33 C
Phnom Penh

កិច្ចសម្ភាសន៍​ពិសេស​ជាមួយ​លោក ជុំ ឈាង

លោក ជុំ ឈាង ជា​អតីត​នាយ​ទាហាន​ជាន់ខ្ពស់​នៃ​ភាគី​រណសិរ្ស​ជាតិ​រំដោះ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ (រ.ជ.រ.ប.ខ.) របស់​សម្ដេច​បវរ​សេដ្ឋា សឺន សាន និង​ជា​សមាជិក​ក្រុម​ការងារ​នៃ​ភាគី​សម្ដេច​បវរ​សេដ្ឋា សឺន សាន ក្នុង​ការ​ចរចា​ស្វែងរក​ដំណោះស្រាយ​លើ​បញ្ហា​កម្ពុជា។

មន្ត្រីថ្នាក់​ខេត្ត​​បា​​ន​ឲ្យ​ដឹង​កា​ល​ពី​ម្សិល​មិញ​ថា កា​រ​ចំ​ណា​យ​ភាគ​ច្រើ​ន​សម្រាប់​​កា​រ​មក​ប្រមូ​ល​ផ្តុំគ្នារបស់​ក្រុ​ម​អា​​វ​ក្រហម​ កា​ល​ពី​ចុ​​ង​​សប្តាហ៍​មុន នៅ​ក្នុង​ទី​ក្រុ​ង​សៀម​រាប គឺ​ត្រូវ​បា​ន​​ចំ​ណាយ​ដោ​យ​ក្រុ​ម​អាវ​ក្រហម​ផ្ទាល់​ ទោះ​បី​ជា​យ៉ាង​ណា ​មន្ត្រី​ទាំង​នោះ​បា​ន​​បដិ​សេធ​មិនបង្ហាញអំពីទំហំនៃ​ការ​ចំ​ណាយ​ពិ​ត​ប្រា​កដ​​ទេ។ លោកនាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ ហ៊ុនសែ​នបា​ន​ទទួ​ល​​​រង​កា​រ​រិះ​គន់នៅ​ក្នុ​ង​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​ថ្មីៗ​នេះ​ ដែ​ល​អ្វី​​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​របស់​ថៃ​បា​ន​ហៅ​ថា “ គឺ​ជា​​ចិត្ត​សប្បុរសដ៏​លើស​លប់​”  ក្នុ​ងកា​រ​ធ្វើ​ជាម្ចាស់​​ផ្ទះ ទទួ​ល​ក្រុម​អ្នក​គាំ​ទ្រ​អតីត​នាយក​រដ្ឋ​ម​ន្ត្រី​ថៃ​ ដែ​ល​បា​ន​និ​រទេ​ស​ខ្លួន​ គឺ​លោក ថាក់ស៊ីន សុីណាវ៉ាត្រាប្រមាណ​៣០.០០០​នាក់​។ បន្ថែ​ម​ទៅ​លើ​កង​កម្លាំ​ង​រក្សា​សន្តិ​សុ​ខ​ចំ​នួន​៧.០០០នាក់​ ដែល​ត្រូវ​បា​ន​គេ​ដាក់​ពង្រាយ​នៅក្នុ​ង​ក្រុ​ង​សៀម​រាប ដើម្បី​រក្សា​សន្តិ​សុខ​ រយៈ​ពេលបី​ថ្ងៃមក​នេះ​ រាប់ទាំង​ការ​រៀបចំទីលានទំ​​ហំ​១៥ហិកតា ​ដើម្បី​ទទួល​ក្រុ​ម​​អាវ​ក្រ​ហម ​នៅ​ក្នុ​ង​នោះ​ ក៏​មា​ន​អណ្តូ​ង​ទឹក  តង់​  បង្គន់​  បណ្តាញអគ្គិសនី  មណ្ឌល​សុខ​ភាព​  មា៉ស៊ី​ន​អុិក​សារ៉េ (X-ray) និង​មា​ន​បំពាក់​ទៅ​ដោយ​ទូរ​ទស្ស​ន៍​កា​មេរ៉ា​វី​ដេអូព្រម​ទាំ​ង​កៅ​អី​អង្គុយ​សម្រាប់​អ្នក​គាំ​ទ្រ​រាប់​ម៉ឺន​នាក់​ផង​ដែរ​។ ប៉ុន្តែ​កា​ល​ពី​ម្សិល​មិញ មន្ត្រី​នៅ​ខេត្ត​សៀម​រាប បា​ន​លើក​ឡើ​ង​ថា កា​រ​បង្កើត​ព្រឹត្តិ​​កា​រណ៍នេះ គឺ​ត្រូវ​បា​ន​ឧបត្ថម្ភ​ដោ​យ​ក្រុម​អ្ន​ក​គាំ​ទ្រ​របស់​លោក​ ថាក់​ស៊ីនដោ​យ​ផ្ទាល់។ លោកស៊ូភិរិន្ទអភិ​បា​​ល​ខេត្ត​សៀម​រាប​បា​ន​មា​ន​ប្រ​សាសន៍​ថា “ ក្រុ​ម​អា​វ​ក្រហម​ថៃគឺ​បា​ន​ចំណាយ​ដោ​យ​ខ្លួន​ឯង​ផ្ទាល់​ ហើយ​យើង​មិន​ចំណា​យ​ប្រាក់​សម្រាប់​កា​រ​​ដំ​ឡើង​កន្លែង​ថែទាំ​​សុខភាព​​ បង្គន់ឬអណ្តូង​ទឹកនៅ​កន្លែងដែល​ក្រុម​អា​វ​ក្រហម​មក​ប្រមូ​ល​ផ្តុំ​គ្នា​នោះ​ដែរ”។ លោក ​ស៊ូភិរិន្ទបា​ន​​ទទូច​ថាកា​រ​​ចំ​ណាយ​របស់​រដ្ឋាភិ​បា​ល គឺ​ត្រូ​វ​បា​ន​រក្សា​ក្នុ​ង​កម្រិត​អប្ប​បរមា​ ប៉ុន្តែ​លោកមិន​ព្រមទម្លាយអំពី​ខ្ទង់​ចំ​ណា​​យ​សរុបទេ។ រីឯលោក ប៊ុន​ ថារិទ្ធ​​ អភិបា​ល​រង​​ខេត្ត​​សៀម​រាបវិញ បា​នថ្លែងថា ទាហា​ន​ នគរបា​លនិង​ក​ង​អ​ង្គ​​រក្ស​ គឺ​ទទួលខុសត្រូវចំពោះកា​រចំណា​យ​​ដោ​យ​​អង្គភាព​​របស់​ខ្លួន​ឯង​។ លោក​ ថារិទ្ធបា​ន​បន្ត​ថា “យើង​ចំណាយ​តែប្រេង​សាំ​ងសម្រាប់​អង្គភាព​នី​មួ​យៗ​ ហើយ​ ​រាល់​ការចំ​ណា​យ​ទៅ​លើ​​បេសកកម្ម​ចំនួ​ន​បី​ថ្ងៃ​មក​នេះ​ គឺ​អង្គភាព​នី​មួយៗជា​អ្នក​​ទទួល​ខុស​ត្រូវដោ​យ​ផ្ទាល់​ ហើយ​លោក​ក៏​មិន​ដឹង​​ខ្ទង់ចំណា​យ​ទៅ​លើ​ប្រេង​សាំ​ង​នោះ​ដែរ។ ក្រសួ​ង​មហាផ្ទៃមិនអា​ច​ទា​ក់​ទង​​សុំ​​សេច​ក្តី​​អត្ថាធិ​ប្បាយ​​បា​ន​ទេ​ ប៉ុន្តែ លោក​ គៀត ច័ន្ទ​ថា​​រិទ្ធ​  អ្នកនាំ​ពាក្យ​នគរ​បា​ល​ជាតិ​ បា​ន​អះ​អាង​​ថា អង្គ​ភា​ព​នី​មួយៗ​បា​ន​​ចំណា​យ​សម្រាប់​បុគ្គលិក​របស់​ខ្លួ​ន​។ លោក​ឧត្តមសេនី​យ៍​ទោ ច័ន្ទ​ថា​រិទ្ធ​ ​បា​នមា​ន​ប្រ​សាសន៍​ថា “ មេដឹក​នាំ​នៃ​អង្គ​ភាព​នីមួយៗបា​ន​ចំណា​យ​ដោយ​ខ្លួន​ឯង​ផ្ទាល់។ខ្ញុំ​មិន​ច្បាស់​អំ​ពី​​ចំ​នួ​ន​នៃ​ការ​ចំណា​យ​សរុ​ប​នោះទេ​ ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​ដឹង​ថា ​នគរ​បា​ល​រាជធា​នី​ភ្នំ​ពេញបា​ន​ចំ​ណា​យប្រ​ហែល​​៨.០០០ ទៅ​១០.០០០រៀល ​សម្រាប់​ប្រាក់​​បេសកកម្ម​(per diem)ដ៏​តិចតួ​ចនេះ។ សមា​ជិក​នៃ​កង​កម្លាំង​នគរ​បា​ល​រាជ​ធានី​ភ្នំ​ពេញ​ប្រមាណ​២០០​នាក់​​ ត្រូ​​វ​បា​ន​​បញ្ជូន​ឲ្យ​ទៅ​ចូល​រួម​ជាមួ​យ​​មន្ត្រី​នគរ​បា​ល​ជាតិ​​ចំ​នួ​ន​២.០០០​នាក់​​ ដែល​មា​ន​ស្រាប់​នៅ​ក្នុ​ង​ខេត្ត​​សៀម​រាប​។ “ មិន​មា​ន​ប្រាក់​បន្ថែ​ម​ត្រូវ​បា​ន​​ផ្តល់​នោះ​ទេ​។ យើង​គ្រាន់​តែ​ផ្តល់​ឲ្យ​ពួ​ក​​ គេ​នូវ​ប្រាក់​បេសកកម្មបន្តិ​​ចបន្តួច​​ប៉ុណ្ណោះ​។ មន្ត្រី​នគរ​បា​លរបស់​យើ​ង​បា​ន​​ដឹង​យ៉ាង​​​ច្បាស់​អំ​ពី​តួ​នាទ​ី​​របស់​ខ្លួ​ន​ ពួ​ក​គេ​​មិ​ន​ដែល​ស្នើ​សុំ​ថ្ងៃ​​ឈប់​សម្រាក​នោះ​ទេ​”។ កា​ល​ពី​ព្រឹក​ម្សិល​មិញនៅ​​ខេត្ត​​សៀម​រាប​គឺជា​ថ្ងៃ​ចុ​ង​ក្រោ​យ​​របស់​ក្រុម​គាំ​ទ្រ​អា​វ​ក្រហមដែល​គាំ​ទ្រ​​លោកថាក់​ស៊ីនគឺ​ត្រូ​វ​បា​ន​គេ​​មើ​ល​ឃើញ​ថា កំពុង​តែ​​រៀប​ចំ​ត្រឡប​់​ទៅ​កាន់​ប្រទេ​ស​ថៃ​វិញ​។ លោក​ អ៊ុកកែវ​រតនៈអ្ន​ក​នាំ​ពាក្យ​របស់​សាលា​ខេត្ត​បន្ទាយមា​ន​ជ័យ បា​ន​មា​ន​ប្រ​សា​សន៍​ថាត្រឹម​ពេលរសៀ​លថ្ងៃនេះក្រុម​អា​វ​ក្រហម​ភាគ​ច្រើន​បា​ន​ធ្វើ​​ដំណើរ​ឆ្លង​កា​ត់​ប៉ុស្តិ៍​ត្រួត​ពិនិត្យ​ព្រំ​ដែ​ន​ប៉ោយ​ប៉ែត​។ លោក កែវ​រតនៈ បា​ន​បន្ត​ទៀតថា “ យើង​បា៉ន​់​ប្រ​មាណថា មា​ន​ក្រុ​ម​អា​វ​ក្រហម​ចំនួន​២០.០០០នាក​់​​បា​ន​ធ្វើ​​ដំ​ណើរ​ឆ្លង​កាត់​ប៉ុស្តិ៍​ត្រួ​តពិនិត្យ​ព្រំ​ដែនប៉ោ​យ​ប៉ែត ទៅ​ប្រទេ​ស​​ថៃ​វិញកា​លពី​ថ្ងៃ​អា​ទិត្យនិងថ្ងៃ​ច័ន្ទ”៕ (រាយ​កា​រណ៍​បន្ថែម​ដោ​យ Abby Seiff ) ប្រែសម្រួ​លដោយ ស៊ាស៊ុយឈាង​​​​​                                    
អ្នក​រស់នៅក្នុងរាជធានីភ្នំ​ពេញ​ ឈ្មោះបា៉ទ្រីកឌឺវីឡេ (Patrick Devillers) អាយុ​៥២​ឆ្នាំ បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​មានការ​ចាប់​ពីអារម្មណ៍​ជា​អន្ដរ​ជាតិ​ នៅ​ពេល​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​បារំាងកាលពី​​ថ្ងៃ​អង្គារ បាន​ទម្លាយឲ្យដឹង​ថា លោកត្រូវបាន​​​ចាប់​ខ្លួន​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា តាម​​សំណើ​របស់​ប្រទេស​ចិន។ ប៉ុន្ដែកាលពី​ម្សិល​មិញ​ រឿង​រ៉ាវអំពី​ថា តើ​ស្ថាបត្យករ​បារាំងរូប​នេះ​ មានជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​លោក បូ៉ ស៊ីឡាយ(Bo Xilai) អ្នក​នយោ​បាយ​ចិន​ ដែល​មាន​រឿង​អាស្រូវ​ និង​ភរិយា​របស់​លោក​​ឈ្មោះ ហ្គូ ខៃឡាយ(Gu Kailai)​ ​យ៉ាង​ណា​នោះទើបត្រូវ​អាជ្ញា​ធរកម្ពុជាឃាត់​ខ្លួនវាគ្រាន់​តែ​ជា​ការ​ចាប់​ផ្ដើម​លេច​ឡើង​ប៉ុណ្ណោះ។ យោង​តាម​មិត្ត​ភក្ដិរបស់លោករស់នៅ​ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា​បាន​ឲ្យដឹង​ថាលោកឌឺវី​ឡេត្រូវ​បាន​ជន​ជាតិ​កម្ពុជា ស្លៀក​ពាក់​ស្អាត​បាត​មួយ​ក្រុមឃាត់ខ្លួន​នៅពេល​ជួប​ពិភាក្សា​គ្នា​អំពីការរក​ស៊ី​ កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​១៣ខែមិថុនានៅ​ឯ​ភោជនីយ​ដ្ឋាន​មួយ​​ក្នុង​ក្រុង​ភ្នំ​ពេញ។​ មិត្ត​ភក្ដិ​របស់លោកបាន​និយាយ​ថាលោកឌឺវីឡេបាន​ទៅ​ចូលរួម​ការប្រជុំនោះដែរដោយ​គិត​ថា ខ្លួននឹង​ជួប​មនុស្ស​ដែល​ចាប់​អារម្មណ៍​ក្នុង​​ការ​ទិញ​ដី​របស់ខ្លួននៅ​ក្រុង​កែប​។ ការជួបជុំគ្នានេះ​ ធ្វើឡើង​នៅក្នុង​ភោជ​នីយដ្ឋាន​រំ​ដេងតាម​ផ្លូវ​លេខ​១៧៤​ នៅ​ក្បែរ​ផ្ទះ​បីជាន់​ ដែល​លោក​ ឌឺវីឡេ បាន​ជួល​ស្នាក់​នៅ​ក្នុង​ខណ្ឌ​ដូន​ពេញ។ យោង​តាម​ការ​សម្ភាស​ជាមួយ​បុគ្គលិកភោជនីយដ្ឋាននោះ ​បាន​ឲ្យដឹង​ថា នៅចន្លោះ​​​​​ម៉ោង​​១១ព្រឹក​ និង​ថ្ងៃ​ត្រង់លោក​ ឌឺវីឡេ បាន​​ចេញ​ពី​ផ្ទះ​ជួល​របស់​​លោក​ជាមួយ​នឹង​គូ​កន​ម្នាក់ដែលជា​សមា​ជិក​នៃ​ក្រុមបារាំងរស់នៅ​ក្នុង​ប្រទេសកម្ពុជា ហើយ​បាន​អង្គុយនិងកុម្មង់​ភេសជ្ជៈ​នៅ​ក្នុងភោជនីយដ្ឋាន​នេះ។ ភ្លាម​ៗនោះ ​មុនពេលលោកឌឺវីឡេបាន​ចូល​មកដល់ ជនជាតិខ្មែរប្រាំពីរ​នាក់បាន​មក​ដល់កន្លែងនេះដែរ​ ហើយ​អង្គុយ​​​នៅ​ឯតុ​ពីរដែល​តុមួយ​មាន​មនុស្ស​ប្រាំ​នាក់ និង​តុមួយ​ទៀត​មាន​មនុស្ស​ពីរ​នាក់​ ​។ មិត្ត​ភក្ដិ​ជិតស្និទ្ធរបស់លោក ឌឺវីឡេ បាន​និយាយ​ថា ការ​ជួប​គ្នា​នេះ ត្រូវជួបពិភាក្សា ជាមួយ​ជនជាតិខ្មែរពីរ​នាក់ ដែល​ចេះ​និយាយ​​ភាសា​ចិន។ អ្នក​បម្រើ​ម្នាក់ក៏បាន​និយាយ​ផង​ដែរ​ថា ក្រុម​នេះ រួម​មាន​ជន​ជាតិខ្មែរពីរ​នាក់ហើយ​អ្នក​បម្រើ​រូប​នេះ​បាននិយាយសំដៅ​ដល់​មនុស្ស​ពីរ​នាក់នោះថាជា​“ឯក​ឧត្តម”។ អ្នក​បម្រើ​​ ដែល​សុំមិន​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ​ ដោយសារ​ខ្លាច​មាន​បញ្ហា​បាន​និយាយថា“អ្នក​អាច​និយាយ​បានថា ពួកគេ​គឺ​ជា​មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​ ដោយ​ផ្អែក​​​លើរបស់ប្រើប្រាស់ដូចជាចិញ្ចៀននិងទូរស័ព្ទ​ដៃថ្លៃៗ​”។ អ្នក​បម្រើរូប​នេះ​បាន​និយាយ​ថាលោកឌឺវីឡេ និង​មិត្ត​ភក្ដិ​របស់​ខ្លួនបាន​ចេញ​ទៅ​ស្វាគមន៍​ជនជាតិ​ខ្មែរពីរ​នាក់នេះ ដែល​អង្គុយ​នៅ​តុ​ផ្សេងនោះ។ ក្រោយ​មកអ្នក​ទាំង​បួន​រូប​ បាន​ដូរ​ទៅ​តុ​លោក​ ឌឺវីឡេវិញ​។ គូ​កនជនជាតិបារាំាង​រប​ស់លោក ឌឺវីឡេបាន​ចាក​ចេញទៅ​ បន្ទាប់ពីបាននិយាយ​គ្នា​ប្រហែល១៥ទៅ​២០​នាទីដែលទំនងជាជួបពិភាក្សាគ្នាអំពី​ការ​លក់​​ដីរបស់លោក​ ឌឺវីឡេ​ នៅក្រុង​កែប។ បុគ្គលិក​រូប​នេះបាន​និយាយ​ទៀតថានៅ​ពេលការពិភាក្សាគ្នា​នេះ​បានចប់​ លោកឌឺវីឡេបាន​ដើេរចេញ​ពី​ភោជនីយដ្ឋានជាមួយ​ជន​ជាតិខ្មែរពីរ​នាក់នេះហើយ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​រថយន្ត​​ឡិច​ស៊ីសពណ៌​មាស​មួយគ្រឿង​ ដែល​កំពុងតែ​រង់​ចាំនៅខាង​ក្រៅ​។ លោក ទូច ណារ៉ុថ ស្នងការ​នគរ​បាល​រាជ​ធានី​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​កាលពី​ម្សិល​មិញ​ថាលោក​ ឌឺវីឡេត្រូវ​បានឃាត់ខ្លួន​នៅ​ក្នុង​ភោជ​នីយដ្ឋានមួយ​ក្នុង​ខណ្ឌ​ដូនពេញ​ ប៉ុន្ដែ​លោក​បាន​បដិសេធ​មិន​ព្រម​ផ្ដល់​សេចក្ដី​លម្អិត​បន្ថែម​​ទៀត​ឡើយ។ បន្ទាប់​ពី​ការ​ជួប​ជុំ​គ្នានៅ​ឯ​ភោជនីយ​ដ្ឋាន​រំដេងរួច លោក​ ឌឺវីឡេ ​ក៏បាត់ខ្លួនរហូត​តែ​ម្តង។ ផ្ទះ​ជួលរបស់លោក​ ដែល​ស្ថិត​នៅ​ជាប់​ភោជនីយដ្ឋាននោះ បច្ចុប្បន្ននេះ ត្រូវ​បាន​បោះ​​បង់​ចោល​ ហើយ​កង់​អាគុយផលិត​នៅ​ប្រទេស​ចិន​របស់លោក​ឃើញនៅចត​ខាង​ក្រៅ​ភោជនីយដ្ឋាន​រំដេង ​នៅ​ឡើយ កាលពី​ម្សិល​​មិញ​នេះ​។ មិត្ត​ភក្ដិ​មិន​បាន​ដឹង​ដំណឹង​ពី​លោក​ ឌឺវីឡេទេ​ រហូត​ដល់​ដើម​​សប្ដាហ៍នេះ ហើយ​តាម​រយៈ​ប្រភពពី​​ទូត​បារាំង​ លោក​បាន​ផ្ដាំ​ផ្ញើទៅ​មិត្ត​ភក្ដិ​ជិត​ស្និទ្ធ​របស់​ខ្លួន​ម្នាក់ ដោយ​ប្រាប់​ថាលោកត្រូវ​នគរ​បាល​ឃាត់​ខ្លួន​ហើយ​។ បន្ថែម​ទៅនឹង​ការ​ចាប់អារម្មណ៍​ចំពោះ​ការ​ចាប់​ខ្លួន​នេះ គណៈ​ប្រតិភូ​មួយ​ក្រុម​ ដែល​​មាន​សមាជិក​ជាន់​ខ្ពស់​នៃ​គណ​បក្ស​កុម្មុយ​និស្ត​ចិន ដែល​ក្នុង​នោះ មាន​មន្ត្រី​ម្នាក់ ដែលជាប់​ពាក់ព័ន្ធក្នុង​ការ​ស៊ើបអង្កេត​ករណី​លោក បូ៉សុីឡាយ បាន​ជួប​ជា​មួយ​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​  ហ៊ុន សែន ​ក្នុង​អគារ​ខុទ្ទកាល័យ​របស់​លោក​ ​ចថ្ងៃ​ដែលលោក​ ឌឺវីឡត្រូវ​បាន​ឃាត់​ខ្លួន។ លោកហឺហ្គួឈៀង (He Guoqiang) ជា​សមាជិក​ជាន់​ខ្ពស់​ម្នាក់​នៃ​គណៈ​កម្មា​ការិយាល័យ​នយោ​បាយ​អចិ​ន្ត្រៃយ៍​​របស់បក្ស​កុម្មុយ​នីស​្តចិន បាន​ដឹកនាំ​គណ​ៈប្រតិ​ភូ​មក​កម្ពុជាកាលពី​សប្ដាហ៍​មុន​ ជាដំណើរទេសចរណ៍​អន្ដរ​ជាតិ​ដ៏ធំ​មួយ​។ លោក ហឺ ហ្គួឈៀង ក៏​ជា​លេខា​ធិការ​នៃ​គណៈ​កម្មការ​កណ្ដាល​ចិនទទួល​បន្ទុក​ត្រួតពិនិត្យផ្នែកវ​ិន័យ​ផង​ដែរ និង​តាម​សេចក្ដី​រាយ​ការណ៍​​នានាបានឲ្យ​ដឹង​ថាកំពុង​តែ​ដឹក​នាំការ​ស៊ើប​អង្កេត​កំហុស​ឆ្គង​ ដែល​នាំ​ឲ្យ​លោកបូ៉សុីឡាយធ្លាក់​ពី​តំណែងកាលពី​ក្នុង​ខែ​មិនា។ លោកហឺហ្គួឈៀងបាន​ជួប​ជាមួយនឹង​លោក​ ហ៊ុន សែន និង​លោក​ ហេង សំរិនប្រធាន​រដ្ឋ​សភព្រមទាំង​មន្ត្រី​ជាន់ខ្ពស់ផ្សេង​ទៀតដោយ​បាន​សន្យា​ផ្ដល់​ប្រាក់កម្ចី​សម្រាប់​គម្រោង​សាង​​សង់ទំនប់​ទឹក​ និង​ផ្លូវ​ថ្នល់​ ដល់​ប្រទេសកម្ពុជា​ ព្រម​ទាំង​ផ្តល់អំណោយ​ជា​យន្ដហោះ​ផលិត​នៅ​ប្រទេសចិន​ ផង​ដែរ។ ​​​​​ម្សិល​​មិញ​នេះ​។ មិត្ត​ភក្ដិ​មិន​បាន​ដឹង​ដំណឹង​ពី​លោក​ ឌឺវីឡទេ​ រហូត​ដល់​ដើម​​សប្ដាហ៍នេះ ហើយ​តាម​រយៈ​ប្រភពពី​​ទូត​បារាំង​ លោក​បាន​ផ្ដាំ​ផ្ញើទៅ​មិត្ត​ភក្ដិ​ជិត​ស្និទ្ធ​របស់​ខ្លួន​ម្នាក់ ដោយ​ប្រាប់​ថាលោកត្រូវ​នគរ​បាល​ឃាត់​ខ្លួន​ហើយ​។ បន្ថែម​ទៅនឹង​ការ​ចាប់អារម្មណ៍​ចំពោះ​ការ​ចាប់​ខ្លួន​នេះ គណៈ​ប្រតិភូ​មួយ​ក្រុម​ ដែល​មាន​សមាជិក​ជាន់​ខ្ពស់​នៃ​គណ​បក្ស​កុម្មុយ​នីស្ត​ចិន ដែល​ក្នុង​នោះ មាន​មន្ត្រី​ម្នាក់ ដែលជាប់​ពាក់ព័ន្ធក្នុង​ការ​ស៊ើបអង្កេត​ករណី​លោក បូ៉សុីឡាយ បាន​ជួប​ជា​មួយ​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ ហ៊ុន សែន ​ក្នុង​អគារ​ខុទ្ទកាល័យ​របស់​លោកចំថ្ងៃ​ដែលលោក​ ឌឺវីឡត្រូវ​បាន​ឃាត់​ខ្លួន។ លោកហឺហ្គួឈៀង (He Guoqiang) ជា​សមាជិក​ជាន់​ខ្ពស់​ម្នាក់​នៃ​គណៈ​កម្មា​ធិកា​រ​ការិយាល័យ​នយោ​បាយ​អចិ​ន្ត្រៃយ៍​​របស់បក្ស​កុម្មុយ​នីស​្តចិន បាន​ដឹកនាំ​គណ​ៈប្រតិ​ភូ​មក​កម្ពុជាកាលពី​សប្ដាហ៍​មុន ជាដំណើរ​ទេសចរណ៍​អន្ដរ​ជាតិ​ដ៏ធំ​មួយ​។ លោក ហឺ ហ្គួឈៀង ក៏​ជា​លេខា​ធិការ​នៃ​គណៈ​កម្មការ​កណ្ដាល​ចិនទទួល​បន្ទុក​ត្រួតពិនិត្យផ្នែកវ​ិន័យ​ផង​ដែរ និង​តាម​សេចក្ដី​រាយ​ការណ៍​​នានាបានឲ្យ​ដឹង​ថាកំពុង​តែ​ដឹក​នាំការ​ស៊ើប​អង្កេត​កំហុស​ឆ្គង​ ដែល​នាំ​ឲ្យ​លោកបូ៉សុីឡាយធ្លាក់​ពី​តំណែងកាលពី​ក្នុង​ខែ​មីនា។ លោកហឺហ្គួឈៀងបាន​ជួប​ជាមួយនឹង​លោក​ ហ៊ុន សែន និង​លោក​ ហេង សំរិនប្រធាន​រដ្ឋ​សភាព្រមទាំង​មន្ត្រី​ជាន់ខ្ពស់ផ្សេង​ទៀតដោយ​បាន​សន្យា​ផ្ដល់​ប្រាក់កម្ចី​សម្រាប់​គម្រោង​សាង​​សង់ទំនប់​ទឹក​ និង​ផ្លូវ​ថ្នល់​ ដល់​ប្រទេសកម្ពុជា​ ព្រម​ទាំង​ផ្តល់អំណោយ​ជា​យន្ដហោះ​ផលិត​នៅ​ប្រទេសចិន​ ផង​ដែរ។ គេ​នៅ​មិន​ទាន់​ច្បាស់​ថាតើ​លោក​ ឌឺវីឡេមានពាក់​ព័ន្ធ​ទៅ​នឹង​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​របស់​ចិន​ ប្រឆាំង​ទៅនឹង​លោក​ បូ៉សុីឡាយឬយ៉ាង​ណានោះទេ បើ​ទោះ​ជាលោក​មានការ​ជាប់​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​បញ្ហា​បុគ្គល​ព្រម​ទាំង​ការ​រក​​ស៊ី​ជាមួយ​លោកស្រី ហ្គូ ខៃឡាយ ដែល​ជា​ភរិយា​របស់លោក​ ប៉ូសុីឡាយក៏ដោយ។ កាលពីម្សិលមិញ ​គេ​មិន​ទាន់​ដឹង​ថាលោក​ ឌឺវីឡេ នៅ​ទី​ណា​នោះទេ។ អ្នកយាម​ម្នាក់នៅនាយកដ្ឋាននគរ​បាល​អន្ដោ​ប្រវេសន៍​ នៅ​ទល់​មុខ​អាកាស​យានដ្ឋាន​អន្ដរជាតិ​ភ្នំ​ពេញបាន​និយាយ​ថាមានបុរស​ជន​ជាតិ​បារំាង​ម្នាក់ត្រូវ​បាន​នាំ​ខ្លួនចូល​ទៅក្នុង​អគារ​នេះ​ កាលពី​សប្ដាហ៍មុន​ ក៏ប៉ុន្ដែ បាន​និយាយ​ថា ក្រោយ​មកលោកត្រូវ​បាន​នំា​ខ្លួន​ទៅកាន់​កន្លែង​ផ្សេង​ទៀត​។ក្រសួង​ការ​បរទេស​បារាំងនៅ​ក្នុងទី​ក្រុង​បា៉រីស បាន​លើក​ឡើង​អំឡុង​សន្និសីទ​កា​សែត​​​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​មួយ​ កាលពី​ម្សិលមិញ​ថា  លោក​ ឌឺវីឡេ កំពុង​ជាប់​ឃុំ​នៅ​ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​នៅ​ឡើយ ហើយ​មន្ត្រី​កុង​ស៊ុល​បារាំង បាន​ទៅ​សួរ​សុខទុក្ខជាហូរហែ។ លោក ព្យា អុីវ៉េស ក្លេរ (Pierre- Yves Clais) ​ជា​អ្នករកសុីផ្នែក​សណ្ឋាគារ និង​ជា​មិត្ត​ភក្ដិ​របស​់​លោកឌឺវីឡេ បាន​និយាយ​ថា“គាត់ជា​មនុស្ស​ឆ្លាត​ម្នាក់។ គាត់​ជា​ស្ថាបត្យករ​ដ៏​ចំណាន​”។ លោក​បា​ន​មា​ន​ប្រ​សាសន៍បន្ថែម​ថា លោក ឌឺវីឡេ រស់​នៅក្នុង​ប្រទេស​​កម្ពុជា រយៈពេលប្រហែល​​ប្រាំ​ឆ្នាំ​ និង​មាន​ដៃ​គូ​​ភរិយា​ជានារីខ្មែរ ​ដែលលោក​រស់​នៅ​ជា​មួយ​ និង​មាន​កូន​ពីរ​នាក់ហើយ​៕ ប្រែ​សម្រួល​ដោយចេវប៊ុននី
មន្ត្រី​​នគរ​បាល​ និង​មន្ត្រី​សាលា​ដំបូង​ខេត្ត​បាន​និយាយ​​កាលពី​ម្សិ ល​​មិញ​ថា នគរបាល​ខេត្ត​ក្រចេះ​ បាន​ចាប់​ខ្លួនអ្នក​ចាត់ការ​ទូទៅ​របស់​ក្រុម​ហ៊៊ុន​ចម្ការ​កៅ​ស៊ូ TTY ហើយ​ឥឡូ​វ​នេះ​គាត់កំពុង​តែ​ប្រឈម​មុខ​នឹងការ​ចោទ​ប្រកាន់ចំពោះ​ការជាប់ពាក់​ព័ន្ធនៅ​ក្នុងករណី​បាញ់​ប្រហារ កាល​ពីថ្ងៃ​ទី​ ១៨​ខែ​មករា ​លើ​​អ្នក​ភូមិ​បួន​នាក់​ ពី​សំណាក់​សន្តិសុខ​ប្រដាប់​​អាវុធ​របស់​ក្រុម​ហ៊ុន​នេះ។  អាជ្ញាធរ​បាន​ចាប់ខ្លួន​សន្តិសុខ​ពីរនាក់​របស់​​ក្រុម​ហ៊ុន​ TTY កាលពី​ខែ​មុន​ ដោយ​ជាប់​សង្ស័ យ​ថា ពួក​គេ​បានប្រើ​អាវុធ​ AK-៤៧ បាញ់​ប្រហារ​លើ​អ្នក​តវ៉ា​ ដោយ​បង្កឲ្យ​ មនុស្ស​ បួន​នាក់​​ក្នុង​ចំណោម​អ្នក​ភូមិ​មួយ​ក្រុម​ ដែល​តវ៉ា​ប្រឆាំងនឹងកា​រចាប់​យក​ដី​ធ្លី​របស់​ពួក​គេ​ពី​សំណាក់​ក្រុម​ហ៊ុន​នេះរងរបួស ។ លោក​ អ៊ុំ ភី ស្នង​ការ​រង​នគរបាល​ខេត្ត​ក្រចេះ​បាន​មានប្រសាសន៍ថា នគរ​បាល​បាន​ចាប់​ខ្លួន​​លោក​ អ៊ុន ពិសិដ្ឋ អ្នកចាត់ការទូទៅ​ក្រុម​ហ៊ុន TTY កាលពី​សប្តាហ៍​មុន ក្រោយ​ពី​សាលាដំបូង​ខេត្ត​ក្រចេះ​ បានបង្គាប់​ឲ្យ​ចាប់​ខ្លួន​គាត់​។ លោក​បាន​ថ្លែង​ថា “​យើង​ចាប់​ខ្លួន​គាត់​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​ក្រចេះ ក្រោ​យពី​សាលា​ដំបូងចេញ​ដីកា​ចាប់​ខ្លួន​។ យើង​ចាប់​ខ្លួន​គាត់ ដោយ​សារ​គាត់​ បានបំពាន​ច្បា  ប់”។ លោក​ កេត​ សុជាតិ ជាចៅ​ក្រម​ស៊ើប​អង្កេតរបស់សាលាដំបូងខេត្ត​ក្រចេះ បាន​មាន​ប្រសា​សន៍​ថា លោក​ អ៊ុន ពិសិដ្ឋ​ ត្រូវ​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​​ពី​បទ​ប្រព្រឹត្តអំ​ពើ​ហិង្សា  ​ដោយ​ចេតនា​ មាន​ស្ថានទម្ងន់ទោស​ និង​ពី​បទរក្សា  ទុកអាវុធខុស​ច្បា  ប់​ ហើយ​គាត់​ត្រូវ​បាន​ឃុំខ្លួន​បណ្តោះ​អាសន្ន​នៅក្នុង​ពន្ធ​នាគារ​ខេត្ត​ក្រចេះ​។ ដោយ​បដិសេធ​មិន​បញ្ជាក់​ឲ្យ​​ បាន​លម្អិត​លោក​ចៅក្រម​ កេត​ សុជាតិ បាន​មាន​ប្រសា​សន៍​ថា “គាត់​ត្រូវបាន​ឃុំខ្លួនតាំង​ពីសប្តាហ៍​មុន​ ហើយ​សាលាដំបូង​កំពុង​តែបន្ត​ស៊ើប​អង្កេត​​សំណុំ​រឿង​​ នេះ”។ កាលពី​ថ្ងៃ​ទី៥ខែ​កុម្ភៈ ក្រុម​ហ៊ុន​ TTY បាន​​បង្ខំចិត្ត​ប្រគល់​ខ្លួន​សន្តិសុខ​ពីរ​នាក់​ ឈ្មោះ កែ សុវណ្ណា អាយុ​៤១​ឆ្នាំ និង​ឈ្មោះ ពិន​ គឹ​ម​ឡេង អាយុ​២៦​ឆ្នាំ ក្រោយ​ពី​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ ហ៊ុន សែន ចេញ​បញ្ជា​ជាសាធារណៈ​ឲ្យ​នាយក​ ក្រុម​ហ៊ុននេះ​ គឺ​លោក ណា ម៉ារ៉ាឌី ប្រគល់​ខ្លួន​សន្តិសុខ​ទាំង​ពីរ​នាក់នេះ បើមិន​ដូច្នោះ​ទេ ត្រូវ​​ប្រឈម​មុខ​នឹង​ការសាកសួរ​ពីតុលាការ​។ តាំង​ពី​លោក ហ៊ុន សែន បាន​ថ្លែង​មក​ ​​អាជ្ញាធរ​ខេត្ត​ក្រចេះ​ បាន​អះអាង​ថា ​អស់​រយៈ​ពេល​បី​សប្តាហ៍​​មកហើយពួក​គេ​មិន​អាច​រក​ឃើញ​ខ្មាន់​កាំ​ភ្លើង​ ​​បាញ់​អ្នក​ភូមិ​ ដែល​​មានតែដៃទទេនោះទេ។ លោក ណា ម៉ារ៉ាឌី បាន​មានប្រសាសន៍​ថាលោក​​ “​បារម្ភ​យ៉ាង​ខ្លាំង​” ចំពោះ​ការ​ចាប់​ខ្លួន​អ្នកចាត់ការទូទៅ របស់​លោក​​ ហើយ​បាន​អះ​អាងថា បុរស​ម្នាក់​នេះ​មិន​បាន​ធ្វើ​អ្វី​ខុស​ទេ​។ លោក​បាន​ថ្លែង​ថា “ខ្ញុំ​បាន​បញ្ជូន​មេធាវី​របស់​ខ្ញុំ​ឲ្យ​​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហានេះ​ ដើម្បី​ ជួយ​លោក​ អ៊ុន ពិសិដ្ឋ”។  លោក​បាន​ថ្លែង​អំពី​ការ​ចាប់​ខ្លួន​នេះ​ថា “ខ្ញុំ​មិន​គាំ​ទ្រ​ទង្វើ​នេះ​េទ”។ នៅ​ពេល​សួរ​ថា តើ​លោក​​បារម្ភ​ខ្លាចតុលាការ​នឹង​បង្គាប់ឲ្យ​​ ចាប់​ខ្លួន​លោក​ ឬយ៉ាង​ណា​នោះ លោក​ ណា ម៉ារ៉ាឌី បានឆ្លើយថា “​ខ្ញុំ​មិន​គិត​ដូច្នេះ​ទេ​ ព្រោះយើង​មិន​បានអនុញ្ញាត​ឲ្យ​ សន្តិសុខ​ធ្វើ​ ការ ដូច្នេះ​ឡើយ​។ អ្នក​ចាត់ការ ​របស់ខ្ញុំ​មិន​ទាំង​ដឹង​ថា​ ហេតុអ្វី​បាន​ជា​សន្តិ​សុខ​ទាំង​នោះ ធ្វើ​ដូច្នោះ​ផង​”។ លោក​ ណា ម៉ារ៉ាឌី គ្រប​់​គ្រង​ការ​វិនិយោគ​ មួយ​ចំនួន​ របស់​ក្រុម​ហ៊ុន TTY ដោយ​រួម​មាន​សម្ប ទាន​ដី​ចម្ការ​កៅ​ស៊ូ​ទំហំ៩.៨០០​ហិកតា​នៅ​ស្រុក​ស្នួល​ ក្នុង​ខេត្ត​ក្រចេះ ជាដើម​ ដែល​​មាន​រឿ​ង​ចម្រូង​ចម្រាស​ជាមួយ​អ្នក​ភូមិ​ក្រីក្រ​ចំនួន​ពីរ​បី​រយនាក់​ ដែល​អះអាង​ថា ក្រុម​ហ៊ុន​ TTY កំពុង​តែចាប់​យក​ដី​ចម្ការ​របស់​ពួក​គាត់​។ កន្លង​មក ​លោក ណា ម៉ារ៉ាឌី បាន​បង្ហាញ​ពី​ខ្លួន​ឯង​ថា លោក​ជា​ទី​ប្រឹក្សា​របស់​លោក​ ហ៊ុន សែន។ ក្រុម​បុគ្គលិក​អង្គការ​សិទ្ធិមនុស្ស​​ បាន​ស្វាគម​ន៍​ដោយ​មាន​ការ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​ ចំពោះ​ការ​ចាប់​ខ្លួន​នេះ​។ លោក​ អំ សំអាត អ្នក​គ្រប់​គ្រង​បច្ចេក​ទេស​របស់​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ លីកាដូ​ បាន​មានប្រសាសន៍ថា “​វា​ជាការល្អ​ ដែល​មាន​កា​រ​ចាប់​ខ្លួន​ជន​សង្ស័យ​ ក្រោយ​ពី​លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន អន្តរាគម​ន៍​ចំពោះករណី​នេះ"។ទោះជាយ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ ​លោក អំ សំអាត បាន​ថ្លែង​ថា ក្រៅ​ពី​មនុស្ស​បី​នាក់​ ដែ​ល​ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន​នេះ លោក​ជឿ​ជាក់​ថា “​នៅ​មាន​មនុស្ស​​ជា​ច្រើន​ទៀត​ ដែល​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​ការ​បាញ់​ប្រហារ​នោះ”។ លោក​ អ៊ូច​ ឡេង​ បុគ្គលិក​ផ្នែក​កម្ម​វិធី​ដីធ្លី​ របស់អង្គការសិទ្ធិមនុស្ស​អាដ​ហុក បាន​មានប្រសាសន៍ថា សាលាដំបូងខេត្ត​ក្រចេះ គួរ​បន្ត​ស៊ើប​អង្កេត​​ក្រុម​ហ៊ុន​ TTY ដើម្បី​កំណត់ឲ្យច្បាស់ថា តើ​បុគ្គលិក​របស់ខ្លួន​មួយ​ចំនួន​​ទៀត​គួរ​តែត្រូវ​ប្រឈម​មុខ​នឹង​ការ​ចោទប្រកាន់នេះ ឬ​យ៉ាង​ណា​នោះ។ លោក អ៊ូច ឡេង ក៏បានបន្ថែមដែរ​ថា អង្គការរបស់លោក​កំពុង​តែខក​ចិត្ត​​ ដែល​អាជ្ញាធរ​បាន​ចាប់​ខ្លួន​ជន​ដៃ​ដល់​​ក្រោយ​ពី​មាន​បញ្ជា​ជា​សាធារណៈ​ពី​លោក​ ហ៊ុន សែន នោះ។  លោក​បាន​ថ្លែង​បន្ថែមទៀតថា “ខ្ញុំ​ចង់​ឲ្យរាល់​​តុលាការ​ខ្មែរ​​  ដោយ​ពុំ​ចាំ​បាច់​មាន​​បញ្ជា​ពី​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​”។ លោក​ យន់ ខាន់ ជា​ពូ​របស់​អ្ន​ក​ភូមិ​ឈ្មោះ​មួង ទូច បាននិយាយថា ក្មួ​យ​របស់​លោក​ជាជន​រង​គ្រោះ​​ ដែល​បាន​រង​របួស​យ៉ាង​ធ្ងន់​ធ្ងរ​ ដោយការ​បាញ់​ប្រហារ​នេះ បាន​វិល​ត្រឡប់​​មកភូមិ​វិញ​ហើយ កាលពី​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​ថ្មី​ៗនេះ​ ក្រោយ​ពី​​ជើង​ទាំង​សង​ខាងរបស់​គាត់​ ដែល​បាន​ត្រូវ​គ្រាប់កាំ​ភ្លើង​ត្រូវបាន​​វះកាត់​នៅ​ទី​ក្រុង​ហូជីមិញ។ លោក​ យន់ ខាន់​ បាន​និយាយថា ក្រុម​វេជ្្ជបណ្ឌិត​​បាន​ណែ​នាំ​មិន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ ​ក្មួយ​ប្រុស​អាយុ​២៣​ឆ្នាំ​ របស់​លោក​ឈរ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​ក៏​ប្រាំ​ខែ​ដែរ។ លោក​បាន​ថ្លែង​បន្ថែ​​មថា លោកមិន​ច្បា  ស់​​ទេ​ ថាតើ​ក្មួយ​ប្រុស​របស់​លោកអាច​ដើរបាន​ដូ​ច​មុន ឬ​យ៉ាង​ណា​នោះ។ លោក​បាន​និយាយ​ថា ក្រុម​គ្រួសាររបស់​ក្មួយ​លោកបាន​ទទួល​ប្រាក់​ប្រហែល​ ​៣.០០០​ ដុល្លារ ពី​​មន្ត្រី​រដ្ឋា​ភិបាល​​សម្រាប់​ចំណាយ​លើ​ការ​ព្យា  បាល​ក្មួយ​ប្រុស​លោក​ ដែល​រួម​មាន​ លោក​ស្នង​ការ​នគរ​​បាល​េខត្ត​ លោក​អភិបាល​ខេត្ត​ និង​លោក​ ម៉ុក ម៉ារេ៉ត​ រដ្ឋ​មន្ត្រី​ក្រសួង​បរិស្ថាន​។ លោក​ យន់ ខាន់​ ក៏បាន​និយាយ​ដែរ​ថា ​អាជ្ញា​ធរ​កំពុង​តែ​កាត់​ដី​មួយចំនួន​ចេញពី​ដ​ី​សម្បទាន​ចម្ការ​​កៅ​ស៊ូ​របស់​ក្រុម​ហ៊ុន TTY ឲ្យ​ទៅ​ក្រុម​អ្នក​ភូមិ​ទាំង​នោះ។ លោក​បាន​ថ្លែង​បន្ថែមថា ប្រជាជន​មួយ​ចំនួន​បាន​ទទួល​ដី​ចម្ការរួច​ហើយ​ ចំណែក​ឯអ្នក​ផ្សេ ង​ទៀត​រំពឹង​ថា នឹង​ទទួល​បាន​ដី​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៨ខែ​មីនា។ យោង​តាម​ក្រុម​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​បាន​ឲ្យ​​ ដឹង​ថា ការ​បាញ់​ប្រហារ​របស់ក្រុម​ហ៊ុន​ TTY គឺ​ជា​ឧប្ប ត្តិហេតុ​មួ​យក្នុ​ងចំណោម​ឧប្ប ត្តិ​ហេតុ​ប្រាំ​ពី​រ​ករណី​​ ដែល​បាន​កើត​ឡើង​កាលពី​បី​ខែ​មុន​ ដែល​ក្នុង​នោះ ក្រុម​ហុ៊ន​ឯក​ជន​មួយ​ចំនួន​បាន​ប្រើ​ប្រាស់​មន្ត្រី​ប្រដាប់​អាវុធ​នៃ​កង​កម្លាំងរបស់​រដ្ឋ​ ដើម្បីបង្ក្រាបអ្នក​តវ៉ារឿងដីធ្លី​ ដោយ​មាន​ប្រជាជន​ជា​ច្រើន​នាក់បាន​ទទួល​រងការ​បាញ់​ប្រហារ​ក្នុង​ឧប្បត្តិ​ហេតុ​​​បួន​ករណី​​៕ ប្រែសម្រួលដោយ  ឌឿង​ សាវតា
យោង​តា​មកា​រ​ស្រាវ​ជ្រាវ​ថ្មី​ ដែ​ល​អ​ំ​ពាវ​​នា​វ​​ឲ្យ​មា​ន​កា​រ​ពិចារណា​ឡើ​ង​​វិញ​​នូវ​ផែន​កា​រ​​សង់​ទំនប់​មួយ​ចំ​នួន​ បា​ន​ឲ្យដឹង​ថា​ ផែន​កា​រ​សង់ទំនប​់​វារី​អគ្គិសនី​​នៅ​​តាមដៃ​​ទន្លេ​មេគង្គ ជា​ព​ិ​សេស​ទំ​នប់​សេសានក្រោម​​២ (Lower Sesan 2) នឹង​មា​ន​ផល​ប៉ះពាល់​​ “ដ៏​មហន្ត​រា​យ​”ដល់​ធនធាន​ត្រី ​នៅ​ទូទាំង​ប្រ​ទេស។ ដោ​យ​ចងក្រងជាឯកសារដោយ​អ្នក​ស្រាវ​​ជ្រា​វ​អន្តរជា​តិ​​មួ​យ​ក្រុម និងមាន​ការ​ចូលរួម​ពី​​អ្ន​ក​វិ​ទ្យា​សាស្រ្តម្នាក់​ មកពីរដ្ឋបា​ល​​ជល​​ផល​ កា​រ​​សិក្សា ​ដែល​ផ្សព្វផ្សាយ​ កា​ល​ពី​ថ្ងៃ​ច័ន្ទនៅ​ក្នុ​ង​ន​ីតិវិធី នៃ​​កា​រ​​ស្រាវ​ជ្រាវ​វិទ្យា​​សាស្រ្ត​ជាតិបានផ្តល់​នូវ​ភស្តុតា​ង​ដ៏រឹង​មាំ​​បំផុត​ អំ​ពី​​ហា​និ​ភ័យបង្កឡើងដោយ​ទ​ំ​នប់​សេសាន​២។​ កា​រ​​សិក្សា​​នេះ​បន្ថែម​ទៅនឹង​​បរិ​មា​ណនៃកា​រ​​សិក្សា​​​ដែ​ល​​កាន់​តែ​កើន​ឡើ​​ង​​ថា​ ​ទំនប់​នេះ​នឹងមា​ន​កា​រ​​​ប​ំ​ផ្លាញព្រៃឈើ ព្រម​ទាំ​ង​មា​ន​​ផលប៉ះ​ពាល់​រហូតដល់ជលផល​ជីវចម្រុះ និង​ជី​វភាព​រស់នៅ​របស់​ប្រ​ជា​​ពល​រដ្ឋ​រាប់មុឺននាក់។ ខណៈដែ​ល​​មា​ន​កា​រ​​យក​ចិត្តទុក​ដា​ក​់​កាន់​តែខ្លាំងឡើង ក្នុង​ប៉​ុន្មាន​ខែ​ថ្មីៗនេះចំពោះវិបត្តិ​ទំ​នប់​សាយ៉ាបូរីនៅ​ក្នុង​ប្រ​ទេស​ឡាវ ផែន​កា​រ​សង់​ទំនប់​ទីមួយ ​សម្រាប់​ខ្សែ​ទឹក​មេ របស់​ទន្លេ​មេគង្គ​​ ត្រូវបានក្រុម​អ្នក​បរិស្ថាន​ និង​ជំ​នាញ​ការ​ជល​ផល​ បាន​វែក​ញែក​ជា​យូ​រមក​ហើយ​ថា ទំនប់​តូចៗ​កាត់​ដៃទន្លេ​សេសាន​នេះ​​អាច​មាន​ផល​ប៉ះ​ពាល់​ធ្ងន់ធ្ងរជាង​នេះ​។ ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​ចុង​ក្រោយ​បំផុត​នេះទំនង​​ជា​គាំ​ទ្រ​ចំពោះ​ការលើកឡើងនេះ។ ដោយ​បង្ហាញ​តួ​លេខ នៃការ​បម្លាស់​ទី​ របស់ត្រី ដោយដោយប្រៀបធៀប ទៅនឹងផលចំណេញបាន​មកពីថាមពល​ នៅតាមទីតាំង ដែល​​នឹង​សាង​សង់ ក្រុម​នេះ​បាន​សន្និដ្ឋាន​ថាទំនប់​ជា​ច្រើន​នឹង​ផលិត​ថាម​ពលបានតិចជា​ងផល​ប៉ះ​ពាល់​ផ្នែកបរិស្ថាន។ ការ​សិក្សា​នេះកត់​សម្គាល់​ថា“​យើង​​យល់​ឃើញ​ថា ការ​សាង​សង់ទំនប់​កាត់​ដៃ​ទន្លេ​សេសាន​ទាំង​អស់​៧៨​កន្លែង ដោយ​មិន​រាប់​បញ្ចូល​ទំនប់​តាមខ្សែទឹក​មេ ដែលនឹង​ផលិត​ថាម​ពល​បាន​តិច ​តែអាច​បង្កផល​ប៉ះពាល់​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដល់​បរិស្ថាន​ខ្លាំង​ជាង​​ទំនប់​ខ្សែ​តាម​ទឹក​​មេ​ខាង​លើ​ចំនួន​៦​កន្លែង នៅ​តាម​ទន្លេ​មេគង្គ​ក្រោម”។ ក្នុង​ចំណោម​ទំនប់​កាត់​ទន្លេ​សេសាន​ទាំង​អស់ ដែលស្ថិត​ក្នុង​​ផែន​ការ​នៅ​ឡើយនោះផល​ប៉ះ​ពាល់​ធ្ងន់ធ្ងរបំផុត គឺ​ទំនប់​សេសាន​​២​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា ដែល​ក្រុម​អ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវ​​ប៉ាន់​ប្រមាណ​ថានឹង​បណ្តាល​ឲ្យ​មាន​ការ​ធ្លាក់​ចុះ​៩,៣ភាគ​រយ នៃទិន្នផល​ត្រី​តាមដងទន្លេ​មេគង្គទាំងមូល។ លទ្ធផល​នេះ​ឲ្យ​ដឹង​ថាទំនប់​​ទី​២ និង​ទី៣ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ឡាវ នឹង​បង្ក​​ប៉ះ​ពាល់​ធ្ងន់ធ្ងរបំផុត ដែលគេគិតថា អាច​បង្កឲ្យទិន្នផលត្រីធ្លាក់​ចុះ​ពី២,៣មកនៅត្រឹម០,៩​ ភាគ​រយ​។ លោក​ ហ្គុយ​ ហ្ស៊ីវ (Guy Ziv) អ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវ​​ផ្នែក​បរិស្ថាន​ នៅ​សាកល​វិទ្យា​ល័យ​ស្តេន​ហ្វត(Standford) បាន​សរ​សេរ​ក្នុង​​អីុម៉េល​មួយ​ថា“ការ​វិ​ភាគ​លើក​ឡើង​ថា ការ​ប្រៀបធៀប​រវាង​ថាម​ពល ​និង​ជីវម៉ាស់ (ការ​រស់​នៅ​ផ្តុំ​គ្នា​)ការប្រៀបធៀបរវាងថាម​ពលនិងជីវ​ចម្រុះ​ បានឲ្យដឹងថាទំនប់​ទន្លេ​សេសាន​២​ បង្កផល​ប៉ះ​ពាល់​ធ្ងន់​ធ្ងរ​បំផុត​។ យើង​ទទូចនឹង​តម្រូវ​​​ការផ្នែកថាម​ពល​កើន​ដល់​ទៅ​​  គឺត្រូវសង់​ទំនប់​ផ្សេង​ទៀត​ ជំនួស​ថែមពីលើ​ទំនប់​សេសាន​២"។ ពេល​នេះ​ប្រទេស​កម្ពុជា កំពុងប្រើ​ប្រាស់​ថាម​ពល​ ប្រហែល​៥៨០​មេហ្គាវ៉ាត់ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ​ ចំណែកឯធនាគារ​អភិវឌ្ឍន៍​អាស៊ី ប៉ាន់​ប្រមាណ​ថា តម្រូវ​ការ​នឹង​កើន​ឡើង​ជាង​បួន​ដង​ ស្មើនឹង២.៤០០មេ​ហ្គាវ៉ាត់គិតត្រឹម​ឆ្នាំ​២០២០។ លោកអាឡាន​ ប្រ៊ូកស៍ (Alan Brooks)​ នាយក​​មជ្ឈ​មណ្ឌល​មច្ឆ​ជាតិពិភពលោក​ ដែលជាអ្នកចង​ក្រង​របាយ​ការណ៍​​ថ្លែង​ថា ការ​សិក្សា​នេះ​អាច​​មាន​ឥទ្ធិពល​លើ​អ្នក​បង្កើត​គោល​ការណ៍។ លោក​បាន​សរ​សេរ​តាម​រយៈ​អីុម៉េល​ថា“ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​បង្ហាញ​ច្បាស់​​នូវ​សារៈ​សំខាន់​នៃ​ការ​ជ្រើស​រើស​ទី​តាំងឲ្យបា​នត្រឹមត្រូវសម្រាប់សាងសង់ទំនប់​វារី​អគ្គិសនី​ ដោយ​ពិចារណា​ អំពី​តុល្យភាព​របស់​វា​រវាងជីវ​ចម្រុះនិង​សុវត្ថិ​ភាព​ចំណី​អាហារ​ ជា​ពិសេសអំពីជី​វភាព​រស់​នៅ​របស់ប្រជាជន ដែល​ពឹងផ្អែក​ទាំងស្រុងលើ​ការ​នេសាទត្រី”។ កាល​ពី​ម្សិល​មិញនៅ​ក្នុង​តំបន់​ក្បែរ​ទំនប់​ ដែល​គ្រោង​នឹង​សាង​សង់​ ក្រុម​អ្នក​តស៊ូមតិនិង​អ្នកភូមិ​ បាន​លើ​កឡើង​ថាពួក​គេ​ជឿថា​ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​ចុង​ក្រោយ​បំផុត​នេះ គឺ​ដើម្បី​បង្ហាញ​អំពីក្តីព្រួយបារម្ភរបស់ពួក​គេ​ ជា​ច្រើន​ឆ្នាំ​មក​ហើយ។​​ លោក​ ចាន់​ ថុន តំណាង​ឲ្យ​ភូមិ​មក​ពី​ឃំុ​ស្រែ​គរ នៅ​ក្នុង​ស្រុក​សេ​សាន​ ខេត្ត​ស្ទឹង​ត្រែង​បាន​​និយាយថា “យើង​យល់​​ស្របជាមួយរបាយ​ការណ៍នេះទាំងស្រុង​។ ទំនប់​សាង​សង់បានបង្ក​ផលប៉ះ​ពាល់​ដល់​គុណ​ភាព​ទឹក​ និង​ជីវ​ចម្រុះ​រួច​ទៅ​ហើយ”។ ការ​វាយ​តម្លៃ​របស់​រដ្ឋា​ភិបាល​ ពី​ផល​ប៉ះ​ពាល់​លើ​បរិស្ថានបានប្រមាណ​ថា អ្នក​ស្រុក​ចំនួន​៥.០០០នាក់​ នៅ​ស្រុក​សេសាន នឹងត្រូវ​ផ្លាស់ប្តូរទីលំនៅ​ រីឯ​អ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវ​ជឿថាអ្នក​ស្រុក​ចំនួន​​១០០.០០០​នាក់​ និង​រង​ប៉ះ​ពាល់​ដោយ​សារ​ការ​បាត់​បង់​ត្រីនិ​ង​ធន​ធាន​ទឹក​។ លោក​ ចាន់ថុនបាននិយាយថា“យើង​មិន​មែន​ជា​អ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រឬ​ជំនាញ​ផ្នែក​ជីវ​ចម្រុះ​នោះ​ទេ ក៏​ប៉ុន្តែ​យើង​ជា​អ្នក​ភូមិដែល​ធ្លាប់​មាន​បទ​ពិសោធន៍​រស់នៅជាយូរ​មក​ហើយតាមដងទ​ន្លេ​មេ​គង្គ។ យើង​បាន​កត់​សម្គាល់​ថា ទាំង​ជី​វិត​មនុស្ស​ និង​ជី​វិត​សត្វនៅ​ក្នុង​ទឹក​ ក៏ត្រូវបាត់បង់ទីជម្រក​ និង​កន្លែង​ស្នាក់​នៅ​ដូច​គ្នាដែរ”។ លោក  មាច  មាន អ្នក​សម្រប​សម្រួល​ របស់​អង្គការ​បណ្តាញ​ទន្លេ​៣នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​រតនគិរីបាន​អះអាងថា ផល​ប៉ះ​ពាល់​ដំបូង គឺត្រី​​​។លើសពីនេះ មានការ​ផ្លាស់ប្តូរ​លំ​នៅ​ថ្មី និង​ការ​បាត់​បង់​ស្បៀង​អាហារ​ និង​ចំណូល​ពី​ជល​ផលដែល​កាន់​តែ​ខើច​ទៅៗ​ ចំណែកអ្នក​​រស់​នៅ​ខ្សែ​ទឹក​ខាង​ក្រោម​ត្រូវ​ជួបប្រទះ​នឹង​ទឹក​កខ្វក់ និងបញ្ហាសុខ​ភាព អស់រយៈ​ពេល​ច្រើន​ឆ្នាំ​មក​េហ​ើយ​។ ក៏​ប៉ុន្តែ​លោក ប៊ូ  កែវ​សុវណ្ណ អភិបាល​ស្រុក​ សេសាន បាន​និយាយ​ការពារ​គម្រោង​នេះ ដោយលោក​មាន​ជំនឿ​ថា រដ្ឋា​ភិបាល​នឹងអាចទទួលបាន “ផល​ប្រយោ​ជន៍​ច្រើន​ជាងផល​ប៉ះ​ពាល់ឆ្ងាយ​”។ លោក​បាន​ថ្លែង​ថា “ចំពោះ​គម្រោង​សាង​​សង់​ទំនប់​សេ​សាន​២​ រដ្ឋា​ភិបាល ​និង​ក្រុម​ហ៊ុន បាន​ធ្វើ​ការ​សិក្សា​ទាំង​ផល​ប៉ះ​ពាល់​​ផ្នែកបរិស្ថាន និង​សង្គមរួចអស់ហើយ”។លោក​បន្ថែម​ថា ការ​ព្រួយបារម្ភអំពីគុណ​ភាព​ទឹក​ និង​ការផ្លាស់ប្តូរលំនៅ​ថ្មីគឺមិន​ត្រឹម​ត្រូវឡើយ។ លោកកែវសុវណ្ណ​ បានមា​ន​ប្រសាសន៍​បន្ថែមទៀត​ថា “រដ្ឋា​ភិបាល​ នឹង​មិន​ចាប់​ផ្តើម​អនុវត្តគម្រោង​ណា​មួយ​ ដែល​មាន​ផល​ប៉ះ​ពាល់​ខ្លាំង​ទៅ​លើ​មច្ឆជាតិ ឬ​គុណភាព​ទឹក​ឡើយ"។ លោកតែ​ ណាវុធអគ្គលេខា​ធិការ​នៃ​គណៈកម្មា​ធិការ​ជាតិ​ទន្លេ​មេគង្គ​​កម្ពុជាបាន​មាន​ប្រសាសន៍ថា លោក​មិន​អាច​ធ្វើ​អត្ថា​ធិ​ប្បាយ​អំ​ពី​ការ​​សិក្សា​នេះ​បាន​ទេ ពី​ព្រោះ​គណៈ​កម្មា​ធិកា​រ​នេះ បាន​ដោះ​ស្រាយ​តែ​ទំនប់​ខ្សែ​ទឹក​មេ​ប៉ុណ្ណោះ ហើយ​លោក​បាន​បង្វែរ​សំនួរ​នេះ​ទៅ​ក្រសួង​ឧស្សាហ​កម្មរ៉ែ​ និង​ថាមពល​វិញ។ មន្ត្រីរបស់​ក្រ​សួង​ឧស្សាហកម្ម រ៉ែ​ និង​ថាម​ពលនិង​ក្រសួង​បរិស្ថាន​មិន​អាចទាក់ទងបាន​ទេ៕ ប្រែ​សម្រួល​ដោយ ចេវប៊ុននី​​​​
នៅ​ក្នុង​រយៈពេល​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​ ក្រោយ​ពី​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ ហ៊ុន សែន បាន​ប្រកាស​​​​ពី​ការលើក​លែង​ទោស​ដល់​ប្រជាពល​រដ្ឋ​ដែល​ត្រូវ​បាន​ឃុំខ្លួន​ និង​ចាប់​ដាក់​​ពន្ធនាគារ ដោយសារ​បទ​ល្មើស​នេសាទ​​នោះ ក្រសួង​យុត្តិធម៌​បាន​ឆ្លើយ​តប​ និង​បាន​ដោះ​លែងជន​សង្ស័យ​ជា​ច្រើន​នាក់ ពី​ពន្ធនាគារ​ខេត្ត នៅ​ទូ​ទាំង​​ប្រទេស​រួចហើយ។    ទោះជាយ៉ាង​ណា​ ក្រុម​អ្នក​វិភាគ​ឯក​រាជ្យ​បាន​និយាយថា បទ​បញ្ជា​នេះ​ខុស​ប្លែក​ពីធម្ម​តា​និង​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញអំ​ពី​ឥទ្ធិ​ពល​របស់​រដ្ឋា​ភិបាល​មក​លើ​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិ​ធម៌​ទៅ ​វិញទេ។   អ្នក​វិភាគ​ទាំង​នេះ​​បាន​និយាយ​ថា ការ​លើក​លែង​ទោសក្នុង​​បទ​ល្មើស​នេសាទ​ ដែល​មនុស្ស​ជា​ច្រើន​មិន​ពេញ​ចិត្ត​​នោះ​​ទំនង​ជា​ការ​ប៉ុនប៉ងរក​ការគាំទ្រផ្នែកនយោ​បាយ​នៅ​ពេល​បោះ​ឆ្នោត​ហើយ។ លោក ទី​ សុវិន​ថាល់ ព្រះ​រាជ​អាជ្ញា​អម​សាលា​ដំបូង​ខេត្ត​សៀម​រាប បាន​និយាយ​ថា លោក​ ហ៊ី សុភា រដ្ឋ​លេខា​ធិការ​ក្រសួង​យុត្តិ​ធម៌​បានធ្វើដំណើរ​មកកាន់​ខេត្ត​​របស់​លោក កាល​ពី​ថ្ងៃ​អាទិត្យ​ គឺ​​មួយ​ថ្ងៃ​ក្រោយ​ពី​លោក​ ហ៊ុន​ សែន បាន​ប្រកាស​​អំពី​ការ​លើក​លែង​ទោសនេះ ដើម្បី​ណែ​នាំ​ឲ្យ​ព្រះ​រាជ​អាជ្ញា​ និង​តុលាការ​​ដោះ​លែង​មនុស្សទាំងអស់​ដែល​ជាប់ឃុំ​ ​ពី​បទល្មើស​នេសាទ​។ លោក​ ទី សុវិនថាល់  បាន​និយាយ​ថា​​តុលា​ការ​បាន​បើក​ “សវនាការ​” ទ្រង់​ទ្រាយ​ធំ​មួយភ្លាមៗកាលពី​ម្សិល​មិញ ដែល​នៅ​ក្នុង​នោះ​បាន​សម្រេចថា ​អ្នក​នេសាទ​ក្រី​ក្រ​១៧​នាក់​មិន​មាន​ពិរុទ្ធ​ភាព​ទេ  ហើយ​ដោះលែង​ពួក​គេ​ចេញ​ពី​ការ​ឃុំ​ខ្លួន​បណ្តោះ​​អាសន្ន។ បុរស​ម្នាក់​ទៀត​ ដែល​ត្រូវ​បានកាត់​ឲ្យ​ជាប់​ទោស​ពី​បទ​ល្មើស​នេសាទ ​ក៏​ទទួល​បា​ន​ការ​ដោះ​លែង​ផង​ដែរ​។ លោក​ ទី​ សុវិនថាល់  បាន​និយាយ​ថា ​“តុលាការ​ជួយ​ប្រជាជន​ក្រីក្រ​តាម​សំណើ​របស​់លោក ហ៊ុន សែន ដែលស្នើ​ឲ្យ​ដោះ​លែង​ពួកគេ​។ លោក​បាន​ថ្លែង​បន្ថែម​ថា ការ​ប្រោសព្រះ​រាជទាន​លើកលែង​ទោស​ដោយ​ឡែក​​មួយ​ទៀត​​ ត្រូវ​បាន​រៀប​ចំ​ ឡើង​សម្រាប់​​ជន​ដែល​ត្រូវ​បាន​​កាត់​ឲ្យ​ជាប់​ទោស​ក្នុង​បទ​ល្មើស​នេសាទ​។ លោក​បាន​ថ្លែងថា មិន​មាន​អ្វី​ខុស​ប្លែកទេ​ ការដែល​តុលាការ​អនុវត្ត​បទ​បញ្ជា​របស់​លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ភ្លាមៗនោះ។ “​បើ​ទោះបី​ជាសម្តេច​​ ហ៊ុន សែន​ ចេញ​បញ្ជា​ក៏ដោយ​ ក៏​យើង​នៅ​តែ​បើក​សវ​នាការ​ដែរ។ យើ​ងមិន​បាន​បំពាន​ច្បាប់​ទេ។ យើង​ធ្វើតាម​នីតិវិធី​ ” ។ នៅក្នុង​ខេត្ត​ពោធិ៍សាត់ និង​ខេត្ត​កំពង់​ធំ​វិញ​ តុលាការ​ និង​ព្រះរាជ​អាជ្ញា​ក៏បង្ហាញ​ផង​ដែ​រ​នូវ​ការ​លើ​ក​លែង​ទោស​ជា​បន្ទាន់​ដល់​អ្នក​ដែល​បានជាប់​ឃុំ​ពីបទ​ប្រើ​ប្រាស់​មធ្យោ​បាយ​នេសាទខុស​ច្បាប់​ ដូចជា​ការ​ឆក់​ត្រី​ជា​ដើម​។ លោក​ ប៉ែន សារ៉ាត់ ព្រះរាជ​អាជ្ញា​អម​សាលា​​ដំបូង​ខេត្ត​កំពង់ធំ បាន​និយាយ​ថា​ “យើង​​ដោះ​លែង​ឲ្យ​ពួក​គេ​នៅ​ក្រៅ​ឃុំ​ ក៏​ព្រោះ តែ​បទល្មើសទាំង​នេះ​ជា​បទ​ល្មើស​​តូចតាច​ ហើយ​​ពួក​គេ​គឺ​ជា​ប្រជាជន​ក្រី​ក្រ”។ លោក​បាន​ថ្លែង​​ថា ជន​សង្ស័យ​១១នាក់​ ដែល​កំពុង​រង់​ចាំ​ឡើង​​សវនាការ​កាត់​ទោសនោះ​ ក៏​ត្រូវ​បាន​ដោះ​​លែង​ដែរកាលពី​ម្សិល​មិញ​។ នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​ពោធិ៍សាត់​ លោក​ព្រះរាជ​អាជ្ញា​ តន់ សីហតេជះ ក៏បាន​និយាយ​ដែរ​ថា​ មនុស្ស​១១នាក់ ដែល​ជាប់​សង្ស័យ​ក្នុង​បទ​ល្មើស​នេសាទ​ត្រូវ​បាន​ដោះ​លែង​ឲ្យ​នៅ​ក្រៅ​ឃុំ​។ ​លោក​បាន​ថ្លែង​ថា “យើង​បាន​ដោះ​លែង​​ពួក​គេ​ឲ្យ​នៅ​ក្រៅ​ឃុំ​ក្រោយពី​មាន​សំណើ​របស់​សម្តេច​ ហ៊ុន សែន”។លោក ក៏​បាន​អះ​អាង​ដែរ​ថា លោក​ និង​តុលាការគឺ“​ឯករាជ​្យ​​” ​មិនស្ថិត​ក្រោម​អំណាច​លោក​ ហ៊ុន សែន ទេ  ហើយ​បាន​ “ធ្វើតាម​នីតិវិធី​ច្បាប់​” នៅ​ក្នុង​ការ​ដោះ​លែងនេះ។ កាលពី​ថ្ងៃ​សៅរ៍ លោក​ ហ៊ុន សែន បាន​​ប្រកាសថា លោក​លើក​លែង​ទោស​ដល់​ជន​​សង្ស័យ​ ឬ​ទណ្ឌិត​ក្នុ​ងបទ​ល្មើស​ប្រើ​ប្រាស់​មធ្យោបាយ​នេសាទ​ខុស​ច្បាប់​។  ទោះ​ជា​​យ៉ាង​ណា ការ​ដោះ​លែង​នេះ​មិន​ធ្វើ​ឡើង​ចំពោះអ្នក​ជាប់ឃុំ​ក្នុង​បទ​ល្មើស​​នេសាទ​ធ្ងន់​ធ្ងរ​ ដូច​ជាការ​កាប​់ឆ្កា​រព្រៃ​លិច​ទឹក​ដោយខុស​ច្បាប់​​នោះឡើយ។ វិធាន​ការ​នេះ​ធ្វើ​ឡើង​ក្រោយពី​មាន​​ការ​សម្រេច​កាលពី​ពេល​ថ្មី​ៗ​នេះ​របស់​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្នុង​ការ​បិទឡូត៍​នេសាទ​ពាណិជ្ជកម្ម​ទាំងអស់នៅ​តាម​បឹង​ទន្លេសាប​។ លោក​ សុក សំអឿន ប្រធាន​ក្រុម​អ្នក​ច្បាប់​ការ​ពារ​សិទ្ធិកម្ពុជា​​បាន​និយាយថា ព្រះ​រាជ​អាជ្ញា​អាច​ដក​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ពី​អ្នក​ជាប់​ឃុំ​បណ្តោះ​អាសន្ន​បាន​ ប៉ុន្តែ​ការ​ប្រោស​ព្រះ​រាជទានលើក​លែងទោស​សម្រាប់​តែ​ទណ្ឌិត​ប៉ុណ្ណោះ​៕ ប្រែ​សម្រួល​ដោយ​  ឌឿង​ សាវតាោក  សុក  សំអឿន បាន​និយាយ​ថា ទោះ​​ជាយ៉ាង​ណា វាមាន​ភាព​ “​ខុស​ប្លែក​ពី​ធម្មតា​” ដែល​រដ្ឋាភិបាល​ផ្តល់​ការ​លើក​លែង​ទោសទូទៅ​បែប​​នេះ។  លោក​បាន​ថ្លែង​ថា “​វាប្រហែល​ជា​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​រឿង​នយោបាយ ខ្លះហើយ ព្រោះការ​យក​មនុស្ស​មក​កាត់​ទោស​ពី​បទ​ល្មើស​តូចតាច​នោះ មិន​មែន​ជា​ការល្អ​ទេ”៕ ប្រែ​សម្រួល​ដោយ​  ឌឿង​ សាវតា                   
ឯកអគ្គរាជ​ទូត​ជប៉ុន លោក ម៉ាសា ហ្វូ៊មីគូរូគី (Masafumi Kuroki) ​បា​ន​មាន​ប្រ​សាសន៍កា​លពី​ម្សិល​មិញថា ​លោក​រំ​ពឹង​ថា ​រដ្ឋា​នឹង​ចាប់​ខ្លួន​ខ្មាន់​កាំភ្លើង​នៅ​ពី​ក្រោ​យ​​កា​រ​បាញ់​ប្រហា​រ​កា​ល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២០ ខែ​កុម្ភៈ ​ទៅ​លើ​កម្មករ​តវ៉ា​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​ស្វាយ​រៀង ហើយ​ត្រូវ​ធានា​សុវត្ថិ​ភាព​ដល់​វិនិយោគិន​នៅ​ក្នុង​តំបន់​សេដ្ឋ​កិច្ច​ពិសេស ​(SEZ) នោះ។ មិន​ទាន់​មាន​ការ​ចាប់​ខ្លួន​នៅឡើយ​ទេចាប់​តាំង​ពី​បុរស​ស្លៀកពាក់​ឯក​សណ្ឋាន​ម្នាក់បាន​បាញ់​ប្រហារ​ទៅ​លើ​កម្មករតវ៉ា នៅ​ឯ​តំបន់​សេដ្ឋ​កិច្ច​ពិសេស​ម៉ាន់ហាតតាន់ ដែល​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​របួសកម្មការិនី​បី​នាក់។ លោក​ ឈូក បណ្ឌិត អភិ​បាល​ក្រុង​បាវិត ត្រូវ​បាន​អះ​អាង​ថាជា​ជន​សង្ស័យ ប៉ុន្តែ​សាលា​ដំបូង​ខេត្ត បានត្រឹមតែ​សុំឲ្យ​លោក បង្ហាញ​ខ្លួន​ ដើម្បី​សាក​សួរ​នៅ​ចុង​ខែ​នេះ​ប៉ុណ្ណោះ។ នៅ​ឯ​កិច្ច​ប្រ​ជំុ​រវាងវិស័យសាធារណៈ​និង​ឯក​ជន​លើក​ទី​ប្រាំមួយរបស់កម្ពុជា​ និងជប៉ុន​ នៅ​ឯក្រុម​ប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍​កម្ពុជា (CDC) លោក​ឯក​អគ្គ​រាជ​ទូត ម៉ាសាហ្វូ៊មី គូរ៉ូគី បាន​លើក​ឡើង​ដោយ​ផ្ទាល់ អំពី​បញ្ហា​មិន​ទាន់​ដោះស្រាយ​ករណីបាញ់​ប្រហារ​ ដែល​បាន​​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ការ​គិតគូរ​ឡើងវិញ ចំពោះ​តំបន់​សេដ្ឋ​កិច្ច​ពិសេស​នៅ​ក្នុង​ប្រ​ទេស​នេះ និង​បញ្ហា​និទណ្ឌភាព​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​នយោ​បាយ​។ លោក​ឯក​អគ្គ​រាជ​ទូត​បាន​ថ្លែង​ថា"​ខ្ញុំ​សូម​លើក​ឡើង​ពី​បញ្ហា​ ដែល​បាន​កើត​ឡើង​នៅ​ឯ​តំបន់​សេដ្ឋ​កិច្ច​ពិសេស​ម៉ាន់​ហាត​តាន់​ កាល​ពី​ខែ​មុន"។ លោក​បាន​ថ្លែង​ថា "ខ្ញុំ​គិត​ថាកម្ពុជា​ គឺ​ជា​ប្រទេសមាននីតិរដ្ឋ​...​ដូច្នេះ​ខ្ញុំ​សង្ឃឹម​ថា ដូច្នេះ នឹង​វែកមុខជន​សង្ស័យហើយ​នាំ​ខ្លួន​ជន​នេះ​ទៅ​ឲ្យតុលាការ​កាត់​ទោស​ ​ទៅ​តាម​ច្បាប់"។ លោក​បន្ថែម​ថា​ ពី​ព្រោះ​​ក្រុម​ហ​៊ុន​ជប៉ុន​ប្រតិបត្តិ​ការ​នៅ​ក្នុង​តំបន់​សេដ្ឋ​កិច្ច​ពិសេស​នេះដែរ ហើយជន​ជាតិ​ជប៉ុន​ផ្សេង​ទៀត​មាន​ការ​ព្រួ​យ​បារម្ភដោយ​សារ​តែ​ព្រឹត្តិការណ៍​នេះ​។ លោកឯក​អគ្គ​រាជ​ទូត បាន​ថ្លែង​ថា "ត្រូវ​តែ​ធានា​សុវត្ថិ​ភាព​ដល់​វិនិយោគិន​ទាំង​នៅ​ក្នុង​​ និង​ក្រៅតំបន់​សេដ្ឋ​កិច្ច​ពិសេស ដូច្នេះ​កំុឲ្យ​ព្រឹត្តិការណ៍​នេះ​កើត​ឡើង​ម្តង​ទៀត​"។លោក​បាន​បន្ថែម​ថា "ខ្ញុំ​និយាយ​ដូច្នេះពី​ព្រោះ​ខ្ញុំ​នាំ​ភ្ញៀវ​ជប៉ុន​មក​ទី​នេះ​គ្រប់​ពេលពី​ព្រោះ​កម្ពុជា​មាន​សុវត្ថិ​​ភាព​ណាស់​ ក៏​ប៉ុន្តែ​វា​ក៏​លំបាក​​ណាស់​ដែរនៅ​ពេល​មាន​ព្រឹត្តិការណ៍​អ៊ីចឹង​កើត​ឡើង"។ ឆ្លើយ​តប​ទៅ​នឹង​លោក​ឯក​អគ្គ​រាជ​ទូត​ លោក​ សុខ ចិន្តា​សុភា អគ្គ​លេខា​ធិការ​នៃ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​អភិវឌ្ឍន៍​កម្ពុជា បាន​ប្រាប់​គណៈ​ប្រតិភូ​ជប៉ុន​វិញថាការ​បាញ់​ប្រហារ​នេះ​ "​គឺ​ជា​ព្រឹត្តិការណ៍​គួរ​ឲ្យ​សោក​ស្តាយ​ណាស់"។ លោកចិន្តា​សុភាបាន​ថ្លែង​ថារដ្ឋា​ភិបាល​បាន​ប្រជំុ​ពីរ​លើក កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២៧​ខែ​កុម្ភៈនិង​ថ្ងៃ​ទី​២ ​ខែ​មីនា ដើម្បីពិភាក្សាអំពី​ការ​បាញ់​ប្រហារ​នេះ ក៏ប៉ុន្តែ​លោក​មិន​បាន​បរិយាយ​ឲ្យ​បាន​ល្អិត​ល្អន់​ទេ។ លោក ចិន្តា​សុភា បាន​ថ្លែង​ថា "​ខ្ញុំ​សូម​ទោស​ដោយសា​រខ្ញុំ​មិន​បាន​ជូន​ដំណឹង​ប្រាប់​លោក​អំពី​​វិធានការត្រូវអនុវត្ត​យ៉ាង​ម៉េច​នោះ។គ្រប់​ស្ថាប័ន​រដ្ឋា​ភិបាល​ទាំង​អស់​ នឹង​ព្យាយាម​ដោះ​ស្រាយ​វិវាទ​ការងារ​"។ យោង​តាម​ទិន្ន​ន័យ​ពី​ក្រុម​ប្រឹក្សា​វិនិ​យោគ​​កម្ពុជា​ បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា​  គម្រោងវិនិយោគ​ពី​ប្រទេស​ជប៉ុន​ មាន​ទឹក​ប្រាក់​ជាង​១២០​លាន​ដុល្លារ​ ហើយ​នៅ​តែ​ជា​វិនិយោគ​ិន​មួយ​ ក្នុង​ចំណោម​វិនិយោគិន​ដ៏​ធំ​បំផុត​ របស់​កម្ពុជា​រៀង​រាល់​​ឆ្នាំ។ ពេលទាក់​ទង​បន្ទាប់​ពី​កិច្ច​ប្រជំុ​នេះលោក​ ចិន្តា​សុភា បាន​បដិសេធ​មិន​ធ្វើ​អត្ថា​ធិប្បាយ​អំ​ពី​កិច្ច​ប្រ​ជំុ​នេះ​ឡើយ​។ លោក​បាន​មាន​ប្រសាសន៍ថា "កំុ​សួរ​ពី​ព្រោះ​ខ្ញុំ​មិន​ឆ្លើយទេ។​ កំុ​សរ​សេរ​ថា ខ្ញុំ​មិន​​ឆ្លើយសំនួរ"។ ស្ថានទូត​ជប៉ុន​ក៏​បាន​បដិសេធ​មិន​ធ្វើ​អត្ថា​ធិប្បាយ​ស្តី​ពី​ជំនួប​នេះ​ដែរ។ ស្ថាន​ទូត​បាន​លើក​ឡើង​ថា"ដោយ​សារ​កិច្ច​ប្រជំុ​ថ្ងៃ​នេះ ​ជា​លក្ខណៈមិន​ផ្លូវ​ការ​នោះ​ ស្ថាន​ទូត​ជប៉ុន​សូម​មិន​ធ្វើអត្ថា​ធិប្បាយ​ចំពោះ​សេចក្តីថ្លែងការណ៍ ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​អគ្គ​រាជ​ទូត​អំឡុង​កិច្ច​ប្រជំុ​នេះ​ទេ"។ លោកឯកថាអ្នក​នាំ​ពាក្យ​ទី​ស្តី​ការ​គណៈ​រដ្ឋ​មន្ត្រី​បាន​ថ្លែង​ថា បើ​ទោះ​ជា​ឯក​អគ្គ​រាជ​ទូត​ជប៉ុន​មាន​កង្វល់​ក៏​ដោយក៏​វិនិយោគិន​នៅ​កម្ពុជានៅតែមាន​សុវត្ថិ​ភាព​ដែរ។ លោក ឯក ថា បាន​​ថ្លែង​បន្ថែមថា "រាជ​រដ្ឋា​ភិបាល​កម្ពុជា​ធានាដល់ការវិនិយោទុននៅ​ក្នុង​ប្រទេស​​កម្ពុជា ហើយ​យើង​បន្ត​អនុវត្ត​តាម​ច្បាប់​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា"។ លោក​បាន​បន្ថែម​ថា ការ​បាញ់​ប្រហារ​នៅ​ឯ​តំបន់​សេដ្ឋ​កិច្ច​ពិសេស​ម៉ាន់​ហាត​តាន់​ គឺ​ជា​ហេតុ​ការណ៍​ដាច់​ដោយ​ឡែក​មួយ។លោក​ថ្លែងថា "នេះ​គឺ​ជា​ហេតុ​ការ​ណ៍​មួយ​ផ្សេង​។ហេតុការណ៍​នេះ​មិន​រាល​ដាល​ទៅ​តំបន់​ផ្សេង​ទៀត​ទេ"។ លោកមឿនតុលាប្រធាន​ផ្នែក​គម្រោង​ការ​ងារ​របស់​មជ្ឈមណ្ឌល​អប់​រំ​ច្បាប់​កម្ពុជាបាន​ច្រាន​ចោល​ការ​អះ​អាង​របស់​លោក​ឯកថា ដែល​អះអាងថា ការ​បាញ់​ប្រហារ​នេះ​គឺ​ជា​ហេតុការណ៍​ដោយ​ឡែក​ ដោយលោក​បាន​សំដៅ​ដល់​ហេតុការណ៍កើតឡើងកាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១៨ ​ខែ​មករានៅក្នុង​ស្រុក​ស្នួល ​ខេត្ត​ក្រចេះ ដែល​សន្តិ​សុខ​ប្រដាប់​អាវុធ​បាន​បាញ់ក្រុម​អ្នក​តវ៉ា​ក្នុងជម្លោះ​ដី​ធ្លី​មួយកន្លែងដោយ​បានធ្វើ​ឲ្យ​របួស​មនុស្ស​បួន​នាក់​។ លោក មឿន តុលា ​ បាន​​ថ្លែង​ថា "ហេតុ​ការ​ណ៍​នេះ​មិន​មែន​កើត​ឡើង​តែ​មួយ​នេះ​ទេ​...ប្រសិន​បើ​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​ ​ក្នុង​ប្រទេស​​នេះមិន​ល្អ រឿង​នេះ​ប៉ះ​ពាល់​ដល់​អារម្មណ៍​វិនិយោគិន"។ របាយ​ការណ៍​មួយ ដែល​ចេញផ្សាយដោយ​​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​លីកាដូ បាន​ឲ្យ​ដឹងថា កាល​​​ពី​ខែ​មុន វិវាទ​ដី​ធ្លី​បាន​ប្រែ​ក្លាយ​ជា​អំពើ​ហិង្សា​ក្នុង​រយៈ​ពេល​ពីរ​សប្តាហ៍​ចុង​ក្រោយ​នេះដោយ​មាន​ហេតុការណ៍​យ៉ាង​តិច​ប្រាំករណីពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​កម្លាំង​ប្រដាប់​អាវុធ​បាញ់ប្រហារ​ អ្នកតវ៉ា។ អ្នក​ស្រុក​សរុប​១៩​នាក់​បាន​រង​របួស​នៅ​ក្នុងការ​តវ៉ា​នោះ រាប់​ទាំង​ប្រាំ​ពីរ​នាក់​បានរងរបួសដោយសារការផ្ទុះ​អាវុធ​ផង​ដែរ"៕ ប្រែសម្រួល​ដោយ  ចេវ ប៊ុននី                
មន្ត្រី​សហជីព​បាននិយាយថាកាលពី​ម្សិល​​​មិញ​ សាលា​ដំបូង​ខេត្តកំពង់​ឆ្នាំងបាន​សាក​សួរលោកជាមុនី​ ប្រធាន​សហជីព​សេរី​កម្មករ​ជុំ​វិញ​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​លោក​​​ពី​បទ​ញុះ​ញង់កម្មករ​ ដែល​ត្រូវ​បាន​ប្តឹង​ដោយ​រោង​ចក្រ​កាត់ដេរ​មួយ​របស់ក្រុម​ហ៊ុន M&V International Manufacturing Ltd។ លោកជាមុនីបាន​មាន​ប្រ​សាសន៍​​ថាសាលា​​ដំបូង​បានសាក​សួរ​រូបលោកនិងអ្នក​​​តំណាង​សហជីព​សេរីកម្មករ​ពីររូប​ផ្សេង​ទៀតគឺលោក ម៉ាន់សេងហាក់ និងលោកឃឹមចំណានដែលត្រូវរោង​​​ចក្រ​​​កាត់ដេរ​ M&V ចោទ​ប្រ​កាន់​ពីបទញុះញង់បទប៉ុនប៉ង​ធ្វើឲ្យខូចខាត​ផលប្រយោជន៍​ និងបទ​ដឹក​នាំ​កូដកម្ម​​ខុសច្បាប់​​មួយ​កាល​ពី​​ខែតុលា។​ លោកជាមុនី ​បានបន្តថា​ “​ការចោទ​ប្រកាន់​ទាំង​​នេះ​គឺមិនត្រឹមត្រូវ​ទេ”។លោក​បាន​បដិ​​​សេធថាលោក​មិនបាន​ញុះញង់​កម្មករ​កម្ម​ការិនី​ឲ្យ​ធ្វើ​កូដ​កម្ម​នោះ​​​ឡើយ​​​ហើយ​បាន​មាន​​​​ប្រ​សាសន៍ថាក្រុម​ហ៊ុន​ប្តឹងរូប​លោក​គឺខុសហើយ។​ លោក​បាន​មាន​ប្រ​សាសន៍ថា“កម្ម​ករកម្មការិនី​​​បាន​ធ្វើ​កូដ​កម្ម​នោះ​ដោយ​ខ្លួនឯងពីព្រោះ​ពួកគេ​មិនពេញចិត្ត​​នឹង​ថៅកែ​រោង​​​ចក្រដែល​តែងតែ​រំលោភ​សិទ្ធិ​កម្ម​ករ។​វា​ជា​ពាក្យ​បណ្តឹង​​មួល​បង្កាច់​ការ​ពិត”។​ លោកសេង​ហាក់ ​បាន​មាន​ប្រសា​សន៍​​ថា“ខ្ញុំគិតថាក្រុមហ៊ុន​នេះ​ដាក់​ពាក្យ​​ប្តឹង​​​ពួក​​​យើងដោយ​សារ​តែ​​ពួកគេ​មានបំណង​គំរាម​កំហែង​សេរីភាព​​នៃ​ការ​បញ្ចេញ​មតិនិងសិទ្ធិដែល​មានចែង​ក្នុងច្បាប់”។ លោក​បានបន្ត​ថា“យើង​យល់ថាវាគឺ​ជា​​​ការ​ព្រមាន​​​មួយ​មកលើ​សហជីព​របស់​យើងដែលតែងតែទាមទារ​សិទ្ធិ​សេរីភាព​​ជូន​កម្មករ ​កុំឲ្យមានការ​គាបសង្កត់និង​ការកេងប្រវ័ញ្ចពី​សំណាក់​ក្រុមហ៊ុន ​និង​ដោយ​សារ​តែ​ពួកគេ​ចង់​បញ្ឈប់​ពួកយើង​មិនឲ្យ​ប្រឆាំង​នឹង​​​ពួកគេ”។ លោកយិនណាក់ប្រធាន​រដ្ឋបាល​​នៅ​រោង​ចក្រ​ ​M&V បាននិយាយថាលោក​បាន​​​ដាក់ពាក្យ​បណ្តឹង​នេះ​​ជួស​មុខ​ឲ្យលោកស៊ីជីន ​ជា​ជាតិ​ចិនដែល​ជា​ថៅកែ​រោង​ចក្រ​នេះ​កាលពីថ្ងៃទី២៤ខែតុលា។លោក​​​បានអះអាង​​​ថាលោកជាមុនី​ និង​អ្នក​ក្រោម​បង្គាប់​របស់​​​លោកបាន​ញុះ​ញង់​ឲ្យកម្មករ​ធ្វើកូដកម្ម​​​កាល​ពី​ចន្លោះ​​ថ្ងៃទី៥ដល់​ថ្ងៃទី១០ខែ​តុលា​ ដែល​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន​ខាតបង់​ប្រាក់​ចំណូល​ជាច្រើន។ លោក​ យិនណាក់ ​បានបន្តថា“ថៅកែ​រោងចក្រ​ទាមទារ​សំណង​ចំនួន​ ៨៥០.០០០​ដុល្លា​រពី​ពួកគេ​។​ សូមតុលា​ការ​​​ផ្តន្ទា​ទោស​ពួកគេ​ទៅតាម​ច្បាប់”។​ លោកបាន​បន្ថែម​ថាលោកជាមុនី​ និង​​អ្នក​ក្រោម​បង្គាប់​របស់គាត់​ត្រូវតែ​ទទួល​ខុល​ត្រូវ​ក្នុង​រឿងនេះពីព្រោះ​​​ពួកគេបានបិទទ្វាររោងចក្រអំឡុងពេល​ធ្វើ​កូដកម្ម​នោះ ​ដោយ​ធ្វើ​ឲ្យ​ទំនិញ​​មិនអាច​ចេញក្រៅ​​​បាន។​ លោកអ៊ូផាតព្រះរាជាអាជ្ញារងអម​សាលា​​​​ដំបូង​ខេត្តកំពង់ឆ្នាំងដែល​​ទទួល​បន្ទុក​​លើ​សំណុំ​រឿង​នេះមិនអាច​ទាក់ទង​សុំការ​​​បំភ្លឺ​​​បានទេ។​ លោក​ព្រះ​រាជអាជ្ញាពេញ ​វិបុលបាន​មាន​ប្រ​សាសន៍​​ថាលោក​មិន​ដឹងពី​សេច​ក្តី​លម្អិត​នៃ​សំណុំ​​រឿងនេះទេប៉ុន្តែលោក​បាន​បញ្ចាក់​ថាក្រុមហ៊ុន ​M&V ពិត​ជា​បាន​ដាក់​​​ពាក្យបណ្តឹង​មែន​៕ ប្រែ​សម្រួល​ដោយស៊ាស៊ុយឈាង
អ្នកភូមិបាន​និយាយថាប្រជាជន​១២៥​គ្រួសារ​ ដែល​ត្រូវ​បាន​បណ្ដេញ​ចេញ​​ពី​សហ​​​គមន៍បុរី​កីឡា ​បាន​ដាក់​ពាក្យ​បណ្តឹង​ព្រហ្មទណ្ឌទៅ​សាលា​ដំបូង​រាជ​ធានី​ភ្នំពេញកាល​ពីម្សិល​មិញប្តឹង​ក្រុមហ៊ុនផានអីុម៉ិច​ ជាក្រុម​​ហ៊ុន​ដែល​បាន​បញ្ជាឲ្យ​ឈូស​កម្ទេច​ផ្ទះ​សម្បែង​​​​របស់​ពួក​គាត់​ ដោយ​ស្វែង​រក​សំណង​ការ​ខូច​ខាត​ជា​ប្រាក់​ចំនួន​៣៦០.០០០ដុល្លារ។ អ្នកស្រី​ អិុនស្រីមុំជា​អតីតអ្នកភូមិសហគមន៍​​​បុរីកីឡា​បាន​និយាយា​ថាពាក្យ​បណ្តឹង​នោះ​បាន​ដាក់​​ឈ្មោះ​អ្នក​ស្រីស៊ុយសុផានប្រធាន​ក្រុម​ហ៊ុនផានអីុម៉ិចថាជា​អ្នក​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ចំពោះ​ការ​បណ្តេញ​អ្នក​ភូមិជាង​៣០០​​​គ្រួសារ​កាល​ពី​ថ្ងៃទី​៣​ ខែ​មករា។ អ្នកស្រីស្រីមុំ ​ បាននិយាយ​​​​បន្ថែម​​​ទៀត​​​ថាអ្នកភូមិ​១២០​គ្រួសារ​ ដែល​បាន​ដាក់​ពាក្យ​បណ្តឹង​នេះ​គឺ​ជា​អ្នកភូមិ​​​នៅ​សេសសល់​​ចុង​​​ក្រោយដែល​មិន​ព្រម​ទទួលយក​សំណើ​តាំង​លំនៅ​ដ្ឋាន​ថ្មី​ ហើយ​បន្ត​​​​ធ្វើការ​តវ៉ាជំទាស់​​​​នឹង​ក្រុម​ហ៊ុននេះ​។ អ្នកស្រី​ ស្រីមុំបាន​និយាយថា“យើង​បានដាក់ពាក្យ​បណ្តឹង​ព្រហ្មទណ្ឌប្តឹង​ក្រុម​ហ៊ុន​នេះពីព្រោះ​ក្រុម​ហ៊ុន​នេះបាន​ឈូស​កម្ទេច​ផ្ទះ​សម្បែង​និង​បំផ្លាញទ្រព្យ​សម្បត្តិ​របស់​យើង​ទាំងស្រុង”។អ្នកស្រី​បាន​បន្ថែម​​ថាគ្រួសារ​នីមួយៗទាមទារ​សំណង​ជា​ប្រាក់​ចំនួន​៣.០០០​​​​ដុល្លារ។ ពាក្យ​បណ្តឹង​នេះ​ធ្វើឡើង​បន្ទាប់ពី​មាន​​ការ​ដាក់​ពាក្យ​បណ្តឹង​រដ្ឋប្បវេណី​ដោយ​​អ្នក​ភូមិសហគមន៍បុរី​កីឡាដែល​ត្រូវ​បាន​បណ្តេញ​​ចេញ​ចំនួន​៩៩គ្រួសារ​​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី៣​ ខែ​កុម្ភៈ ទៅតុលាការ​ដដែល​នេះ​ ប្តឹង​ក្រុម​ហ៊ុន​ ផាន​​​អីុម៉ិច ​ចំពោះ​ការ​មិន​គោរព​កិច្ច​សន្យាឆ្នាំ​២០០៣ដែលថា​នឹង​សាង​សង់​អគារ​ផ្ទះល្វែង​ចំនួន​១០សម្រាប់​​អ្នកភូមិ​ ដើម្បីដោះដូរ​នឹង​ដីរបស់​ពួកគាត់​។កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០១០ក្រុម​ហ៊ុន​នេះបាន​ប្រកាស​ថាខ្លួន​​នឹង​សាងសង់​អគារ​តែ​ប្រាំបី​ប៉ុណ្ណោះដោយ​ធ្វើឲ្យ​អ្នកភូមិ​ជាង​៣០០គ្រួសារ​នៅ​ក្រៅ​កិច្ច​សន្យានោះ។ អ្នកស្រីស៊ុយសុផាន​ មិនអាច​ទាក់​ទង​សុំ​​​ការ​​​​អត្ថាធិប្បាយ​បានទេ។ បុគ្គលិកម្នាក់​នៅ​ការិយាល័យ​រដ្ឋបាល​សាលា​ដំបូង​រាជ​ធានី​ភ្នំពេញ​ ដែល​បាន​ប្រាប់​តែ​ឈ្មោះថា“ហាក់​”នោះបាន​អះ​អាង​កាល​​​​ពីម្សិល​មិញថាតុលាការ​បាន​ទទួល​ពាក្យ​បណ្តឹង​នេះហើយ។ ដោយ​បដិសេធ​មិន​ធ្វើ​អត្ថាធិប្បាយ​បន្ថែម​ លោក​បាន​និយាយ​ថា“យើង​នឹង​ចាប់​ផ្តើម​នីតិវិធី​លើ​បណ្តឹង​ព្រហ្មទណ្ឌនេះ​ក្នុងពេល​​​ឆាប់​ៗនេះ”។ លោក​ ប៉ិចលឹម​ឃួនអតីតអ្នក​ភូមិ​សហ​​​គមន៍បុរី​កីឡា​ ដែល​បានទៅ​ដាក់​​ពាក្យ​បណ្តឹង​ជាមួយ​អ្នក​ស្រី​ លីមុំនោះ ​បាន​និយាយ​ថាគាត់​មាន​ជំនឿតិចតួចណាស់​ដែល​ថាតុលាការ​​​​នឹង​ចាត់​ការ​ដោយ​ឯករាជ្យហើយ​ចេញ​សាល​​​ក្រម​ប្រកប​ដោយ​យុត្តិធម៌សម្រាប់​​ក្រុម​អ្នកភូមិនោះ។ លោក​ លឹមឃួនបាន​និយាយថា“បើ​ទោះ​ជា​សាលា​ដំបូង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ទទួល​យក​ពាក្យ​បណ្តឹង​ព្រហ្មទណ្ឌដែល​ប្តឹង​ក្រុម​ហ៊ុន​អ្នក​មាន​នេះហើយក៏ដោយក៏ខ្ញុំ​មិន​ទាន់​​ហ៊ាន​គិត​ថាតុលាការ​មិន​ឯករាជ្យ​ដែរ។អ្នកភូមិ​របស់​យើង​មិន​ទាមទារ​ច្រើន​ពេកទេយើង​គ្រាន់​តែ​ទាម​ទារ​​ប្រាក់​តិចតួចពី​ក្រុម​ហ៊ុន​​ដែល​បាន​​ប្រព្រឹត្ត​សកម្មភាព​ឧក្រិដ្ឋ​​នេះ​ប៉ុណ្ណោះ”។ លោកលឹមឃួនបាន​និយាយថាលោក​និង​អ្នកដែលត្រូវ​បាន​បណ្តេញ​ចេញ​ពីសហ​​​គមន៍បុរីកីឡាបួន​នាក់​ទៀត​បាន​ចូលរួម​កិច្ចប្រជុំមួយនៅ​សាលា​រាជ​ធានី​ភ្នំពេញ​កាល​ពីម្សិលមិញ​ជាមួយ​លោកកើត​ ឆែអនុ​ប្រធាន​រដ្ឋ​បាល​សាលា​រាជ​ធានី​ភ្នំពេញ​ ដែល​​បាន​សួរ​​​រកឯក​សារ​​កាន់​កាប់​លំនៅដ្ឋានរបស់​អ្នក​ភូមិ​១២០គ្រួសារ​ ដែល​កំពុង​ពុះពារ​ទាមទារ​​​​ ផ្ទះ​ល្វែង​​នៅ​នឹង​កន្លែង។ លោក​ កើតឆែមិន​អាច​ទាក់​ទង​សុំ​ការ​អត្ថាធិប្បាយ​បាន​ទេ៕ ប្រែសម្រួល​ដោយសោមសារុន
អ្នកស្រុក​ជាច្រើន​បាន​និយាយ​ថា“កាលពី​ថ្ងៃ​ម្សិលមិញ​ ការតវ៉ា​បាន​បន្តដល់​ថ្ងៃទីពីរ​នៅ​​​ក្នុង​ទីរួម​ខេត្ត​ព្រៃវែងខណៈ​ដែល​អ្នកស្រុក​ជាង​​​​មួយ​ពាន់នាក់​បាន​ប្រមូល​ផ្តុំ​គ្នា​ធ្វើបាតុកម្ម​ នៅខាង​មុខ​ការិយាល័យ​ទីរួមខេត្តស្តីពីការ​ដំឡើង​​​ថ្ងៃទឹកដែល​ត្រូវបាន​តម្លើង​ដោយ​ក្រុម​​​ហ៊ុន​ឯកជនដែល​កាលពី​ពេល​ថ្មីៗនេះ​បានកាន់កាប់​លើ​រដ្ឋករទឹក​ក្រុង​​​ព្រៃវែង”។​​​ក្រុម​​​ហ៊ុន​​​​ផ្គត់ផ្គង់​ទឹកគីមទូចដែល​បានកាន់​​​កាប់​​​​ពី​រដ្ឋាភិបាលក្នុងខែមករាកំពុង​តែ​ទាមទារ​អោយ​អ្នកស្រុក​បង់​ថ្លៃទឹក​៥០​​​ភាគរយ​លើស​ពីតំលៃមុន​ រឺក៏១៨០០​រៀលក្នុង​១ម៉ែត្រ​គូប។ អ្នកតំណាង​មួយរូប​​របស់​ហ្វូង​បាតុករ​ ដែល​​​​ស្នើសុំ​​មិន​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ​ព្រោះខ្លាច​មាន​​​ការ​យាយី​ធ្វើបាបបាននិយាយ​ថា“ហ្វូង​​​បាតុករ​​​​បានជួប​ជាមួយក្រុមហ៊ុន​ផ្គត់ផ្គង់​ទឹកកាលពី​ម្សិលមិញដើម្បី​ចរចា​ពីតម្លៃទឹក​ឡើងវិញប៉ុន្តែ​កិច្ច​ចរចា​នេះត្រូវបាន​បរាជ័យ”។ អ្នក​តំណាងរូប​នេះបាន​បន្តថា“ពួកយើង​បាននាំគ្នា​ធ្វើបាតុកម្មនិង​បានបញ្ជូនអ្នកតំណាង​​​​ជាច្រើនរូបទៅ​ចរចា​ជាមួយ​អាជ្ញាធររដ្ឋករទឹកប៉ុន្តែ​មិនដែល​ទទួល​បានលទ្ធិផល​នោះទេ។​ អ្វី​ដែល​អ្នកស្រុក​ទាមទារ​គឺចង់​បាន​តម្លៃទឹក​ស្ថិតត្រឹម​១៥០០​រៀល​ក្នុង១ម៉ែត្រគូប”។ អ្នក​តំណាង​ជាច្រើន​រូប​បាន​និយាយថា​ “ក្រុមហ៊ុន​បានចេញ​គំរោង​តម្លៃ​មួយដែល​តម្រូវ​​​ឲ្យ​​​អ្នក​ប្រើប្រាស់បង់​តិចជាង​១៨០០​​​រៀល​ក្នុង១ម៉ែត្រគូបប្រសិន​បើពួក​គេប្រើ​តិចជាង​១០ម៉ែត្រគូប​”ពួកគេបានបន្តថា “គំរោង​តម្លៃ​ដែល​បាន​ដាក់ចេញ​នេះត្រូវ​​​បាន​ច្រានចោលខណៈដែល​អ្នកប្រើប្រាស់បាន​ប្រើ​លើសពី​១០ម៉ែត្រគូប​ ដោយ​មិន​​​បាន​​​​ចូលក្នុង​គំរោងសន្សំ​សម្ចៃ​នេះទេ”។​ អ្នកស្រុក​ជាច្រើន​ក្នុងខេត្ត​ព្រៃវែង​ក៏បាន​​​ប្តឹង​នៅដើម​សប្តាហ៍​នេះដែរ​ថាក្រុមហ៊ុន​ផ្គត់ផ្គង់​​​​ទឹក​ក្នុងស្រុក​ បានកាត់ផ្តាច់ទឹក​នៅ​​​ដើម​​​ខែនេះ​ចំពោះ​អ្នកណាដែល​​មិនព្រម​​អនុវត្តន​​​៍​តាមគំរោង​ដែល​ពួកគេ​បាន​​​ដាក់ចេញ។ លោកស៊ីនសារ៉ាក់អភិបាល​ខេត្តព្រៃវែង ​បាន​មានប្រសាសន៍​នៅពេលដែល​លោក​មាន​វត្តមាន​ក្នុង​កិច្ចចរចា​កាលពី​ថ្ងៃម្សិល​​​មិញ​​​ថា“ក្រុមហ៊ុននិងមន្ត្រីថ្នាក់ខេត្តជាច្រើនថ្មីៗ ​នេះ​កំពុង​ធ្វើការ​ជាមួយ​គ្នាលើដំណោះស្រាយ ​មួយ​ចំនួនដើម្បី​បញ្ចប់​ការ​តវ៉ានេះរាប់ទាំង​ការបិទ​នូវប្រព័ន្ធ​ចម្រោះ​ទឹកថ្មី​ដែលចាយ​លុយអស់​ច្រើន​របស់ខេត្តនឹង​បើកឲ្យ​​​​ប្រើ​​​ប្រាស់​ឡើងវិញ​នូវ​ប្រព័ន្ធ​ចម្រោះ​ទឹក​សម័យ​អណានិគមន៍​បារាំងចាស់”។ លោក​ សារ៉ាក់​ បាន​បន្តថា​ “ពួកយើង​បាន​ចំណាយ​ពេល​អស់​ជាងមួយ​ម៉ោង​ដើម្បី​ចរចា​​​​ជាមួយ​អ្នកតំណាង​ទាំងប្រំាបី​របស់អ្នកស្រុក​ខេត្តស្វាយរៀង​ ប៉ុន្តែ​ពួកយើង​មិនមាន​ការ​​​ព្រមព្រៀង​គ្នា​នោះទេ”។ អ្នកតវ៉ា​ជាច្រើន​បាននិយាយ​កាលពី​ម្សិល​​​មិញ​ថា“ទម្រាំ​ដល់ភាគី​ទាំងពីរ​អាចឈាន​ទៅ​​​រក​ការព្រមព្រៀងគ្នា​ ហ្វូងបាតុ​ករ​ត្រូវ​បាន គេ​រំពឹង​ថា​នឹង​បន្ត​”ពួកគេបានបន្ថែមថា“ពួកគេ​មានគំរោង​បិទផ្លូវជាតិ​លេខ១១នៅ​ព្រឹកនេះ”៕​ ប្រែសម្រួល​​​ដោយស៊ាស៊ុយឈាង ​
កាល​ព​ី​ម្សិល​មិញ ​មន្ត្រីក្រុង​បាវិតបា​ន​បញ្ជា​ឲ្យ​អនុ​ប្រ​ធាន​ភូមិ​ម្នាក់ ទៅផ្តល់​សំណង​ជា​ប្រាក់​ ឬម៉ូតូមួ​យ​គ្រឿង​​ឲ្យស្ត្រីពីរនាក់ ដែលជា​ជ​ន​រង​គ្រោះដោយ​កា​រ​បាញ​់​ប្រ​ហា​រ​នៅ​ក្នុ​ងតំបន់​សេដ្ឋ​​កិច្ច​ពិ​សេស ​កា​ល​ពី​ថ្ងៃទី២០ ខែ​កុម្ភៈ​  ​ក្នុ​ង​​ខេត្ត​ស្វាយ​រៀង ដើម្ប​ី​កុំ​ឲ្យប្តឹង​អ្នកបា​ញ​់ប្រហា​រពួកគេ។ លោក សុខ សៀ អនុប្រ​ធា​នភូមិ​​​ព្រែក​ផ្តៅ​ក្នុងឃុំច្រក​ម្ទេស ​បា​ន​​មា​ន​ប្រ​សាសន៍ថា ​លោកកែវ គង់ ​អធិកា​រ​​នគរបា​ល​ក្រ​ុ​ង​​បា​វិតនិង​អធិ​ការ​រងរបស់លោក​ឈ្មោះ ​កៅ ហន ​ព្រម​ទាំង​លោកយិនគឹមយៀន​​ សមាជិ​ក​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃុំ ​និងលោកមេឃុំ ហួត សាម៉ៃ បា​ន​មកផ្ទះរប​ស់​​លោក និង​បា​ន​បញ្ជាឲ្យ​លោក​​ផ្តល់ប្រាក់ដល់​ជន​រង​គ្រោះឈ្មោះ​ ប៊ុន ចន្តា ​អាយុ​២១​ឆ្នាំនិងឈ្មោះ​ កែវនៀអាយ​ុ​១៨ឆ្នាំ។ លោកសុខសៀបា​ន​មា​ន​ប្រ​សាសន៍​ថា “​អាជ្ញាធរនិង​ម​ន្ត្រីនគរ​​បា​ល​​បា​ន​មក​ផ្ទះ​ខ្ញុំ​ និង​បញ្ជា​ឲ្យ​​ខ្ញុំ​ទៅ​​សួរ​សុ​ខទុក្ខ​នាង ចិន្តា​ និង​​ក្រុម​គ្រួ​សារ​​របស់​នាង​ ដើម្បី​​សម្រប​​សម្រួ​ល​គ្នាដោ​យ​ផ្តល់​សំ​ណ​ង​ជា​ប្រាក់​ចំនួន​​១.០០០ដុ​ល្លា​រ​​ ឬ ជាម៉ូតូ​ថ្មី​មួយ​គ្រឿង​​ ប្រសិន​បើ​ពួក​គេ​​ឈប់​ប្តឹង​ជន​សង្ស័យ”។ លោក​បា​ន​មាន​ប្រ​សាសន៍ថា “ខ្ញុំ​ក៏​ទៅ​សួ​រ​សុ​ខ​ទុក្ខក្រុ​ម​គ្រួ​សា​រ​​របស់ កែវ នៀ ផង​ដែរ ដើម្បី​សម្របសម្រួលគ្នា ដោយផ្តល់​ជា​សំណ​ង ប្រសិន​បើ​ជន​រងគ្រោះឈប់ប្តឹង​ជន​​សង្ស័យ”។ កា​រ​ផ្តល់​សំណង​ជាប្រាក​់​នេះ គឺ​ជា​លើក​ទី២​​ហើយ ដែ​លមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ និង​អាជ្ញា​ធរខេត្ត ខំបញ្ចុះបញ្ចូលជនរងគ្រោះ​​​​​តាម​រយៈ​អំណោយជា​ប្រាក​់​ ដើម្បីគាបសង្កត់ជ​ន​រង​គ្រោះ​​ មិនឲ្យប្តឹងអ្ន​ក​បាញ​់​ប្រ​ហារ​។​ ជន​សង្ស័យ​ក្នុង​កា​រ​​វា​យ​ប្រ​ហា​រ​នោះគឺជា​​​លោកឈូក បណ្ឌិត ​អភិបា​ល​ក្រុង​បា​វិត​ តែម្នាក់​ប៉ុណ្ណោះ ដែលតុលាការត្រូវ​កោះ​ហៅ​មក​សួរ​បំ​ភ្លឺនៅ​ចុង​ខែនេះ​។ ដោ​យ​ទា​ក​់ទ​ង​តាមទូរស័ព្ទ កាលពី​ម្សិល​មិញ​ ទាំង​លោកកែវគង​់និងលោកកៅហនដែលជាអធិ​កា​រ និង​អធិកា​រ​រង​ក្រុ​ង​បា​វិត​ បា​ន ​បដិ​សេធចំពោះ​​ការ​ផ្តល់​ប្រាក​់​ ដើម្បីជា​ថ្នូ​រ​​កុំ​ឲ្យជនរង​គ្រោះ​​ប្តឹង។ លោក​ គង់ បា​ន​ថ្លែង​ថា “ខ្ញុំមិ​នបា​ន​​ទៅ​​សួរ​សុខ​ទុក្ខពួក​គេទេ។ ខ្ញុំកំ​ពុងតែ​ធ្វើ​កា​រ​”។ទោះជា​យ៉ា​​ង​ណាលោក​​បា​ន​បន្ថែ​ម​ថា“វា​ជា​រឿង​ធម្មតា​ទេ ​សម្រាប់​អាជ្ញាធរ...ទៅ​សួរ​សុខ​ ទុក្ខគ្រួ​សារ​ជន​រ​ង​គ្រោះ​នោះ​”។ ជនរង​គ្រោះ​ទី៣ ក្នុងការ​វាយប្រហា​រ​នេះឈ្មោះ ​នុតសុខនអាយុ​​២៣ឆ្នាំ​​ បា​ន​​​និ​យា​យថា  ​ខ្លួន​​មិន​បា​ន​ទទួល​​អំណោយ​ឧបត្ថម្ភជាលើកទី២​​ទេ តែបា​ន​យល់ព្រ​ម​​រួចហើយថា មិនប្តឹងទាមទារឲ្យមានការចោទ ប្រ​កា​ន់​អ្ន​ក​បាញ់​នាង​ឡើ​យ​។​​​​​​ នាងសុខន បា​ន​និយា​យ​ថា លោកដួ​ងវណ្ណា សមាជិកសភាមកពីគណបក្សប្រជា​ជ​ន​កម្ពុជា បានមកសួរសុខទុក្ខ ព្រម​ទាំង​បាន​ ​ផ្តល់​ប្រាក់​៥០០ដុល្លារ​​ ដើម្បីកុំឲ្យនាងប្តឹង​​អ្ន​ក​បាញ់ប្រហា​រ​។ ​លោក ដួង វណ្ណា ​មិ​ន​បាន​ឆ្លើយ​តបនឹង​សំណួរ​​​តា​ម​ទូរស័ព្ទទេ។ នា​ងសុ​ខនបា​ន​និយា​យ​ថា​ “ខ្ញុំបា​ន​​ផ្តិត​មេដៃ​ យល់ព្រមថាមិន​ប្តឹង​ឡើ​យពី​ព្រោះ​ខ្ញុំខ្លាចណាស់”។ នា​​ង​បា​ន​និ​យាយ​ថា “ពួក​គេមា​ន​អំណា​ច​ ហើយ​ខ្ញុំ​​មិន​ចង់​មា​ន​​បញ្ហា​ទេ”។នា​ង​​បា​ន​បន្ថែម​ថារបួស​នា​ង​នៅ​​ឈឺ​​នៅ​ឡើយ ដោ​យ​សា​​រ​​គ្រាប​់​កាំភ្លើ​​ង​​មួ​យ​គ្រាប​់​​បានទម្លុះ​ខ្នង​នា​ង​។ អ្ន​ក​ស្រីគុមសាម៉េន ​អាយុ​៣០ឆ្នាំ​ ត្រូវជា​ម្តាយ​​​របស់​ជន​រងគ្រោះ​ ឈ្មោះ​ កែវនៀ ​បា​នន​ិ​យា​យ​​ថា​ អ្នកស្រី​បា​ន​យល់​ព្រ​​ម​​យក​លុយ​​​ ពី​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបា​ល​​ និង​យល់ព្រមឈប់ប្តឹង​។ អ្ន​ក​ស្រី​ សាម៉េនបា​ន​និ​យា​យ​ថា “ខ្ញុំ​យល់​ព្រម​​ជា​​មួយ​​អាជ្ញាធរ​ថា មិន​ប្តឹ​ង​ជ​ន​​សង្ស័យ​ទេ ពីព្រោះ​ពួ​កគេសន្យា​ឲ្យ​ខ្ញុំ​១.០០០ដុ​ល្លា​រដើម្បី​ជា​​សំ​ណ​​ង​​ ពី​ព្រោះ​​កូន​​ស្រី​រប​ស់​ខ្ញុំ​​រង​របួ​ស​​ស្រា​​ល​ ទេ។ ​ខ្ញុំ​មិន​ចង់​​មា​​ន​បញ្ហា​ទេ​”។ នា​ង​ ចិន្តា​ ដែ​ល​រង​​របួស​ធ្ងន់​​បំ​ផុត​​ នៅ​​ពេលគ្រាប​់កាំ​ភ្លើ​ង​មួយ​គ្រាប​់​បា​ន​​ទ​ម្លុះ​​ខ្នង​របស់​​នា​ង​​ មិ​ន​អា​ច​ទា​ក​់​ទ​ង​បា​ន​ទេកា​ល​ពី​ម្សិល​​មិញ​នេះ​។​ ទោះជា​យ៉ា​ង​ណា ​បង​ប្រុ​ស​រប​ស់នា​​ងបា​ន​​បញ្ជា​ក​​់​ថា ​ប្អូន​ស្រី​រប​ស់​ខ្លួន​នឹង​បន្តប្តឹង ហើយ​នឹងមិន​ទទួល​ប្រាក​់នោះ​ទេ​។ លោកសំស៊ីណាតអា​យុ​​២៣ឆ្នាំដែ​លជា​ប​ង​ប្រុស​​របស់​នា​​ង ​ចិន្តា​​បា​ន​ន​ិ​យា​យ​ថា​ “​ខ្ញុំ​គិត​ថា ​វា​ជា​​កា​​​រ​គំរាមមកលើគ្រួ​សារ​ខ្ញុំ​ ពី​ព្រោះ ​​​ជន​សង្ស័យ​បា​ញ់​ប្អូន​ស្រី​ខ្ញុំ​ និ​ង​​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្អូន​ស្រី​ខ្ញុំ​របួ​ស​ដូច​សត្វធាតុ​”។​​ គាត​់​បា​ន​បន្ថែមទៀត​ថា “គ្រួ​សារ​របស់ខ្ញុំ​មិន​ខ្លាច​ទេ ​យើង​មិន​ទទួ​ល ​យក​​សំណ​​ង​របស់ពួ​ក​គេ​ឡើយ​។ ​ខ្ញុំ​នឹង​ប្តឹង​ជន​​សង្ស័យ​​”។ ​លោកមឿនតុលា ​ប្រ​ធា​ន​​គម្រោ​ង​ការ​ងារ​​​រប​ស់​មជ្ឈ​មណ្ឌល​​អប​់​រំ​ច្បាប​់​សម្រាប់​សហគ​មន៍បា​ន​ថ្កោល​ទោស​​អា​ជ្ញា​ធរ​ ដែ​ល​​ចុះ​ទៅ​​​សួ​រ​សុ​ខ​ទុក្ខ​ជន​​រង​គ្រោះ​។ លោកតុ​លា​ បា​ន​មា​ន​ប្រ​សាស​ន៍ថា “អ្នក​មិនអា​ចប្រើ​​លុយ​​ ដើ​ម្បី​ទិញ​​អំពើ​ឧក្រិដ្ឋ​បានទេ​។ ែតប្រាក​់​មិន​អា​ច​ទិញ​អ្វី​ៗបា​ន​នោះ​ទេ”។ លោក​បន្ថែម​ថា ​កា​រព្យាយាមរបស់​អាជ្ញាធរ​បង្ហាញ​ឲ្យឃើញយ៉ាងច្បាស់​ថា ​លោក បណ្ឌិត ​គឺជា​ជន​សង្ស័យ​។ “ពេលអ្ន​ក​មា​ន​ប្រាក់​ អ្ន​ក​​​អាចដើ​រ​បា​​ញ​់​ប្រ​ជា​ជ​នអ៊ីចឹង​បាន​ដែរឬ?...វាជា​​ការ​គំរាមកំហែងដល់ពួកគាត់នេះ​ជាទម្រង់​នៃ​​ការ​គាបសង្កត់”។ លោកសុ​កសំអឿន ​ប្រ​ធា​​ន​ក្រ​ុ​ម​អ្ន​ក​កា​រ​ពា​រ​សិទ្ធិ​កម្ពុជា ​បា​ន​មា​​នប្រ​សាសន៍ថា​​​ សំ​ណ​​ង​នៅ​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធតុលា​​កា​រ​​ គឺ​កើ​ត​ឡើ​ងជា​ទូ​ទៅ​ទៅ​ហើយ​ ហើយ​ជន​សង្ស័យ​​ក្នុង​កា​រ​បាញ់​ប្រ​ហា​រ​ អា​ច​ព្យា​យា​ម​​​ស្វែងរក​ស្ថាន​សម្រាល​ទោសឬ ​ទទួ​ល​ទោស​រយៈ​ពេល​ខ្លី​​ ដោយ​សារ​ មិន​មា​នបណ្តឹងពី​​ជ​​ន​រង​គ្រោះ​។​ លោក​បា​ន​​បន្ថែ​ម​ថា “មនុស្ស​ភាគ​​ច្រើ​ន​​គិត​ថា ប្រ​សិន​បើ​គ្មា​ន​បណ្តឹង​ព្រហ្ម​ទណ្ឌ​​ទេ ​ក៏គ្មា​ន​​បទ​ល្មើស​ដែរ​។ ​នោះ​ខុស​ហើយ​”។លោក​ប​ន្ថែម​ថា ​ទង្វើ​​របស់អាជ្ញា​ធ​រ​​ច្រើ​ន​តែ បង្កផល​ប៉ះពាល់​អវិជ្ជ​មា​នដល់​ប្រ​ព័ន្ធ​ច្បា​ប់​។ លោក សំអឿន បា​ន​មាន​ប្រ​សាសន៍ថា​ “សាធា​រ​ណជននឹង​លែង​ទុក​្ខ​ចិត្ត​ពួកគេ​ទៀត​ហើយហើយ​នឹង​​លែងចាត​់​ទុ​ក​ពួក​គេ​ថាជា​​អ្ន​ក​​អ​ព្្យា​ក្រឹត។ ខ្ញុំ​ដឹង​ថា​​ ក្នុង​​ករណី​ធម្មតា​ គេអាចធ្វើ​អ៊ីចឹងបាន​។ ប៉ុន្តែករណ​ី​នេះធ​ំ​ណាស់ ដូច្នេះ​ នេះ​ជា​អំ​ពើ​ឆោត​​ល្ងង់​រប​ស់​ពួកគេ​”។ លោកឧត្តម​សេនីយ៍ត្រី ខៀវ សុ​ភ័គ អ្ន​ក​នាំ​ពា​ក្យ​ក្រ​សួង​មហា​ផ្ទៃ បា​ន​មា​ន​ប្រ​សាសន៍​ថា លោក​មិនដឹងថា លោក បណ្ឌិត​​ នៅ​ទី ណា​ឡើ​​យ។ លោក​​បា​ន​មា​ន​ប្រ​សាសន៍ថា “​ខ្ញុំមិន​ដឹង​ថា​ គាត់​នៅ​ឯណា​ទេ​ ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​អា​ថា គា​ត់​​មិន​ទៅ​ក្រៅ​ប្រទេ​ស​ទេ​”។ (រា​យ​កា​រណ៍​បន្ថែម​ដោ​យ Dene-Hern Chen ) ប្រែសម្រួលដោយ ចេវប៊ុននី​