មេដឹកនាំបក្សកាន់អំណាច លោក ហ៊ុន សែន អះអាងថា កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ២៣ តុលា ១៩៩១ មិនអាចបញ្ចប់សង្គ្រាមស៊ីវិលនៅកម្ពុជាដែលបង្កដោយភាគីកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ប៉ុល ពត បាននោះទេ ហើយសង្គ្រាមស៊ីវិលបានបញ្ចប់ទាំងស្រុងក្រោមនយោបាយឈ្នះឈ្នះរបស់លោកនៅឆ្នាំ១៩៩៨។
អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា លោក ហ៊ុន សែន សរសេរលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួននៅថ្ងៃទី២៣ តុលា នេះថា ៣៣ឆ្នាំមុនគឺនៅថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៩១ ភាគីទាំង៤ របស់កម្ពុជា រួមមានរូបលោកផ្ទាល់ សម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ សម្តេចក្រុមព្រះ លោក សឺន សាន និងលោក ខៀវ សំផន បានឯកភាពគ្នាចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពនៅទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំង ក្រោមវត្តមានសាក្សីមកពី ១៨ប្រទេស រួមទាំងអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) ផងដែរ ដើម្បីបញ្ចប់សង្គ្រាមស៊ីវិលនៅកម្ពុជា។
កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស (Paris Peace Accords) ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងកាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៩១ គឺដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះនយោបាយផ្ទៃក្នុងនៅកម្ពុជា គឺក្នុងគោលបំណងឈានទៅរកការបង្រួបបង្រួមជាតិ ការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស ឯករាជភាព បូរណភាពទឹកដី អធិបតេយ្យភាពជាតិកម្ពុជា និងការកសាងកម្ពុជាឡើងវិញ។ បើគិតមកដល់ពេលនេះ គឺមានរយៈពេល ៣៣ឆ្នាំហើយ។
អ្នកនាំពាក្យក្រុមអ្នកតស៊ូមតិកម្ពុជា លោក មួង ណារ៉េត សរសេរលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួននៅថ្ងៃទី២៣ តុលា នេះថា កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ជាទឹកត្រជាក់ពន្លត់ភ្លើងជម្លោះនយោបាយនៅកម្ពុជាកាលពីជាង ៣០ឆ្នាំមុន ប៉ុន្តែឥឡូវភ្លើងដដែលនេះកំពុងឆាបឆេះឡើងមកវិញ។
លោកអះអាងថា កម្ពុជាជាប់កាតព្វកិច្ចអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងនេះឱ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួន ដោយត្រូវធ្វើរឿងសំខាន់ពីរ គឺទី១ ធ្វើឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរក្លាយជាម្ចាស់ជោគវាសនារបស់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយរៀបចំឱ្យមានការបោះឆ្នោតសេរី ត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌ និងទី២ គឺត្រូវការពារសិទ្ធិសេរីភាពជាមូលដ្ឋានរបស់ពលរដ្ឋគ្រប់រូប និងលើកស្ទួយលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។
សកម្មជនសហគមន៍ខ្មែររូបនេះលើកឡើងថា ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៩១ ដល់ឆ្នាំ២០១៦ កម្ពុជាប្រឹងប្រែងធ្វើបានច្រើនគួរឱ្យកត់សម្គាល់ក្នុងស្មារតីនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ខណៈសហគមន៍អន្តរជាតិក៏បានផ្តល់ជំនួយអភិវឌ្ឍន៍ និងជួយកម្ពុជាដូចទឹកបាក់ទំនប់ដែរ។
ប៉ុន្តែចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៧ រហូតមកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ន ក្រោមការដឹកនាំរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាដោយឯកបក្ស កម្ពុជាបានរងទណ្ឌកម្មជាបន្តបន្ទាប់ ចំណែកជំនួយពីសហគមន៍អន្តរជាតិក៏ត្រូវបានកាត់ផ្ដាច់ជាហូរហែដែរ ដោយសារការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស និងបំផ្លាញប្រជាធិបតេយ្យ ក្រោមការរៀបចំការបោះឆ្នោតដែលមិនត្រឹមត្រូវ និងមិនយុត្តិធម៌។
លោក មួង ណារ៉េត បញ្ជាក់ថា សព្វថ្ងៃនេះភ្លើងជម្លោះនយោបាយនៅកម្ពុជាកំពុងចាប់ផ្ដើមឆាបឆេះសន្ធោសន្ធៅឡើងវិញ ដោយសារតែមេដឹកនាំនយោបាយក្បត់កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស។
ចំណែកអតីតមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំង លោក សម រង្ស៊ី សរសេរលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួននៅថ្ងៃទី២៣ តុលា នេះដែរថា ក្នុងពេលដំបូង កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសបាននាំក្តីសង្ឃឹមក្នុងការកសាងប្រជាធិបតេយ្យសម្រាប់កម្ពុជា ប៉ុន្តែកិច្ចព្រមព្រៀងនេះក៏ត្រូវបានបំផ្លាញជាបន្តបន្ទាប់ដែរ ក្រោយរបបលោក ហ៊ុន សែន ទាត់ចោលខ្លឹមសារនៃកិច្ចព្រមព្រៀងអន្តរជាតិមួយនេះ។
អតីតមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងរូបនេះបញ្ជាក់ថា ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំក្រោយមកនេះ ប្រទេសកម្ពុជាបានឆ្ពោះទៅរករបបផ្ដាច់ការដែលក្តោបក្តាប់ដោយគ្រួសារលោក ហ៊ុន សែន ខណៈការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សកាន់តែរីករាលដាល គណបក្សប្រឆាំងត្រូវបានគាបសង្កត់ ចំណែកគោលការណ៍ប្រជាធិបតេយ្យដែលមានចែងក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ក៏ត្រូវបានបោះបង់ចោលផងដែរ៕
© 2024, ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved.