រដ្ឋាភិបាល​​លើក​ឡើង​​ពី​ទស្សនៈ​​​ របស់​លោក សុរិយា ស៊ូ​បេឌី មុន​ទស្សនកិច្ច​ចុង​ក្រោយ​មកកម្ពុជា​

នៅ​មុន​ថ្ងៃ​នៃ​ការ​ធ្វើ​ទស្សនកិច្ច​ជា​ចុង​ក្រោយ​របស់​លោក​មក​កាន់​កម្ពុជា ប្រេសិត​ពិសេស​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ទទួល​បន្ទុក​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ប្រចាំ​ប្រទេស​​​កម្ពុជា​ បាន​លើក​ឡើង​ថាលោក​មិនមាន​បញ្ហា​ដោយ​សារ​ការ​រិះ​គន់​​​រដ្ឋាភិបាល ​​​ហើយ​លោក​មិន​មាន​ពេល​ឆ្លើយ​តប​ចំពោះ​ការ​រិះគន់​ជា​លក្ខណៈឯកជន​​ និង​​“ ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ដោយ​គ្មាន​ហេតុ​ផល​ច្បាស់​លាស់​” នោះ​ឡើយ។ ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ចុង​ក្រោយ​បំផុត​ប្រ​ឆាំង​​​​លោក សុរិយា ស៊ូបេឌី កាល​ពីថ្ងៃ​សុក្រ រដ្ឋា​ភិបាល​បាន​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​លិខិត​ចំហ​មួយ​ច្បាប់់​ម្តង​ទៀត​ដោយ​ហៅ​លោក​ថាជា​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​​ឲ្យ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​។ លោកប៉ែន​ ងឿនទីប្រឹក្សា​នៅ​​ទី​ស្ដីការ​គណៈ​រដ្ឋមន្ត្រី​ ដែល​លិខិត​ចំហ​របស់​លោក​ត្រូវ​បាន​ផ្សព្វផ្សាយ​តាម​គេហទំព័រ​របស់​អង្គភាព​ព័ត៌មាន​ និង​ប្រតិកម្ម​រហ័ស​នៃ​ទី​ស្ដី​ការ​គណៈរដ្ឋ​មន្ត្រី​ដោយ​ដាក់​ចំណង​ជើង​ថា “ ​លោកស៊ូបេឌីមក​កម្ពុជា​ ដើម្បី​ធ្វើ​ការ​ក្នុង​សម្បជញ្ញៈ​ខ្ពស់” ឬ​ដើម្បី​ “ បន្ដ​ធ្វើជា​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​​របស់​​គណប​ក្ស​ប្រឆាំង​ និង​​អ្នក​រិះគន់​ប្រឆាំង​​រដ្ឋាភិបាល”?​ លោកប៉ែនងឿនចោទ​​​ប្រេសិត​ពិសេស​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​​រូប​នេះ​ថា ​ជា​ “ ក្លឹប​ក្រុម​បុរស​ខ្ពង់​ខ្ពស់ “ ដែល​លោក​លើក​ឡើង​ថា​ ទុក​ឲ្យ​​​លោក​​មើល​​រំលង​ការ​ប្រព្រឹត្ត​​ខុស​របស់​​​ក្រុម​អ្នក​តវ៉ា​កម្ពុជា​​ដែល​​មាន​លក្ខណៈ​ដូច​គ្នា​និង​អ្នក​ការទូត​បរទេស​នៅ​បុរីញូវ​យ៉ក​ដែល​អាច​បំពាន​​ច្បាប់​ចរាចរណ៍​កាល​ពី​ទសវត្សរ​៍ឆ្នាំ​១៩៧០​និង​១៩៨០​។ លោកមាន​ប្រ​សាសន៍​ថា​ “ ខ្ញុំ​​ព្រួយ​បារម្ភ​ខ្លាច​សតិ​អារម្មណ៍​របស់​ “ ក្លឹប​បុរស​ខ្ពង់​ខ្ពស់” ​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​​គំនិត​ប្រាជ្ញា​របស់​លោកស៊ូបេឌី...​ហើយ​ផល​វិបាក​នៃ គំនិត​នេះ​សម្រាប់​​ លោកស៊ូបេឌី ​​អ្នក​តវ៉ា​​​​ គណបក្សនយោបាយ​ប្រឆាំង ​និង​ក្រុម​​​អ្នក​តវ៉ា​តាម​ដង​ផ្លូវ​មិនអាច​​រំលោភ​ច្បាប់​​និង​មិន​​បាន​បំពាន​​ច្បាប់​ទេ​”។​ដោយ​សារ​មាន​ក្លឹប​ក្រុម​បុរស​ខ្ពង់​ខ្ពស់​​នេះ​​ លោកប៉ែនងឿន​ បញ្ជាក់​ថា​​ លោកស៊ូ​បេឌី​​ ចាត់​ទុក​​សកម្មភាព​របស់​រដ្ឋាភិបាល​​ថា​ជា​ការ​រំលោភ​ និង​បំពាន​សិទ្ធិ​របស់​អ្នក​តវ៉ា​។ លោក​បាន​ថ្លែង​បន្ថែម​ថា “ ដោយ​មាន​ ឬ​គ្មាន​​អនុសាសន៍​​របស់​លោក​ ស៊ូបេឌី ​នោះ​ក៏​ដោយ​ ប្រទេស​កម្ពុជា​នៅ​តែ​​ធ្វើ​ដំណើរ​ឆ្ពោះ​​ទៅ​មុខ​​ជម្នះ​គ្រប់​​ឧបសគ្គ ​និង​ការ​លំបាក​នានា​ជា​ដរាបហើយ​ចំពោះ​​លោកស៊ូបេឌីវិញថា​តើ​​លោក​នៅ​តែ​បន្ត​ធ្វើ​​ើ​ជា​អ្នក​នាំពាក្យ​​របស់​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ និង​ពួក​​រិះគន់​រដ្ឋាភិបាល​ ឬ​​ក៏​អត់នោះ គ្មាន​នរណា​​ម្នាក់​​អាច​ប្ដូរ​ផ្នត់​គំនិត​របស់​​លោក​បាន​ទេ​​ក្រៅ​ពី​ខ្លួន​​លោកនោះ​​”។ កាល​ពី​ម្សិលមិញ​ លោកស៊ូបេឌីបាន​ថ្លែង​ថា លោក​មិន​អាច​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​សង្គ្រាម​ពាក្យ​សម្ដី​ជាមួយ​អ្នក​រិះ​គន់​លោក​បាន​ទេ​។ ​លោក​ថ្លែង​​នៅ​មុន​ការ​មក​ដល់​កាលពី​ម្សិល​មិញ​ថា “ ចាប់​តាំង​ពី​ខ្ញុំ​បាន​ជំ​រុញ​​ឲ្យ​មាន​ការ​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​សេរី​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​នេះ​ ខ្ញុំ​​ស្វាគមន៍​នូវ​ទស្សនរបស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​គ្រប់​គ្នា​ ទស្សន​បែបណា​ក៏ដោយ​ប្រ​សិន​​បើ​ពួកគេ​បាន​លើក​ឡើង​ដោយ​សុភាព​រាបសារ​ និង​ប្រើ​ភាសារ​ត្រឹម​ត្រូវ​។ប៉ុន្ដែខ្ញុំ​មិន​មាន​បំណង​ពិភាក្សា​ជាមួយ​នរណា​ម្នាក់​ដែល​មិន​បាន​បង្ហាញ​ពី​គោល​បំណង​ត្រឹម​ត្រូវ​ឡើយ​ គឺ​តម្រូវ​ឲ្យ​ពិភាក្សា​លើ​បញ្ហា​សំខាន់​ៗ​ ប្រ​កប​ដោយ​វិជ្ជមាន ​​ប៉ុន្តែមិន​ត្រូវ​ជំរុញ​ដោយ​បំណង​ដើម្បី​​បំផ្លាញ​កិច្ច​ការ​របស់​​អ្នក​ដទៃ​ដោយ​ការរិះគន់​ជា​លក្ខណៈបុគ្គលឡើយ​”។ លោក​ថ្លែង​បន្តថា​ “ ​ខ្ញុំ​មិន​គិត​ថា ខ្ញុំ​មាន​ពេល​ដើម្បី​ឆ្លើយ​តប​ចំពោះ​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​​ដោយ​មិន​ត្រឹម​ត្រូវ​ចំពោះ​រូប​​ខ្ញុំ​ឡើយ។ ពួក​គេ​​បាន​ធ្វើ​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ក្នុង​គោល​បំណង​បង្វែ​រការ​ចាប់​អារម្មណ៍​ពីបញ្ហា​​គោល​នយោ​បាយសំខាន់ៗ​​​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។ខ្ញុំ​មាន​បំណង​ចូល​រួម​ក្នុង​កិច្ច​ពិភាក្សា​​អំពី​​បញ្ហា​គោល​​នយោ​បាយ​​សំខាន់​ៗ”។ បេសកកម្ម​ស្វែង​រក​ការពិត​ចុង​ក្រោយ​បំផុត​របស់​ប្រេសិត​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ប្រចាំ​​កម្ពុជា​លើក​នេះ​ជា​លើក​ទី​៨​ចាប់​តាំង​ពី​លោក​បាន​ធ្វើ​ការ​ដោយ​មិន​យក​ប្រាក់​ខែ​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​២០០៩​មក​ ហើយ​បាន​ផ្ដោត​ការ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ចំពោះ​ការ​រីក​ចម្រើនរបស់​រដ្ឋាភិបាល​ក្នុង​​ការ​អនុវត្តតាម​អនុសាសន៍​របស់​លោក​​ស្តី​ពី​បញ្ហា​ដី​សម្ប​ទាន​សេដ្ឋកិច្ច​​រហូត​ដល់​ធ្វើ​កំណែទម្រង់​​ប្រព័ន្ធ​​​បោះ​ឆ្នោត។​ រហូត​មក​ដល់​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ​ រដ្ឋាភិបាល​បាន​ច្រាន​ចោល​នូវ​របាយការណ៍​របស់​លោក​ស៊ូបេឌី ដែល​បាន​លើក​ឡើងនៅ​​ក្នុង​កិច្ច​ប្រ​ជុំ​ប្រ​ចាំ​​ឆ្នាំ​ជា​មួយ​គណៈ​កម្មាធិការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​​នៅ​ទី​ក្រុង​ហ្សឺណែវ​​។ការ​ចោទ​ប្រកាន់​នេះ​​បាន​ផ្លាស់​ប្ដូរ​​ក្នុង​ឆ្នាំ​នេះ​។ កាល​ពី​ខែ​សីហាគណៈកម្មាធិការ​រៀបចំ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ ក៏​បាន​ច្រាន​ចោល​របាយ​ការណ៍​​របស់​លោកស៊ូបេឌីដែល​បាន​លើក​ឡើង​ថាគណៈកម្មាធិការ​នេះ​ មិន​មាន​ការ​គាំទ្រ​ជា​សាធារណៈ​ ហើយ​ចាំ​បាច់​ត្រូវ​តែ​មាន​ការ​ធ្វើ​កំណែ​ទម្រង់​។ កាល​ពី​ខែ​កញ្ញា​ លោក​ ឱមយិនទៀងដែល​ជា​ប្រធាន​គណៈកម្មាធិការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​របស់​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​លោកស៊ូបេឌីថាឃោសនា​ឲ្យ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​។ក្រោយ​មក​ទៀត​នៅ​ខែ​តុលា លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​...

ការ​ស្ទង់​មតិ​អំពីជំងឺ​ផ្លូវចិត្ត​បង្ហាញ​ពី​លទ្ធផល​គួរ​ឲ្យ​បារម្ភ​ចំពោះ​ការ​ធ្វើ​អត្តឃាត​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា

យោង​តាម​លទ្ធផល​នៃ​ការ​ស្ទង់​មតិ​ជាទ្រង់​​ទ្រាយ​ធំ​លើក​ដំបូង​ ស្ដី​អំពី​ជំងឺ​ផ្លូវចិត្តនៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ បាន​បង្ហាញ​ថា ​មាន​ការ​កើន​ឡើង​នូវ​ការ​ប៉ុន​ប៉ង​ធ្វើ​អត្តឃាត​ដោយសារ​ជំងឺ​ផ្លូវចិត្តដែល​កើត​មាន​បន្ទាប់​ពី​ខូច​ និង​ការ​ថប់​អារម្មណ៍​ ត្រូវ​បាន​គេ​រក​ឃើញ​ថា កើត​មាន​ក្នុង​ចំណោម​មនុស្ស​ទូទៅ​។​ ផ្អែក​លើ​កិច្ច​សម្ភាស​ជាមួយ​យុវជន​ដែល​មាន​អាយុ​ចាប់ពី២១​ឆ្នាំ​ និង​ចាស់​ជាង​​នេះ​ ចំនួន​២.៦០០​នាក់​ ត្រូវ​បាន​ធ្វើឡើង​ក្នុង​ខេត្ត​ចំនួន​ប្រាំបួន​ ដែលការ​ស្ទង់​មតិ​ត្រូវបាន​ចេញ​ផ្សាយ​ដោយ​ដេប៉ាតឺម៉ង់​ចិត្ត​វិទ្យា​ នៃ​សាកល​វិទ្យាល័យ​ភូមិន្ទភ្នំពេញ​ ដើម្បី​បង្ហាញ​អំពី​បញ្ហា​​ជំងឺ​ផ្លូវចិត្តរបស់​មនុស្ស​ទូទៅ​​។ យោង​តាម​ការ​ស្ទង់​មតិ​នេះ​ មនុស្ស​ចំនួន​១១៥​នាក់​ ក្នុង​ចំណោម​មនុស្ស​ទាំង​អស់​ ដែល​​ត្រូវ​បាន​សម្ភាស​ ​បាន​បង្ហាញ​កាល​ពី​លើក​មុន​ថា​ បាន​ប៉ុនប៉ង​ធ្វើ​អត្តឃាត​ រីឯ​អ្នក​ដែល​ត្រូវ​សម្ភាស​ចំនួន២២នាក់​ផ្សេង​ទៀត​បាន​លើក​ឡើង​ថា​ មានសមាជិក​ក្នុង​គ្រួសារ​បាន​ធ្វើ​អត្ត​ឃាត។​ ជាង​មួយ​ភាគ​បួន​នៃ​អ្នក​ដែល​ត្រូវ​បាន​​សម្ភាស​ទាំង​អស់​បានឆ្លើយ​ថា​ ការ​ធ្វើ​អត្ត​ឃាត​គឺ​កើត​ឡើង​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១១​ ដោយ​បណ្តាល​ឲ្យ​អត្រា​នៃ​ការ​ធ្វើ​អត្តឃាត​មានរហូតដល់​៤២,៣៥​ភាគ​រយ​ ក្នុង​ចំណោម​មនុស្ស​១០០.០០០​នាក់​ ដែល​នេះ​គឺ​ជា​តួ​លេខ​មួយ​ច្រើន​ជាង​អត្រា​ធ្វើ​អត្តឃាតជា​មធ្យម​នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស​របស់​អង្គការ​សុខ​ភាព​ពិភព​លោក​​ ដែល​លើកឡើងថា មាន​អ្នក​ធ្វើ​អត្ត​ឃាតត្រឹម​តែ​១៦​នាក់​ក្នុង​ចំណោម​មនុស្ស​១០០.០០០​នាក់​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ​។ ការ​ស្ទង់​មតិ​នេះ​បាន​បង្ហាញ​ថា​ “ អត្រា​អ្នក​ធ្វើ​អត្តឃាតនៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​កើត​មាន​ច្រើន​ជាង​អត្រា​ធ្វើ​អត្តឃាតនៅ​ទូទាំង​ពិភព​លោក។​ ការ​ស្ទង់​មតិនេះ​បាន​បង្ហាញ​ទៀត​ថា​ អត្រា​ជា​មធ្យម​នៃ​ការ​ប៉ុន​ប៉ង​ធ្វើ​អត្ត​ឃាតមាន​អត្រាច្រើន​ជាង​ពីរ​ដង នៃអត្រា​ធ្វើ​​អត្ត​ឃាតនៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​របស់​អង្គការ​សុខ​ភាព​ពិភព​លោក។ របាយ​ការណ៍​នេះ​បាន​បង្ហាញ​ថា​ “ ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​មួយ ដែល​ត្រូវ​បាន​លើកឡើង​​នៅ​​ក្នុង​ការ​សិក្សា​នេះ ​គឺ​បញ្ហា​កង្វះ​ថវិកា”។​ របាយ​​ការ​ណ៍​នេះ​បាន​បង្ហាញ​ទៀត​ថា​ ៨៧​ភាគ​រយ​នៃ​អ្នក​ត្រូវ​បាន​សម្ភាស​ ដែល​ប៉ុន​ប៉ង​ធ្វើ​អត្ត​ឃាត សុទ្ធ​តែ​គ្មាន​ប្រាក់​ ឬ​ក៏​ជំពាក់​បំណុល​​គេ។ របាយ​ការ​ណ៍នេះ​បាន​បង្ហាញ​ថា​ នៅ​ពេល​ការ​ធ្វើ​អត្ត​ឃាតត្រូវ​បាន​បង្ហាញ​តាម​ចម្រៀង​ខារ៉ាអូខេ​ និង​ខ្សែ​ភាព​យន្ត​ផ្សេងៗ​ គេ​ត្រូវ​ធ្វើ​ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​ឲ្យ​បាន​លម្អិត​បន្ថែម​ទៀត​ ដើម្បី​​​ស្វែង​រក​ឲ្យ​ឃើញ​ពីទំនាក់​ទំនង​ទាំង​នេះ​ជា​មួយ​​នឹង​ករណី​ធ្វើ​អត្ត​ឃាត។ លោក​ស្រី​ សេក​ ស៊ីសុខុម​ ប្រធាន​ដេប៉ា​តឺម៉ង់​ចិត្ត​វិទ្យា​បាន​លើក​ឡើង​ថា​ ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​មិន​គួរ​ជំរុញឲ្យ​ធ្វើ​អត្តឃាត​ឡើយ​។ លោក​ស្រី​បាន​លើក​ឡើង​ថា​ “ ការ​ចាក់​ផ្សាយ​ខារ៉ាអូខេ​ និង​ខ្សែ​ភាព​យន្ត​ផ្សេងៗ​បាន​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញអំពីការ​ធ្វើ​អត្ត​ឃាត ​របស់​គូសង្សារ ដោយសារតែ​គ្មាន​មធ្យោ​បាយ​ដោះ​ស្រាយ​ នៅពេល​បាត់​បង់​អ្នកជាទី​ស្រឡាញ់។ ​​ នៅ​ពេល​យុវជន​យុវនារីមើល​ទូរទស្សន៍​ ពួក​គេ​​ប្រហែល​ជាចង់ធ្វើតាម  នេះ​ហើយ​គឺ​ជា​បញ្ហា។ លទ្ធ​ផល​នៃ​របាយ​ការណ៍​នេះ​បង្ហាញ​ថា​ អ្នកត្រូវ​បាន​សម្ភាស​ ដែល​មាន​ការ​ធុញ​ថប់​អារម្ម​ណ៍ខ្លាំង​ និង​ការ​បាក់​ទឹក​ចិត្ត​មាន​ចំនួន​២៧,៤​ភាគ​រយ ហើយ​អ្នក​ត្រូវ​បាន​សម្ភាស​ ដែល​ធ្លាប់​ជួប​ប្រទះ​​បញ្ហា​ផ្លូវ​ចិត្ត​មាន​ចំនួន​១៦,៧​ភាគ​រយ។​ចំណែក​ឯ​អ្នក​ត្រូវ​បាន​សម្ភាស​ ដែល​មាន​ជំងឺ​ផ្លូវ​ចិត្ត​បន្ទាប់​ពី​ខូចចិត្តមាន​ចំនួន​២,៧​ភាគ​រយ​ ដែល​នេះ​គឺ​ជា​តួលេខ​មួយ​ខ្ពស់​ជាង​តួលេខ​នៅ​ទូទាំង​ពិ​ភព​លោក​ចំ​នួន​៧​ដង។ ការ​ស្ទង់​មតិនេះ​​លើក​ឡើង​ថា​ អត្រា​​​ខ្ពស់​នៃ​ជំងឺផ្លូវ​ចិត្ត​ទាំង​នេះ​គឺ​ជា​បញ្ហា​មួយ​ ដែល​​រដ្ឋា​ភិ​បាល​ចាំ​បាច់​ត្រូវ​តែ​រកវិធីដោះ​ស្រាយ​ តាម​រយៈការផ្តល់​ប្រឹក្សានិង​បង្កើត​វគ្គ​បំពាក់​បំប៉ន​ដល់​បុគ្គលិក​​ផ្នែក​ចិត្ត​សាស្ត្រ​នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស​ ជា​ពិសេស​ជន​ក្រីក្រ​នៅ​តាម​ទី​ជន​បទ​នានា។ របាយ​ការណ៍​នោះ​បាន​លើកឡើង​ថា “ កម្ពុជាមិន​បាន​ធ្វើតាមការ​សន្យា​ទាំង​នោះ​ទាល់​តែ​សោះ​ ហើយចាំបាច់គួរតែ​​រួសរាន់​បែង​ចែក​ថវិកាឲ្យ​បាន​ច្រើន​ជាង​នេះ​សម្រាប់​​បម្រើដល់វិស័យ​សុខាភិបាល​ដើម្បី​ឆ្លើយ​តប​ទៅនឹង​តម្រូវ​ការផ្នែក​សេវា​សុខភាព​ផ្លូវ​ចិត្ត​ធ្ងន់​ធ្ងរ ​និង​​រ៉ាំ​រ៉ៃ​​”។ លោក​ស្រី ស៊ីសុខុម ថ្លែងថា “ ដឺប៉ាតឺម៉ង់​បាន​សម្រេច​​ប្រមូល​ទិន្ន័យ​នេះ​ដោយ​សារ​តែ​​ យើង​មិន​ទាន់​មាន​ទិន្ន​ន័យពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​សុខ​ភាព​ ផ្លូវ​ចិត្ត​​នៅទូទាំង​ប្រទេស​កម្ពុជា​យើង​”​។ លោកស្រី​បាន​បន្ថែម​ថា “ ដោយ​សារតែ​​មិន​ទាន់​មាន​ទិន្នន័យបែបនេះ ​ទើបយើង​មិន​អាច​វាយ​តម្លៃ​ថា នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​យើងតើ​បញ្ហា​នេះ​ធំ​ប៉ុណ្ណា​​ ហើយ​យើង​ក៏​មិន​អាច​ដឹង​ថា តើ​បញ្ហាអ្វី​ ឬ​តម្រូវ​ការ​បែប​ណា​ ​ ដើម្បី​ធ្វើ​​អន្ដរាគមន៍​ជួយ​ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​របស់​យើងនោះទេ​”។ ដោយ​ទទួល​បាន​មូលនិធិ​ពី​ទីភ្នាក់​ងារ​អភិ​វឌ្ឍន៍​អាល្លឺម៉ង់ អ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវ​បាន​បញ្ចូល​​វិធី​សាស្ត្រ​របស់​បស្ចឹម​ប្រទេស​ជាមួយ​នឹង​កម្រង​​សំណួរស្រប​នឹង​​វប្បធម៌​ខ្មែរ ដើម្បី​ឲ្យ​អ្នក​បំពេញ​ចម្លើយ​ងាយ​យល់​សំណួរ​ ជាជាង​ត្រូវ​ប្រឈម​​​នឹង​ពាក្យ​ពេចន៍​​ ដែល​ប៉ះពាល់​ដល់​ផ្លូវ​ចិត្ត​។ ឧទាហរណ៍​ ពាក្យ​ “ ជំងឺ​ស្លន់​ស្លោ” ត្រូវ​បាន​​ជំនួស​ដោយ​ពាក្យ​ថា “ ជំងឺ​ខ្យល់​ចាប់​”ចំណែក​​ឯ​ជំងឺ​ “ គ្មាន​ចលនា​ពេល​ដេក​លក់​”ត្រូវ​បាន​ជំនួស​ដោយ​ពាក្យ​ថា “ ខ្មោច​សង្កត់” ​វិញ​។ ​រោគ​​សញ្ញា​ទាំង​ពីរ​នេះ​មាន​ទំនាក់​ទំនង​ជា​មួយ​​នឹង​ដំណើរ​ប៉ះ​ទង្គិច​ខ្លាំង​...

កិច្ច​ប្រជុំ​អភិរក្សអង្គរនៅ​ខេត្ត​សៀម​រាប ផ្ដោត​ទៅលើ​វិស័យ​ទេសចរណ៍​ និង​បញ្ហាបំផ្លាញ​ព្រៃ​ឈើ​

បញ្ហា​ធំៗពីរ ដែល​កិច្ច​ប្រជុំ​ពេញ​អង្គ​របស់​គណ​ៈ​កម្មាធិការ​សម្រប​សម្រួល​អន្ដរជាតិ​អង្គរ​ (International Coordinating Committee) បាន​លើក​ឡើង​កាលពី​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ គឺជា​ការ​​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ឲ្យ​ឃើញ​នូវបញ្ហា​ប្រែ​ប្រួល​គួរ​ឲ្យ​កត់​សម្គាល់​ ដែល​បានកើត​ឡើង​នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង​​សៀម​រាប តាំងពី​ប្រាសាទ​អង្គរ​ត្រូវ​បាន​ចុះ​បញ្ជី​ជា​សម្បត្តិ​បេតិ​កភណ្ឌ​ពិភពលោកក្នុង​ខែ​នេះ​ កាលពី​២០​ឆ្នាំ​មុន។ នៅ​ក្នុង​សំណើបង្កើតផែនការ​គ្រប់​គ្រង​វិស័យ​ទេសចរណ៍​របស់​អាជ្ញា​ធរ​អប្សរា ដែល​​ជា​ទី​ភ្នាក់​ងា​ររបស់​រដ្ឋាភិបាល​មាន​តួនា​ទី​គ្រប់​គ្រង​តំបន់​អង្គរ​​ត្រូវ​បាន​អនុម័ត​ ដើម្បី​រៀប​ចំ​ឲ្យ​មាន​នីតិវិធីគ្រប់​គ្រង​រំហូ​រ​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​ ដែល​មាន​អត្រា​កំណើន​២៧​ភាគ​រយ​ ក្នុង​ឆ្នាំនេះ​​ ពោល​គឺ​បានកើនឡើង​ដល់​ប្រហែល​២លាន​នាក់។ លោក​ស្រី អានី ឡេម៉េស (Anne ​Lemaistre) តំណាង​អង្គការ​យូណេស្កូ ប្រចាំ​កម្ពុជា ​បានមាន​ប្រសាសន៍​កាលពី​ថ្ងៃ​សុក្រ​ថា  គណៈ​កម្មាធិការ​ទំនាក់​ទំនង​​បច្ចុប្បន្ន​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ ដើម្បី​ពិភាក្សា​បញ្ហា​នានាជា​មួយ​តំណាង​មកពី​ឧស្សា​ហកម្ម​បដិសណ្ឋារ​កិច្ច។ លោកស្រី​​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ប្រព័ន្ធ​ការ​ងារ​មួយ​ត្រូវ​តែ​បង្កើត​ឡើង​ ដើម្បី​គ្រប់​គ្រង​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​នៅ​តំបន់​ពេញ​និយម​បំផុតទាំង​បី​ រួម​មាន​ប្រាសាទ​អង្គរ​វត្ត ​បាយ័ន និង​ប្រាសាទ​​​តាព្រហ្ម​ “ តាម​វិធី​សាស្ត្រ​សម​ស្រប​បំផុត​ទើប​​ភ្ញៀវ​ទេស​ចរ​មិនទទួ​ល​រង​នូវ​ផល​ប៉ះពាល់​​”។ លោក ដូមីនិក ម៉ាស (Dominique Mas) មន្ត្រីភារធារី​​ស្ថានទូត​បារាំង ដែល​បាន​ចូល​រួម​​ធ្វើជា​អធិបតី​ជាមួយ​លោក ម៉ាសា​ហ្វុមិ គុរុគិ ​(Masafumi Kuroki) អគ្គ​រាជទូត​ជប៉ុន​​ នៅក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​រយៈ​ពេល​ពីរថ្ងៃ​ ដែល​បានបញ្ចប់​កាលពី​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ នាខេត្ត​សៀម​រាប បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ផែន​ការ​សកម្មភាព​មួយ​ត្រូវ​តែ​បង្កើត​ឡើង​ ដោយ​មាន​ប្រព័ន្ធ​គ្រប់​គ្រង​រំហូ​រភ្ញៀវ​ទេសចរ​ ជាពិសេស​​ចំពោះ​​ភ្ញៀវ​​ទេសចរ​ ដែលកាលពីឆ្នាំ​១៩៩២ មាន​ប្រហែលជា​ប៉ុន្មាន​ពាន់​នាក់​ប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្ដែ​បច្ចុប្បន្ន​កើន​ឡើង​យ៉ាង​ច្រើន​ និង​ជិត​ឈាន​ដល់​៣លាន​នាក់​ ក្នុង​អនាគត​ឆាប់​ៗខាង​មុខ​នេះ។ លោក​ ដូមីនិក ម៉ាស បាន​មាន​ប្រសា​សន៍​បន្ថែម​ទៀត​ថា បញ្ហា​បន្ទាន់​មួយ​ផ្សេង​ទៀត ដែល​ត្រូវ​បាន​លើក​ឡើង​នៅក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំនេះ គឺ​សញ្ញា​នៃ​កំណើន​យ៉ាង​លឿន​ថ្មី​មួយ​ ពោល​គឺ​បញ្ហា​បំផ្លាញព្រៃ​ឈើ​នៅភ្នំ​គូលែន ដែល​បាន​រីក​រាល​ដាល​រហូត​ក្លាយជា​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ​ និង​បង្ក​ឲ្យ​មាន​បញ្ហា​បាក់​ដី​ និង​ផល​​ប៉ះពាល់​ដល់​ស្ទឹង និង​រំហូ​រទឹក​នៅក្នុង​តំបន់អង្គរ​។ នៅក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំនេះ លោក​ឧបនាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ សុខ អាន ដែល​ជា​ប្រធាន​អាជ្ញាធរ​អប្សរា​ បាន​ណែនាំ​លោក ស៊ូ ភិរិន អភិបាល​ខេត្ត​សៀម​​រាប​ឲ្យ​បង្កើត​គណៈ​កម្មការ​មួយ​ ដើម្បី​សិក្សា​​អំពី​ស្ថានភាព​កាប់​បំផ្លាញព្រៃ​ឈើ​នេះ។ លោកស្រី ឡេម៉េស ​មាន​ប្រសាសន៍​ បន្ថែម​ទៀត​ថា ភ្នំគូលែន មិនមែន​ជា​ផ្នែក​ មួយ​នៃ​តំបន់​ឧទ្យាន​អង្គរ​ទេ​ ក៏ប៉ុន្ដែអង្គការ​យូណេស្កូ​ រីក​រាយ​នឹង​ជួយ​ព្រះរាជាណា​ចក្រ​កម្ពុជា​​ ក្នុង​ការ​ដាក់​បញ្ចូល​ភ្នំនេះក្នុង​បញ្ជី។  លោកស្រី​មាន​ប្រសាសន៍​ថា  “ សម្រាប់​យើង​​ ភ្នំនេះគឺជា​ប្រភពដើមរបស់​អង្គរ​”។ ក្រុម​ការងារជាតិ និង​អន្ដរជាតិ​ទាំង​អស់​​ ដែលធ្វើ​ការ​លើ​គម្រោង​ស្ដារ​ឡើង​វិញ និង​មាន​ភារកិច្ច​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​តំបន់​អង្គរ​ ក៏បាន​ចូល​រួម​ក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​របស់គណ​ៈ​កម្មាធិការ​សម្រប​សម្រួល​អន្ដរជាតិ​អង្គរផង​ដែរ។ បន្ទាប់ពី​ចុះ​បញ្ជី​ប្រាសាទ​អង្គរ​ជា​សម្បត្តិ​បេតិ​កភណ្ឌ​ពិភព​លោក កាលពីខែ​ធ្នូ​ ឆ្នាំ​១៩៩២ គណ​ៈ​កម្មាធិការ​សម្រប​សម្រួល​អន្ដរ​ជាតិ​អង្គរត្រូវ​បាន​បង្កើត​ ឡើង​ក្នុង​ខែ​តុលា ឆ្នាំ​១៩៩៣​។ រាជ​រដ្ឋាភិបាលនៃ​ព្រះរា​ជាណាចក្រ​កម្ពុជា​  មាន​ផែន​ការ​រៀបចំ​កិច្ច​ប្រជុំ​អន្តរ​រដ្ឋាភិបាល​នាឆ្នាំ​ក្រោយ​។ កិច្ច​ប្រជុំនេះ មាន​គោល​បំណង​រំឭកខួប​លើក​ទី​២០​ របស់​គណៈ​កម្មាធិការ​សម្រប​សម្រួល​អន្តរជាតិ ដែល​ទើប​តែ​បាន​បញ្ចប់​កិច្ច​ប្រជុំពេញ​អង្គ​របស់​ខ្លួន​នាខេត្ត​សៀម​រាប កាលពីថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​៕ ប្រែសម្រួល​ដោយ កង សុធា

NGO ​ចេញ​អនុសាសន៍​ស្ដី​ពី​បញ្ហា​ដី​ធ្លី​ និង​ការ​ការ​ពារ​ធន​ធាន​ធម្មជាតិ​

បុគ្គលិក​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​មក​ពី​១៨​ខេត្ត ​បាន​ជួប​ប្រជុំ​គ្នា​​ក្នុង​រាជ​ធានី​ភ្នំពេញ​ កាល​ពី​ថ្ងៃ​សុក្រ​ ដោយ​បាន​លើក​ឡើង​ពី​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​យ៉ាង​ខ្លាំង​អំពី​គោល​នយោបាយ​របស់​រដ្ឋា​ភិបាល​​ជុំវិញបញ្ហា​ដី​ធ្លី​ និង​ធន​ធាន​ធម្មជាតិ​។ បណ្តាអង្គការ​ ដែល​រួម​មាន​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អាដហុក​ គណៈកម្មាធិការ​ប្រព្រឹត្ត​កម្មនៃ​អង្គការសមាគម ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​កម្ពុជា​និង​​មជ្ឈ​មណ្ឌល​អប់​រំ​ច្បាប់​សម្រាប់​សហគមន៍​ បាន​មក​ចូល​រួម​ក្នុង​សន្និសីទតស៊ូមតិ​ជាតិ​លើក​ទី​៧ ស្ដី​ពី​បញ្ហា​ដី​ធ្លី​ និង​ធន​ធាន​ធម្មជាតិ​។ ពួក​គេ​បាន​ផ្ដល់យោបល់ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ខិត​​ខំ​រិតបន្តឹង​ការ​គ្រប់​គ្រង​បញ្ហា​ដី​ធ្លី​ និង​ធន​ធាន​ធម្មជាតិ​ឲ្យ​កាន់​តែ​ប្រសើរ​ឡើង​ ប៉ុន្ដែពួក​គេ​បាន​ចេញ​សេចក្ដី​ព្រាងនៃ​អនុសាសន៍​មួយ​ចំនួន​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹងវិស័យ​ឧស្សាហកម្ម​ រុករកធនធាន​ធម្មជាតិ​ ជនជាតិភាគតិច បញ្ហា​ព្រៃ​ឈើ​ ការ​អភិវឌ្ឍ​ជនបទ​ និង​ការ​បណ្ដេញ​ចេញ​ទាំង​បង្ខំ​ ព្រម​ទាំង​បញ្ហា​ជម្លោះ​ដី​ធ្លីផងដែរ​​ ។ សេចក្ដី​ថ្លែង​ការណ៍​រួម​មួយ​របស់​អង្គការ​ក្រៅ​​រដ្ឋាភិបាល​ទាំង​នេះ​ បាន​លើក​ឡើង​ថា “ សហ​គមន៍​មិន​បាន​ទទួល​ព័ត៌មាន​ និង​ការ​ពិគ្រោះ​យោបល់​ជា​មុន​ស្ដី​អំពី​ការ​សម្រេច​​អំពី​គម្រោង​អភិវឌ្ឍន៍​ធន​ធាន​រ៉ែ​ធម្មជាតិ​ទេ​ដោយ​​បញ្ហា​នេះ​បាន​នាំឲ្យ​មានការ​រំលោភ​សិទ្ធិម​នុស្ស​ ជា​ពិសេស​សិទ្ធិ​របស់​ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​ក្រី​ក្រ​”។ ពួក​គេ​បាន​អំពាវ​នាវ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ធានា​ថាការ​វាយ​តម្លៃ​ពី​ផល​ប៉ះពាល់ផ្នែក​បរិស្ថាន​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​តម្លាភាព​ ហើយ​ក៏​បាន​ទទូច​ឲ្យ​មាន​ការ​កែប្រែ​​ច្បាប់​ស្តីពី​ការ​គ្រប់​​គ្រង​រ៉ែ​ធម្មជាតិ និងការ​កេង​ប្រវ័ញ្ច ដើម្បី​ធ្វើ​ឲ្យ​សាធារណជន​ទទួល​បាន​ប្រយោជន៍​ពី​​​គម្រោង​អភិវឌ្ឍ​ន៍ធន​ធា​ន​ធម្មជាតិ​ទាំង​នេះ​។ អង្គការ​ទាំង​នេះ​ ក៏​បាន​លើក​ឡើង​ដែរ​ថា​ដីធ្លី​ដែល​ផ្ដល់​ទៅ​ឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន​ឯកជន​ត្រូវ​តែ​ប្រគល់​ទៅ​ឲ្យ​សហគមន៍​ក្រី​ក្រ ​ដែល​ទទួល​រង​ផល​ប៉ះពាល់​ដោយ​ការ​ផ្ដល់​សម្បទាន​​បែប​នេះ​វិញ​ ហើយ​ធ្វើ​ដូច្នេះ​ប្រពៃណី​របស់​ពួក​គាត់​អាច​នឹង​ត្រូវ​បាន​ការ​ពារ​។ ពួក​គេ​ក៏​បាន​អំពាវ​នាវ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​បញ្ឈប់​ការ​បណ្ដេញ​ចេញ​ដោយ​បង្ខំ​ ហើយ​ងាក​មក​ផ្ដោត​សំខាន់​លើ​ការ​បង្កើត​ដី​សម្បទាន​សហគមន៍​ ដែល​អាច​ផ្ដល់​ផល​ប្រយោជន៍​ដល់​សហគមន៍​​ជន​ជាតិភាគតិចវិញ​​។ លោក យឹម ឆៃលី ឧបនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ដែល​បាន​មក​ចូល​រួម​ក្នុង​សន្និសីទនេះ​ដែរ​នោះ​បាន​ទទួល​ស្គាល់​​ការ​ចេញ​អនុ​សាសន៍​​ទាំង​នេះដែរ​ ប៉ុន្ដែ មិន​បាន​លើក​ឡើង​ពី​អ្វី​មួយ​ឲ្យ​បាន​ជាក់​លាក់​នោះ​ទេ​។ លោក​បាន​លើក​ឡើងអំពី​អនុសាសន៍​នេះ​ថា “ វា​គ្មាន​បញ្ហា​អ្វី​នោះ​ទេ”។លោក​បាន​បន្ដ​ថា “ គ្រាន់​តែ​ផ្ដល់​ឯកសារ​មក​ឲ្យ​ខ្ញុំ​ អ៊ីចឹង​យើងរួម​គ្នា​​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​នេះ​។ ដៃ​គូ​អភិវឌ្ឍន៍​ គឺ​រដ្ឋាភិបាល និង​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ ដែល​​មាន​គោល​ដៅ​តែ​មួយ​គត់ គឺ​ដើម្បី​បម្រើ​ប្រជាពលរដ្ឋ​”។ បញ្ហា​ដី​ធ្លី​ គឺ​ជា​បញ្ហា​មួយ​ក្ដៅ​បំផុតនៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​នេះ ដោយសារ​តែ​ជម្លោះ​ និង​ការ​តវ៉ា​បាន​បន្ដ​កើត​មាន​ទូទាំង​ប្រទេស​។ រដ្ឋាភិបាល​បាន​​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​នេះ​ ដោយ​ផ្អាក​ការ​ផ្ដល់​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​ដែល​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាន​ចេញ​បទ​បញ្ជា​នេះ​ កាល​​ពី​ខែ​ឧសភា​ តែ​ទោះ​ជាយ៉ាងណា​ ដី​សម្ប​ទាន​​សេដ្ឋកិច្ច​ដែល​ត្រូវ​បាន​ផ្ដល់​មុន​ការ​ផ្អាក​ការ​ផ្ដល់​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច ​នៅ​តែ​បន្ត​ផ្តល់​សិទ្្ធិទៅ​​ឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន​។ ​លោក ហ៊ុន សែន ក៏​បាន​បង្កើត​កម្មវិធី​ចែក​ប័ណ្ណ​កម្មសិទ្ធិ​ដីធ្លី​ដោយ​យុវជន​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​ ដែល​បាន​ចាប់​ផ្ដើម​កាល​ពី​ខែ​កក្កដា ដោយមាន​គោល​បំណង​ចេញ​ប័ណ្ណ​កម្មសិទ្ធិ​ដីធ្លី​ទៅ​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​រាប់​ពាន់គ្រួសារ​ដែល​រស់​នៅ​លើ​ដី​ព្រៃ​របស់​រដ្ឋនិង​ដីសម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​ផង​ដែរ​។ ថ្លែង​ទៅ​កាន់​សន្និសីទនោះ​ លោក ធន់សារា៉យ​ ប្រធាន​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អាដហុក​ បាន​លើក​ឡើង​ថា លោក​ព្រួយបារម្ភ​​អំពី​ការ​ផ្អាក​ផ្ដល់​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​ និង​គម្រោង​ផ្ដល់​ប័ណ្ណ​កម្មសិទ្ធិ​ដី​ធ្លី​ ដែល​វាស់​វែង​ដោយ​ក្រុម​យុវជន​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​។ លោក ធន់ សារា៉យ​ ​មាន​ប្រសាសន៍​ថា “ វា​ក៏​មាន​ចំណុច​អវិជ្ជមាន​នៅក្នុងគម្រោង​វាស់​វែង​ដីធ្លី​នេះ​ដែរ​ យើង​បាន​កត់​សម្គាល់​ឃើញថា  មាន​ការ​អសកម្ម​លើ​ការ​ដោះ​ស្រាយ​​ជម្លោះ​ដីធ្លី​ ដោយសារ​តែ​មន្ត្រី​ ដែល​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​បញ្ហានេះ​ ចំណាយ​ពេលរបស់​ខ្លួន​តែ​ទៅ​លើ​ការ​វាស់​វែង​ដី​ធ្លី​ ជាជាង​ការ​ដោះ​ស្រាយ​ជម្លោះ​ដី​ធ្លី​”។ លោកក៏​បាន​លើក​ឡើង​ដែរ​ថា ដី​សាធា​រណៈ​​ទំហំ​១៩.៧៩០ហិកតា​ ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​អនុបយោគ​ នៅ​ក្នុងចុង​ឆ្នាំនេះ​។ លោកចោទ​សួរ​ថា “ នៅ​ពេល​រដ្ឋា​ភិបាល​ប្រកាស​ផ្អាក​ការ​ផ្ដល់​ដី​សម្បទាន​ តើ​ការ​ធ្វើ​អនុបយោគ​នេះមាន​ន័យ​យ៉ាង​ដូច​ម្ដេច?”​៕ ប្រែសម្រួល​ដោយស៊ាស៊ុយឈាង

លោក ហ៊ុន សែន ​​ប្រាប់​សហ​គមន៍​ ជន​ជាតិ​ភាគតិច​​ថា អនាគត​​ ដ៏ល្អរបស់​ពួកគេ​ គឺ​ដំណាំ​​កៅស៊ូ​

នៅ​ថ្ងៃទី២​នៃ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​រយៈ​ពេល​​ពីរថ្ងៃ​ទៅ​កាន់​ខេត្ត​រតនគិរី​ លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី ហ៊ុន សែន កាល​ពី​ថ្ងៃ​សុក្រ​បាន​បញ្ចុះ​បញ្ចូលសមាជិក​សហគមន៍​ជន​ជាតិ​ភាគតិច​ ឲ្យត្រៀម​ខ្លួន​ទទួល​យក​បច្ចេក​វិទ្យាថ្មី​ ហើយ​ផ្លាស់​ចេញ​នូវ​ទំនៀម​ទម្លាប់ចាស់ ដើម្បី​ទទួល​​យក​ផល​ប្រយោជន៍​ពី​ចម្ការ​កៅស៊ូ​ជាជាង​ធ្វើ​ចម្ការ​ពនេចរ​របស់​ពួកគេ។ លោក ហ៊ុន សែន បាន​ថ្លែង​ទៅកាន់​ប្រជា​​ពលរដ្ឋ​ជាង​៥០០នាក់ ភាគ​ច្រើន​ជា​ជន​ជាតិ​ភាគ​តិច​ទំពួនក្នុង​ស្រុក​អណ្តូង​មាស​ ហើយ​លោកក៏បាន​លើក​ឡើង​ពី​ជន​បរទេសម្នាក់ ​ដែល​លោក​មិន​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ​ថាបាន​ធ្វើ​ឲ្យ​លោក​មាន​កំហឹងដោយសារការស្តីបន្ទោស​ អំពីការ​អភិវឌ្ឍដំណំាចម្ការ​កៅ​ស៊ូ​របស់​រដ្ឋា​ភិបាល​ថា បាន​បំផ្លិច​បំផ្លាញ​វប្បធម៌​របស់​ជន​ជាតិ​ភាគតិច​ទៅ​វិញ​។ លោក ហ៊ុន សែន បាន​សួរ​ទៅ​ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​ដែល​ជួប​ជុំ​គ្នា​​មុន​ពេល​ស្នើ​ឲ្យ​ពួកគេ​លើក​ដៃ​ប្រសិន​បើ​ពួកគេ​មាន​រថយន្ត​ ម៉ូតូ ឬ​មាន​​គ្រឿង​ចក្រថា “ តើអ្នកទំាង​អស់គ្នា​​ចង់​បន្ត​បោចវល្លិ៍ និង​ដង​ជ័រ​ទៀតឬទេ?”។ ដោយ​សំដៅ​ដល់​ កាផា (កន្ត្រក)​ ដែល​​ជនជាតិ​ភាគតិច​តែង​តែ​ស្ពាយនៅ​ពីក្រោយ​ខ្នង​នៅក្នុង​ខេត្ត​រតនគិរី លោក ហ៊ុន សែនបាន​មាន​ប្រសាសន៍ថា ទំនៀមទម្លាប់​ប្រពៃណី​ស្ពាយ​កាផា និង​ជីវិត​រស់​នៅ​បែប​សម័យ​ទំនើបនៅ​តែមានដដែល  ហើយគោល​នយោ​​បាយ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​អំពី​កសិ​ឧស្សាហកម្ម​ជាពិសេស​ដំណាំ​កៅស៊ូ​អាច​ជួយឲ្យ​ជន​ជាតិ​ភាគតិច​អភិវឌ្ឍ​សហគមន៍​​ និង​សេដ្ឋកិច្ច​បាន។ លោក ហ៊ុន សែន បាន​ថ្លែង​នៅ​ក្នុង​ពិធី​ចែក​​ប័ណ្ណ​កម្មសិទ្ធិ​ដីធ្លី​ចំនួន​៥២១ ជូន​ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​នៅ​ទីនោះ​ ដែលភាគច្រើន​ជា​គ្រួសារ​​ជនជាតិ​ភាគតិច​ទំពួនថា “ ទោះ​បី​ជា​ស្ពាយ​កាផា​​ក៏​ដោយ​ តែពួក​គេ​  ស្ពាយ​​កាផាចេញ​ពី​ផ្ទះ​​ប្រក់ក្បឿងដែរ​​។​ពួកគេ​​ស្ពាយ​កាផា ហើយ​​ជិះ​ម៉ូតូ​ និង​មាន​ទូរ​ស័ព្ទដៃប្រើ​”។ លោក ហ៊ុន សែន ថ្លែង​បន្ថែម​ថា “ នោះ​ទើប​​ខ្ញុំ​បន្ទោស​ជន​បរទេស​ទាំង​នោះ​ដែល​និយាយ​​ថា ការ​អភិវឌ្ឍចម្ការ​កៅស៊ូ​នៅ​តំបន់​ទំរីង ក្នុង​ខេត្ត​កំពង់​ធំ អាច​បណ្តាល​ឲ្យ​បាត់​បង់​វប្បធម៌​ជនជាតិ​ភាគ​តិច​​។ ខ្ញុំ​មាន​កំហឹង​ខ្លាំងណាស់​”។ លោកបាន​​បន្ថែម​ថា លោកបាន​វាយ​បក​ចំពោះ​ជន​បរទេស​ដែលលោក​មិន​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ​នោះ​ដោយ​សួរថា ប្រហែលលោក​មាន​បំណង​​ចង់​ឃើញ​សហគមន៍ជន​ជាតិ​ភាគតិច​រស់​នៅ​ដោយ​ការ​បោចផ្តៅ​ បោច​វល្លិ និង​ដង​ជ័រ​។ លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាន​មាន​​ប្រសាសន៍​បន្ថែម​ថា “ ពួកគេ​ចង់​ឲ្យ​ខ្ញុំ​អភិវឌ្ឍ។ប៉ុន្តែ ម្យ៉ាង​វិញ​ទៀត​ពួក​គេ​បង្រៀន​ឲ្យ​ខ្ញុំ​ដាំ​ដំណាំ​កៅស៊ូ​ និង​អំពី​របៀបនាំឲ្យ​បាត់​បង់​វប្ប​ធម៌​​​ជនជាតិ​ភាគ​តិច។ បញ្ហា​នេះ​គឺអាក្រក់​ខ្លាំង​ណាស់។ សូម​កុំ​យល់​ច្រឡំ។ពាក់​ស្បែក​ជើង​ ហើយ​ជិះម៉ូតូ មិន​មែន​ជាការ​ប្រឆាំង​ចំពោះ​ការ​រស់​នៅ​របស់​ជន​ជាតិ​ភាគតិច​ទេ​។ ដូន​តា​នឹង​មិន​សម្លាប់​អ្នកទាំងអស់គ្នា ដោយ​សារ​ជិះម៉ូតូនោះ​ទេ​...​ដូន​តា​របស់​យើង​មិន​ដែល​ហាម​យើង​មិន​ឲ្យ​ជិះ​ម៉ូតូ​ទេ”។ ចម្ការ​កៅស៊ូ​ឯកជន​ទាំង​តូច​ទាំង​ធំ​បច្ចុ​ប្បន្ន​នេះ​ មាន​ទំហំ​២៩,២៣៥ហិកតា​ នៅក្នុង​ខេត្ត​​​​រតនគិរី។លោក ហ៊ុន សែន បាន​បន្តដោយ​គូស​​បញ្ជាក់​ពី​សារៈសំខាន់​ក្នុង​ការ​ផលិតជ័រ​កៅស៊ូ​​នៅក្នុង​ខេត្ត​នេះ​ និង​ភាព​ចំបាច់​ក្នុងការ​កសាង​​ផ្លូវ​ថែម​ទៀត​ ដើម្បី​សម្រួលដល់ការរីក​ចម្រើន​ផ្នែក​ឧស្សាហកម្មកៅស៊ូ​នៅ​ក្នុងខេត្ត​ភាគឦសាន​។ លោក ហ៊ុន សែន បាន​ប្រកាស ​កាល​ពី​ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍​អំពីការក​សាង​​​​ផ្លូវ​បីខ្សែ​ទៀត ដែល​អាច​ត​ភ្ជាប់​តំបន់​ដាច់​ស្រយាលនៅ​ក្នុង​ខេត្ត​រតនគិរី​ទៅកាន់​តំបន់​កសិឧ​ស្សា​ហ​កម្ម​ក្នុង​តំបន់​នោះដោយ​ពិពណ៌នាថា ខេត្ត​រតនគិរី“ ជា​មជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ច” ទីបួនបន្ទាប់​ពី​​រាជធានី​ភ្នំពេញក្រុង​ព្រះ​សីហនុ​ និង​​ខេត្ត​​​សៀមរាប។ លោក រចំ ពឿន អ្នកភូមិ​ជនជាតិ​ភាគតិច​ទំពួនដែល​រស់​នៅ​ក្នុង​ស្រុក​អណ្តូង​មាស​ ដែល​បាន​ស្តាប់​សុន្ទរកថារបស់​លោកនាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ ហ៊ុនសែន បាន​និយាយថា សមាជិក​ជនជាតិ​ភាគ​តិច​ចង់​បាន​ការ​អភិវឌ្ឍ​នៅ​ក្នុង​តំបន់​របស់​ខ្លួន​ ប៉ុន្តែ ការ​អភិវឌ្ឍមិន​គួរ​បំផ្លាញ​វប្បធម៌​ និង​ទំនៀ​មទន្លាប់របស់​ជន​ជាតិ​ភាគតិច​នោះ​ទេ​។ លោក រចំ ពឿន​ បាន​និយាយថា លោក​មាន​​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​យា៉ងខ្លាំង ចំពោះ​ការ​ប្រគល់​ប័ណ្ណ​កម្មសិទ្ធិដីធ្លីឯកជន​ ដែល​កំពុង​ស្ថិត​ក្រោម​កម្មវិធី​ចែក​ប័ណ្ណ​កម្ម​សិទ្ធិ​ដីធ្លីរបស់​ លោក ហ៊ុន សែន កំពុង​បង្ក​ឲ្យ​សហ​គមន៍​​បាត់បង់កម្មសិទ្ធិ​សហគមន៍​។ ហើយ​បើមិន​មាន​កម្ម​សិទ្ធិសហគមន៍ទេ​ និង​មិនមាន​ដី​សម្រាប់​លៃ​ទុក​ជា​ដី​ព្រៃ​ដូន​តា​ទេ ​ដែល​ជា​ដី​ព្រៃ​សម្រាប់​​គោរព​បូជានិង​ដី​ព្រៃ​សម្រាប់​កប់​ខ្មោច​។ លោកនិយាយបន្តថា “ យើង​រីករាយ​ដោយ​ឃើញការ​អភិវឌ្ឍ ប៉ុន្តែ វា​មិន​មាន​ន័យ​ថាយើង​គួរ​អភិវឌ្ឍ​ដើម្បី​សម្លាប់​វប្បធម៌និង​ប្រពៃណី​របស់​យើង​នោះទេ... បើ​គ្មាន​វប្បធម៌ និង​ប្រពៃណី​របស់​យើង​ទេ​វាមាន​ន័យ​ថាយើង​មិន​​ត្រូវ​បាន​គេ​ទទួល​ស្គាល់​ថាជា​​​ ជនជាតិ​ភាគតិច​ឡើយ។ ដូច្នោះ​យើង​ចង់​បានប័ណ្ណ​កម្មសិទ្ធិ​ដី​បែបសហគមន៍​ដើម្បី​ការពារ​អត្តសញ្ញាណ​របស់​យើង​”។ លោក ឆាយ ធី មន្ត្រី​សម្រប​សម្រួល​អង្គការ​អាដហុក ប្រចាំ​ខេត្ត​រតនគិរី ដែល​តំណាង​ឲ្យ​ប្រ​ជា​ពល​រដ្ឋក្នុង​សហគមន៍​ជាច្រើន​ ដើម្បីតស៊ូ​ទាមទារ​ដី​របស់​ពួកគេ​ពី​អ្នក​រកស៊ី​ទិញដី អ្នកកាប់​ឈើ​ខុស​ច្បាប់​និងដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​ បានមាន​ប្រសាសន៍​ថា លោក ហ៊ុន សែន បាន​ធ្វើឲ្យ​ជន​ជាតិ​ភាគតិច​ក្នុង​សហគមន៍ ខកចិត្ត ដោយ​សារ​លោក​មិន​បាន​លើក​ឡើង​ពី​បញ្ហាវិវាទ​ដី​ធ្លី​នៅក្នុង​សហគមន៍។ លោកបាន​មាន​ប្រសាសន៍បន្តថា “ យើង​បាន​ទទួល​ពាក្យ​បណ្តឹង​ជា​ច្រើន​ពី​ប្រជាពល​រដ្ឋ​​ជនជាតិ​ភាគតិច​នៅ​ពេល​សម្តេច​ ហ៊ុនសែនបាន​លើក​ឡើង​អំពី​បញ្ហាការ​អភិវឌ្ឍ​​​ប៉ុន្តែ មិន​បាន​លើកឡើង​អំពី​បញ្ហា​ការ​កាប់​រាន​ព្រៃ​ និង​ការ​ចាប់​យក​ដី​ពីសំណាក់អ្នក​មាន​អំណាច​នោះ​”៕ ប្រែសម្រួលដោយឃិនណៃ​

លោក ស៊ូបេឌី គ្រោ​ងត្រឡប់​មក​ប្រទេ​ស​កម្ពុជា​ ដើម្បី​វាយ​តម្លៃ​​កា​រ​​វិ​វឌ្ឍ​ផ្នែកសិទ្ធិ​មនុស្ស​

លោកសូរិយាស៊ូបេឌី​ ប្រេសិត​​សិទ្ធិ​មនុស្ស​​របស់​​អង​្គការ​​សហ​ប្រជា​ជាតិ​ នឹង​​​មកដល់​កម្ពុជា​​នៅ​ថ្ងៃ​​អា​ទិត្យ​នេះ​ ​​ដែល​ជា​បេស​កកម្ម​លើក​ទី​​៨​ ដើម្បី​តាម​ឃ្លាំមើលចំពោះការ​អនុវត្ត​អនុសាសន៍របស់​លោក លើក​ឡើង​ក្នុង​ដំ​ណើរ​​ទស្ស​កិច្ច​មុន​ៗអំ​ពី​ស្ថានភាព​សិទ្ធិ​មនុស្ស​​នៅ​ក្នុង​ប្រទេ​ស​កម្ពុជា​​ ​។ ​​ការ​​បំ​ពេញ​ទស្ស​ន​កិច្ច​​របស់លោកស៊ូបេឌី​​រយៈ​ពេល​មួ​យឆ្នាំ​មក​នេះ ​​ផ្តោត​លើ​​ដំ​ណើរ​កា​រ​បោះ​ឆ្នោត​ ចំ​ណែក​​​បេសក​កម្ម​ក្នុង​​ខែ​​ឧសភា ​ដែលផ្តោត​លើបញ្ហាដី​​សម្បទា​ន​​​សេដ្ឋ​​​​កិច្ច​ ​ព្រមទាំងបានទៅទស្ស​នាតាមសហ​គមន៍​​​ដែល​ទទួលរង​ផលប៉ះ​ពាល់​​នៅ​ក្នុង​​ខេត្ត​មួយ​ចំនួន​ រាប់​ទាំ​ង​​​ខេត្ត​​ស្ទឹង​ត្រែង និង​ខេត្ត​ក្រ​ចេះ​ផង​ដែរ​។ លោកចេមហ៊ីណាន់តំ​ណាង​ស្តី​ទី​ប្រចាំ​​ប្រទេ​សកម្ពុជា​របស់ការិ​យា​ល័​យ​​​ឧត្តម​ស្នង​កា​រ​​ទទួល​បន្ទុ​ក​សិទ្ធិមនុស្ស​ ​​​មាន​ប្រ​សាសន៍​​ថាដំ​ណើរ​ទស្ស​នកិច្ច​នេះ​ នឹង​​ពិនិត្យមើល​បញ្ហា​ទូលំទូលាយ​ជាងមុន​គឺមិន​មែន​​តែ​ផ្តោត​លើ​​​ស្ថាប័ន​ណា​​មួ​យ​ឡើយ​។ លោកហ៊ី​ណាន់ ​បា​ន​មាន​​ប្រ​សាស​ន៍​ថា “ លោក​នឹង​​​មក​ដល់​នៅ​ថ្ងៃ​​អាទិត្យនេះ​”។លោក​បា​ន​បន្ថែម​ថា ​ដំ​ណើរ​ទស្សន​កិច្ច​លើក​នេះ​ នឹង​មា​ន​​រយ​ៈ​​ពេល​ប្រាំ​ថ្ងៃ​។ លោក​បន្តថា “ លោកបា​ន​​​ដាក់​សំណើ​​របស់​លោកទៅ​​រដ្ឋា​​ភិ​បាល​ ហើយ​កំ​ពុង​រង់​ចាំ​កា​រ​​ឆ្លើយ​តប​វិញ​។ កា​រ​បំ​ពេញ​ទស្ស​នកិច្ច​​របស់​លោក​ នឹង​ផ្តោត​លើកា​រ​បន្ត​​​​អនុ​សាសន៍របស់លោកមុនៗ​”។ វា​ជា​ឆ្នាំ​​ដ៏​លេចធ្លោមួ​យ​សម្រាប់​លោក​ ស៊ូ​បេឌី ​ដែល​របាយ​ការណ៍​របស់​លោក​​ស្តី​ពីបញ្ហា​​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ ប្រព័ន្ធ​តុ​លាការ​ និ​ង​​បញ្ហា​ដីសម្បទាន​​​សេដ្ឋ​កិច្ច​​នៅ​ក្នុង​ប្រទេ​ស​កម្ពុជា​ ត្រូវ​បា​នគេលើកយក​មកពិភាក្សាជាហូរហែ​។ អនុ​សា​សន៍​របស់​លោក​​និយាយអំ​ពី​ប្រព័ន្ធ​បោះ​ឆ្នោតនៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ក៏​ត្រូវ​បា​ន​ព្រឹទ្ធ​សភា​អូស្ត្រា​លី​និង​សភា​​អឺរ៉ុប​លើក​មក​ពិភាក្សា​ដែរ។ ​ចំណែករបាយ​ការណ៍​របស់​លោក​ ស៊ូបេឌី​ស្តី​ពី​​បញ្ហាដីសម្បទាន​​​​សេដ្ឋ​កិច្ច​ ដែល​ត្រូ​វ​បា​ន​ដាក់​ជូ​ន​ក្រុម​​​ប្រឹក្សា​សិទ្ធ​ិ​មនុស្ស​​អង​្គកា​រ​សហ​ប្រជា​ជាតិ​​នៅក្នុង​ទី​ក្រុង​ហ្សឺណែវ ​កា​ល​ពី​ក្នុង​ខែ​​កញ្ញា ​​បា​ន​​រក​ឃើញ​ថា ​មានផល​ប្រយោជន៍​តិចតួច​​ពី​​ដីសម្បទាន​​ ប៉ុន្តែ​បានប៉ះពាល់​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ធ្ងន់ធ្ងរ។ ​របាយកា​រណ៍​របស់​លោកស៊ូបេឌីបា​ន​ធ្វើ​ឲ្យ​​រដ្ឋា​ភិ​បាល​មិន​សប្បាយ​​ចិត្ត​ ហើយ​លោកឱមយុិនទៀងប្រធា​ន​​​អង​្គភាព​ប្រឆំាង​អំ​ពើ​ពុក​រលួ​យ​​ចោទ​ប្រកាន់​លោកថា ​ជា​​អ្នក​​បម្រើ​​ឲ្យ​គណបក្សប្រឆំា​ង​។ លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រីហ៊ុនសែនក៏​ទ​ំ​នង​ជា​បានសំដៅ​លើ​លោក ស៊ូបេឌី ដែរ។នៅក្នុង​សុន្ទរកថា​មួ​យ​​កាល​ពី​ក្នុង​ខែ​​តុ​លា ​លោក​នាយករដ្ឋ​មន្ត្រី​​បា​ន​ចោទ​បុគ្គល​អនា​មិក​ម្នាក់​​ថា​ ធ្វើដំណើរមក​ប្រទេ​ស​នេះ​ដើម្បី​តែ​សរសេរ “ របាយ​ការណ៍​ភូតកុហក​”។ ​លោកផៃ​ ស៊ី​ផា​នអ្នក​នាំ​ពាក្យ​ទី​ស្តី​កា​រ​គណ​ៈ​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ បា​ន​មាន​ប្រ​សាសន​៍ថាអ្នក​ធ្វើ​​របាយ​​​ការណ៍​ពិ​សេសតែងតែទទួល​បាន​ការ​​ស្វាគមន៍​ពីរដ្ឋាភិបាល ដោយចាត់​ទុ​ក​លោកស៊ូបេឌីថាជា​ “ ដៃគូ”។ ​លោក ផៃ​ ស៊ីផាន ​បាន​មា​ន​ប្រ​សាសន៍​បន្ថែម​ទៀត​ថា “ សម្រាប់​ពេល​នេះ ខ្ញុំ​មិន​ទាន់ដឹងអំ​ពី​ដំ​ណើរ​ទស្ស​​ន​កិច្ច​​របស់​លោក​មក​កាន់​ប្រទេ​ស​កម្ពុជា​​ទេ​”។ ទាំ​ង​លោក​ ស៊ីផាននិង​លោក​ ហីុណាន់ ​មិន​អា​ចបញ្ជាក់​​ពី​រ​បៀប​វារៈ ឬអ្នក​ណា​​ខ្លះក្នុង​ជួរ​រដ្ឋា​ភិ​បាល​ គ្រោងនឹង​ជួ​ប​ជាមួ​យ​លោកស៊ូបេឌីទេ​៕ ប្រែសម្រួល​ដោ​យចេវប៊ុននី​  

លោក ឈាង វុន​ សមាជិក​សភា​គណបក្ស​ប្រជា​ជន​កម្ពុជា​សូមទោស​ជ​ន​ជាតិ​ភាគ​តិច​ព្នងនៅ​រដ្ឋ​សភា​

កាល​ព​ី​ម្សិល​មិញលោកឈាងវុនសមា​ជិ​ក​​សភា​​មក​ពីគណ​បក្ស​ប្រជា​ជ​ន​កម្ពុជា​​ បា​ន​ធ្វើកា​រ​សូម​អភ័យ​ទោស​ផ្លូ​វ​កា​រ​​​នៅ​រដ្ឋ​សភា​ ចំពោះ​ការ​ហៅលោក កឹម សុ​ខា ប្រធា​ន​​​គ​ណ​​បក្ស​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ (HRP)​ថា​​​​ “ ព្នង” គឺ​ជាឈ្មោះជ​ន​ជាតិ​​ដើម​ភាគ​តិច​​នៅ​ភាគ​ឦ​សាន​​ក្នុង​ប្រទេ​ស​កម្ពុជា​ ដែ​ល​ក៏​ត្រូវ​បា​នប្រើ​ជា​​ពាក្យ​​​​ប្រមាថ​ មាន​ន័យ​ថា​គ្មាន​អរិយធម៌។ ​លោកឈាង វុនបា​ន​ប្រើ​ពាក្យនេះ​ដើម្បី​ប្រមាថ​​​​​លោកកឹមសុខាអំ​ឡុងកា​រ​ពិ​ភាក្សា​​​ដ៏​ក្តៅ​គគុក​​​ក្នុ​ង​រដ្ឋ​សភា​កា​ល​​ពី​ខែ​មុន​ ដោ​យ​​ធ្វើ​ឲ្យ​​​សមា​ជិក​សភា​គណ​​បក្ស​ប្រឆាំ​ង​​ដើរ​​ចេញ​។ ដោ​យ​ត្រូវបា​ន​​សមា​គម​យុវ​ជន​ជន​ជាតិ​​ភាគ​តិច​​កម្ពុជា ​(CIYA) ដែល​ជា​អង​្គកា​រ​​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ជន​ជាតិ​ភាគ​តិច បាន​ស្នើ​ឲ្យ​មាន​ការ​សូម​​អភ័យ​ទោសនោះពី​ដំបូង​លោក​ ឈាងវុន បាន​​​បដិ​សេធ​ថា គ្មាន​​ជន​​ជាតិ​ដើ​ម​ភាគ​តិច​ព្នង​​ទេ​។ ​លោក ឈាង ​វុន ​​​មា​ន​ប្រ​សាសន៍​ថា“ ​ខ្ញុំ​​សូម​ស្នើ​ឲ្យ​ជ​ន​ជាតិ​​ភាគ​​តិច​ព្នង​ទទួល​យក​កា​រ​សូមអភ័យ​ទោស​​​របស់​​ខ្ញុំ​ ប្រ​សិន​​បើ​​អ្វី​ដែល​ខ្ញុ​ំ​​បា​ន​និ​យា​យ ធ្វើ​ឲ្យ​​ប៉ះ​ពាល់​​​ដល់​អា​រម្ម​ណ៍​​របស់​​បង​ប្អូន​​។ ​ខ្ញុំ​គ្មាន​​បំ​ណ​ង​​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះ​ពាល់​​ដល់​​ជន​​ជាតិ​ដើ​ម​ភាគ​តិ​ច​សោះ​ឡើយ​...។ ​សូ​ម​បង​ប្អូ​ន​ជ​ន​ជាតិ​​ភាគ​​តិច​ព្ន​ង​​​ទាំ​ង​​អស់​ មេត្តា​ទទួល​​យក​​កា​រ​​សូមអភ័យ​ទោស​​​របស់​ខ្ញុំ​ផង​”។ ​លោក​ វុនបា​ន​បន្ថែម​ថា ​លោក​មិន​គិត​​ថាពាក្យ​សម្តី​​​របស់​លោកធ្វើ​ឲ្យ​​​មា​ន​​កំ​ហឹង​អ៊ី​​ចឹង​ទេ​ ប៉ុន្តែ​​លោក​​​ព្រម​សូមអភ័យ​ទោស​ ​បន្ទាប់​​ពី​​​អា​ន​ប្រ​វត្តិជនជាតិ​ព្នង​ ដែល​មា​ន​ឋានៈ​ជា​​ជន​​ជាតិ​ភាគ​​តិច​ពិត​​​ប្រាកដ នៅ​ពេល​ត្រូ​វ​បា​ន​ក្រសួ​ង​មហា​ផ្ទៃ​ផ្តល់​ឲ្យ​លោក​។ ​​ថ្វី​បើ​លោក​សូមអភ័យ​ទោស​​​ជន​ជាតិ​ភាគ​តិច​ព្នង​​ក៏​ដោយ ក៏​លោក ឈាង វុន ​មិន​សូវ​មាន​​កា​រ​​សោក​ស្តាយ​​​ចំពោះ​​ការ​ប្រើ​ពាក្យ​សម្តី​របស់​លោក​​ទៅ​លើ​​គណ​​បក្ស​​ប្រឆំា​ង​ដែរ ដោ​យ​និ​យា​យ​ថា លោក​សោក​ស្តាយ​ដែល​ប្រើ​ពាក្យ​​នេះ ដោ​យ​​សារ​លោក​ត្រូ​វ​បា​ន​ជំ​រុញ​ឲ្យធ្វើ​ដូច្នេះ ពី​ព្រោះ​អ្នក​​នយោបា​យ​​គណ​បក្ស​ប្រឆំាង​​​ធ្វើ​ឲ្យ​លោក​ខឹង ហើយ​លោក​បាន​​ចោទ​​លោកសុនឆ័យ ​សមា​ជិក​សភា​​គណ​បក្ស​​​ សមរង្ស៊ី ​ថា​​ធ្វើឲ្យ​​លោក​​ខឹង។ ​លោកឈាង វុន ​បា​ន​មា​ន​ប្រ​សាសន​៍​ថា “ ជា​ធម្មតា គាត់​តែ​ងតែ​​ជ្រៀត​ជ្រែក​​ខ្ញុំ នៅ​ពេលខ្ញុំ​និយា​យ​នៅ​ឯ​កិច្ច​ប្រជុំ​ ដែល​បណ្តាល​ឲ្យ​ខ្ញុំ​ប្រើ​​ពាក្យ​មិន​ល្អ​បែប​នេះ”។ ដោ​យទាក់​​ទង​បាន​​តា​ម​ទូរ​ស័​ព្ទ​ លោក​​ យឹមសុ​វណ្ណ ​អ្នក​នា​ំ​ពាក្យ​គណ​បក្ស​​ សមរង្ស៊ី ​​បា​ន​មា​ន​​ប្រ​សាសន៍​ថាសមាជិកសភាត្រូ​វ​បា​ន​​ណែ​នាំ​មិនឲ្យ​ជាប់​​ពាក់​ព័ន្ធ​​ក្នុ​ង​បញ្ហា​​នេះ​ទៀត​​​ទេ​​កាល​​​ពី​ម្សិល​មិញ​ ពី​ព្រោះសមា​គម​យុវ​ជន​ជន​ជាតិ​ភាគ​តិច​​កម្ពុជាមា​ន​ជំ​ហរ​​​​របស់​ខ្លួន​​ច្បាស់​លាស់​។​លោក​បា​ន​បន្ថែម​ថា“ យើង​គ្មាន​ពេល​​និ​យា​យ​អំ​ពី​​​រឿង​នេះទេហើយ​​​បង​ប្អូន​ជន​ជាតិ​ភាគ​​តិច​អា​ច​ឆ្លើយ​តប​​បាន​”។ ​សមា​គម​​យុវ​ជន​ជន​ជាតិ​ភាគ​តិច​​កម្ពុជាក៏​បា​ន​​ស្នើ​ឲ្យ​លោក ឈាង វុន សូម​​អភ័យ​ទោស​​ចំ​ពោះ​​ព្រលឹង​ដូ​ន​តា​​​របស់​ជន​​ជាតិ​ភាគ​តិច​ព្នង​ដែរប៉ុន្តែ​សមា​ជិក​សភា​​រូប​នេះ​មិន​និយាយ​​អ្វី​ឡើយ​​កា​ល​ពី​ម្សិល​ ​ហើយ​បា​ន​បដិ​សេធមិន​ព្រម​និ​យា​យ​​ជាមួ​យ​អ្នក​យក​ព័ត៌មា​នឡើយបន្ទាប់​ពី​​សម័យ​ប្រជុំ​សភា​បា​ន​​បញ្ចប់​។ ​លោក ​យ៉ែម ​បុញ្ញឫទ្ធិ អគ្គ​លេខាធិ​កា​រ​គណបក្ស​ សិទ្ធិ​មនុស្ស​ ​​បា​ន​មានប្រ​សាសន៍​​ថាលោក ឈាង​ វុន មិនគួរបន្ទោស​អ្នក​ផ្សេង​ព្រោះ​​​តែកំ​ហុស​របស់​ខ្លួន​ទេ​។ លោក​ថ្លែ​ង​ថា​ “ លោក  ឈាង​ វុន ត្រូវ​តែ​​ឆ្លើយតប​ខ្លួន​ឯង​អំ​ពី​អ្វី​ដែល​​គាត់​បា​ន​និយាយ​ខុស​ មិន​ចាំ​បាច់​បន្ទោស​អ្នក​ផ្សេង​ឡើយ​”៕ ប្រែ​សម្រួលដោ​យចេវប៊ុននី​​​​​ ​​​

តុលា​កា​រ​​កោះ​ហៅ​​មេដឹក​នា​ំ​យុវ​ជន​​គណ​បក្សប្រឆាំង ដែ​ល​ប្តឹង​លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ ​ហ៊ុន ​សែ​ន

​សាលា​​ដំ​បូ​ង​​​រាជ​ធា​នី​ភ្នំពេញ​​បា​ន​កោះ​​ហៅ​​​លោក​ សួងសោ​ភ័ណ ​មេដឹក​នាំ​​ចល​នា​​​​យុ​វ​ជ​ន​​​គណ​បក្ស​ សម​ រង្ស៊ី​ ​​មក​សាក​​​សួរ​​កា​ល​ពី​ថ្ងៃ​សុក្រ ជុំ​វិ​ញ​បណ្តឹង​របស់​លោក ប្តឹង​​លោក​នាយ​ក​រដ្ឋ​មន្ត្រីហ៊ុនសែនពី​​បទមនុស្សឃាត​គិត​ទុកជា​មុន​ ដែលបានសម្លាប់​មនុស្ស​​ចំ​នួន​៣៥៣​​នាក់​ ក្នុ​ង​កា​រ​​​​ផ្អើ​ល​រត់​ជាន់​គ្នា​លើ​ស្ពាន​​ក្នុង​ឆ្នាំ​​២០១០។ លោក សោ​ភ័ណ ​​ដែ​ល​​បា​នដាក់ពាក្យ​បណ្តឹង​​​កា​ល​ពី​​ថ្ងៃ​សុក្រ​មុ​ន ​មា​ន​ប្រសាស​ន៍​​កា​ល​ពី​ម្សិល​មិញ​ថា ​លោក​បា​នទទួល​​​ដី​កា​កោះ​​នេះ​កា​ល​​ពី​ថ្ងៃ​​ច័ន្ទ។ ​លោក​​បាន​បន្ត​ថា “ ខ្ញុំ​មា​ន​ភ័ស្តុតាង​គ្រប់​គ្រាន់​​​បង្ហាញ​​ថា ​លោក​នា​​យក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​​មា​ន​ជាប់​​ពាក់​ព័ន្ធ​​យ៉ាង​ជ្រៅ​​ក្នុ​ង​​ករណីផ្អើល​រត់​ជាន់​គ្នា​ ដែ​ល​ធ្វើ​ឲ្យ​​មនុស្ស​ស្លាប់​​ចំនួន​​៣៥៣​នាក់​ និ​ង​​៤០០​នាក់​ទៀត​​រងរបួស។ ​លោក សោភ័ណ ​​​​ដែ​ល​មា​ន​សញ្ញា​បត្រ​ផ្នែក​ច្បាប់​ បា​ន​មាន​ប្រ​សាសន៍​ថា ​រដ្ឋា​ភិ​បា​ល​គួរ​តែ​ប្រើ​ឧទ្ធម្ភាគចក្រ ឬ​វិ​ស្វ​ករ​​កាត់​របាំ​ង​​​កា​រ​ពា​រ​ស្ពាន​​ ដើម្បី​ជួយ​សង្គ្រោះ​មនុស្ស​​ដែ​ល​ជាប់​នៅ​ទី​នោះ​​។ ​លោក​មាន​ប្រ​សាសន៍​ថា ប៉ុន្តែ​​ “ ពួក​គេ​​បែរ​ជា​បាញ់​ទឹក​​លើ​ជន​រង​គ្រោះ​ ខណៈ​ដែ​ល​​ពួ​ក​គេ​​កំពុងពិបា​កដក​​​ដង្ហើម​ស្រាប់ ​ដែ​ល​សកម្ម​ភាពនេះបង្ហាញឲ្យឃើញ​ពី​បំ​ណងចង់​​ឲ្យ​ជន​រង​គ្រោះ​ស្លាប់​​នៅ​លើ​ស្ពាន​”។ ​គណបក្សសមរង្ស៊ី ​មិន​មានជាប់ទាក់​ទង​នឹង​​រឿង​ក្តី​នេះ​ទេ​។​កា​ល​​ពី​ថ្ងៃ​​សៅរ៍ ​លោក​នា​យក​រដ្ឋ​មន្ត្រី ​ហ៊ុនសែន ​​ព្រមាន​ថាលោក​​ប្រហែល​ជា​​ប្តឹង​​បក​​ទៅ​​លោក សោភ័ណ​ វិញ​​ប្រសិ​ន​បើ​​​តុ​លាកា​រ​​​រក​ឃើញ​ថា លោកគ្មានកំ​ហុសទេ​។ ​លោក​ សុខ រឿន ព្រះ​រាជអាជ្ញា​​រង​​អម​សាលា​ដំបូងរាជធានីភ្នំពេញបា​ន​​ទទួល​ស្គាល់​ថា មាន​ដី​កាកោះ​ហៅ​​លោកសោភ័ណមែន​ប៉ុន្តែ​លោក​​បា​ន​​បដិ​សេធ​មិន​ធ្វើ​អត្ថាធិ​ប្បាយ​​​ថា​តើ​​លោក​នាយក​​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ ក៏​នឹង​ត្រូ​វ​កោះ​ហៅ​​ដែរ​ឬ​ក៏​អត់​ទេ​៕ ប្រែ​សម្រួល​ដោយចេវប៊ុននី​

​លោក​​ ហ៊ុន សែន ថ្លែង​ថា​​ខេត្ត​រតនគិរី ជា​មជ្ឈមណ្ឌល​សេដ្ឋកិច្ច​ទី​៤

នៅ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ទស្សនកិច្ច​ដោយ​កម្រ​ទៅ​កាន់​ខេត្ត​រតនគិរី​ លោក​នាយរដ្ឋមន្ត្រី​ ហ៊ុនសែន កាលពីម្សិលមិញ​បាន​លើក​ឡើង​​អំ​ពី​សារៈ​សំខាន់​នៃ​ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​ភាគ​ឦសាន​ ដោយធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ភាព​ងាយ​ស្រួល​ក្នុងការធ្វើដំណើរទៅកាន់​ទី​នោះ​តាម​​ផ្លូវគោកថែម​ទៀត​​​​ ហើយ​លោក​បាន​គូស​បញ្ជាក់​ពី​គម្រោង​​របស់​រដ្ឋា​ភិបាល ​ដើម្បី​កសាង​ផ្លូវ​ថ្មី​ចំនួន​បី​ខ្សែ​ទៀតទៅ​កាន់​តំបន់​នោះ​ដែល​រហូត​មក​ដល់​ពេល​ថ្មី​ៗ​នេះ​ការ​ធ្វើ​ដំណើ​រ​ទៅកាន់​ទី​នោះ​ចាំ​បាច់​ត្រូវ​ធ្វើ​ដំណើ​​រ​តាម​យន្ត​ហោះ​​។ លោកហ៊ុនសែនមាន​ប្រសាសន៍​នៅ​ក្នុង​​ពិធី​មួយ​នៅ​ក្រុង​បានលុង​ដើម្បី​សម្ពោធ​ដាក់​ឲ្យ​ប្រើប្រាស់​ផ្លូវ​ជាតិ​​លេខ​៧៨​​ ប្រ​វែង​១២១​​គីឡូ​ម៉ែត្រ​​ដែល​​តភ្ជាប់​ពីក្រុង​នេះ​ទៅ​កាន់​​ក្រុង​ស្ទឹង​ត្រែងថា​ “ ​ខេត្ត​រតនគិរី​ គឺជា​មជ្ឈ​មណ្ឌល​សេដ្ឋកិច្ច​ទី​៤​ក្នុង​ប្រ​ទេស​កម្ពុជា​”។ លោកបាន​មាន​ប្រសាសន៍​បន្តថា​“ ​មជ្ឈ​មណ្ឌល​សេដ្ឋកិច្ច​ទី​១​​គឺ​រាជ​ធានី​ភ្នំ​ពេញមជ្ឈ​មណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ច​ទី​២ គឺ​ក្រុង​ព្រះសីហនុមជ្ឈមណ្ឌល​សេដ្ឋកិច្ច​ទី៣ គឺ​ខេត្ត​សៀមរាបនិង​មជ្ឈ​មណ្ឌល​សេដ្ឋកិច្ច​ទី​៤​គឺ​ខេត្ត​រតនគិរី​”។ លោកបាន​​បន្ថែម​ថា​​ ផ្លូវ​ជាតិ​លេខ​៧៨ថ្មី​​ ទទួល​បាន​​ហិរញ្ញវត្ថុមួយ​ផ្នែក តាមរយៈ​ប្រាក់​កម្ចី​​របស់​ចិន​​ចំនួន៧៣,៣​លាន​ដុល្លារ​។ លោកហ៊ុនសែនបាន​ថ្លែង​បន្ដ​ថា “ ​សូម​ជម្រាប​ជូន​អស់​លោក​ទាំង​អស់​ថា ផ្លូវ​ថ្មី​ទៅ​កាន់​ខេត្ត​រតនគិរី​របស់​យើង​ គឺ​នៅ​មិន​ទាន់​បាន​កសាង​រួច​រាល់​នៅ​ឡើយ​ទេ​”។លោក​បន្ថែម​ថា រដ្ឋាភិបាល​មាន​គម្រោង​កសាង​ផ្លូវ​​ថ្មី​​បី​ខ្សែ​​បន្ថែម​​ទៀត​ ដើម្បី​​ “ ​ជួយបង្កើន​សេដ្ឋ​កិច្ច​​” ​​​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​រតនគិរី ដោយត​​ភ្ជាប់​គ្នា​ទៅ​កាន់​តំបន់​នានា​ ក្នុង​ប្រទេស​ដូច​ជា ​ទៅកាន់​ប្រ​ទេស​​វៀតណាម និង​ប្រទេស​ឡាវ​ផងដែរ។ លោកហ៊ុនសែនថ្លែង​ថាផ្លូវ​ទី​១គឺ​កំពុង​តែ​សាងសង់​​ ហើយ​​នឹង​​ត​​ភ្ជាប់​​ក្រុង​សែន​មនោរម្យ​ ខេត្តមណ្ឌលគិរី ទៅកាន់​ក្រុង​បាន​លុង​ ខេត្ត​រតន​គិរី​។ ផ្លូវ​ទី​២ ដែល​នឹង​ដាក់​ឈ្មោះ​ថា ផ្លូវ​ជាតិ​លេខ៣៧៨ នឹង​តភ្ជាប់​ពី​ស្រុក​សៀមប៉ាងក្នុង​ខេត្ត​ស្ទឹង​ត្រែងទៅ​កាន់​ស្រុកវើនសៃ និងស្រុកអូរជុំ​​ និង​ក្រុង​បាន​លុង​ខេត្ត​រតនគិរី។ ផ្លូវ​ទី៣ ដែល​មាន​ប្រវែង​១៨៩​គីឡូម៉ែត្រ​នឹង​តភ្ជាប់​ពី​​តំបន់​ដាច់​ស្រយាល​​នៃ​ឧទ្យាន​ជាតិ​វីរជ័យ​ ដែល​គេ​ស្គាល់​ផង​ដែរ​ថា “ តំបន់​កន្ទុយ​នាគ” ទៅ​កាន់​​​ប្រទេស​វៀតណាមនិង​ប្រទេស​ឡាវ។ ទោះ​បី​ជា​លោក ហ៊ុន សែន បាន​មាន​ប្រសាសន៍​អស់​រយៈ​ពេល​៤៥​នាទីដែល​​លោក​បាន​លើក​ឡើង​ថា លោក​បាន​ធ្វើ​ទស្សនកិច្ច​មក​​កាន់​ខេត្ត​នេះ​ជា​លើក​ទី​៣​នោះក៏​ដោយ​ តែ​លោក​មិន​បាន​លើក​ឡើង​អំពី​បញ្ហា​វិវាទដី​​ធ្លី​​ឬ​​អំពី​ការ​កាប់​ឈើ​ខុស​ច្បាប់ ដែល​កំពុង​រីក​រាល​ដាល​យ៉ាង​ខ្លាំង​ក្នុង​ខេត្ត​រតនគិរី​ឡើយ​។ លោកឆាយធីមន្ត្រី​សម្រប​សម្រួល​របស់​អង្គការ​អាដហុក​ប្រចាំ​ខេត្ត​រតនគិរី​ បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា “ យើង​សង្ឃឹម​ថា លោក​អាច​នឹង​លើក​ឡើង​អំពី​បញ្ហា​វិវាទ​ដី​ធ្លី​ដែល​កំពុង​តែ​បន្ដ​កើត​មាន​...។ តាម​ខ្ញុំ​ដឹងច្បាស់​ថា​​ លោក​​បាន​មក​កាន់​ខេត្ត​នេះ​ពីរបីដង​ហើយ​ ប៉ុន្ដែលោក​ហាក់បី​ដូច​ជា​មិន​ចាប់​អារម្មណ៍​នឹង​បញ្ហា​​វិវាទ​ដីធ្លី​ និង​ការ​កាប់​បំផ្លាញ​ព្រៃ​ឈើ​ និង​ការ​រាន​ដី​ព្រៃ​ដោយខុស​ច្បាប់​នោះ​ទេ​”។ លោកសុីវថ្វេលតំណាង​អ្នក​ភូមិ​ជន​ជាតិ​ភាគ​តិច​ចារាយ​ម្នាក់ ​ដែល​រស់​នៅ​ក្នុង​ឃុំ​ប៉ាត ​​ស្រុក​អូយ៉ាដាវ ដែល​មាន​វិវាទ​ដី​ធ្លី​លើដីទំហំ​៤៥០​ហិកតា​ជាមួយ​នឹង​​​លោកស្រី គាត កុលណី ជាប្អូន​ស្រី​​របស់​លោក គាតឈន់ រដ្ឋ​មន្ត្រី​ក្រសួង​ហិរញ្ញវត្ថុ​បាន​និយាយ​ថា​ “ បើ​ខ្ញុំ​បាន​ដឹង​ថា​សម្តេច​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​​មក​ទី​នេះ ​​ខ្ញុំ​នឹង​ធ្វើញត្តិ​​មួយជម្រាបលោកថា​យើង​កំពុង​តែ​ទទួល​រង​គ្រោះ​ដោយសារ​ការ​​បាត់​បង់​ដីធ្លី​​ ដោយសារ​​អ្នក​មានលុយ​​ និង​អ្នក​មាន​អំណាច”។ យោង​តាម​ក្រសួង​រៀបចំ​ដែន​ដី នគ​រូប​នីយកម្ម​ និងសំណង់បានឲ្យ​ដឹង​ថានៅថ្ងៃ​នេះលោកនាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ ហ៊ុន សែន ក៏​មាន​គម្រោង​ចែក​ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ​ដី​ធ្លី​ចំនួន​៥៤១ជូន​ប្រជាពលរដ្ឋ​ចំនួន​៣០១​គ្រួសារ​ ដែល​រស់​នៅ​ក្នុង​ស្រុក​អណ្ដូង​មាស ខេត្ត​រតនគិរី​​ផង​ដែរ៕ ប្រែសម្រួលដោយ​ ឃិនណៃ

តំណាង​រាស្ត្រ​និយាយ​ការ​ពារ​​គម្រោង​សាង​សាង់​ទំនប់​វារី​អគ្គិ​សនីរបស់​ក្រុម​ហ៊ុន​ចិន

បន្ទាប់​ពី​មានឧបទ្ទវហេតុ​បាក់​ទំនប់​វារី​អគ្គិសនី​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​ពោធិ៍សាត់មក តំណាង​រាស្ត្រ​មក​ពី​គណបក្សប្រជាជន​កម្ពុជា​កាល​ពី​ម្សិល​មិញ​បាន​និយាយ​ការ​ពារគម្រោង​ផ្គត់ផ្គង់​ថាម​ពល​ដ៏​ធំ​របស់​រដ្ឋា​ភិបាល​តាម​រយៈ​ការ​ចុះ​កិច្ច​សន្យា​ជាមួ​យក្រុម​ហ៊ុន​ចិន​ ដើម្បី​សាង​សង់​ទំនប់​វារី​អគ្គិសនីកាត់​ទន្លេ​និង​ស្ទឹង។​ កាល​ពីថ្ងៃ​សៅរ៍​ ទា្វារទឹក​ធ្វើ​ពី​បេតុង​របស់ទំនប់​ស្ទឹង​អាតៃក្នុង​ខេត្ត​ពោធិ៍សាត​់​បាន​ប្រេះ​បាក់បណ្ដាល​ឲ្យ​កម្មករខ្មែរបួន​នាក់​រង​របួស​ធ្ងន់​ និង​បី​នាក់​ទៀត​ត្រូវគេ​​បាន​រាយការណ៍​មក​ថា ត្រូវ​ទឹក​កួច​យក​ទៅ​បាត់​។ លោកពុធប៊ុនឈឿន មេ​បញ្ជាការ​កង​រាជអាវុធ​ហត្ថ​​ស្រុក​វាល​វែង​ ដែលជា​កន្លែង​គេ​សាង​សង់​ទំនប់​នេះ បាន​មាន​ប្រសាសន៍ថា រហូត​មកដល់​ថ្ងៃ​ម្សិល​មិញ​ កម្មករ​ទាំង​បី​នាក់​នោះ​នៅតែ​បាត់​ខ្លួន​ដដែល។​ លោក​បាន​មានប្រសាសន៍ថា “ វាពិបាក​និយាយណាស់​ថា តើ​ពួកគេ​ស្លាប់​ឬនៅ​រស់​នោះទេ ព្រោះ​យើង​មិន​ទាន់​រក​ឃើញ​សាក​សព​ពួកគេ​នៅ​ឡើយ​”។ ក្នុង​ការពិភាក្សាក្នុងរដ្ឋ​សភាស្ដី​អំពី​ថវិកា​ជាតិ​សម្រាប់​ឆ្នាំ​ក្រោយ​ លោកយឹម​ សុវណ្ណតំណាង​រាស្ត្រមកពី​គណបក្ស​ សមរង្ស៊ីបាន​មានប្រសាសន៍ថាលោក​បារម្ភ​ខ្លាច​តែ​ឧបទ្ទវ​ហេតុ​បាក់​ទំនប់​នេះ​បណ្ដាល​មកពីការ​សាង​សង់​មិនត្រឹម​ត្រូវ​តាមបទដ្ឋាន​ របស់ក្រុម​ហ៊ុន​សាជីវកម្មរដ្ឋ​តាថាង​ចិន ដែល​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​គម្រោង​សាងសង់​​​​ទំនប់​វារី​អគ្គិសនី​ស្ទឹង​អាតៃ​​ ដែល​ចំណាយ​ទុន​ចំនួន​២៥៥​លាន​ ដុល្លារ​នេះ។​ លោកគាតឈន់រដ្ឋ​មន្ត្រី​ក្រសួង​សេដ្ឋ​កិច្ចនិងហិរញ្ញ​វត្ថុ​បាន​ប្រាប់​រដ្ឋ​សភាថាឧបទ្ទវ​ហេតុ​​បាក់​ទំនប់​នេះគឺជា​រឿង​តូច​តាច​ប៉ុណ្ណោះ។​លោក​បាន​មានប្រសាសន៍ថា “ គម្រោង​នេះ​នៅ​តែ​ល្អ​ដដែល​ ប៉ុន្ដែ​ការ​ផ្គត់​ផ្គង់​អគ្គិសនី​នឹង​ត្រូវ​ពន្យារពេលតិច​តួច​។យើង​ក៏​សូម​អភ័យ​ទោស​ផង​ដែរ​ ចំពោះកម្មករ​រង​របួស​ក្នុង​​ឧបទ្ទវ​ហេតុ​នេះ​”។ ផ្ទុយ​ពី​នេះតំណាង​រាស្ត្រ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​​បាន​លើក​ឡើង​ថារដ្ឋា​ភិបាល​គួរតែ​ពិចារ​ណា​ចំពោះការ​ទទួល​យក​គម្រោង​សាង​សង់​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​របស់​ចិន​នេះ។ លោកជាមយៀបតំណាង​រាស្ត្រ​មក​ពី​គណបក្ស​ប្រជាជន​បាន​ឆ្លើយ​តប​ទៅ​កាន់​គណ​បក្ស​ប្រឆាំង​វិញ​ដោយ​លើក​ហេតុ​ផល​ថា ជាទូទៅ ការ​សាងសង់​ទំនប់​វារី​អគ្គិសនី​ក្នុង​តំបន់​ព្រៃភ្នំបែប​នេះ​មិន​មែន​ជារឿង​ស្រួល​នោះទេ។ លោកជាមយៀបបាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា “ ក្រុម​ហ៊ុន​ដែល​ចង់​វិនិយោគ​ក្នុង​វិស័យ​វារីអគ្គិសនី​មាន​មិន​ច្រើន​ទេ គឺមាន​តែ​ក្រុម​ហ៊ុន​ចិន​ប៉ុណ្ណោះ​ដែលហ៊ាន​វិនិយោគ។ពួកគេ​បាន​វិនិយោគ​ក្នុង​វិស័យ​នេះ​សម្រាប់​រយៈពេល​៤០​ឆ្នាំ​ហើយតែត្រូវ​ចំណាយ​ទុន​អស់​រាប់​លាន​ដុល្លារ”។​​​​​​​​​​​​​​​​​​ ទំនប់​វារី​អគ្គិសនី​ស្ទឹង​អាតៃ​គឺជាគម្រោង​មួយ​ក្នុងចំណោម​គម្រោង​ទំាង​ប្រាំ​មួយ​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​បាន​យល់​ព្រមប្រគល់​ឲ្យក្រុម​ហ៊ុន​ចិន​សាង​សង់។​ក្រុម​ហ៊ុនស៊ីណូហាយ​ដ្រូ​ (Sinohydro) របស់ចិន​បាន​បញ្ចប់​ការ​ងារ​សាងសង់​ទំនប់​វារី​អគ្គិសនី​កំចាយក្នុង​ខេត្ត​កំពត​រួច​រាល់​ហើយ​ ដែល​ទំនប់​នេះ​មាន​កម្លាំង​១៩៣​មេហ្គាវ៉ាត់។ ហើយ​កាល​ពី​ខែ​មុន​ រដ្ឋាភិបាល​ក៏​បាន​យល់​ព្រម​ប្រគល់ឲ្យ​ក្រុម​ហ៊ុន​ចិនហាយ​ដ្រូ​ឡានកាង​ (Hydrolancang) និង​ក្រុម​ហ៊ុន​ រ៉ូយ៉ាល់​គ្រុប​សាងសង់​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​ទន្លេ​សេ​សាន​ក្រោម​២ក្នុង​ខេត្ត​ស្ទឹង​ត្រែង​ ដែល​មាន​កម្លាំង​៤០០​មេហ្គាវ៉ាត់ផង​ដែរ។​​​​​​​ លោកសុនឆ័យតំណាងរាស្ត្រ​មក​ពី​គណបក្ស​ សមរង្ស៊ីបាន​ប្រាប់​រដ្ឋ​សភាថា “ ប្រសិន​បើ​យើង​មិនសុខចិត្តនឹង​គុណ​ភាព​នៃ​ការ​សាង​​សង់​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​អាតៃ​យើង​គួរ​តែ​ស៊ើប​អង្កេត​ទំនប់​វារី​អគ្គិសនី​ផ្សេង​ៗ​ទៀត​ដែល​កំពុង​តែ​សាង​សង់​។ លោកសុនឆ័យបាន​មាន​ប្រសាសន៍ថា “ ​យើង​ចង់​ដឹង​ថា តើ​ក្រុមហ៊ុន​ចិន​ទទួលបាន​អាជ្ញាប័ណ្ណ​ ដើម្បី​អភិវឌ្ឍ​ទំបន់​វារី​អគ្គិសនី​សេសាន​ក្រោម​​២យ៉ាង​ដូចម្ដេច ហើយ​យើង​ត្រូវ​ការ​ការ​ពន្យល់​​”។ លោក​បាន​គូស​បញ្ជាក់​ថា រដ្ឋ​សភា​មិន​មាន​ឱកាស​ត្រួត​ពិនិត្យ​លើ​គម្រោង​នេះ​ទេ​។ គម្រោង​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​​ គឺ​ជា​ក្ដី​សង្ឃឹម​​ដ៏​ចម្បង​របស់​រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា​ ក្នុង​ការ​ដោះ​ស្រាយ​លើ​ការ​ពឹង​ផ្អែក​ខាងថាមពល​អគ្គិស​នី​​ពី​ប្រទេស​ជិតខាងផ្សេងៗ និង​ការ​ផលិត​ថាម​ពល​ដោយ​ប្រើ​ប្រេង​ឥន្ធនៈ​ដែល​មាន​តម្លៃ​ខ្ពស់​ក្នុង​ពេល​សព្វ​ថ្ងៃ។ បន្ទាប់​ពី​មាន​ការ​ពិភាក្សា​ដេញ​ដោល​រួច​មក​ លោកសុនឆ័យបាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថារដ្ឋាភិបាល​មិន​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ចំពោះ​ការ​រិះ​គន់​ធ្ងន់ៗ​របស់​លោក​ឡើយ។ លោក​ថ្លែង​ថាលោក​មាន​ក្ដី​ព្រួយ​បារម្ភ​អំពី​គុណភាព​របស់​គម្រោង​សាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​របស់​ប្រទេស​ចិន​ ដែល​ទទួល​បាន​សិទ្ធិ​អនុវត្ត​គម្រោង​ទាំង​នេះ​​។ លោកសុនឆ័យបាន​អះអាង​ថាប្រាក់​កម្ចី​ សម្រាប់អនុវត្ត​គម្រោង​ទាំង​នោះ មាន​ភ្ជាប់ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន​ចិនដែល​កំពុង​តែ​សាង​សង់ទាំង​នេះ។ លោក​​បន្ដ​ថា ក្នុងស្ថាន​ភាព​បែប​នេះ​ គឺ​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​មិន​មាន​គូប្រកួត​ប្រជែង​ឡើយ។ លោក​បានមាន​ប្រសាសន៍​ថា “ ​យើង​ខ្ចី​ប្រាក់​ពី​ប្រទេស​ចិន​ ហើយ​ប្រាក់​ទាំង​នោះ​បាន​ធ្លាក់​ទៅ​លើ​ក្រុមហ៊ុន​ចិន ដើម្បីសាង​សង់​​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​ ដោយ​មិន​មាន​ការ​ប្រកួត​ប្រជែង​”។លោក​បាន​បន្ដ​ថាកង្វះ​ការ​ប្រកួត​ប្រជែង​ដោ​យយុត្ដិធម៌​ជា​មូលហេតុ​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​​គុណ​ភាពអន់​ និង​ការ​អភិវឌ្ឍ​ហេដ្ឋា​រចនា​សម្ព័ន្ធ​ ដែល​មិន​មាន​សុវត្ថិភាព​។ របាយការណ៍​កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០០៨​របស់​អង្គការ​​ទន្លេ​អន្តរជាតិ​ (International Rivers) លើក​ឡើង​ថា វា​លំបាក​ណាស់​ក្នុង​ការ​កំណត់​ឲ្យ​បាន​ច្បាស់​លាស់​ពី​ប្រភព​ហិរញ្ញវត្ថុ​​សម្រាប់​គម្រោងសាង​សង់​ទំនប់​វារី​អគ្គិសនី​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ដែល​អនុវត្តដោយ​ក្រុម​ហ៊ុន​ចិន​​។របាយការណ៍​នេះ​​បានលើក​ឡើង​ថា  “ ​ទោះ​ជាយ៉ាងណា ​មាន​ភ័ស្តុតាង​មួយ​ចំនួន​បង្ហាញ​ថា ធនាគារ​អាហរ័ណ នីហរ័ណ ចិន​ និង​ធនា​គារ​អភិវឌ្ឍន៍​ចិន​ គឺ​ជា​អ្នក​ផ្ដល់​ហិរញ្ញវត្ថុ​ដល់​គម្រោង​វារីអគ្គិសនី​កំចាយនិង​ស្ទឹង​អាតៃ​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​ពោធិសាត់”។ យោង​តាម​ព័ត៌មាន​ដែល​ប្រមូល​បាន​ដោយ​អង្គការ​​ទន្លេ​អន្ដរជាតិ​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថាធនាគារ​អាហរ័ណនីហរ័ណ​ចិនក៏​ជា​អ្នក​ផ្ដល់​​ហិរញ្ញវត្ថុ​ដល់​គម្រោង​សាងសង់ទំនប់​វារី​អគ្គិសនី​ឫស្សី​ជ្រុំ​ និង​ស្ទឹង​តាតៃ​ នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​កោះ​កុង​ផងដែរ​។ របាយការណ៍​នេះ​បាន​ចាត់ទុកធនាគារ​ទាំង​នេះជា​ធនាគារ​អនុវត្តគោល​នយោ​បាយ​​ដែល​ផ្ដល់​ប្រាក់​កម្ចី​យ៉ាង​ច្រើន​ដល់​គម្រោង​ទាំង​នេះ​ ដើម្បី​បម្រើ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាលចិន៕ (រាយការណ៍​បន្ថែម​ដោយសាំង​ សុឥន្ទរិទ្ធ) ប្រែសម្រួល​ដោយហមសុផាណ្ណា និង​...