Tuesday, September 17, 2019
Home Authors Posts by Michael Dickison

Michael Dickison

32 POSTS 0 COMMENTS

ស្ថានទូត​​​អាមេរិក​​​៖អង្គភាព​​​កិច្ច​​​ការ​​​មនុស្ស​​​ធម៌​​​អាមេរិក​​​​​​ត្រូវ​​​បាន​បង្ខំ​ឲ្យ​​ចេញ​​​ពី​​​កម្ពុជា​​​

ស្របពេលទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-អាមេរិកកាន់តែមានភាពរកាំរកូសនឹងគ្នា ស្ថានទូតអាមេរិកបានលើកឡើងកាលពីម្សិលមិញថា អង្គភាពកងទ័ពជើងទឹក ដែលមានជំនាញខាងការងារមនុស្សធម៌ត្រូវបានបង្ខំឲ្យចាកចេញពីប្រទេសកម្ពុជា ដោយធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់គម្រោងជួយសហគមន៍ក្នុងទំហំទឹកប្រាក់រាប់លានដុល្លារ ក្នុងនោះរួមមានដូចជាការសាងសង់មន្ទីរសម្ភពនិងបង្គន់អនាម័យតាមសាលារៀនជាដើម។ ពិធីលាគ្នាសម្រាប់អង្គភាព "ឃ្មុំសមុទ្រ (Seabees)្" ជាឈ្មោះយកចេញពីអក្សរកាត់ "C.B."ជាពាក្យកាត់សម្រាប់កងវិស្វកម្ម(Con-struction Battalion) នោះ ត្រូវបានធ្វើឡើងនៅស្ថានទូតអាមេរិកក្នុងរាជធានីភ្នំពេញកាលពីម្សិលមិញសម្រាប់ក្រុមចុងក្រោយដែលមានគ្នា១៦នាក់របស់អង្គភាពនេះ នេះបើយោងតាមលោក ដេវីដ ចូសា (David Josar) អ្នកនាំពាក្យរងស្ថានទូតនេះ។ លោក ដេវីដ ចូសា បានលើកឡើងក្នុងអីុម៉េលមួយថា "រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានជូនដំណឹងជាផ្លូវការដល់ស្ថានទូតប្រាប់អំពីការសម្រេចចិត្តរបស់ខ្លួនកាលពីសប្តាហ៍មុននៅក្នុងការផ្អាកគ្មានកំណត់ពេលចំពោះបេសកកម្មរបស់កងវិស្វកម្មចល័តកងទ័ពជើងទឹកសហរដ្ឋអាមេរិកដែលបាន និងកំពុងអនុវត្តគម្រោងផ្តល់សេវានៅកម្ពុជាសម្រាប់សហគមន៍នៅតាមតំបន់ដែលគ្មានសេវាគ្រប់គ្រាន់ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៨មក"។ កងទ័ពសហរដ្ឋអាមេរិក ត្រូវបានបដិសេធមិនឲ្យចូលមកក្នុងប្រទេសកម្ពុជាជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែកន្លងមកនេះក្នុងនោះរួមមានទាំងការលុបចោលសមយុទ្ធរួមគ្នាសំខាន់ៗផងដែរ។ សមយុទ្ធ "ឆ្មាំអង្គរ (Angkor Sentinel)" ប្រចាំឆ្នាំជាមួយកងទ័ពសហរដ្ឋអាមេរិកត្រូវបានផ្អាកកាលពីខែមករាសម្រាប់យ៉ាងយោចណាស់ឆ្នាំនេះ និងឆ្នាំបន្ទាប់ រីឯការហ្វឹកហ្វឺន"ការ៉ាត់" ជាមួយកងទ័ពជើងទឹកសហរដ្ឋអាមេរិកក៏ត្រូវបានលុបចោលផងដែរ ដោយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាពន្យល់ថា ខ្លួនត្រូវការឲ្យកងទ័ពរបស់ខ្លួនផ្តោតលើបញ្ហាសន្តិសុខសម្រាប់ការបោះឆ្នោតនាពេលខាងមុខ។ ចំណាត់ការនេះបង្ហាញថា កម្ពុជាកំពុងតែប្តូរជំហរគាំទ្ររបស់ខ្លួនពីសម្ពន្ធមិត្តលោកខាងលិចជាយូរមកហើយ ដោយងាកទៅរកប្រទេសចិនដែលផ្តល់ជំនួយ និងសម្ភារយោធាយ៉ាងច្រើនមកឲ្យកម្ពុជាក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ ដោយមិនខ្វល់ថា...

​​កម្ពុជា​​​លុប​​​​​​ចោល​ការ​​ធ្វើ​សម​យុទ្ធ ​​យោ​​ធា​​​​​​ជាមួយ​​​​​​អូស្ត្រាលី​​​ ​​​ដោយ​​​ងាក​កាន់​តែ​ខ្លាំង​​​​​​​ទៅ​​​រក​​​​​ប្រទេសចិន​​​

ដោយងាកចេញកាន់តែឆ្ងាយពីដៃគូពីមុន ប្រទេសកម្ពុជាបានលុបចោលសមយុទ្ធយោធាដែលបានគ្រោងទុកជាមួយអូស្ត្រាលី ដោយស្ដែងចេញឱ្យឃើញពីភាពស្មោះស្ម័គ្ររបស់ខ្លួនជាថ្មីម្ដងទៀតទៅរកប្រទេសចិន។ មន្ត្រីរូបនេះបាននិយាយថា ឥឡូវនេះ ដោយបានផ្អាកសមយុទ្ធរួមគ្នាជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក និងអូស្ត្រាលីនោះ រាល់សមយុទ្ធយោធាទាំងអស់របស់កម្ពុជាត្រូវបានគាំទ្រដោយចិន។ លោក ឈុំ សុជាតិ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិបានមានប្រសាសន៍ថា "យើងបានផ្អាកសមយុទ្ធជាមួយអូស្ត្រាលីមួយរយៈ។ យើងបានផ្អាកសមយុទ្ធជាមួយប្រទេសជាច្រើនទៀត ពីព្រោះរដ្ឋាភិបាលចង់ប្រមូលកម្លាំងប្រដាប់អាវុធដើម្បីការពារសន្តិសុខអំឡុងការបោះឆ្នោតនាពេលខាងមុខ"។ បើទោះជាលោក ឈុំ សុជាតិ មិនបានលើកឡើងពីប្រទេសដែលបានផ្អាកការសមយុទ្ធរួមក៏ដោយ តែអ្វីដែលគួរឱ្យកត់សម្គាល់នោះគឺយោធាបានលុបចោលផែនការធ្វើសមយុទ្ធជាមួយអាមេរិក ប៉ុន្តែមិនបានលុបចោលសមយុទ្ធជាមួយចិនទេ។ កាលពីខែធ្នូ កម្ពុជានិងចិនបានធ្វើសមយុទ្ធដ៏ធំបំផុតដែលមានទាហានរហូតដល់១.០០០នាក់នៅបន្ទាយយោធាដ៏ធំរបស់កម្ពុជាក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ ជាផ្នែកមួយនៃសមយុទ្ធ "នាគមាស"។ នៅខែបន្ទាប់ កម្ពុជាបានលុបចោលសមយុទ្ធ "ឆ្មាំអង្គរ" ដែលធ្វើឡើងជាទៀងទាត់ជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក។ ឧត្ដមសេនីយ៍ ឈុំ សុជាតិ មានប្រសាសន៍ថា អាមេរិកនិងអូស្ត្រាលីមិនបានកាត់ផ្ដាច់ការផ្តល់មូលនិធិរបស់ពួកគេចំពោះសមយុទ្ធរួមនេះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញការផ្អាកនេះគឺដោយសារតម្រូវការចាំបាច់របស់ភាគីកម្ពុជា។ លោកបន្ថែមថា ឥឡូវនេះ រាល់សមយុទ្ធទាំងអស់យ៉ាងហោចណាស់ត្រូវបានផ្ដល់មូលនិធិមួយផ្នែកដោយចិន។ "ខ្ញុំសូមបញ្ជាក់ថា រាល់សមយុទ្ធទាំងអស់ស្ថិតក្រោមការឧបត្ថម្ភពីចិន"។ លោក ផៃ ស៊ីផាន...

លោក កឹម សុខា ត្រឡប់ទៅ​​​ធ្វើ​​​សកម្មភាព​​​តាម​​​បណ្តាខេត្ត​​​ឡើងវិញ

លោក កឹម សុខា ប្រធានស្តីទីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិបានចាប់ផ្តើមធ្វើដំណើរទូទាំងប្រទេសកាលពីចុងសប្តាហ៍ដោយកត់សម្គាល់ឱ្យឃើញពីការចុះទៅតាមបណ្តាខេត្តជាលើកដំបូងសម្រាប់សកម្មភាពគណបក្សចាប់តាំងពីការផ្អាកធ្វើសកម្មភាពស្ទើរតែពេញមួយឆ្នាំមុនដោយសារតែរឿងក្តីតុលាការបង្កឡើងដោយរដ្ឋាភិបាល។ លោក កឹម សុខា បានសម្ងំលាក់ខ្លួនរយៈពេល៧ខែនៅក្នុងទីស្តីការកណ្តាលគណបក្សសង្គ្រោះជាតិដើម្បីគេចពីរឿងក្តី ដែលគេផ្អែកលើការបែកធ្លាយខ្សែអាត់សំឡេងសន្ទនាជាមួយស្រីកំណាន់ ហើយលោកទើបតែបង្ហាញខ្លួនកាលពីខែមុនបន្ទាប់ពីត្រូវបានព្រះមហាក្សត្រព្រះរាជទានលើកលែងទោសតាមសំណើរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។ សម្រាប់លើកដំបូងក្នុងរយៈពេលច្រើនខែនោះ លោក កឹម សុខា បានចុះសួរសុខទុក្ខប្រធានគណបក្សក្នុងមូលដ្ឋានកាលពីម្សិលមិញ ដោយធ្វើដំណើរទៅកាន់ខេត្តព្រះសីហនុដើម្បីពិភាក្សាអំពីការបោះឆ្នោតឃុំ-សង្កាត់ដែលខិតជិតមកដល់នៅពេលខាងមុខ។ លោក កឹម សុខា បានមានប្រសាសន៍ពីព្រឹត្តិការណ៍នៅថ្ងៃនេះក្នុងទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់លោកថា "ជំនួបនេះផ្តោតលើការជ្រើសរើសបេក្ខជនសម្រាប់ការបោះឆ្នោតឃុំ-សង្កាត់ និងសមាសភាពគណៈកម្មាធិការប្រតិបត្តិ"។ គណបក្សសង្គ្រោះជាតិដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយការច្របាច់បញ្ចូលគ្នារវាងគណបក្សប្រឆាំងទាំងពីរក្នុងឆ្នាំ២០១២នោះ នៅតែមានការបែងចែកការដឹកនាំថ្នាក់ឃុំ-សង្កាត់រវាងគណបក្សកេរដំណែលទាំងពីរដែលបង្កើតឡើងដោយលោក កឹម សុខា និង លោក សម រង្ស៊ី ប្រធានគណបក្សប្រឆាំង ដែលស្ថិតក្នុងភាពនិរទេសខ្លួននៅឡើយ។ ក្នុងការជ្រើសរើសបេក្ខជន មេដឹកនាំគណបក្សទាំងអស់បានលើកឡើងថា ពួកគេត្រូវតែថ្លឹងថ្លែងពីភាពតានតឹងរវាងសមាជិកទាំងអស់ដែលភាពស្មោះត្រង់របស់ពួកគេនៅតែមានការបែងចែកនៅឡើយ។ លោក យឹម សុវណ្ណ អ្នកនាំពាក្យគណបក្សសង្គ្រោះជាតិមានប្រសាសន៍ថា  ការត្រឡប់មកធ្វើសកម្មភាពវិញរបស់មេដឹកនាំកំពូលម្នាក់នៃគណបក្សប្រឆាំងគឺជាការផ្លាស់ប្តូរទាំងស្រុងដ៏សំខាន់សម្រាប់បណ្តាញគណបក្សនៅតាមខេត្ត។ លោក យឹម សុវណ្ណ បានថ្លែងថា "លោកខានចុះទៅជួបពួកគេយូរមកហើយ"។ លោកបានថ្លែងថា គណបក្សសង្គ្រោះជាតិសង្ឃឹមថា នឹងចាប់ផ្តើមរៀបចំវេទិកាសាធារណៈសម្រាប់លោក កឹម សុខា ដើម្បីជួបប្រាស្រ័យទាក់ទងជាមួយអ្នកបោះឆ្នោត ប៉ុន្តែនៅមានការប្រយ័ត្នប្រយែងដដែលខ្លាចក្រែងសេរីភាពរបស់លោក កឹម សុខា អាចត្រូវបានគំរាមកំហែងជាថ្មីម្តងទៀត។ ដោយកត់សម្គាល់ថា ផែនការជួបប្រជំុគ្នារវាងគណបក្សទាំងពីរត្រូវបានលុបចោលដោយគណបក្សកាន់អំណាចនោះ លោក យឹម សុវណ្ណ បានមានប្រសាសន៍ថា "យើងត្រូវប្រយ័ត្នប្រយែងជាទីបំផុត។ ខ្ញុំគិតថា គណបក្សកាន់អំណាចគ្មានបំណងធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍នយោបាយទៅរកភាពធម្មតាឡើយ។ លោក សុខ ឥសាន អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាមិនអាចទាក់ទងសុំអត្ថាធិប្បាយបានទេ។ យោងតាមគណបក្សសង្គ្រោះជាតិបានឱ្យដឹងថា លោក កឹម សុខា មានគម្រោងជួបជាមួយមន្ត្រីគណបក្សក្នុងខេត្តកែប  និងខេត្តកំពតនៅថ្ងៃនេះ បន្ទាប់មកនៅខេត្តកំពង់ឆ្នាំងនិងខេត្តពោធិ៍សាត់នៅថ្ងៃពុធនិងខេត្តបាត់ដំបងនិងខេត្តបន្ទាយមានជ័យនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍៕សារុន

លិខិត​​​បែក​​​ធ្លាយ​​​បង្ហាញ​​​ថា បក្ស​​​ប្រជាជន​​​ព្យាយាម​​​បំបែកបំបាក់​​​បក្ស​​​សង្គ្រោះជា​​​តិ

កាលពីម្សិលមិញ អ្នកនយោបាយមកពីគណបក្សធំៗទាំងពីរលើកឡើងថា ពួកគេមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងសេចក្ដីព្រាងសេចក្តីថ្លែង ការណ៍បែកធ្លាយមួយ ដែលទំនងជាត្រូវបានរៀបចំឡើងដោយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាកំពុងកាន់អំណាចដើម្បីឱ្យលោក កឹម សុខា ប្រធានស្ដីទីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិចុះហត្ថលេខានោះឡើយ។ សេចក្ដីថ្លែងការណ៍នោះដែលច្បាប់ចម្លងត្រូវបានផ្ញើទៅកាសែត ខេមបូឌា ដេលី ថ្កោលទោសចំពោះការប្រមាថណាមួយមកលើក្រុមគ្រួសារលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ជាពិសេសការលើកឡើងដែលថា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត កូនប្រុសច្បងរបស់លោកជាកូនរបស់លោកស្រី ប៊ុន រ៉ានី ស្ត្រីទី១ និងឧត្ដមសេនីយ៍វៀតណាម។ អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ និងក្រសួងមហាផ្ទៃសុទ្ធតែបដិសេធថា មិនបានដឹងពីសេចក្ដីថ្លែងការណ៍នេះទេ។ សេចក្ដីថ្លែងការណ៍ដែលបែកធ្លាយចុះថ្ងៃទី៧ ខែមករានេះ ចាប់ផ្ដើមដោយប្រើពាក្យ ពេចន៍ថា "កាលពីយប់មិញសម្ដេច ហ៊ុន សែន...

អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​បរទេស​បញ្ចេញ​ឲ្យ​ដឹង​ការ​រឹតត្បិត​កាន់តែ​ខ្លាំង

អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលបរទេសក្នុងប្រទេសកម្ពុជានិយាយថា ពួកគេកំពុងដំណើរការកាន់តែប្រុងប្រយ័ត្ន ចាប់តាំងពីរបៀបចុះឈ្មោះកាន់តែតឹងរ៉ឹងឡើងត្រូវបានដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់កាលពីឆ្នាំមុន ក្រោមច្បាប់អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលថ្មី ដោយអង្គការមួយចំនួនអះអាងថា វាត្រូវបានគេប្រើជាការគំរាមកំហែងមួយដើម្បីរឹតបន្តឹងសកម្មភាពរបស់ពួកគេ។ អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលចំនួនជាង៤០ឆ្នាំ ក្នុងនោះមានទាំងអង្គការបរទេស២២ផង ត្រូវបានស្ទង់មតិដោយអ្នកកាសែតអំពីផលប៉ះពាល់នៃច្បាប់ថ្មីលើសមាគមនិងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល ដែលត្រូវបានអនុម័តដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់កាលពីខែសីហាឆ្នាំមុន ទោះជាមានកង្វល់ជាទូទៅថា វានឹងគាបសង្កត់ឲ្យអង្គការកែសម្រួលសកម្មភាពរបស់ខ្លួន ដើម្បីបន្តដំណើរការក្នុងប្រទេសនេះក្តី។ ច្បាប់នេះត្រូវបានរិះគន់ព្រោះផ្តល់អំណាចធ្វើតាមតែចិត្តយ៉ាងច្បាស់ឲ្យក្រសួងការបរទេសនិងក្រសួងមហាផ្ទៃ ដើម្បីបដិសេធការចុះបញ្ជីអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលតាមឆន្ទានុសិទ្ធិរបស់ខ្លួន ឬលុបចោលការចុះបញ្ជី ប្រសិនបើអង្គការទាំងឡាយណាត្រូវគេចាត់ទុកថា បានគំរាមកំហែងដល់ស្ថិរភាព ឬមិនបានរក្សាអព្យាក្រឹតភាពនយោបាយ។ ប្រហែលពាក់កណ្តាលនៃអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលបរទេសដែលទាក់ទងបានកាលពីពីរសប្តាហ៍មុន បានបដិសេធមិនពិភាក្សាអំពីស្ថានភាពនៃការចុះបញ្ជីរបស់ពួកគេក្រោមច្បាប់ថ្មីនេះ និងមិនបានឆ្លើយតបសំណួរទេ។ អង្គការមួយចំនួនទាំងនោះដែលបានបដិសេធ បាននិយាយថា ពួកគេមិនចង់ឲ្យគេលើកឡើងក្នុងអត្ថបទព័ត៌មានទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះទេ ដោយលើកឡើងនូវភាពរសើបក្នុងការចុះបញ្ជី និងមានបំណងចង់ "នៅស្ងាត់ស្ងៀម"។ ក្នុងចំណោមអ្នកដែលបានឆ្លើយតបទាំងនោះ...

​ចិន​ផ្តល់​សម្ភារ​ដល់​ គ.ជ.ប. ​គិត​ជាទឹក​ប្រាក់​ចំនួន​១១លាន​ដុល្លារ​

គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប.) ទទួលបានរថយន្ត ម៉ូតូ សម្ភារសម្រាប់ធ្វើវីដេអូខុនហ្វឺរិន កុំព្យូទ័រ និងព្រីនធ័រពីប្រទេសចិនតគិតជាទឹកប្រាក់១១លានដុល្លារ គឺលើសពីតម្លៃនៃការផ្ដល់ជំនួយមុនៗពីសហភាពអឺរ៉ុប និងប្រទេសជប៉ុនសម្រាប់ប្រព័ន្ធចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតតាមប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រ។ លោក ហង្ស ពុទ្ធា អ្នកនាំពាក្យ គ.ជ.ប.បានមានប្រសាសន៍ថា សម្ភារទាំងនេះនឹងជួយឆ្លើយតបតាមតម្រូវការរបស់គ.ជ.ប. បើទោះជាលោកមិនបានបញ្ជាក់ថាមានប៉ុន្មានក៏ដោយ។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា សម្ភារទាំងនេះមិនគ្រប់គ្រាន់ទាំងស្រុងសម្រាប់យើងដើម្បីបម្រើការនៅគ.ជ.ប.ក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែវាអាចាត់បន្ថយការលំបាករបស់យើងបានមួយចំនួន។ លោកបានថ្លែងថា រថយន្តនិងសម្ភារទាំងនេះជាអំណោយតែប៉ុណ្ណោះ ហើយគ្មានបំណងជះឥទ្ធិពលលើការបោះឆ្នោតនាពេលខាងមុខឡើយ។ លោកបានបន្ថែមថា ការផ្តល់អំណោយទាំងនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីមានការផ្តល់អំណោយមុនៗពីសហភាពអឺរ៉ុបជាទឹកប្រាក់ចំនួនចំនួន៦,៧លានដុល្លារ និងពីប្រទេសជប៉ុនចំនួន១,១លានដុល្លារ។ អំណោយនេះត្រូវបានប្រគល់នៅពិធីមួយដែលមានការចូលរួមជាអធិបតីដោយឯកអគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំកម្ពុជានៅក្នុងខណ្ឌឫស្សីកែវ រាជធានីភ្នំពេញ។ យោងតាមសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយដែលអានដោយលោក ស៊ិក ប៊ុនហុក ប្រធានគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតបានឱ្យដឹងថា អំណោយដែលរដ្ឋាភិបាលចិនបានផ្តល់ឱ្យនេះ រួមមានរថយន្ត៤៤គ្រឿង ម៉ូតូ២៩គ្រឿង...

អំពី​បេក្ខជន បក្ស​ប្រជាជន​ចង់​បាន​យុវជន បក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ចង់​បាន​សាមគ្គីភាព

កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ គណបក្សធំៗពីរនៅប្រទេសកម្ពុជាបានត្រៀមដើម្បីចាប់ផ្តើមជ្រើសរើសអ្នកឈរឈ្មោះសម្រាប់ការបោះឆ្នោតឃុំសង្កាត់នៅឆ្នាំក្រោយ ខណៈដែលគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតបានចេញឲ្យដឹងគម្រោងសម្រាប់ការដាក់ស្នើបញ្ជីបេក្ខជនមុនការបោះឆ្នោតថ្ងៃទី៤ខែមិថុនា។ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាកំពុងកាន់អំណាចបាននិយាយថា ខ្លួននឹងផ្តោតលើការជ្រើសរើសយុវជនសម្រាប់អាសនៈ "ភាគច្រើន" ដើម្បីជំនួសអ្នកកំពុងកាន់តំណែងវ័យចាស់ រីឯគណបក្សសង្គ្រោះជាតិបាននិយាយថា អាទិភាពមួយរបស់ខ្លួនគឺរួមបញ្ចូលគ្នានូវមន្ត្រីថ្នាក់ឃុំសង្កាត់ដែលនៅបែកគ្នានៅឡើយរវាងក្រុមខាងគណបក្សសម រង្ស៊ី និងក្រុមគណបក្សសិទ្ធិមនុស្ស ដែលដើមឡើយដឹកនាំដោយលោក កឹម សុខា អនុប្រធានគណបក្សប្រឆាំង។ គណបក្សសង្គ្រោះជាតិបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ២០១២ ជាសម្ពន្ធភាពរវាងលោក កឹម សុខា និងលោក សម រង្ស៊ី ប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលបានជាកម្លាំងដ៏ធំមុនការបោះឆ្នោតជាតិឆ្នាំ២០១៣។ គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតបានឲ្យដឹងក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានកាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ថា ពេលកំណត់ទទួលបញ្ជីបេក្ខជនរបស់បក្សត្រូវបានកំណត់ត្រឹមថ្ងៃទី៥ខែមិនា ចំណែកឯពេលធ្វើយុទ្ធនាការរយៈ១៤ថ្ងៃគឺត្រូវចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី២០ខែឧសភា...

អ្នក​​​ដែល​​​ដំអក់​​​​​​ទៅ​​​ក្រោយ​​​គេ​​​ទទួល​​​បាន​​​ការ​​​ពន្យារ​​​ពេល​​​មួយ​​​ថ្ងៃ​​​សម្រាប់​​​ការ​​​ចុះឈ្មោះ​​​បោះ​​​ឆ្នោត​​​

នៅឯសាលាសង្កាត់ដែលមានមនុស្សយ៉ាង ច្រើនមួយក្នុងរាជធានីភ្នំពេញកាលពីម្សិលមិញ ដោយមានអ្នកចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតនៅ នាទីចុងក្រោយយ៉ាងច្រើនបានមកប្រមូលផ្តុំគ្នានៅទ្វារខាងមុខនោះ អ្នកដែលរង់ចាំនៅក្នុងជួរបាននិយាយត្អូញត្អែរដដែលៗថា "ខ្ញុំរវល់"។ ថ្ងៃម្សិលមិញ ត្រូវជាថ្ងៃចុងក្រោយសម្រាប់ ការចុះឈ្មោះបោះឆ្នោត មុនការបោះឆ្នោតឃុំ-សង្កាត់នៅឆ្នាំក្រោយ ប៉ុន្តែ គណៈកម្មាធិការ ជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត(គ.ជ.ប.) ដែលយល់ស្របថា នៅមានអ្នកមិនទាន់បានចុះឈ្មោះច្រើននោះ បានប្រកាសថា ការចុះឈ្មោះនឹងបន្តមួយថ្ងៃទៀតនៅតាមសាលាឃុំ-សង្កាត់ទូទាំងប្រទេស។ នៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ខេត្តបាត់ដំបងនិងខេត្តបន្ទាយមានជ័យដែលនៅមានមនុស្សច្រើនមិនទាន់បានមកចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតនោះ មានប្រជាពលរដ្ឋយ៉ាងច្រើនប្រញាប់ប្រញាល់មកកាន់សាលាឃុំ-សង្កាត់ នេះបើយោង តាមលោក ហង្ស ពុទ្ធា អ្នកនាំពាក្យគ.ជ.ប.។ នៅក្នុងខណ្ឌចំការមន រាជធានីភ្នំពេញនួន រាម អាយុ៤២ឆ្នាំ ដែលជាមេការនៅហាងខារ៉ាអូខេមួយកន្លែងបានសំដែងទឹកមុខរវល់ខ្លាំង ពេលត្រូវបានសួរថា ហេតុអ្វីបានជារង់ចាំរហូតដល់ថ្ងៃចុងក្រោយទើបមកចុះឈ្មោះបោះឆ្នោត។ មេការរូបនេះបាននិយាយនៅសាលាសង្កាត់ទន្លេបាសាក់ថា "ខ្ញុំដឹងថាថ្ងៃនេះជាថ្ងៃចុងក្រោយសម្រាប់ការចុះឈ្មោះបោះឆ្នោត ប៉ុន្តែនៅថ្ងៃមុនៗកន្លងមកនេះ...

កិច្ចប្រឹង​​​ប្រែង​​​ចុះ​​​ឈ្មោះ​​​អ្នក​​​បោះ​​​ឆ្នោត​​​ដ៏​​​សំខាន់​​​​​​ចប់​​​នៅ​​​ថ្ងៃ​​​នេះ​​​

រយៈពេល៣ខែនៃការចុះឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោតដ៏សំខាន់នឹងបញ្ចប់ថ្ងៃនេះ ដោយមានពលរដ្ឋប្រហែល៧,៧លាននាក់បានចុះឈ្មោះថ្មីៗនេះចូលក្នុងទិន្នន័យអ្នកបោះឆ្នោតជាឌីជីថល ដោយត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់សវនកម្មដោយឯករាជ្យលើបញ្ជីឈ្មោះ ការបោះឆ្នោតឃុំសង្កាត់នៅឆ្នាំក្រោយ និងការបញ្ចុះបញ្ចូលថ្មីៗនេះសុំឲ្យកម្មករដែលរស់នៅក្រៅប្រទេសមានសិទ្ធិបោះឆ្នោត មុននឹងការបោះឆ្នោតជាតិក្នុងឆ្នាំ២០១៨។ កិច្ចប្រឹងប្រែងដែលបានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា មានទំហំធំជាងយុទ្ធនាការចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតកាលពីមុនៗដែលធ្វើឡើងសម្រាប់ការបោះឆ្នោតកន្លងមកថ្មីៗនេះ។ ក្នុងឆ្នាំ២០១១ មុននឹងការបោះឆ្នោតឃុំសង្កាត់ មានអ្នកបោះឆ្នោតថ្មីចំនួនប្រហែល ៩០០.០០០នាក់បានចុះឈ្មោះ ដោយបន្ថែមទៅក្នុងបញ្ជីដែលបានធ្វើឡើងបីបួនឆ្នាំកន្លងមក។ បញ្ជីនោះមានអ្នកបោះឆ្នោតចំនួន៩,២លាននាក់ ពោលគឺ១,៥លាននាក់ច្រើនជាងបញ្ជីថ្មី ប៉ុន្តែក៏មានឈ្មោះបួនភាគរយច្រើនជាងអ្នកមានសិទ្ធិបោះឆ្នោតនៅទូទាំងប្រទេសនៅពេលនោះ ដែលរួមមានឈ្មោះស្ទួន និងឈ្មោះខ្មោចរាប់ម៉ឺននាក់ ដោយគ្មានអ្នកបោះឆ្នោតទេ។ ជាលទ្ធផល គេបានរិះគន់ជាទូទៅថាជាឫសគល់នៃភាពមិនប្រក្រតីនៅក្នុងការបោះឆ្នោតជាតិនាឆ្នាំ២០១៣ ដែលបានឈ្នះដោយប្រកៀកប្រកិតដោយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាកាន់អំណាច ហើយបានជំរុញឲ្យមានកំណែទម្រង់ប្រព័ន្ធបោះឆ្នោត។ លោក សុខ ឥសាន អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាបាននិយាយថា មានការចោទថា គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត និងគណបក្សកាន់អំណាច"បានបន្លំឈ្មោះពី១,២លានដល់១,៣លានឈ្មោះ"។ នៅពេលនេះ លោកបាននិយាយថា "យើងប្រើបច្ចេកវិទ្យាទំនើប គឺវាមិនអាចមានឈ្មោះស្ទួន ខុសឈ្មោះ ឬបាត់ឈ្មោះទេ។ អ៊ីចឹង ខ្ញុំគិតថា វាប្រសើរជាងបញ្ជីអ្នកបោះឆ្នោតពីមុនៗដែលយើងបានចុះសរសេរដោយដៃ"។ លោក ឥសាន បាននិយាយថា បញ្ជីថ្មីនឹងរួមចំណែកក្នុងការបោះឆ្នោតដោយសេរីនិងត្រឹមត្រូវនៅពីរឆ្នាំខាងមុខនេះ។ លោកបាននិយាយថា "យើងមិនអាចវិនិច្ឆ័យការបោះឆ្នោតបានទេ លុះត្រាតែក្រោយការបោះឆ្នោត ទើបយើងអាចវាយតម្លៃបាន ប៉ុន្តែយើងមានសុទិដ្ឋិនិយមថា ការចុះឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោតមានសុក្រឹតភាព"។ លោក យឹម សុវណ្ណ អ្នកនាំពាក្យគណបក្សសង្គ្រោះជាតិបានយល់ស្របថា បញ្ជីថ្មីនឹងទំនងជាមានសុក្រឹតភាពជាងបញ្ជីអ្នកបោះឆ្នោតមុនៗ ប៉ុន្តែរំលឹកថា វាគ្រាន់តែជាផ្នែកមួយនៃការធានានូវការបោះឆ្នោតដោយត្រឹមត្រូវប៉ុណ្ណោះ។ លោក សុវណ្ណ បាននិយាយថា មានអ្នកមានសិទ្ធិបោះឆ្នោតប្រហែល២លាននាក់ក្នុងចំណោមអ្នកមានសិទ្ធិបោះឆ្នោតសរុប៩,៧លាននាក់មិនបានចុះឈ្មោះ ដែលរួមទាំងពលករចំណាកស្រុកជាង១លាននាក់ដែលកំពុងរស់នៅក្រៅប្រទេស។ លោកបាននិយាយថា លើសពីនេះទៀត ការបង្ក្រាបរបស់រដ្ឋាភិបាលទៅលើគណបក្សប្រឆាំង ពោលគឺតុលាការបានអនុវត្តឥតក្រែង និងដាក់ពន្ធនាគារទៅលើអ្នកនយោបាយនិងសកម្មជនជាច្រើននាក់ គឺបានបន្ទច់បង្អាក់នយោបាយក្នុងប្រទេស។ លោកបាននិយាយថា "ការបោះឆ្នោតដោយសេរីនិងត្រឹមត្រូវមិនគ្រាន់តែអំពីបញ្ជីឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោតប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាឧទាហរណ៍លើបរិយាកាសនយោបាយដែរ។ បើមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងមិនអាចចូលរួមដោយពេញលេញក្នុងសកម្មភាពនយោបាយ ហើយមានការចោទប្រកាន់ ការធ្វើនិរទេស និងការដាក់ពន្ធនាគារ តើការបោះឆ្នោតអាចសេរីនិងត្រឹមត្រូវយ៉ាងម៉េចទៅ?” លោក គល់ បញ្ញា នាយកប្រតិបត្តិអង្គការខុមហ្វ្រែលបាននិយាយថា ជំហានមួយក្នុងបណ្តាជំហានបន្ទាប់ទៀតត្រូវធ្វើសវនកម្មលើបញ្ជីអ្នកបោះឆ្នោត ដែលគ្រោងនឹងចេញឲ្យដឹងជាបណ្តោះអាសន្នក្នុងខែមករា ដោយអនុញ្ញាតឲ្យក្រុមខាងក្រៅនិងមនុស្សម្នាក់ៗផ្ទៀងផ្ទាត់ឈ្មោះនឹងមនុស្សពិតប្រាកដ។ លោក បញ្ញា បាននិយាយថា "បើមានកំហុសច្រើន វានឹងប៉ះពាល់ដល់ការបោះឆ្នោត។ អ៊ីចឹង យើងត្រូវពិនិត្យមើល"។ លោក បញ្ញា បាននិយាយថា អង្គការនេះក៏នឹងបញ្ចុះបញ្ចូលគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត និងតំណាងរាស្ត្រស្នើសុំឲ្យមានសិទ្ធិបោះឆ្នោតចំពោះពលរដ្ឋកម្ពុជាដែលកំពុងរស់នៅក្រៅប្រទេស ក៏ដូចជាព្រះសង្ឃនិងអ្នកទោសដែលកំពុងជាប់ឃុំ ប៉ុន្តែមិនទាន់កាត់ឲ្យជាប់ទោសនៅឡើយ ជាក្រុមពីរបន្ថែមទៀតដែលគេមិនយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងអំឡុងពេលការចុះឈ្មោះនេះ៕

បក្ស​​ប្រឆាំង​​ស្ដាយ​ដែល​ពលករ​​ចំណាក​ស្រុក​​បាត់​ឱកាស​​​​បោះ​ឆ្នោត​

ក្នុងការខ្នះខ្នែងចុងក្រោយរបស់ខ្លួនសម្រាប់ការចុះឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោត ដែលពេលកំណត់ត្រូវផុតនៅត្រឹមថ្ងៃអង្គារ គណបក្សសង្គ្រោះជាតិកំពុងសោកស្ដាយចំពោះការគ្មានសិទ្ធិបោះឆ្នោតរបស់ពលករដែលរស់នៅក្រៅប្រទេស ដោយនិយាយថា ការគាំទ្ររបស់ពួកគេនឹងមានឥទ្ធិពលសម្រាប់បក្សប្រឆាំង។ គណបក្សនេះបានបន្ទោសគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប.) ថាមិនបានធ្វើការខិតខំណាមួយដើម្បីបង្កលក្ខណៈងាយស្រួលជាងនេះដល់ពលរដ្ឋខ្មែរដែលធ្វើការនៅក្រៅប្រទេសក្នុងការទទួលបានសិទ្ធិបោះឆ្នោតទេ ហើយតំណាងរាស្ត្រជាន់ខ្ពស់ម្នាក់ក៏បានស្ដាយក្រោយដែរដែលគណបក្សសង្គ្រោះជាតិមិនបានជំរុញឱ្យខ្លាំងជាងនេះដើម្បីបានបែបនេះ អំឡុងពេលចរចាាក់ទិននឹងច្បាប់បោះឆ្នោតថ្មីនេះ។ លោកស្រី មូរ សុខហួរ ប្រធានគណៈកម្មការកិច្ចការសាធារណៈគណបក្សសង្គ្រោះជាតិបាននិយាយក្នុងអុីម៉េលនៅក្នុងសប្ដាហ៍នេះថា "គ.ជ.ប. និយាយឲ្យចំទៅ មិនបានព្យាយាមឱ្យមានការបត់បែនតាមកាលៈទេសៈទេ។ ពួកគេចេះតែយោងទៅតាមច្បាប់បោះឆ្នោត ប៉ុន្តែនីតិវិធីអាចបត់បែនច្រើន  និងធ្វើការជុំវិញច្បាប់នេះ។ ពួកគេបានធ្វើសម្រាប់យោធា ដែលមានទីតាំងនៅក្រៅស្រុកកំណើតរបស់ខ្លួន"។ ប្រឈមនឹងលទ្ធភាពនៃការបាត់បង់អ្នកបោះឆ្នោតដល់ទៅ២លាននាក់ លោកស្រី មូរ សុខហួរ បាននិយាយថា លោកស្រីសោកស្ដាយដែលគណបក្សរបស់លោកស្រីមិនបានប្រឹងប្រែងខ្លាំងជាងនេះ ដើម្បីបើកច្រកសម្រាប់អ្នកបោះឆ្នោតចំណាកស្រុក...