Tuesday, December 10, 2019
Home Authors Posts by Lauren Crothers

Lauren Crothers

318 POSTS 0 COMMENTS
Associate editor

ការ​បោះ​ឆ្នោត​ជិត​មក​ដល់ហើយ ប៉ុន្តែ​នៅ​តែ​មិន​សូវ​មាន​បេក្ខជន​ជាស្ត្រី

​កម្ពុជា​ហាក់ដូច​ជា​មិន​អាច​សម្រេចបាន​នូវ​​គោល​ដៅ​អភិវឌ្ឍន៍​សហស្សវត្សរ៍​របស់​ខ្លួន​​ក្នុង​​​ការ​បង្កើន​តំណាង​រាស្ត្រ​ជា​ស្ត្រី​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋសភា​នោះទេ ​បន្ទាប់ពី​គណ​បក្សនយោ​​បាយ​​ដែលចូលរួម​​​ប្រកួត​ប្រជែង​ក្នុង​ការ​បោះ​ឆ្នោតជាតិ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៨ ខែ​កក្កដា​បាន​ចុះ​ឈ្មោះ​បេក្ខ​ជន​ជា​ស្ត្រី​តិច​ជា​ង​ការ​រំពឹង​ទុក​​នោះ​។ គោលដៅ​អភិវឌ្ឍន៍សហស្ស​វត្សរ៍ស្តី​ពី​ការ​លើក​កម្ពស់​សមភាព​យេនឌ័រ និង​ការ​ផ្តល់​អំណាច​ដល់​ស្ត្រី​លើក​ឡើង​ថា រដ្ឋ​សភា​ចាំ​បាច់​ត្រូវ​មាន​តំណាងរាស្ត្រ​ជាស្ត្រី​ឲ្យ​​ច្រើន​ជាង​នេះ​ ហើយ​ដាក់​ទិស​ដៅ​ឲ្យ​បាន​៣០​ភាគរយ​នៅ​ឆ្នាំ​២០១៥។ យោង​តាម​តួលេខ​របស់​អង្គ​ការ​សហ​ប្រជា​ជាតិ​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា ស្ថិ​ត​នៅ​ក្រោម​ការ​គ្រប់​គ្រង​របស់​រដ្ឋា​ភិបាល​បច្ចុប្បន្ន​ មាន​សមាជិក​សភា​ជា​ស្ត្រី​តែ​២១ភាគរយ​ប៉ុណ្ណោះ​ក្នុង​ចំណោម​សមាជិក​សភា​ទាំង​អស់ ហើយ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​នៅ​ពេល​ខាង​មុខ គឺ​ជា​ឱកាស​ចុង​ក្រោយ​សម្រាប់​ប្រ​ទេស​កម្ពុជាក្នុង​ការ​ឆ្លើយ​តប​ទៅ​នឹង​គោល​ដៅ​អភិវឌ្ឍន៍សហស្ស​វត្សរ៍ឆ្នាំ​២០១៥ ពី​ព្រោះ​អាណត្ត​ិរបស់​រដ្ឋា​ភិបាលក្នុង​មួ​យ​អាណត្តិ​ៗ​មាន​ប្រាំ​ឆ្នាំ។ ខណៈដែល​មាន​គណបក្ស​ចំនួន​ប្រាំ​បី​ចូលរួម​ប្រកួត​ប្រជែង​ក្នុង​ការ​បោះ​ឆ្នោត​បាន​ដាក់​បេក្ខ​ជន និង​បេក្ខជន​បម្រុង​ជា​មធ្យម​២៦០នាក់​ នោះ ​បេក្ខជន​ជា​បុរស​​មាន​ច្រើន​​ជា​ងស្ត្រី​ឆ្ងាយណាស់ ហើយ​​ក្នុង​ចំណោម​បេក្ខ​ជន​ដែល​បាន​ចុះ​ឈ្មោះ​នោះ បេក្ខ​ជន​ជា​ស្ត្រី​មាន​ចំនួន​តិច​តួច​ត្រូវ​បាន​ដាក់​ឈ្មោះ​នៅ​លើគេ​ក្នុង​បញ្ជី​បោះ​ឆ្នោត​។ បេក្ខ​ជន​នៅក្នុង​បញ្ជី​​នោះ​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​លទ្ធផល​ដោយ​សារ​​​តំណាង​យេនឌ័រ ពីព្រោះ​នៅ​ពេល​ដែល​គណបក្ស​​មួយ​ឈ្នះ​​បាន​អាសនៈ​ច្រើន​ក្នុង​មណ្ឌល​មួួយ អាសនៈ​នោះ​ត្រូវ​ផ្តល់​ទៅ​ឲ្យ​បេក្ខ​ជន​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​នៅ​លើគេ​ក្នុង​បញ្ជី​ឈ្មោះ​បោះ​ឆ្នោត​​នោះ​មុន​គេ​។អ្នក​ដែលមាន​ឈ្មោះ​ក្រោម​ៗ​​មាន​ឱកាស​តិចជាង​ឆ្ងាយណាស់​ក្នុង​ការទទួល​បាន​អាសនៈលុះ​ណា​តែ​គណបក្ស​ឈ្នះ​​បាន​​​អាសនៈច្រើន​នៅ​ក្នុង​មណ្ឌល​​តែ​មួយ។ យោង​តាម​តួ​លេខ​ផ្លូវការ​ដែល​ផ្តល់​ដោយគណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀប​ចំ​ការ​បោះ​​ឆ្នោត​ (គ.ជ.ប​.) បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា គណ​បក្ស​ប្រជា​ជន​កម្ពុជា​កំពុង​កាន់​អំណាច​បាន​ចុះ​ឈ្មោះ​បេក្ខជន​ជា​ស្ត្រី​ចំនួន​២០​រូប និង​បេក្ខ​ជន​បម្រុង​២៨​រូប គណបក្ស​ហ្វុ៊នស៊ិន​ប៉ិច​​បាន​ចុះ​ឈ្មោះ​បេក្ខជន​ជាស្ត្រី​១២រូប និង​បេក្ខ​ជន​បម្រុង​១៩រូប និង​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ ជា​គណបក្ស​ប្រឆាំងច្របាច់​បញ្ចូលគ្នា បាន​ចុះ​ឈ្មោះ​បេក្ខ​ជន​ជា​ស្ត្រី​តែ​១២រូប និង​បេក្ខជន​បម្រុង​១៩​រូប​ប៉ុណ្ណោះ​។ សូម្បី​តែ​គណបក្ស​សម្ពន្ធ​ប្រជា​ធិបតេយ្យ​ ដែល​គេមិនសូវស្គាល់​ផងនោះ​ធ្វើ​បាន​ល្អ​ជាង​​​គណបក្ស​ប្រឆាំ​ង​ដ៏​​ធំ​​នេះ​ទៅទៀត​ ដោយ​ចុះ​ឈ្មោះ​បេក្ខ​ជន​ជាស្ត្រី​ចំនួន​១៥រូប និង​ដាក់​បេក្ខ​ជន​បម្រុង​​ចំនួន​៣៦រូប​ឯណោះ​ ចំណែក​ឯ​គណ​បក្ស​តូច​ជាង​គេ​ក្នុង​ប្រទេសកម្ពុជា​ គឺ​​គណបក្ស​សញ្ជាតិ​​ខ្មែរ​បាន​ចុះឈ្មោះ​បេក្ខ​ជន​ជា​ស្ត្រី​ចំនួន​២១រូប​ និង​បេក្ខជន​បម្រុង​៣៤​រូប រី​ឯគណបក្ស​សាធារណរដ្ឋ​ប្រជា​ធិប​តេយ្យ​​បាន​ដាក់​បេក្ខជនជាស្ត្រី​ចំនួន​៣៧រូប និង​បេក្ខ​ជន​បម្រុង​៥២រូប។ តួលេខ​ស្រដៀង​គ្នាេនះ​សម្រាប់​គណ​បក្ស​ខ្មែរ​ឈប់ក្រ និង​គណបក្ស​អភិវឌ្ឍន៍​សេដ្ឋកិច្ច​ខ្មែរមិន​ទាន់​បាន​ចុះ​ឈ្មោះ​បេក្ខជន​​នៅ​ឡើយ​ទេ។នៅក្នុង​បញ្ជី​ឈ្មោះ​បេក្ខជន​តំណាងរាស្ត្រដែលស្ថិត​នៅ​លើ​គេ​ ចំនួន​ស្ត្រី​ ថយចុះ​ជាង​មុន​ច្រើន​ណាស់។ នៅក្នុង​ចំណោម​បេក្ខជន​ជា​ស្ត្រី​​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​នៅ​លើ​គេ​ គណ​បក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​មាន​ពីរ​រូប គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​មាន​បួនរូប គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ិន​ប៉ិច​មាន​បីរូប និង​គណបក្ស​សម្ពន្ធ​ប្រជា​ធិបតេយ្យ​មាន​បីរូប​។ គណបក្ស​សញ្ជាតិខ្មែរ​មាន​មួយរូប។ លោក គល់ បញ្ញា នាយក​ប្រតិបត្តិ​គណៈ​កម្មាធិការ​សម្រាប់​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ដោយ​សេរី​និង​យុត្តិ​ធម៌នៅ​កម្ពុជា​ (ខុម​ហ្វ្រែល)បានមាន​ប្រសាសន៍ថា “ មាន​បេក្ខ​ជន​ជាស្ត្រី​តិច​ជាង​ការ​បោះ​ឆ្នោត​មុន​ៗ”។ លោកបាន​មាន​ប្រសាសន៍បន្ថែម​ទៀត​ថា លោក​ប៉ាន់​ប្រមាណថា មាន​បេក្ខជន​ជា​ស្ត្រី​តែ​១៥ភាគរយ​ប៉ុណ្ណោះ​នៅ​ក្នុង​អាណត្តិ​រដ្ឋាភិបាល​ក្រោយ​នេះ។ លោក...

អ្នក​សង្កេត​ការណ៍​បោះ​ឆ្នោត​និយាយ​ការ​ពារ​លទ្ធផល​សវនកម្ម​របស់​ខ្លួន​លើ​បញ្ជី​ឈ្មោះ​បោះ​ឆ្នោត​

កាល​ពី​ថ្ងៃ​អង្គារ វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​ ដើម្បី​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ (NDI) ដែល​មាន​មូល​ដ្ឋាន​នៅ​ក្នុង​ទី​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​ បាន​និយាយ​ការ​ពារ​លទ្ធផល​សវនកម្ម​របស់​ខ្លួន​នាពេល​ថ្មី​ៗ​​េនះ​​លើ​​បញ្ជី​ឈ្មោះ​​បោះ​ឆ្នោត​សម្រាប់​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ជាតិ​ក្នុង​ខែកក្កដា និង​បាន​ប្រាប់​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀប​ចំការ​បោះ​ឆ្នោត​ថា ខ្លួន​មិន​យល់​សោះថា ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​គេ​រិះគន់​​លទ្ធផល​សវនកម្ម​របស់​ខ្លួន។ សវនកម្ម​ដែល​បាន​ធ្វើ​ឡើង​​នៅ​ក្នុង​ខែ​មីនា ដោយ​វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​ ដើម្បី​លទ្ធិ​ប្រជា​ធិបតេយ្យ​ ​គណៈកម្មាធិការ​អព្យាក្រឹត​ ន​ិង​​​មិន​លម្អៀងដើម្បី​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ ដោយ​សេរី និង​​យុត្តិធម៌​​ នៅ​កម្ពុជា​ (និក​ហ្វិច​) និង​មជ្ឈ​មណ្ឌល​ ​សម្រាប់​ការ​សិក្សា​ស្រាវ​ជ្រាវ​ជាន់​ខ្ពស់​​បាន​រក​ឃើញ​ថា ​អ្នក​បោះ​ឆ្នោត​ជាង​មួយ​នាក់​ក្នុងចំណោម​អ្នក​បោះ​ឆ្នោត​១០​នាក់​ដែល​បាន​ចុះ​ឈ្មោះ​ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ គ្មាន​ឈ្មោះ​នៅ​ក្នុង​បញ្ជី ហើយ​៩​ភាគរយ​នៃ​អ្នក​មាន​ឈ្មោះ​បោះ​ឆ្នោតក្នុង​បញ្ជី​​កាល​ពី​លើក​មុន​ ត្រូវ​បាន​គេ​លុប​ឈ្មោះ​ចេញ​ពី​បញ្ជី​ដោយ​ ​​មិន​ត្រឹម​ត្រូវ​។ បន្ទាប់​ពី​ការ​ចេញ​ផ្សាយ​លទ្ធផល​សវន​កម្ម​នេះ​ គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀប​ចំការ​បោះ​ឆ្នោត​ បាន​និយាយ​ថា លទ្ធផល​នេះ​ “ គួរ​ឲ្យ​សង្ស័យ​ និង​អះអាង​​ថា ខ្លួន​ “ ​ពុំ​មាន​ទំនុក​ចិត្ត​លើ​សវនកម្ម​​លើ​បញ្ជី​ឈ្មោះ​​បោះ​ឆ្នោត​នេះ​ទេ​” ព្រោះ​សវនកម្ម​មួយ​ផ្សេង​ទៀត​ ដែល​បាន​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​គណៈកម្មាធិការ​ ដើម្បី​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ដោយ​សេរី និងយុត្តិធម៌​ នៅ​កម្ពុជា​ (ខុមហ្វ្រែល) បាន​​រក​ឃើញ​លទ្ធផល​​ផ្សេង​ពី​នេះ​។ វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​ដើម្បី​ប្រជា​ធិបតេយ្យ​បាន​លើក​ឡើង​ នៅ​ក្នុង​​សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​មួយ​​កាល​ពី​ថ្ងៃ​អង្គារថា “ ​ខុមហ្វ្រែល​ និង​វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​ដើម្បី​ប្រជាធិបតេយ្យ​ ព្រម​ទាំង​និកហ្វិច​ បាន​ធ្វើ​ការ​សិក្សា​ពីរ​ផ្សេង​គ្នា​ ដោយ​ប្រើ​វិធី​សាស្ត្រ​ខុស​​គ្នា​​ និង​គណនា​តាមរបៀប​​ផ្សេង​គ្នា ដូច្នេះ​ទើ​ប​មាន​លទ្ធផល​ខុស​គ្នា​។ សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​េនះ​ក៏​បាន​លើក​ឡើង​ផង​ដែរ​ថា ខណៈ​ដែលវិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​ដើម្បី​ប្រជាធិបតេយ្យ​បាន​ធ្វើ​តេស្ត​ ដើម្បី​ចង់​ដឹង​ថា តើ​មនុស្ស​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​នៅ​លើ​បញ្ជី​ឈ្មោះ​​បោះ​ឆ្នោត​​នោះ​មាន​ពិត​មែន​ ឬអត់​នោះ​ ខុមហ្វ្រែល​មិន​បាន​ធ្វើ​ដូច្នេះ​ទេ។ វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​ដើម្បី​ប្រជាធិប​តេយ្យ​ បាន​លើក​ឡើង​តាំង​ពី​ខែ​មីនា​ថា គណៈ​កម្មាធិការ​ជាតិ​រៀប​ចំ​ការ​បោះ​ឆ្នោតទំនង​ជា​មិនបាន​​យល់​អំពី​​វិធី​សាស្ត្រ​​ដែល​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ប្រាស់​សម្រាប់​ប្រមូល​ទិន្នន័យ​អំពី​បញ្ជី​ឈ្មោះ​បោះ​ឆ្នោត​ទេ​។ ​វិទ្យាស្ថាន​នេះ​បាន​បន្ដ​ថា “ ការ​គណនា​នោះ​ផ្អែក​លើ​បទដ្ឋាន​ដែល​ទទួល​ស្គាល់​ជា​អន្ដរជាតិ​ ដែល​​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​​ស្ថាប័ន​​គ្រប់​គ្រង​ការ​បោះ​ឆ្នោត”។ ​​ ​បញ្ហា​តែ​មួយ​គត់​ដែល​ការ​សិក្សា​ទាំង​ពី​រ​បាន​គណនា​​ គឺ​ភាគរយ​នៃ​អ្នក​បោះ​ឆ្នោត​ដែល​​គិត​ថា...

បន្ទាប់​ពី​​ពន្យារ​ពេល​មួយ​រយៈ​​ គណ​បក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ចុះ​ឈ្មោះ​សម្រាប់​ការបោះ​ឆ្នោត​ជាតិ

​​កាល​ពី​ថ្ងៃសុក្រ គណ​បក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​បាន​ចុះ​ឈ្មោះ​បេក្ខ​ជន​របស់​ខ្លួន​ចំនួន​២៦៤​រូប ជាមួយ​គណៈកម្មាធិការជាតិ​រៀប​ចំការ​បោះ​ឆ្នោត​ ដើម្បី​ប្រកួត​ប្រជែង​នៅ​ក្នុង​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ជាតិ​ថ្ងៃទី​២៨ ខែ​កក្កដា ដែល​ការ​ចុះ​ឈ្មោះ​នេះ​ធ្វើ​ឡើង​មុន​ពេល​​ផុត​កំណត់​​តែ​បី​ថ្ងៃ​ប៉ុណ្ណោះ។ ​លោក យឹម សុវណ្ណ អ្នក​នាំពាក្យ​របស់​គណ​បក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិបាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា គណបក្ស​បាន​សម្រេច​រៀប​ចំ​ឯក​សារ​ចុះ​ឈ្មោះ​​ បន្ទាប់​ពី​បាន​គិត​អំពី​ការ​គាំ​ទ្រ​​គណ​បក្ស​ ប៉ុន្តែ​លោក​បាន​មានប្រសាសន៍​ថា គណ​បក្ស​នេះ​នឹង​​នៅ​តែបន្ដ​ប្រឆាំង​​ចំពោះ​ការ​​មិន​​កែ​ទម្រង់​​នៅ​​ក្នុង​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀប​ចំ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​។​ ​លោក​បាន​មានប្រសសន៍​ថា“ យើង​ទើប​តែ​ចុះ​ឈ្មោះ​​នៅ​រសៀល​នេះ ព្រោះ​យើង​យល់​ថា យើង​មាន​ការ​គាំទ្រ​ច្រើន។ ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ជា​ច្រើន​នឹង​បោះ​ឆ្នោត​ឲ្យ​យើង។​ យើង​ត្រូវ​តែ​ការ​ពារ​ឆន្ទៈ​របស់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ ដើម្បី​កំុឲ្យ​ពួកគាត់​ខក​ចិត្ត​”។​​​​​ ​លោក កឹម សុខា អនុ​ប្រធាន​គណ​បក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ និង​លោក​ស្រី មូរ សុខហួរ តំណាង​រាស្ត្រ​គណបក្ស​ សម រង្ស៊ី លោក សុន ឆ័យ ព្រម​ទាំ​លោក យឹម សុវណ្ណ...

តំណាងUN ប្រាប់​​រដ្ឋាភិបាល​កំុឲ្យ​​​ប្រតិកម្ម​ចំពោះ​​​ការ​រិះ​គន់​ពី​​​សិទ្ធិមនុស្ស

តំណាង​ការិយាល័យ​ឧត្តមស្នងការ​​​សហ​ប្រជាជាតិទទួលបន្ទុក​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ប្រចាំ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ កាលពី​ថ្ងៃសុក្រ​ បាន​ក្រើ​ន​រំឭក​រដ្ឋាភិបាល​កុំឲ្យ​​ប្រតិកម្ម​ចំពោះ​ការ​រិះគន់​ពីប្រទេស​ផ្សេង​ និង​​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ នៅពេល​ខ្លួន​បញ្ជូន​​របាយការណ៍​វិវឌ្ឍលើក​ដំបូង​ទៅ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អង្គការ​សហ​ប្រជា​ជាតិ​ ស្តីពីអនុសាសន៍​ចំនួន​៩១​ចំណុច​ ដែលប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​ទទួលយក​កាលពីឆ្នាំ​២០០៩។​ ថ្លែងក្នុង​សិក្ខាសាលា​មួយ​ រវាង​ការិយា​ល័យ​ឧត្តមស្នង​ការ​​សហ​ប្រជាជាតិ​ទទួល​បន្ទុក​សិទ្ធិ​មនុស្ស និង​គណៈកម្មាធិការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​​កម្ពុជា​ ក្នុង​រាជធានីភ្នំពេញ​ លោក ជេម ហ៊ីណាន​ (James Heenan) បាន​លើក​ឡើងថា លោក​ចង់​រំឭក​ដោយ​គោរព​ដល់​រដ្ឋាភិបាល​ថា​ ដំណើរការ​ពិនិត្យ​តាមពេល​កំណត់​ជា​សាកល​របស់​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ​ គឺ​ចង់​បង្ហាញពី​អ្វី​ដែលបាន​ធ្វើរួចហើយ​ និងពីអ្វី​ដែលមិន​ទាន់បាន​ធ្វើ​។​ លោកបានមាន​ប្រសាសន៍ថា “ អ្វីដែល​ក្រុមប្រឹក្សា​ចង់ដឹង​គឺ​​ការ​វាយ​តម្លៃ​ថា តើ​មាន​ការ​សម្រេច​បាន​តាម​អនុសាសន៍​ដែរ​ឬទេ​​​ ប្រសិនជាអត់ទេ តើរដ្ឋាភិបាល​ត្រូវធ្វើ​អ្វី​ដើម្បីសម្រេច​ឲ្យបាន​តាម​អនុសាសន៍​នោះ​ និង​​បញ្ហា​ប្រឈមអ្វី​ខ្លះ​ដែល​រារាំង​មិន​ឲ្យ​​សម្រេច​បាន​អនុសាសន៍​​​​នេះ​”។ លោក ហ៊ីណាន បានមានប្រសាសន៍​ថា “ ត្រូវតែ​និយាយ​ឲ្យ​ត្រង់ៗ​អំពី​ការសម្រេច​បាន​​​ ការវិវឌ្ឍ​ និង​បញ្ហា​ប្រឈម​នានា​។​​ ត្រូវ​តែ​ត្រៀមខ្លួន​សម្រាប់​កិច្ច​ប្រជុំ​ និង​ធានា​ឲ្យ​បានថា​​ ប្រជាពលរដ្ឋ​រស់នៅ​ក្នុង​រាជ​ធានីភ្នំពេញ​ ដែល​ដឹងការ​ពិតអំពី​រឿង​នេះ​​ អាច​ចូល​រួម​ផ្តល់​យោបល់​​ និងឆ្លើយ​សំណួរ”។​ ​ លោក​​បន្ថែមថា “ កុំ​មាន​ប្រតិកម្ម​​ចំពោះ​ការរិះគន់​ក្នុង​ន័យ​ស្ថាបនា​ ពី​ប្រទេស​​ផ្សេង​ៗឬពីអង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​”។​ របាយការ​ណ៍សិទ្ធិមនុស្ស​​របស់​​ប្រទេស​​ជាសមាជិក​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ​ទាំង​អស់​ ត្រូវតែមាន​ការ​វាយ​តម្លៃពី​ ក្រុមប្រឹក្សា​សិទ្ធិ មនុស្ស​ដែល​មាន​ប្រទេស​ចំនួន​៤៧​ជាសមា ជិក​នៅក្នុង​ទី​​ក្រុង​ហ្សឺណែវ​។​ អង្គការ​ក្រៅ រដ្ឋាភិបាល​នៅមាន​ពេល​រហូត​ដល់​ចុងខែ​មិថុនា​ ដើម្បិផ្តល់​អនុសាសន៍​​របស់​ខ្លួន​។​ បន្ទាប់​ពី​បាន​ដាក់ជូន​របាយការណ៍​វិវឌ្ឍ​របស់​ខ្លួន​ កាលពីខែ​តុលា​ គណៈប្រតិភូ​​របស់​ប្រទេស​ ​​កម្ពុជា​ នឹង​ធ្វើដំណើរ​ទៅទីនោះ​ នៅដើមឆ្នាំ​ក្រោយ​ ប្រហែល​ជានៅ​ខែ​មករា​ ដើម្បី បង្ហាញ​ ខ្លួន​នៅ​ក្នុង​​ក្រុម​ប្រឹក្សា​​នេះ​​ និង​​​​ដើម្បី​ឲ្យ​គេ​ពិនិត្យ​របាយការណ៍​​នោះ​។​ លោក ហ៊ីណាន...

សាក្សី​​​និយាយ​​​ថា ទាហាន​​​ខ្មែរ​​​ក្រហម​​​​​​សម្លាប់​​​ទាហាន លន់ នល់​​​ ជា​​​ច្រើន​​​នាក់​​​ ទាំង​​​ពាក់​​​ឯក​​​សណ្ឋាន

​​​ការ​​​សាកសួរ​​​លោក លឹម​​​ សាត អតីត​​​ទាហាន​​​ខ្មែរ​​​ក្រហម​​​​​​បាន​​​បន្ដ​​​នៅ​​​ឯ​​​សាលាក្ដី​​​ខ្មែរ​​​ក្រហម​​​កាល​​​ពីថ្ងៃ​​​សុក្រ ដោយ​​​មាន​​​លោក វិកទឺ កូប៉េ​ (Victor Koppe) ​​​​​​តំណាង​​​ឲ្យ​​​លោក ​នួន​​​ ជា មេដឹក​​​នាំ​​​របប​​​ខ្មែរ​​​ក្រហម​​​ បាន​​​ព្យាយាម​​​​ស្វែង​​​យល់​​​​​​ថា​​​ តើអ្នក​​​ដែល​​​ស្លាប់​​​នៅ​​​ឯវាល​​​ពិឃាត​​​ទួល​​​ពោធិ៍​​​ជ្រៃ​​​ ក្នុង​​​ស្រុក​​​កណ្ដៀង​​​ ខេត្ត​​​ពោធិ៍​​​សាត់​​​​​​ មិន​យូរ​ប៉ុន្មាន​បន្ទាប់​​​ពី​​​ការ​​​ដួល​​​រលំ​​​ទី​​​ក្រុង​​​ភ្នំពេញ​​​​​​ក្នុង​​​ឆ្នាំ​​​១៩៧៥​​​នោះ ​​​មាន​​​​​​នរណា​​​ខ្លះ​​​​​​ និង​​​មាន​​​ប៉ុន្មាន​​​នាក់​​។ លោក​ សាត គឺ​ជា​សាក្សីទី​២​នៅ​សប្តាហ៍​នេះ​ដែល​បាន​ផ្តល់​សក្ខីកម្ម​អំពី​ការ​សម្លាប់​មនុស្ស​​នៅ​កន្លែង​ធ្វើ​ការ​ ដែល​កន្លែង​សម្លាប់​មនុស្ស​នេះ​ត្រូវ​បាន​លើក​យក​មក​ពិភាក្សា​នៅ​ក្នុង​សវនាការ​ដំបូង​នេះ។​ ការ​​​សាកសួរ​ដេញ​ដោល​​​​របស់​​​លោកកូប៉េ​ កាល​​​ពី​​​ព្រឹក​​​​ថ្ងៃ​​​សុក្រ​ផ្តោត​លើ​ហេតុ​ការណ៍​ផ្សេងៗ​ដែល​បាន​កើត​ឡើង​​នៅ​​​ឯ​​​ទួល​​​ពោធិ៍​​​ជ្រៃ។​​​​​​​​​ ខណៈ​​​ពេល​​​ដែល​​​សាក្សី​​​ពី​​​មុនគឺ​​​លោក អ៊ុង​​​ ឆាត ប្រាប់​​​តុលាការថា ​ទាហាន​របស់​​រដ្ឋា​​​​ភិបាល​​​​លោក លន់ នល់ ដែល​ស្លៀក​ពាក់​​​​ស៊ី​​​វិល​ ​​​ត្រូវ​​​បាន​​​គេ​​​ដឹក​​​តាម​​​រថយន្ដ​​​ទៅ​​​សម្លាប់​​​ចោល​​​នៅ​​​វាល​​​ពិឃាត​​​នោះ លោក​​​ សាត ​និយាយ​ពី​ដំណើរ​​​រឿង​​​ច្របូក​​​ច្របល់​​​​របស់​ជន​​​រង​​​គ្រោះ​ដោយ​​​និយាយ​​​ថា​​​ ទាហាន​​​ លន់ ​នល់ ទាំ​​​ង​​​នោះ​​​​ត្រូវ​​​បាន​​​គេ​​​សម្លាប់​​​ទាំង​​​​ឯកសណ្ឋាន​​​។​​​ ​​​លោក សាត​​​ ប្រាប់​​​តុលាការ​​​ថា“ ទាហាន​លន់ នល់ ពាក់​​​​​​ស្បែក​​​ជើង​​​ និង​​​ឯក​​​សណ្ឋាន​​​យោធារបស់​​​ខ្លួន​​​​​​”។ ​​​លោក​​​បាន​​​បន្ដ​​​ថា “ ទាហាន​​​ខ្មែរ​​​ក្រហម​​​ពាក់​​​ស្បែក​​​ជើង​​​កង់​​​ឡាន​​​ ពោល​​​គឺ​​​វា​​​មិន​​​ពិបាក​​​ទេ​​​ក្នុង​​​ការ​​​​សម្គាល់​​​ទាហាន​​​ លន់ នល់​​​ នោះ ​ព្រោះ​​​ពួកគេ​​​ពាក់​​​ស្លាក​​​សម្គាល់​​​តំណាង​​​ឲ្យ​​​លោក​​​ លន់ នល់ ចំណែក​​​ទាហាន​​​ខ្មែរ​​​ក្រហម​​​វិញ​​​គ្មាន​​​ស្លាក​​​សញ្ញា​​​ពាក់​​​​ដូច​​​នោះ​​​ទេ​​​”។លោក​ ​​​បាន​​​បន្ថែម​​​ថា“ នៅ​​​ក្នុង​​​រថយន្ដ​​​ទាំង​​​នោះ​​​ពួក​គេ​​​​គឺ​​​ជា​​​ទាហាន​​​ទាំង​​​អស់​​​”។​​​​​​​​​​​​ ​​​លោក កូប៉េ​ ទំនង​​​ជា​​​មិន​​​ចាប់​​​អារម្មណ៍​​​​​​ចំពោះ​​រឿង​នេះ​ទេ និង​​​បាន​​​លើក​ឡើង​ពី​​​​សក្ខី​​​​កម្ម​​​ដំបូង​​​របស់​​​លោក​​​​​​ ឆាត ដែល​​​បាន​​​ប្រាប់​​​តុលាការ​​​ថា អ្នក​ទោស​​​​នៅ​​​ក្នុង​​​រថ​​​យន្ដ​​​ដែល​​​គេ​​​ដឹក​​​ទៅ​​​វាល​​​ពិឃាត​​​នោះ​​​មិន​​​មែន​​​ស្លៀកពាក់​​​ឯក​​​សណ្ឋាន​​​យោធា​​​នោះទេ។​​​ ​​​លោក កូប៉េ ក៏​​​មានការ​​​សង្ស័យ​​​លើ​​​មនុស្ស​ជា​ច្រើន​​​​ដែល​​​​តាម​ការ​សង្ស័យ​ថា​ ត្រូវ​​​គេ​​​សម្លាប់​​​នៅ​​​ឯ​​​ទួល​​​ពោធិ៍​ជ្រៃ។​​​ ​​​លោក សាត បាន​​​ប៉ាន់​​​ប្រមាណ​​​ថា មនុស្ស​​​ប្រហែល​​​៣.០០០​​​នាក់​​​ត្រូវ​​​បាន​​​សម្លាប់​​នៅ​​​វាល​​​ពិឃាត​​​នេះ ហើយ​​​​​​ត្រូវ​គេ​ដោះ​យក​វត្ថុ​មាន​តម្លៃ​ចេញ​​ពី​​ខ្លួន​ពួក​គេ​។​​​ លោក​​​​​​បានមាន​ប្រសាសន៍​បន្ថែមទៀត​​ថា“ ពួកគេ​​ពាក់​​​ឯក​​​សណ្ឋាន ពេល​​​ត្រូវ​​​គេ​​​សម្លាប់​នោះ​។ បន្ទាប់​​​​មក​​​ ទាហាន​​​ខ្មែរ​​​ក្រហម ​​​​ដោះ​​​យក​​​របស់​​​​របរ​​​ជាប់​​​ខ្លួន​​​ពួកគេ មាន​​​ដូច​​​ជា នាឡិកា​​​ដៃ​​​ សាក់​​​កាដូ ហើយ​​​របស់​​​ទាំង​​​នេះ​​​ត្រូវ​​​ទាហាន​​​ខ្មែរ​​​ក្រហម​​​ដោះ​​​ចេញពី​​​សាក​​​សព​​​​​​”។ ​ការ​បើក​សវនាការ​​ត្រូវ​​​​បាន​​​​ពន្យារ​ពេល​នៅ​​​ឯ​​​តុលាការ​​​ឧក្រិដ្ឋ​​​កម្ម​​​សង្គ្រាម​​​នេះ​​កាល​​​ពី​​​ថ្ងៃ​​​សុក្រ​​​ ហើយ​​​នឹង​​​បន្ដ​​​នៅ​​​ថ្ងៃ​​​ច័ន្ទ​​​ ដែល​នៅ​​​ពេល​​​​នោះ លោក  ហ្វីលីព ស្សត (Philip Short)​​​​​​​​​​​​​​​​អ្នក​​​​សរសេរ​ជីវប្រវត្ត​​​ិ​​​របស់​​​ ប៉ុល ពត ដែល​មាន​​​ចំណង​​​ជើង​​​ថា “ ប៉ុល ពត ការ​​​វិភាគ​​​សុបិន​​អាក្រក់” គ្រោង​​​នឹង​​​ផ្ដល់​​​​​​សក្ខី​​​កម្ម​​​ ក្នុង​​​នាម​​​ជា​​​សាក្សី​​​ជំនាញ​​​ម្នាក់​​៕ ​​​ប្រែ​​​សម្រួល​​​ដោយ ហម សុផាណ្ណា​​​

រដ្ឋាភិបាលផ្សព្វផ្សាយ​​​ខ្សែ​អាត់​សំឡេង​​​​ពេល​​​​លោក សម ​​​រង្សុី និង​​​លោក កឹម​​​ សុខា ​​​ចោទ​​​ប្រកាន់​​​គ្នា​​​​

ក្នុងការ​​​ប៉ុន​​​ប៉ង​​​មួយ ដើម្បី​​​លាប​​​ពណ៌គណ​បក្ស​​​សង្គ្រោះ​​​ជាតិ ជាគណបក្ស​​​ប្រឆាំងថា ជា​​​គណបក្ស​​​បែក​​​បាក់គ្នា​​​កាល​​​ពី​​​ម្សិល​​​មិញ ​រដ្ឋា​ភិបាល បាន​​​ចាក់​​​ផ្សាយ​ខ្សែ​អាត់​សំឡេង​មួយ​​​កាល​​​ពីឆ្នាំ​​​២០០៨​​​​​​ពី​​​កម្មវិធី​​​មួយ​​​របស់​​​ទូរ​ទស្សន៍​​​​ប៉ុស្ដិ៍បាយ័ន ដែល​​​​និយាយ​​អំពី​​​លោក សម ​រង្សុីនិង​​​លោក កឹម សុខា ដែល​​​ពេល​​​នេះ​​​ជា​​​ប្រធាននិងជា​​​អនុប្រធាន​​​គណបក្ស​​​សង្គ្រោះជាតិ​បាន​​​ រិះគន់​​​គ្នា​​​ទៅ​​​វិញ​​​​​​ទៅ​​​មក។ ពេល​​​គណ​​​បក្ស​​​ សម រង្សុី និង​​​គណបក្ស​​​សិទ្ធិ​​​មនុស្ស​​​ ជា​​​គូ​​​ប្រជែង​​​នឹង​​​គ្នា​​​នោះ ​លោក ​សម រង្សុីនិង​​​លោក កឹម សុខា មាន​​​ប្រវត្តិ​​​​​​ចោទប្រកាន់​​​​គ្នា​​​ទៅ​​​វិញ​​​ទៅ​​​មក ប​​​៉ុន្តែ នៅ​​​ពេល​​​នេះ​ត្រូវគ្នា​​​​វិញ​​​ហើយ ហើយ​កាល​​​ពី​​​ឆ្នាំ​​​មុន ​បន្ទាប់​​​ពី​​​​​​ការ​​​ប៉ុន​​​ប៉ន បរាជ័យ​​​ជា​​​ច្រើន​​​លើក ​គណបក្ស​ទាំងពីរបាន​​​ច្របាច់​​​បញ្ចូល​​​គ្នា ហើយ​មេដឹក​​​នាំបក្ស​​​​ទាំង​​​ពីរបាន​​​រួបរួម​​​គ្នា ដើម្បី​​​ជំរុញ​ឲ្យ​អ្នក​​​បោះ ឆ្នោត​​​​​​គាំ​​​ទ្រ​​​គណបក្ស​​​សង្គ្រោះ​​​ជាតិ។ លោក សត្យា រក្ស​ អ្នកវិភាគ​​​នយោបាយ​នៅ​​​​ទូរទស្ស​​​ន៍ បាយ័ន  ដែល​​​ជា​​​កម្មសិទិ្ធ​​​របស់​​​លោក​​​​​​ស្រី ហ៊ុន ម៉ាណា ​​​កូនស្រី​​​របស់​​​លោក​នាយក​​​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាន​​​និយាយ​ថា ​លោកបាន​​​​ចាក់់​ខ្សែ​អាត់​សំឡេង​​នេះ​ជា​មួយ​​​គ្នា​​​​ដើម្បី​​​​ក្រើន​រំឭក​​​​អ្នក​​​បោះ​​​ឆ្នោត​​​ថា ​គណ​បក្ស​​​ប្រឆាំង​​​នេះ នឹង​​​មិន​​​អាច​​​ដឹកនាំ​​​បាន​​​ទេ ​ដោយសារ​​​តែ​​​មិន​​​​ឯកភាព​​​​គ្នា។ លោកបាន​​​មាន​​​ប្រសាស​​​ន៍​​​តាម​​​ទូរស័ព្ទ​​​ថា “ កាល​​​ពី​​​អតីត​​​កាល គណបក្ស​ទាំង​​​ពីរ បាន​​​និយាយ​​​ប្រាប់​​​សាធារណជន​​​ថា ​ខ្លួន​​​​មិន​​​អាច​​​ច្របាច់​​​បញ្ជូល​​​គ្នា​​​បាន​​​ទេ ពួក​គេ​បាន​​​​ជេរ​​​ប្រមាថ​​​​គ្នា និង​​​បាន​​​បន្ទោស​​​គ្នា​​​ទៅ​​​វិញ​​​ទៅ​​​មក”។ “ យើង​​​ចង់​​បង្ហាញ​​​សាធារណជនអំពី​​​សកម្មភាព និង​​​អត្តចរិតរបស់​​​​អ្នក​​​នយោ​​​បាយ​​​ទាំង​​​ពីរ​​​រូបនេះ​​​ថា ពួក​​​គេ​​​ជា​​​អ្នក​​​ភូត​​​កុហក ​​​និង​ជាអ្នក​​​​​​បោក​​​ប្រាស់។យើង​​​មិន​ចង់​​​​​​ឲ្យ​​​ប្រទេស​​​កម្ពុជា​​​​​​​​​មានសង្គ្រាម​​​ម្ដង​​​ទៀតទេ។យើង​​​គ្រាន់​​​តែ​​​និយាយ​​​ប្រាប់​​​ប្រជា​​​ពលរដ្ឋ​​​ឲ្យ​​ចេះ​ពិចារណា​​​ពី​ការ​បោះ​​​ឆ្នោត​ និង​​​ជ្រើសរើស​​​មេដឹកនាំ​​​គណបក្ស”។ ខ្សែ​អាត់​សំឡេង​​​នេះ ត្រូវ​​​បាន​​​​​ទី​​​ស្ដីការ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​​និង​បញ្ចូល​​​ទៅ​​​ក្នុង​​​គេហទំព័រ​​​​របស់​​​​ខ្លួន និង​​​បាន​​​ផ្ញើ​​​ទៅ​​​​​​ស្ថាប័ន​​​សារព័ត៌មាន​​​ក្នុង​​​ស្រុក​​​ផង​​​ដែរ ។​ខ្សែ​អាត់​​​​នេះ​​​​បង្ហាញ​​​ពី​​​​​​សម្តី​របស់​​​លោក សម រង្សុី និង​​​លោកកឹម  សុខា  ​ដែល​បាន​និយាយ​កាល​​​ពី​​​ឆ្នាំ​​​២០០៨។ លោក សមរង្សុី បាន​​​មាន​​​ប្រសាស​​​ន៍​​​​​​ត្រង់​​​ចំណុច​​​​​​មួយ​​​ថា “ គណបក្ស​​​ថ្មី​​​និង​​​តូច​​​​​​មួយ ត្រូវ​​​បាន​​​បង្កើត​​​ឡើង​​​ជា​​​អាយ៉ង​​​របស់​​​​​​គណបក្ស​​​កាន់​​​អំណាច។​ បងប្អូន​ត្រូវ​​​គិត​​​​​​ថា ​គណបក្ស​​​​ណា​​​ជា​​​គណបក្ស​​​ប្រឆាំង​​​ដ៏​​​ពិត​​​ប្រាកដ​​​”។ លោក កឹម សុខា បានស៊កសម្ដី​​​វិញ​​​ថា“ ពួក​គេ​​​​និយាយ​​​ថា យើង​​​ជា​​​អាយ៉ង ប៉ុន្តែ ពួក​​​គេ​​​បាន​សន្យា​​​​​​ថាមិន​​​ចូលរួម​​​ក្នុងរដ្ឋ​​​សភា​​​ បន្ទាប់​​​ពីការ​​​បោះ​​​ឆ្នោត​​​កាល​​​ពី ឆ្នាំ​​​២០០៨ ​​​ហើយ​​​ពួក​គេ​​​បែរជា​​​ចូល​​​រួម​​​ទៅ​​​វិញ តើ​​​អ្នក​​​ណា​​​ជា​​​អាយ៉ង​​​ដ៏ពិត​​​ប្រាកដ​​​នោះ?”។ យោង​​​តាម​​​លោក គល់ បញ្ញា នាយក​​​ប្រតិ​បត្តិ​​​នៃ​​​គណៈកម្មាធិការ​​​សម្រាប់​​​ការ​​​បោះ​​​ឆ្នោត​​​​ដោយសេរី​​​និង​​​យុត្តិធម៌​​​នៅ​​​កម្ពុជា បាន​​​ឲ្យ​​​ដឹង​​​ថា “ បញ្ហា​​​ជា​​​មួយ​​​នឹង​​​ខ្សែ​អាត់​​​​សំឡេង​នេះ​ គឺ​​​មានពីរ​​​យ៉ាង ព្រោះ​​​វា​​​បង្ហាញ​​​ឲ្យ​​​ឃើញ​​​ថា ​ប្រព័ន្ធ​​​​ផ្សព្វផ្សាយ និងស្ថាប័ន​​​រដ្ឋ ស្ថិ​​​ត​​​​​​នៅ​​​ក្រោម​​​ការ​​​គ្រប់គ្រង​​​​​​របស់​​​គណ​​​បក្ស​​​កាន់​​​អំណាច។ លោក គល់ បញ្ញា បាន​​​មាន​​​ប្រសាស​​​ន៍​​​ថា “ ប្រព័ន្ធ​​​ផ្សព្វផ្សាយ​​​ជា​​​ច្រើន​​​ស្ថិត​​​នៅ​​​ក្រោម​​​ការ​​​ត្រួត​​​ត្រា​​​របស់​​​គណបក្ស​​​ប្រជា​​​ជន​​​កម្ពុជា ​និង​​​រដ្ឋាភិបាល។ ខ្ញុំគិតថា ប្រការ​​​នេះគឺជា​​​ការ​​​​រំលោភ​​​បំពាន​​​លើ​​​ក្រម​សីល​ធម៌​នៃ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ ដែល​​​គួរតែ​​​​​​ផ្ដល់​​​​​​​នូវ​សមធម៌​​​ និង​​​តុល្យភាព​​​ព័ត៌មាន​​​រវាង​​​គណបក្ស​​​ប្រឆាំង និង​​​គណបក្ស​​​​​​កាន់​​​អំណាច”។ លោកបាន​​​មាន​​​ប្រសាស​​​ន៍​​​បន្ថែម​​​ថា“ ប៉ុន្តែពួក​​​គេបាន​​​ប្រើ​​​ប្រាស់​​​ធន​​​ធាន​​​និង​​​ម៉ោង​​​ធ្វើ​​​ការ​​​​របស់​​​រដ្ឋ ដើម្បី​​​ជួយ​​​គណ​​​បក្ស​​​​​​កាន់​​​អំណាច នោ​​​ះគឺ​​​ជា​​​ការ​​​រំលោភ​​​បំពាន​​​មួយ​​​”។ លោក យឹម សុវណ្ណ អ្នក​​​នាំ​​​ពាក្យ​​​របស់​​​គណ​បក្ស​​​សង្គ្រោះ​​​ជាតិ ​​​មាន​​​ប្រសាស​​​ន៍​​​ថា ​ខ្សែ​​អាត់​​​​​សំឡេង​នេះ​ គឺ​​​ជា “ កលល្បិច​​​ឆ្កួត​​​​​​ៗ” ​របស់​គណបក្ស​​​ប្រជា​​​ជន​​​កម្ពុជា ដែល​​​បង្ហាញ​​​ឲ្យ​​​ឃើញថា ពួក​​​គេ​​​មាន​​​ការភ័យ​​​ខ្លាច​​​ចំពោះ​​​ប្រជា​​​​ប្រិយ​​​ភាព​​​របស់​​​គណបក្ស​​​សង្គ្រោះ​​​ជាតិ។ លោក ផៃ សុីផាន និង​​​លោក ឯក ថា អ្នក​​​នាំ​​​ពាក្យទី​​​ស្ដីការ​​​​​​គណៈ​​​រដ្ឋមន្ត្រី បាន​​​បដិសេធ​​​មិន​​​ធ្វើ​​​អត្ថាធិប្បាយ ​កាល​​​ពី​​​ម្សិល​​​មិញ៕ ប្រែសម្រួលដោយ ស៊ុំ សុខភុំ

គណៈមេ​ធាវី​ចេញក្រម​សីលធម៌ថ្មី ហើយ​វាយ​បក​អ្នក​រិះគន់​

ប្រធាន​គណៈមេធាវី​កម្ពុជា បាន​ឆ្លើយ​តប​​នឹង​គណៈកម្មការ​ក្រុមអ្នកច្បាប់​អន្តរជាតិ​ ដែល​​អំពាវ​នាវ​សុំឲ្យមាន​ការធានាថា​ ក្រម​សីលធម៌​ទើបតែ​ចេញថ្មី​របស់គណៈ​មេធាវី​ ដែល​ត្រូវបាន​បង្ហាញ​កាលពី​ថ្ងៃ​សុក្រ​ នឹង​អនុញ្ញាត​មេធាវីកម្ពុជា​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​សេរី និងដោយ​គ្មាន​​ទោស​ទណ្ឌ​​អ្វី​ឡើយ​។​​​​ ​ ថ្លែង​ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ​នៅពេល​ចេញ​ក្រមសីលធម៌​ថ្មី​ ដែល​ជំនួស​ឲ្យ​ក្រម​សីលធម៌​ឆ្នាំ​១៩៩៥ លោក​ ប៊ុន​ ហុន​ ប្រធាន​គណៈ​មេធាវី​ បាន​សំដៅទៅលើ​សេច​ក្តី​ថ្លែង​ការណ៍មួយ​​ ដែល​ចេញ​កាលពី​ព្រឹក​ថ្ងៃសុក្រ​ ដោយ​ លោកស្រី​ អុីមឺ​លីនណេ​ ហ្គីល (Emerlynne Gil)​ អ្នកផ្តល់​ប្រឹក្សា​ផ្នែកច្បាប់អន្តរជាតិ​ប្រចាំ​តំបន់អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​របស់​គណៈកម្មការ​ក្រុម​អ្នកច្បាប់​អន្តរ​ជាតិ​ ដែលមាន​មូលដ្ឋា​ន​ក្នុង​ប្រទេស​ថៃ។ លោកស្រី  អុីមឺ​លីនណេ ហ្គីល បាន​លើក​ឡើង​នៅក្នុង​សេចក្តីថ្លែង​ការ​ណ៍នោះថា​ “ គណៈ​មេធាវី​កម្ពុជា​ ត្រូវតែ​បញ្ជាក់​ឲ្យបាន​ច្បាស់ថា​ តាម​មាត្រា​១៧​ មេធាវី​ ក៏​ដូច​អ្នក​ផ្សេងៗ​ទៀត​ដែរ​ អាច​និយាយពី​បញ្ហា​គោល​នយោបាយ​និងបញ្ហាច្បាប់សំខាន់ៗ​ជាសាធារ​ណៈ ​និង​បើកចំហបាន”។​ លោកស្រី​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា  “ ខ្លឹមសារ​​​នៃមាត្រា​១៧ថ្មី​ គឺវាប្រសើរ​ជាង​ក្រម​សីល​ធម៌​ចាស់​​ ប៉ុន្តែ​វាមិនសូវ​ច្បាស់​លាស់​ ហើយ​ធ្វើ​ឲ្យកើតមាន​ក្តីព្រួយ​បារម្ភថា​ មេធាវី​នឹង​មិន​អាច​ប្រើសិទ្ធិ​របស់ខ្លួន​ដើម្បី​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​សេរីបាន​ឡើយ”។​ តាមមាត្រា​១៧នៃក្រមសីលធម៌​របស់​មេធាវីកម្ពុជា​ចែង​ថា “ គ្រប់​អន្តរាគមន៍​សាធារណៈ​ ឬតាម​ប្រព័ន្ធផ្សាយព័ត៌មាន​ជា​សា​ធារណៈ​របស់មេធាវី​ក្នុងឋានៈខ្លួនជា​មេធាវី​ អាចអនុញ្ញាត​ឲ្យ​ធ្វើបាន​តែក្នុង​ក្រប​ខណ្ឌ​នៃ​ការ​គោរព​ដោយម៉ឺង​ម៉ាត់​នូវ​កាតព្វ​កិច្ច​នៃវិជ្ជា​ជីវៈ។​ អន្តរាគមន៍បែបនេះ​ទាម​ទារ​​ឲ្យមាន​ការ​ប្រុង​ប្រ​យ័ត្ន​​”។ ខ្លឹមសារ​នៃមាត្រា​​១៧ ទំនងជា​មិនសូវ​តឹងរឹុងជាងក្រមសីលធម៌​ចាស់​ក្នុង​មាត្រា​១៥ឡើយ​ ដែលចែងថា មេធាវី​ចំាបាច់​ត្រូវ​ពិភា​ក្សា​​​ ជាមួយ​ប្រធាន​គណៈមេធាវី​មុនពេល​និយាយ​ជាមួយ​ប្រព័ន្ធផ្សព្វ​ផ្សាយ​។​  តែទោះជាយ៉ាង​ណា​ ក្នុង​សុន្ទរ​កថារបស់លោក​​​អំឡុងពេល​ចេញ​ក្រមសីលធម៌ថ្មីលោក ប៊ុន ហុន បាន​សំដៅ​​ទៅលើ​គណៈ​កម្មការក្រុម​​អ្នក​ច្បាប់​អន្តរជាតិ ហើយ​បាន​ចោទសួរ​ពី​គោល​បំណង​របស់​​គណៈកម្មការនេះ។​ លោក ប៊ុន​ ហុន បានប្រាប់ទៅកាន់​អ្នក​ចូល​រួម​ ដែលរួម​មាន​មេធាវី​កម្ម​សិក្សា​ចំនួន​៥៩រូបថា​ “ អង្គការ​នេះ​មាន​ទីស្នាក់ការ​កណ្តាល​ក្នុង​ប្រទេស​ថៃ​ ហើយ​ខ្ញុំមិនដឹង​ថា​តើ​គេបាន​យល់ពី​របៀប​ធ្វើការ​របស់​មេធាវី​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ឬក៏អត់នោះទេ​”។​  លោកបាន​ថ្លែង​ថា​ “ ពួកគេ​មិនដែល​សហ​ការ​ទេ ហើយមានតែ​​រិះគន់​ក្នុងន័យជាន់ពន្លិច​ប៉ុណ្ណោះ។​ ទង្វើនេះ មិនស្រប​តាម​បទ​ដ្ឋាន​​អន្តរជាតិ​ទាល់តែសោះ​ ហើយ​យើង​ ​ចំាបាច់​ត្រូវតែ​ប្រុងប្រយ័ត្ន​ ហេតុដូច្នេះ​ហើយ​​យើងមិនអាច​ធ្វើតាម​គោល​បំណង​របស់​អង្គការ​នេះបានទេ​”។​ លោក...

អង្គជំនុំជម្រះ​​​សម្រេច​​​ថា​​​​​​ នួន ជា​​​ មាន​សុខភាព​ល្អ​ ហើយអាច​​​ចូល​​​រ​​​ួម​​​សវនាការរបស់​​​​សាលាក្ដី​​​ខ្មែរក្រហម​​​​បាន​

កាល​​​ពី​​​ម្សិល​​​មិញ អង្គជំនុំជម្រះ​​​​​​សាលា​ក្ដី​​​ខ្មែរ​​​​​​ក្រហម បាន​​​​បង្ហាញ​ហេតុ​​​ផល​​​របស់​​​ខ្លួន​ចំពោះ​​​ការ​​​សម្រេច​​​ថា​​​​ នួន ជា ជន​​​​ជាប់​​​ចោទ​​​​​​ពី​​​បទ​​​ឧក្រិដ្ឋ​​​សង្គ្រាម​​​អាយុ៨៦​​​ឆ្នាំ មាន​​​សុខ​​​ភាព​​​ល្អអាច​​​ចូល​​​​រួម​សវនាការ​​​បាន ។ សេច​​​ក្ដី​​​​​​សម្រេច​​​ជា​​​លាយលក្ខ​​​ណ៍​អក្សរ​​​នេះ​ធ្វើ​ឡើង​​​​​បន្ទាប់​​​ពីអ្នក​​​ជំនាញ​​​ផ្នែក​​​សុខា​ភិបាល​​​ពីរ​​​រូប បានវាយ​​​តម្លៃ​​​សុខ​​​ភាព​​​របស់ ​នួន ជា​​​ កាល​​​ពី​​​ខែ​​​​​​មុន និងបាន​​​បញ្ជាក់ថា ទោះ​​​បី​​​ជា​​​​វ័​យ​ចំណាស់​​​​របស់​​​គាត់​​​អាច​​​​​​​​​ធ្វើ​​ឲ្យ​​​គាត់​​​ភ្លេច​​​ភ្លាំង​​​ព្រឹត្តិការណ៍​​​ផ្សេង​​​ៗ​​​ក៏​​​ដោយ ក៏​​​គាត់​​​នៅ​​​មាន​​​សុខ​​​ភាព​​​ល្អ​​​ដែរ។ នៅ​​​ក្នុង​​​​សេចក្តី​​​​សម្រេច​​​របស់​​​ខ្លួន អង្គ​​​ជំនុំ​ជម្រះបាន​​​លើក​​​ឡើង​​​ថា “ អង្គជំនុំ​​​ជម្រះ​​​រក​​​ឃើញ​​​ថា ជំងឺ​ប្រចាំ​កាយ​របស់​ជន​ជាប់​ចោទ​រូប​នេះ រួម​ទាំង​សេចក្តី​រាយការណ៍​​អំពី​ការ​​​ចុះ​​​ខ្សោយ​​​ខាង​​​​ការ​ចង​ចាំ​ និង​​​ការ​​​គិត​​​នោះ​ មិន​​​អាច​​​រារាំង​​​គាត់​​​មិន​​​ឲ្យ​​​ចូល​​​រួម​​​នៅ​​​ក្នុង​​​សវនា​ការ​​នោះ​​​បាន​​​ទេ។ អង្គជំនំុ​​​ជម្រះ បាន​​​ឲ្យ​​​ដឹង​​​ទៀតថា “ ទោះ​​​បី​​​ជាអ្នក​​​ជំនាញ​​​ផ្នែក​​​សុខាភិបាល​បាន​​​កត់​​​សម្គាល់ថា ដំណើរ​​​ការយូរ​ពេក​ នឹង​​​​ធ្វើ​ឲ្យ​ជន​ជាប់​ចោទ​បាត់​បង់​នូវ​​ការ​​​ចង​​​​​​ចាំ​​​​ពី​​ព្រឹត្តិុការណ៍​​​ផ្សេង​​​ៗ​នោះ​ អង្គជំនុំ​​​ជម្រះ​​​​​​សម្រេច​​​ថា ជន​​​ជាប់​​​ចោទ​​​​រូប​នេះ មិន​​​​​​វង្វេង​​​ស្មារតី​​​ ដែល​​​​ធ្វើ​ឲ្យ​​​គាត់​​​​ម​ិន​អាច​​​​ចូល​​​រួម​​​ក្នុង​​​ការ​​​ការ​​​ពារ​​​ខ្លួន​​​​បាន​ឡើយ”។ តុលាការ​​​នឹង​​​បន្ត​​​​បើក​សវនាការ នួន ជា​​​ តទៅ​ទៀត នៅ​​​ថ្ងៃ​​​ច័ន្ទ ​រួម​ជា​​​មួយ​​​នឹង​​​ចុង​​​ចោទ​​​​ម្នាក់ទៀត ​គឺ​ ខៀវ​ សំផន​។ អង្គជំនុំ​​​ជម្រះ បាន​​​យល់​​​ស្រប​​​ជា​​​មួយ​​​នឹង​លោកវេជ្ជ​បណ្ឌិតនូវែល​​​​​​សេឡង់​លោក​​ ចន ខេមបែល (John Campbell)​​​​​ និង លោក ​សុីណាហ្វេហ្សែល (Seena Fazel) គ្រូ​ពេទ្យ​​​​ចិត្ត​សាស្ដ្រ​​​​ ជន​​​ជាតិ​​​អង់គ្លេសថា នួន ជា អាចចូល​រួម​​​​​ស្តាប់​​​​​​​​សវនាការ​​​ពី​​​​​​បន្ទប់​​ឃុំ​ឃាំង​​​​គាត់ ហើយ​​ជំងឺ​​​បេះ​​​ដូង​​​របស់​​​គាត់​​​​កំពុង​​​​ស្ថិត​​​នៅ​​​ក្រោម​​​ការ​​​ត្រួត​​​ពិន​​​ិត្យ​​​ពី​​​​​​​​​​​​​​​​​​វេជ្ជ​​​បណ្ឌិត៕ ប្រែសម្រួលដោយ ស៊ុំ សុខភុំ

គណៈកម្មាធិការ​​​រដ្ឋសភា បដិសេធសេចក្ដីព្រាង​​​ច្បាប់​​​ស្ដី​​​ពី​​​ការ​​​ដំឡើង​​​ប្រាក់ខែគោល​​​​អប្បបរមា​​​

កាល​​​ពី​​​ម្សិល​​​មិញ គណៈកម្មាធិការ​​​អចិ​ន្ត្រៃយ៍​​​របស់រដ្ឋ​​​សភា បាន​​​ច្រាន​​​ចោល​​​​​​សេចក្ដីព្រាង​​​ច្បាប់​​​​ ដែល​​​​ស្នើ​ឡើង​ដោយ​គណបក្ស​​​សង្គ្រោះ​​​​ជាតិ​​​​​​ ដោយ​​​​អំពាវ​​​នាវ​​​ឲ្យ​​​ដំឡើង​​​ប្រាក់​​​ខែ​​គោល​​​​អប្បបរមា​​​ចំនួន​​​១៥០​​​ដុល្លារ​​​ក្នុង​​​មួយ​​​ខែ សម្រាប់​​​​​កម្មករ​​​រោង​​​ចក្រ​​​កាត់​​​ដេរ និង​​​២៥០​​​ដុល្លារ​​​​សម្រាប់​​​​​មន្ត្រីរាជ​​​ការ។ យោង​​​តាម​​​លោក ​ជាម ​យៀប ​សមាជិក​សភា​​​មក​​​ពី​​​គណបក្ស​​​ប្រជាជន​​​កម្ពុជា ដែល​​​ដឹក​​​​នាំកិច​​​​​​្ចប្រជុុំ​​​នេះ បាន​​​ឲ្យ​​​ដឹង​​​ថា សេចក្តី​ព្រាង​​ច្បាប់​​​​នេះ ត្រូវ​​​បាន​​​ច្រាន​​​ចោល​​​អំឡុង​​​​​​​កិច្ច​​​ប្រជុំ​​​មួយ​ជាសម្ងាត់មាន​​​​​​​រយៈ​​​ពេល​​​បី​​​ម៉ោង​​​។ លោក​​​បាន​​​បដិសេធ​​​មិន​​​ធ្វើ​​​អត្ថាធិប្បាយ​​​អំពី​ករណី​នេះ​ទេ​ ហើយ​​​​​បាន​​​បង្វែរ​សំណួរ​​​ទាំង​អស់​​​​ទៅ​​​លោក ស្មាន ទៀត ជា​​​អនុ​​​ប្រធាន​គណ​ៈកម្មាធិការ​​​​​សេដ្ឋកិច្ច ​ហិរញ្ញវត្ថុ ​ធនាគារ​និង​​​សវន​​​កម្ម ។ លោក ស្មាន ទៀត បាន​​​មាន​​​ប្រសាស​​​​​​​​​​​​​​​​​​ន៍​​​ថា ច្បាប់​​​នេះ មិន​​​​ត្រឹម​ត្រូវ​​ទេ​​​​ ដោយ​សារ​​​​​រដ្ឋាភិបាល​​​​ជឿថា ​ប្រាក់​ខែ​​គោល​អប្បបរមា ​គួរតែតម្រូវ​​​ទៅ​​​តាម​​​ទី​​​ផ្សារសេរី។ លោកបន្ត​​​ថា “ គណៈកម្មាធិការ​​​របស់​​​រដ្ឋសភាបាន​​​​ច្រាន​ចោល​​នូវ​សេចក្តី​ស្នើ​​​ច្បាប់​​​នេះ ពី​​​ព្រោះ​​​វា​​មាន​​​លក្ខណៈមិន​​​សម​​​ស្រប​​ចំពោះ​ស្ថាន​​ភាព​​​​​ជាក់​ស្ដែង​​​​​​នៅ​​​ក​្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជាទេ​ ដែល​​​​ប្រទេស​នេះ​មាន​ទី​​​​ផ្សារសេរី​​​​​​។ សេចក្តី​ព្រាង​​​​ច្បាប់​​​​ដែល​​បាន​​​ស្នើ​​​ឡើង​នោះ​បាន​ទាមទារ​ឲ្យ​មាន​ការ​​​ដំឡើង​​ប្រាក់​​​ខែ​គោល​ជា​​​​អប្បបរមា ដែលបាន​តម្លើង​​​​ដល់​​​៧៥​​​ដុល្លារ​​​ក្នុង​​​មួយ​​​ខែ​​​​កាល​ពី​​ខែ​​​​ឧសភា នោះ​អាច​បាន​​​ម​​​ក​​​ពី​​​ការ​​​យក​​​ពន្ធ​​​​​​​លើ​​​ដី​​​សម្បទាន​​​សេដ្ឋ​​​កិច្ច​​​ និង​​​កាសុីណូ ។ កាល​​​ពី​​​ថ្ងៃ​​​ទី​​​១២​​​ខែ​​​កុម្ភៈ​ លោក សម​​​ រង្សុី មេ​​​ដឹក​​​នាំគណបក្ស​​​ប្រឆាំង បាន​មាន​ប្រសាសន៍​​​​ប្រាប់​​​មន្ត្រី​​​រាជ​​​ការ​​​តាម​រយៈ​​​​លិខិត​​​ចំហ​​​​​​​​​​​​មួយ​​​ថា ប្រាក់បៀវត្សរ៍ របស់មន្ត្រី​​​រាជ​​​ការ​​​មាន​​​ចំនួន​​​តិច​​​ណាស់​ ហើយ​លិខិត​នោះ​​​​បាន​​​ភ្ជាប់​​​រូប​​​ថត​​​មួយ​​​ សន្លឹក​ដែល​បង្ហាញពី​​​​មន្ត្រី​​​នគរ​បាល​​​​រាប់រយ​​​នាក់​​​បាន​​​​ប្រ​មូល​ផ្តុំ​គ្នា​​​នៅ​​​ខាង​​​ក្រៅ​​​ ភូមិ​គ្រឹះ​ដ៏​​​​ស្កឹម​​​ស្កៃ​​​របស់​​​លោក​​​ស្រី ​ជឿង ​សុភាព​​ ជា​​​​​អ្នក​​​ជំនួញដ៏​ល្បី​​អំឡុង​​​​ពេ​​​ល​​​បុណ្យ​​​ចូល​​​ឆ្នាំ​​​ចិន ដើម្បី​​​ទទួល​​​អាំងប៉ាវ។ លោក សុន ឆ័យ សមាជិក​​​សភា​​​មក​​​ពី​​​គណ​បក្ស​​​ សម​ រង្សុី ដែលគណបក្ស​នេះ​បាន​​​ច្រ​​​បាច់​​​បញ្ចូល​​​គ្នា​​​ជា​​​​​​មួយ​​​​​​នឹង​​​គណបក្ស​​​សិទិ្ធ​​​មនុស្ស កាល​​​ពី ឆ្នាំ​​​មុន ដើម្បី​​​បង្កើត​​​គណ​​​បក្ស​​​សង្គ្រោះ​​​ជាតិនោះ បាន​​​មាន​​​ប្រសាស​​​ន៍ ​ថា​ការច្រាន​ចោល​​​​​សេច​​​ក្ដី​​​ព្រាង​​​ច្បាប់​របស់​គណៈ​កម្មាធិការ​នេះ​​​​​​ គឺ ​​​គ្មាន​​​មូល​​​ដ្ឋាន ទេ​។ លោក សុន ឆ័យ បាន​​​មាន​​​ប្រសាស​​​ន៍​​​ថា ​ “ លោក ជាម យៀប បាន​​​មាន​​​ប្រសាស​​​ន៍​​​ថា ​សេចក្តី​ស្នើ​ច្បាប់​​​​នេះ គឺ​​​មិន​​​​​​សម​​​ស្រប​​​​​​តាម​​​​​ទី​​​ផ្សារសេរីទេ​។ទី២​រដ្ឋាភិបាល បាន​​​​​​ដំឡើង​​​​​​ប្រាក់បៀវត្សរ៍​​​ចាប់​​​ពី​​​ឆ្នាំ​​​១៩៩៨​​​មកម៉្លេះ​ ប៉ុន្តែ រដ្ឋាភិបាល​​​មិន​​​អាច​​​ចំណាយ​​​ឲ្យ​​​លើសពី​ចំនួន​​​​៤០​​​ភាគរយ​​​នៃ​​​ថវិកា​​​ជាតិ​​​សម្រាប់​​​ប្រាក់​​​បៀរវត្សរ៍នោះ​​បាន​ទេ។​ទី៣ ​រដ្ឋាភិបាល​​ ក៏​​បាន​​​សម្រេច​​​​​​​ដើម្បី​​​ដំឡើង​​​​​​ប្រាក់​បៀ​វត្សរ៍ ​២០​​​ភាគរយ ជា​​​រៀង​​​រាល់​​​ឆ្នាំ​រួចហើយ និង​​​ទី​​​៤ការ​​​ដំឡើង​​​​​​ប្រាក់បៀវត្សរ៍ ​​​អាច​​​ធ្វើ​​​ទៅ​​​បាន​​​​​​លុះ​​​ត្រាតែ​​​​​មាន​​​កំណើន​​​សេដ្ឋកិច្ច”។ លោកបាន​​​មាន​​​ប្រសាស​​​ន៍​​​បន្ថែម​ថា “ ការ​​​​ច្រាន​ចោល​​នូវ​សេចក្តី​ស្នើ​ច្បាប់​​​របស់​​​យើង ​គឺ​​​ជា​​​​​​ការ​​​រើស​​​អើង ពីព្រោះ​​​គណបក្ស​​​កំពុង​​​កាន់​​​អំណាច បាន​​​ចោទ​​​ប្រកាន់​​​យើង​​​ថាមាន​​​បំណង​​​​​​កេង​​​​ចំណេញផ្នែក​​​​នយោ​បាយ ​ដែល​​​យើង​​​មិន​​​អាច​​​ទទួល​​​យក​​​បានឡើយ​”។ កាល​ពី​ខែ​មុន បន្ទាប់​​​ពី​​​ការ​​​ចរចា​​​ជា​​​ច្រើន​​​សប្ដាហ៍រួច​មក​ ក្រុម​​​សហជីព​​​កម្មករ​​​កាត់ដេរ ​បាន​​​សម្រេច​ទទួល​​​យក​​​ទាំង​​​ចិត្ត​​​ស្ទាក់​​​ស្ទើរ​​​ចំពោះ​​​​​ប្រាក់​​​ឈ្នួល​​​អប្បបរមា​​​ថ្មីមួយ ចំនួន​​​៧៥​​​​ដុល្លារ​​​និង​​​​​ប្រាក់​​​បន្ថែម​សម្រាប់​សុខ​​​ភាព​​​៥​​​ដុល្លារ​​​ពី​​​​​រដ្ឋាភិបាល​​​។ ក្រុមសហជីព​​​កម្មករ​​​កាត់​ដេរ​បាន​​​អំពាវនាវ​​​សុំដំឡើង​​​ប្រាក់​ឈ្នួល​​​​​អប្បបរ​មា​​​​ឲ្យ​បាន​ចំនួន​​​១២០​​​ដុល្លារ​​​ក្នុង​​​មួយ​​​ខែ៕   ប្រែសម្រួលដោយ ស៊ុំ សុខភុំ  

អ្នក​សង្កេត​ការ​​ណ៍​ជំរុញ​ឲ្យ​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀប​ចំការ​បោះ​ឆ្នោត​​បិទ​​បញ្ជី​ឈ្មោះ​​​អ្នក​បោះ​ឆ្នោត

ក្រុម​អ្នក​សង្កេតការណ៍​បោះ​ឆ្នោត​បាន​អំពាវ​នាវ​ឲ្យ​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀប​ចំ​ការ​​បោះ​ឆ្នោត​បិទ​​​ផ្សាយ​​បញ្ជី​ឈ្មោះ​បោះ​ឆ្នោត​​​សម្រាប់​ការ​​​បោះ​ឆ្នោត​ជាតិ​​​ក្នុង​ឆ្នាំ​នេះ​នៅ​ទូ​ទាំង​ប្រទេស​​ដើម្បី​ឲ្យ​ប្រ​ជា​ពលរដ្ឋ​​ជា​ច្រើន​ដែល​​ប្រ​ឈម​នឹង​ការ​​​​បាត់បង់​សិទ្ធិ​បោះ​ឆ្នោត​​របស់​ខ្លួន​ដោយ​សារ​កំហុស​​ក្នុង​ដំណើរ​ការ​ចុះ​ឈ្មោះ​​នោះ ​​អាច​ពិនិត្យ​មើល​ឈ្មោះ​របស់​​ខ្លួន​បាន​។ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ច័ន្ទ គណៈ​​កម្មា​​ធិ​ការ​សម្រាប់​​​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ដោយ​សេរី​​​ និង​យុត្តិធម៌​នៅ​កម្ពុជា​ ហៅ​កាត់​ថា ខុមហ្រែល បាន​ចេញ​របាយ​ការណ៍​មួយ​​ដែល​​បង្ហាញ​ថា ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​ប្រហែល​១,២៥លាន​នាក់​អាច​បាត់​បង់​សិទ្ធិ​​​ក្នុង​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ជាតិ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៨ ខែ​កក្កដា ដោយ​សារ​មាន​កំហុស​ជាច្រើន​​ក្នុង​ដំណើរ​ការ​ចុះ​ឈ្មោះ​​អ្នក​បោះ​ឆ្នោត​​។ នៅ​​​​ក្នុង​កិច្ច​ពិភាក្សា​កាលពី​ម្សិលមិញ រវាង​​មន្ត្រី​តំណាង​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ និង​អ្នក​សង្កេត​ការណ៍​​​ការ​បោះ​ឆ្នោត​​ ​ពួក​គាត់​បាន​ពិភាក្សា​អំពី​លទ្ធផល​នៃ​ការ​ពិនិត្យ​បញ្ជី​ឈ្មោះ​​បោះ​ឆ្នោត​ ដែល​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​គណៈកម្មាធិការ​ ខុមហ្វ្រែល ដែល​​​បាន​រក​ឃើញ​ថា ​មាន​ភាព​មិន​ប្រក្រតី​ជា​ច្រើន​អំឡុង​ពេល​ចុះ​ឈ្មោះ និង ដំណើរការ​​ពិនិត្យ​ បញ្ជី​​ឈ្មោះ​បោះ​ឆ្នោត​ ​ធ្វើ​ឲ្យ​​អ្នក​មាន​សិទ្ធិ​បោះ​ឆ្នោត​​​ប្រហែល​១៣,៥​ភាគរយ​​បាត់​​ឈ្មោះ​​ពី​បញ្ជី​ឈ្មោះ​​បោះ​ឆ្នោត​​។ លោក​ គល់ បញ្ញា នាយក​ប្រតិបត្តិ​គណៈ​កម្មាធិការ​ ខុមហ្វ្រែល ​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា “ ឃុំ​-សង្កាត់​មួយ​ចំនួន​​​បាន​បិទ​បញ្ជី​ឈ្មោះ​បោះ​ឆ្នោត​ ប៉ុន្តែ ឃុំ-សង្កាត់​ខ្លះ​ទៀត​មិន​បាន​បិទ​ទេ​។ គណៈ​ក​ម្មាធិ​ការ​ជាតិ​រៀប​ចំ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​​គួរតែ​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​នេះ​ទៅ​ដល់​អ្នក​ភូមិ​ ដើម្បី​​ជំរុញ​ឲ្យ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ទៅ​ពិនិត្យ​មើល​​ឈ្មោះ​របស់​ខ្លួន​”។ លោក ហង្ស ពុទ្ធា នាយក​គណៈ​កម្មា​ធិ​ការ​​អព្យាក្រឹត​ និង​មិន​លម្អៀង​សម្រាប់​ការ​បោះ​ឆ្នោត​​ដោយ​សេរី​នៅ​កម្ពុជា​ (និចហ្វិក) បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា លោក​បាន​ឯកភាព​​តាម​​ការ​​លើក​ឡើង​របស់​លោក​ គល់ បញ្ញា​...