តំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាប្តឹងតុលាការអាជ្ញាកណ្ដាលអន្តរជាតិ (Permanent Court of Arbitration “PCA”) នៅទីក្រុងឡាអេ ដើម្បីទាមទារទឹកដី ២/៣ នៃកោះគុត មកក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់កម្ពុជាវិញ។
មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់បក្សប្រឆាំង លោក អ៊ុំ សំអាន ផ្ញើឯកសារស្ដីពីតំបន់ទឹករវាងកម្ពុជា-ថៃ លើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួនជូននាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅថ្ងៃទី៩ តុលា នេះថា ផ្អែកតាមសន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀម ឆ្នាំ១៩០៧ បានកំណត់ព្រំដែនសមុទ្ររវាងកម្ពុជា-ថៃ ត្រូវយកចំណុចខ្ពស់បំផុតនៃកោះគុតជាគោល។
លោកថា យោងតាមសន្ធិសញ្ញានេះ កម្ពុជាត្រូវទទួលបានទឹកដី ២/៣ នៃកោះគុត ចំណែកប្រទេសថៃ ទទួលបានតែ ១/៣ ប៉ុណ្ណោះ ព្រោះព្រំដែនសមុទ្រកម្ពុជាត្រូវគិតពីចំណុចកំពូលភ្នំខ្ពស់បំផុតនៃកោះគុត ឆ្ពោះមកចំណុចរួមលើគោកនៅតំបន់ចាំយាម ស្រុកមណ្ឌលសីមា ខេត្តកោះកុង។
លោកបន្តថា ភស្តុតាងជាក់ស្តែង ក្នុងសម័យសង្គមរាស្ត្រនិយមក៏មានកងទ័ពកម្ពុជាទៅឈរជើង ហើយសម័យខ្មែរក្រហម កងទ័ពខ្មែរក៏បានកាន់កាប់កោះគុតទាំងមូលដោយឧត្ដមសេនីយ៍ មាស មុត ផងដែរ។
លោក អ៊ុំ សំអាន លើកឡើងថា ការបាត់បង់កោះគុតទៅប្រទេសថៃ បាននាំឱ្យកម្ពុជាបាត់បង់ព្រំដែនសមុទ្រយ៉ាងច្រើន។
លោកជឿជាក់ថា បើលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានពិនិត្យឯកសារទាក់ទងនឹងសន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀម ឆ្នាំ១៩០៧ ដែលលោកបានបង្ហោះលើបណ្ដាញទំនាក់ទំនងសង្គមហ្វេសប៊ុកនៅពេលនេះ គាត់ប្រហែលជាអាចនឹងផ្លាស់ប្ដូរចិត្តលើគម្រោងរកស៊ីរួមគ្នាអំពីប្រេង និងឧស្ម័ននៅតំបន់សមុទ្រត្រួតស៊ីគ្នារវាងខ្មែរ-ថៃ ដែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគ្រោងនឹងសហការរកស៊ីជាមួយថៃ នៅពេលខាងមុខនេះ។
លោក អ៊ុំ សំអាន អះអាងថា តំបន់សមុទ្រត្រួតស៊ីគ្នាទំហំ ២ម៉ឺន ៦ពាន់គីឡូម៉ែត្រការ៉េ គឺស្ថិតក្នុងតំបន់សមុទ្រ ៣០០០០គីឡូម៉ែត្រការ៉េដែលថៃ បានដណ្តើមយកពីកម្ពុជាប៉ុណ្ណោះ។
លោកថា តំបន់សមុទ្រត្រួតស៊ីគ្នាទំហំ ២៦០០០គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ធ្វើឡើងតាមកិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគីរវាងថៃ និងវៀតណាម ឆ្នាំ១៩៩៧ ដែលពួកគេបានយកតាមសន្ធិសញ្ញាតំបន់ទឹកប្រវត្តិសាស្ត្រឆ្នាំ១៩៨២ សម័យវៀតណាម ត្រួតត្រាកម្ពុជាទសវត្សរ៍១៩៨០ ប៉ុណ្ណោះ។
លោកបន្ថែមថា កិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគីរវាងថៃ និងវៀតណាម ឆ្នាំ១៩៩៧ កន្លងទៅនោះ ត្រូវបានទុកជាមោឃៈដោយកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ឆ្នាំ១៩៩១ អស់ទៅហើយ។
តំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិរូបនេះ ជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាត្រូវតែចរចាកំណត់ព្រំដែនសមុទ្រជាមួយថៃ ជាមុនសិន មុននឹងសហការរកស៊ីរួមគ្នាលើតំបន់ត្រួតស៊ីគ្នានេះ។
លោកថា បើយោងតាមសន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀម ឆ្នាំ១៩០៧ តំបន់ត្រួតស៊ីគ្នា ២ម៉ឺន ៦ពាន់គីឡូម៉ែត្រការ៉េដែលកម្ពុជាគ្រោងដាក់រកស៊ីរួមគ្នាអំពីប្រេង និងឧស្ម័នជាមួយថៃ គឺជាដែនសមុទ្រខ្លួនឯងប៉ុណ្ណោះ ដែលមានន័យថា កម្ពុជាយកដីខ្លួនឯងទៅដាក់រកស៊ីជាមួយដីខ្លួនឯងដែលថៃ ដណ្តើមយក មិនមែនកម្ពុជាយកដីខ្លួនឯងទៅដាក់រកស៊ីជាមួយនឹងដីថៃ នោះទេ។
សន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀម ថ្ងៃទី២៣ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩០៧ បានកំណត់ក្នុងមាត្រា១ ថា ព្រំប្រទល់រវាងប្រទេសឥណ្ឌូចិនបារាំងសែស និងប្រទេសសៀម ចាប់ផ្តើមចេញពីមាត់សមុទ្រតាមចំណុចមួយនៅចំពីមុខ “កោះគុត” ត្រង់កំពូលខ្ពស់បំផុត។
តំបន់ទាមទារត្រួតស៊ីគ្នាថៃ និងកម្ពុជា មានផ្ទៃក្រឡាទំហំជាង ២ម៉ឺន ៦ពាន់គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ដែលមានការប៉ាន់ប្រមាណថា អាចមានប្រេង និងឧស្ម័នច្រើនលានបារ៉ែលនៅបាតសមុទ្រ ប៉ុន្តែតាំងពីដើមទសវត្សរ៍១៩៧០ មក កម្ពុជានិងថៃ បានទាមទាររៀងៗខ្លួនលើសិទ្ធិអភិវឌ្ឍន៍ក្នុងតំបន់ត្រួតស៊ីគ្នានេះ។
ជុំវិញបញ្ហានេះ កាលពីដើមខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានប្រកាសថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងរដ្ឋាភិបាលថៃ បានឯកភាពគ្នាទាញយកផលប្រយោជន៍ប្រេងកាតលើតំបន់ត្រួតស៊ីគ្នារវាងប្រទេសទាំងពីរ៕
© 2024, . All rights reserved.