អ្នកសង្កេតការណ៍យល់មិនខុសទេដែលថា បើមានឱកាសម្ដងទៀតជាប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ មហាសេដ្ឋីមានប្រាក់ពាន់លានដុល្លារនេះ នឹងធ្វើឱ្យពិភពលោកព្រួយបារម្ភមិនខានឡើយ។
មិនបានទុកពេលយូរឡើយ លោក ត្រាំ បានប្រកាសសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម និងចាត់វិធានការសងសឹកភ្លាមៗក្នុងថ្ងៃទី២០ មករា ពេលលោកស្បថចូលកាន់តំណែងប្រធានាធិបតី។ ក្នុងថ្ងៃទី២០ មករា នោះ លោក ត្រាំ បានចេញបញ្ជានីតិប្រតិបត្តិឋានៈជាប្រធានាធិបតីដល់ទៅ ៦បទបញ្ជា។
ក្នុងបទបញ្ជាទាំង ៦ នោះ មានការដកសហរដ្ឋអាមេរិកចេញពីអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ដកសហរដ្ឋអាមេរិកចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងអាកាសធាតុទីក្រុងប៉ារីស បញ្ហាដែនកោះ Greenland ដែលលោក ត្រាំ បាននិយាយថាសហរដ្ឋអាមេរិកចាំបាច់ត្រូវតែគ្រប់គ្រងដែនដីកោះនៅតំបន់ទឹកកកជិតប៉ូលខាងជើងដ៏ធំមួយនេះដើម្បីធានាសន្តិសុខអន្តរជាតិ។
លោក ត្រាំ គំរាមថា ព្រែកជីកប៉ាណាម៉ា ជាផ្លូវទឹកដែលសហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រគល់ទៅឱ្យប្រទេសប៉ាណាម៉ា នៅចុងឆ្នាំ១៩៩៩ ត្រូវយកមកគ្រប់គ្រងវិញ ដោយសារតែវត្តមានចិនយ៉ាងសកម្មនៅទីនោះ។
តែករណីព្រែកជីកប៉ាណាម៉ា លោក ត្រាំ កំពុងឈ្នះហើយ ព្រោះប្រទេសប៉ាណាម៉ា យល់ព្រមបញ្ចប់កុងត្រាជាមួយចិន ហើយផ្ដល់សិទ្ធិឱ្យនាវាចម្បាំងសហរដ្ឋអាមេរិកឆ្លងកាត់ព្រែកជីកនេះដោយសេរីទៀតផង។
នេះក៏ជាលទ្ធផលនៃសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មរវាងលោក ត្រាំ ជាមួយនឹងចិន ដែរ។ គេថាសហរដ្ឋអាមេរិកគ្រាន់តែជាន់កប៉ាណាម៉ាឲ្យលានអណ្ដាតចិន។
ក្នុងពេលដែលកំពុងឈ្នះលើករណីព្រែកជីកប៉ាណាម៉ា រដ្ឋការលោក ត្រាំ បានចាត់ការបន្ថែមទៀតដោយបន្ថែមពន្ធពី ១០ ទៅ ១៥ភាគរយទៀតលើទំនិញចិន នាំចូលសហរដ្ឋអាមេរិកលើអត្រាពន្ធតារីហ្វ ដែលមានស្រាប់ទៅហើយ។ ចំពោះប្រទេសកាណាដា និងម៉ិកស៊ិក រដ្ឋការលោក ត្រាំ ដំឡើងពន្ធ ២៥ភាគរយ។
ចាប់ពីថ្ងៃអង្គារ ទី៤ កុម្ភៈ នេះទៅ ការដំឡើងពន្ធនាំចូលពីប្រទេសចិន កាណាដា និងម៉ិកស៊ិក ចាប់ចូលជាធរមាន។ ជាមួយគ្នានេះ ចិនសងសឹកវិញ ដោយប្រធានាធិបតី ស៊ី ជីនពីង ថានឹងដាក់ពន្ធនាំចូលទំនិញពីសហរដ្ឋអាមេរិកវិញ ៤មុខ ពី ១០ ទៅ ១៥% ដែរ។
ចំពោះប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសយុទ្ធសាស្ត្រដាក់សម្ពាធសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរប្រឆាំងទៅលើប្រទេសផ្ដាច់ការដ៏ខ្លាំងមួយនេះនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ក្នុងគោលដៅវាយបំបាក់ការនាំចេញប្រេងចេញពីអ៊ីរ៉ង់ ឱ្យធ្លាក់ដល់កម្រិតសូន្យ ដើម្បីកុំឱ្យប្រទេសមួយនេះមានលទ្ធភាពផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។
ជាមួយគ្នានេះ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានគំរាមប្រាប់ថាឲ្យអឺរ៉ុបត្រៀមខ្លួនដែរទៅ ព្រោះលោកនឹងដំឡើងពន្ធនាំចូលលើទំនិញអឺរ៉ុបដែលចូលទីផ្សារសហរដ្ឋអាមេរិក។
វិធានការខ្លាំងរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ ដាក់ទៅលើការនាំទំនិញចូលពីបរទេសនេះ បានធ្វើឲ្យរញ្ជួយទីផ្សារមូលបត្រអន្តរជាតិ ទាំងនៅអាស៊ី និងនៅអឺរ៉ុប ជាពិសេសគឺក្នុងវិស័យជំនួញរថយន្ត។ តែសម្រាប់តម្លៃប្រាក់ដុល្លារបានឡើងថ្លៃខ្លាំង ធ្វើឲ្យមានការព្រួយបារម្ភទៅដល់អនាគតសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ដែលអាចធ្លាក់ទៅក្នុងស្ថានភាពវិបត្តិឱនភាព។
លោក ដូណាល់ ត្រាំ ក៏បានព្រមានដល់ក្រុមប្រទេសសមាជិក BRICS ដែលចង់បោះបង់រូបិយប័ណ្ណដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក ទៅឱបក្រសោបរូបិយប័ណ្ណយ័ន ដោយគំរាមថានឹងដាក់ពន្ធ ១០០ភាគរយ។
លោក ត្រាំ ប្រឆាំងនឹងក្រុមប្រទេស BRICS ដែលកំពុងធ្វើផែនការទប់ស្កាត់ការប្រើប្រាស់រូបិយប័ណ្ណដុល្លារទូទាត់ខាងពាណិជ្ជកម្ម។ ពីដំបូង BRICS មានប្រទេសប្រេស៊ីល រុស្ស៊ី ឥណ្ឌា ចិន និងអាហ្វ្រិកខាងត្បូង។ តែឥឡូវនេះ BRICS មានសមាជិកថ្មីទៀតដូចជា ឥណ្ឌូនេស៊ី អេហ្ស៊ីប អេត្យូពី អ៊ីរ៉ង់ និងប្រទេសអារ៉ាប់រួមអេមីរ៉ាត់។
សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មផ្ដើមដោយលោក ត្រាំ កំពុងទាញសញ្ញាអាសន្ននៃសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ព្រោះថាសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ី និងអាមេរិកខាងជើង ដែលជាកម្លាំងចលករខ្លាំងជួយដល់សន្ទុះសេដ្ឋកិច្ចសកល ក៏ត្រូវជួបផលវិបាកដែរ។ មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ IMF បានទាញសញ្ញាអាសន្នថា សន្ទុះសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីអាចនឹងជួបផលវិបាកដោយសារតែសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មពីលោក ត្រាំ។ លើសពីបញ្ហាសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មពីលោក ដូណាល់ ត្រាំ វិស័យសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិវិញកំពុងរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំង។
ការសម្រេចព្យួរជំនួយបរទេសទាំងអស់ ជាពិសេសជំនួយក្នុងកម្មវិធីពីភ្នាក់ងារអភិវឌ្ឍន៍ USAID បានធ្វើឱ្យប្រទេសក្រីក្រពាសពេញពិភពលោករងផលប៉ះពាល់ខ្លាំង។ ប្រទេសក្រីក្រភាគច្រើនមានបញ្ហាលើវិស័យសុខភាពសាធារណៈ និងជំនួយសម្រាប់សហគមន៍ បានកំពុងទទូចឱ្យលោក ដូណាល់ ត្រាំ បន្តរក្សាការផ្ដល់ជំនួយឡើងវិញ។ តែចុងក្រោយនេះ រដ្ឋការលោក ត្រាំ កំពុងសិក្សាពីការបិទចោលទាំងស្រុងកម្មវិធីរបស់ USAID ក្រោមហេតុផលថា អ្នកទទួលបានជំនួយកម្មវិធីនេះ ប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយ និងប្រើប្រាស់ជំនួយពុំត្រូវគោលដៅ។
ទោះជាយ៉ាងណាក្ដី ការបិទស្ថាប័ននេះ ត្រូវការសេចក្តីសម្រេចអនុម័តដោយសភាទាំងពីរ។
តែចុងក្រោយនេះ ក្រៅពីដកខ្លួនចេញពីស្ថាប័នអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) លោក ត្រាំ កាលពីថ្ងៃអង្គារ ចុះហត្ថលេខាដកសហរដ្ឋអាមេរិកចេញពីស្ថាប័នក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលជាស្ថាប័នដ៏សំខាន់មួយក្នុងអង្គការសហប្រជាជាតិ ដូចនឹងស្ថាប័ន WHO ផងដែរ។ សហរដ្ឋអាមេរិកដកខ្លួនចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងអាកាសធាតុទីក្រុងប៉ារីស ប៉ុន្តែមានមហាសេដ្ឋីអាមេរិកាំងអតីតអភិបាលបុរីញីវយ៉ក លោក Michael Bloomberg ចេញមុខជួយបំពេញការខ្វះខាតជិត ២២លានដុល្លារ ឬស្មើនឹង ២៤% នៃថវិកាជំនួយពីសហរដ្ឋអាមេរិក។ បញ្ហាដែនកោះ Greenland ដែលលោក ត្រាំ បាននិយាយថា សហរដ្ឋអាមេរិកចាំបាច់ត្រូវតែគ្រប់គ្រងដែនដីកោះនៅតំបន់ទឹកកកអាកទិកដ៏ធំមួយនេះដើម្បីធានាសន្តិសុខអន្តរជាតិ។
ទន្ទឹមនឹងនេះ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានអំពាវនាវឱ្យមានការពិនិត្យឡើងវិញអំពីការចូលរួមពីសហរដ្ឋអាមេរិកជាមួយអង្គការអប់រំ វិទ្យាសាស្ត្រ និងវប្បធម៌ ហៅកាត់ថា UNESCO ហើយក៏ពិនិត្យឡើងវិញលើការផ្តល់មូលនិធិសម្រាប់អង្គការសហប្រជាជាតិ ក្រោមហេតុផលនៃភាពខុសគ្នាខ្លាំងនៅក្នុងកម្រិតនៃការផ្ដល់មូលនិធិក្នុងចំណោមប្រទេសផ្សេងៗគ្នា ជាពិសេសប្រទេសធំៗមានដូចជាប្រទេសចិន ជាដើម នៅតែធ្វើវិភាគទានក្នុងកម្រិតតិចនៅឡើយ។
ទោះជានៅរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន មានភាពច្របូកច្របល់ក្តី ពលរដ្ឋអាមេរិកាំងនៅប្រទេសមានច្បាប់នេះបានស្រុះគ្នាងើបតវ៉ាឥតឈប់ឈរ ជំទាស់ទៅនឹងគម្រោងការរំលោភច្បាប់ពីប្រធានាធិបតីរបស់ខ្លួនដែរ តាមរយៈការដាក់ពាក្យប្តឹងទៅតុលាការដែលជាស្ថាប័នឯករាជ្យមានអំណាចស្មើគ្នា៕
© 2025, ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved.