ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា លោក ម៉ែន ណាត អះអាងថា អនុស្សរណៈយោគយល់ (MoU) ឆ្នាំ២០០០ និងឆ្នាំ២០០១ រវាងកម្ពុជា-ថៃ គឺជាកិច្ចព្រមព្រៀងឱ្យថៃ មានលេសឈ្លានពានកម្ពុជាប៉ុណ្ណោះ ព្រោះចាប់តាំងពីមានអនុស្សរណៈនេះមក វិវាទព្រំដែនរវាងប្រទេសទាំងពីរក៏កាន់តែរីកធំជាងមុនដែរ។
លោក ម៉ែន ណាត ប្រាប់សារព័ត៌មាន The Cambodia Daily នៅថ្ងៃទី២៥ មីនា នេះថា ការឈ្លានពានរបស់ថៃ លើកម្ពុជានាពេលនេះ គឺបានរំលោភចូលក្នុងទឹកដីខ្មែរកាន់តែជ្រៅលើសពីការកំណត់ក្នុងអនុស្សរណៈយោគយល់ ដែលភាគីថៃ បានឯកភាពជាមួយកម្ពុជា កាលពីខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០០ កន្លងទៅ។
លោក ម៉ែន ណាត អះអាងថា ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ត្រូវបានបោះបង្គោលដោយអាណានិគមបារាំង ចំនួន ៧៣បង្គោលរួចទៅហើយ ដូច្នេះកម្ពុជាមិនត្រូវការអនុស្សរណៈយោគយល់ (MoU) ជាមួយថៃ នោះទេ ប៉ុន្តែដោយសារកម្ពុជាគប់គិតជាមួយវៀតណាម កែប្រែខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនសម័យបារាំង ទើបធ្វើឱ្យថៃ មានមហិច្ឆតាទាមទារឱ្យកម្ពុជា កែប្រែខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនសម័យបារាំង ជាមួយខ្លួនដែរ ដែលតម្រូវឱ្យមានអនុស្សរណៈយោគយល់នោះ។
អ្នកឃ្លាំមើលរូបនេះបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាមិនចាំបាច់ត្រូវការអនុស្សរណៈយោគយល់នេះទេ ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនជាមួយថៃ ប៉ុន្តែកម្ពុជាត្រូវទាមទារឱ្យថៃ គោរពអនុសញ្ញាបារាំង-សៀមឆ្នាំ១៩០៤ និងសន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀមឆ្នាំ១៩០៧ អមដោយផែនទីខ្នាត ១/២០០០០០ ដែលជាឯកសាររឹងមាំ និងត្រូវបានអន្តរជាតិទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការនោះ។
លោក ម៉ែន ណាត គូសបញ្ជាក់ថា ចំពោះបញ្ហាទឹកដីកម្ពុជា-ថៃ វិញ កម្ពុជាត្រូវតែប្តឹងថៃ ទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) និងតុលាការឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិ (ICC) ឱ្យខាងតែបាន រួមទាំងត្រូវដំឡើងកម្រិតការទូតដើម្បីទាមទារឲ្យថៃ ដកយោធាពីទឹកដីកម្ពុជា និងធ្វើសកម្មភាពទប់ស្កាត់ភាពគឃ្លើនរបស់ភាគីថៃ ដោយប្រើសិទ្ធិការពារខ្លួនលើដីជាក់ស្តែងផងដែរ។
កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ កាសែតថៃ The Nation បានរាយការណ៍ថា គណៈកម្មាធិការពិសេសរបស់ព្រឹទ្ធសភា បានផ្តល់យោបល់ ឬណែនាំជាឯកច្ឆន្ទឱ្យលុបចោលកិច្ចព្រមព្រៀងនៃអនុស្សរណៈយោគយល់ឆ្នាំ២០០០ (MoU43) ស្ដីពីព្រំដែនគោក និងអនុស្សរណៈយោគយល់ឆ្នាំ២០០១ (MoU44) ស្ដីពីតំបន់សមុទ្រប្រេង និងឧស្ម័នជាមួយកម្ពុជា។
ប្រភពដដែល បញ្ជាក់ថា ការណែនាំឱ្យលុបអនុស្សរណៈយោគយល់នេះ បន្ទាប់ពីលោក Nappadon Inha សមាជិកព្រឹទ្ធសភា និងជាប្រធានគណៈកម្មាធិការព្រឹទ្ធសភាទទួលបន្ទុកសិក្សាពីគុណសម្បត្តិ និងគុណវិបត្តិនៃការលុបអនុស្សរណៈយោគយល់ជាមួយកម្ពុជា បានដឹកនាំកិច្ចប្រជុំចំនួន ២០លើក និងចុះសិក្សាផ្ទាល់ក្នុងខេត្តចំនួន៧ នៅតាមព្រំដែនជាប់ប្រទេសកម្ពុជា រួមទាំងការពិនិត្យរបាយការណ៍លម្អិតរបស់ទីភ្នាក់ងារសន្តិសុខថៃ ជាច្រើនលើកច្រើនសាមកនោះ។
អ្នកជំនាញខាងព្រំដែនក្នុងប្រទេសបារាំង លោក ស៊ាន ប៉េងសែ ធ្លាប់លើកឡើងថា អនុស្សរណៈយោគយល់ (MoU) ឆ្នាំ២០០០ និងឆ្នាំ២០០១ រវាងកម្ពុជា-ថៃ ត្រូវបានបង្កើតឡើងបន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងវៀតណាម បានធ្វើសេចក្តីប្រកាសរួមឆ្នាំ១៩៩៥ ស្ដីពី «តំបន់ស ឬតំបន់វិវាទព្រំដែនគោក» នៅចន្លោះបង្គោលព្រំដែនដែលមានស្រាប់ចំនួន ១២៤បង្គោល ដែលបន្សល់ទុកពីសម័យអាណានិគមបារាំង តាមអនុសញ្ញាបារាំង (កូសាំងស៊ីន) ជាមួយកម្ពុជា ឆ្នាំ១៨៧៣ កន្លងទៅ។
ក្រៅពីសេចក្តីប្រកាសរួមនេះ ភាគីកម្ពុជាដែលដឹកនាំដោយលោក ហ៊ុន សែន នាពេលនោះ ក៏បានទទួលស្គាល់ឡើងវិញនូវកិច្ចព្រមព្រៀង និងសន្ធិសញ្ញាខុសច្បាប់នានាជាមួយវៀតណាម នាទសវត្សរ៍ទី៨០ ផងដែរ ដែលគេហៅថាកិច្ចព្រមព្រៀង និងសន្ធិសញ្ញាខុសច្បាប់នោះ។
ខុសច្បាប់ គឺដោយសារតែកិច្ចព្រមព្រៀង និងសន្ធិសញ្ញាទាំងនោះផ្ទុយពីខ្លឹមសារកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ឆ្នាំ១៩៩១ និងរដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា ឆ្នាំ១៩៩៣។
លោកអះអាងថា ដោយសារតែមើលឃើញបែបនេះ រដ្ឋាភិបាលថៃ ដែលដឹកនាំដោយលោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ នាពេលនោះ ក៏ទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន សែន បង្កើតអនុស្សរណៈ (MoU) ឆ្នាំ២០០០ និងឆ្នាំ២០០១ នេះតែម្តង ក្នុងបំណងឱ្យកម្ពុជាកែប្រែខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនជាមួយខ្លួនដូចដែលកម្ពុជាបានកែប្រែខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនជាមួយវៀតណាម ដែរ៕
© 2026, . All rights reserved.