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សម្ងាត់​ជា​ហូរហែ ដែល​បាន​ចំណាយ​លុយ​ខ្ទង់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក​ជួល​ក្រុមហ៊ុន​នានា​ឱ្យ​ជួយ​បញ្ចុះបញ្ចូល​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​សហរដ្ឋ​អាមេរិក និង​ក្រុម​អ្នក​ធ្វើ​គោលនយោបាយ​អាមេរិក កុំ​ឱ្យ​ធ្វើ​ច្បាប់​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​លើ​រដ្ឋាភិបាល​របស់​លោក​ទៅវិញ

កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​២១ ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០២២ នេះ កិច្ចព្រមព្រៀង​សម្ងាត់​ក្នុង​ទំហំ​ទឹកប្រាក់​ជាង ៧០​ម៉ឺន​ដុល្លារ​អាមេរិក​ដែល​លោក ហ៊ុន សែន បាន​ចំណាយ​សម្រាប់​ឆ្នាំ​២០២២ ក្នុង​ការ​ជួល​ក្រុមហ៊ុន អាឃីន ហ្គាំ ឲ្យ​ជួយ​បញ្ចុះបញ្ចូល​រដ្ឋាភិបាល​អាមេរិក ដើម្បី​ស្ដារ​ទំនាក់ទំនង​ទ្វេភាគី​កម្ពុជា និង​អាមេរិក​ឡើងវិញ ត្រូវ​បាន​ក្រសួង​យុត្តិធម៌​អាមេរិក​លាតត្រដាង​ជា​សាធារណៈ​ខ្ទេច​គ្មាន​សល់។

កាលពី​ឆ្នាំ​២០១៨ កន្លងទៅ លោក ហ៊ុន សែន ក៏​បាន​ចំណាយ​លុយ​ប្រមាណ​ជាង ១​លាន ២​សែន​ដុល្លារ និង​ឆ្នាំ​២០២១ បាន​ចំណាយ​ទឹកប្រាក់​ប្រមាណ​ជា ៧​ម៉ឺន​ដុល្លារ​អាមេរិក​ក្នុង​មួយ​ខែៗ​ដោយ​គ្មាន​កាលកំណត់​លើ​ក្រុមហ៊ុន ខ័រវីស (Qorvis LLC) ក្រុមហ៊ុន ប៉ាករីម ប្រ៊ីជីស (PacRim Bridges) និង​ក្រុមហ៊ុន ប្រោនស្តាញ ហៃយ៉ាត់ ហ្វាប៊័រ ស្រិក (Brownstein Hyatt Farber Schreck) ឱ្យ​ជួយ​បញ្ចុះបញ្ចូល​រដ្ឋាភិបាល​អាមេរិក កុំ​ឱ្យ​ធ្វើ​ច្បាប់​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​មក​លើ​រដ្ឋាភិបាល​របស់​លោក។

អ្នកវិភាគ​នយោបាយ សង្គម និង​ជា​អនុប្រធាន​ក្រុមប្រឹក្សាភិបាល​នៃ​ចលនា​ពលរដ្ឋ​ដើម្បី​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ លោក គឹម សុខ បាន​ប្រាប់​សារព័ត៌មាន The Cambodia Daily នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៨ មករា នេះ​ថា ក្រោយ​ពេល​ដែល​មេដឹកនាំ​កម្ពុជា​ធ្វើជា​ប្រធាន​អាស៊ាន​ប្តូរ​វេន លោក ហ៊ុន សែន បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ខូច​កិត្តិយស​ប្រទេស​កម្ពុជា​យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរ បន្ទាប់ពី​លោក​បាន​ទទួលស្គាល់​មេដឹកនាំ​រដ្ឋប្រហារ​ខុសច្បាប់​ភូមា ថា​ជា​រដ្ឋាភិបាល​សហភាព​មីយ៉ាន់ម៉ា ដែល​ផ្ទុយពី​គោលជំហរ​របស់​អាស៊ាន និង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ជា​ខ្លាំង។

លោក គឹម សុខ អះអាង​ថា ការ​សម្រេច​បិទ​ផ្លូវ​លោក ហ៊ុន សែន មិន​ឱ្យ​ដឹកនាំ​កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​អាមេរិក-អាស៊ាន​ជាមួយ​មេដឹកនាំ​អាមេរិក​នេះ គឺជា​រឿង​សម​ហេតុផល ព្រោះ​ថា​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ក៏​មិន​ចង់​ឱ្យ​មេដឹកនាំ​របស់​គេ​មក​ចាប់ដៃ​មេដឹកនាំ​ដែល​ប្រឡាក់​ទៅ​ដោយ​ឈាម​របស់​ពលរដ្ឋ​ភូមា​នោះ​ដែរ។

អ្នកវិភាគ​នយោបាយ សង្គម និង​ជា​អនុប្រធាន​ក្រុមប្រឹក្សាភិបាល​នៃ​ចលនា​ពលរដ្ឋ​ដើម្បី​ប្រជាធិបតេយ្យ លោក គឹម សុខ

អ្នកវិភាគ​រូប​នេះ​បញ្ជាក់​ថា នៅ​ពេល​ដែល​លោក ហ៊ុន សែន ទទួលស្គាល់​របប​សឹក​ភូមា ថា​ជា​រដ្ឋាភិបាល​សហភាព​មីយ៉ាន់ម៉ា​ហើយ​នោះ គឺ​ស្មើ​នឹង​ឯកភាព​ឱ្យ​មាន​ការ​កាប់​សម្លាប់​ពលរដ្ឋ​ភូមា ដើម្បី​ធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​ដណ្តើម​អំណាច​ពី​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីវិល​របស់​អ្នកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ដែល​ពិភពលោក​កំពុងតែ​ថ្កោលទោស​យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដូច​សព្វថ្ងៃ​នេះ។

ក្នុង​តំណែង​ជា​ប្រធាន​អាស៊ាន​ប្តូរ​វេន​នៅ​ឆ្នាំ​២០២២ នេះ លោក ហ៊ុន សែន ត្រូវ​គេ​មើល​ឃើញ​ថា លោក​ទទួល​ការ​បរាជ័យ​យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរ​ក្រោម​អំនួត​នយោបាយ​ការទូត​ខ្លួនឯង​ជាបន្តបន្ទាប់ ក្នុង​នោះ​កិច្ចប្រជុំ​ចង្អៀត​ជាមួយ​រដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស​អាស៊ាន​នៅ​កម្ពុជា​នៅ​ពាក់កណ្តាល​ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០២២ នេះ ក៏​ត្រូវ​បាន​ប្រកាស​លើក​ពេល​ដោយ​គ្មាន​កាលកំណត់។ ជាង​នេះ​ទៀត កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន-អាមេរិក ដែល​លោក ហ៊ុន សែន កំពុង​ត្រៀម​ខ្លួន​ធ្វើជា​សហប្រធាន​ជាមួយ​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក លោក ចូ បៃដិន ក៏​គ្រោង​នឹង​លុប​ចោល​ផង​ដែរ។

បញ្ហា​នេះ ត្រូវ​គេ​មើល​ឃើញ​ថា​មេដឹកនាំ​ខ្មែរ លោក ហ៊ុន សែន បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ខូច​មុខមាត់​របស់​កម្ពុជា​យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរ​លើ​ឆាក​អន្តរជាតិ ហើយ​ក៏​នាំ​ភាព​វិនាស​អន្តរាយ​ដល់​សន្តិសុខ​ក្នុង​តំបន់​ផង​ដែរ នៅ​ពេល​ដែល​គាត់​ព្យាយាម​អែប​ខ្លួន​ទៅ​រណប​របប​កុម្មុយនីស្ត ហើយ​ច្រានចោល​របប​ប្រជាធិបតេយ្យ​ដូច​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ៕

© 2022, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.

អត្ថបទទាក់ទង

អត្ថបទអានច្រើន

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស