31 C
Phnom Penh

TAG

weekend3

ដំណើរដ៏​​​វែង​​​ឆ្ងាយ​​​

ការ​​​វិវត្ត​​​នៃ​​​ប្រាសាទ​​​ព្រះ​​​វិហារ​​​ពី​​​សមរភូមិ​​​មុខ​​​ទៅ​​​ជា​​​ទី​​តាំង​​​បេតិកភណ្ឌ​​​ ៤​​​ឆ្នាំ​​​មុន​​​នៅខែ​​​នេះ ​​​ប្រាសាទ​​​បុរាណ​​​ខ្មែរដែល​​​មាន​​​ចំណាស់​​​​​​ជាងមួយសហស្ស​​​វត្សរ៍​ហើយ​​​នៅ​​​ដាច់​​​ស្រយាល​​មួយនេះ​​​បាន​​​ក្លាយ​​​ជា​​​ព័ត៌មាន​ទំព័រ​​​មុខ​​​នៃកាសែត​​​នៅក្នុង​​​តំបន់​​​ ក្នុង​​​ពេល​​​ដែល​​​ទាហាន​ថៃ​បាន​​​បើក​​​ការ​​​វាយ​​​ប្រហារ​​​ប្រដាប់​​​អាវុធ​​​មក​​​លើ​កងទ័ព​​​ខ្មែរ​​​នៅ​​​ឯ​​​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ​​​។ នៅ​​​ចុង​​​ខែ​​​កុម្ភៈ​​​ឆ្នាំ​​​២០១១​​​ ជីវិត​​​មនុស្ស​​​បាន​​​បាត់​​​បង់​​​នៅ​​​សង​​​ខាង​​​ព្រំ​​​ដែន​នៃ​​​ប្រទេស​​​ទាំង​​​ពីរ ហើយ​​​ផ្នែក​​​មួយនៃ​​​​​​ប្រាសាទ​​​នឹង​​​រលំដួល​​​។ រយៈពេល​​​ពីរ​​​ឆ្នាំ​​​ក្រោយ​​​មក​​​ ការ​​​ដណ្តើម​​​កាន់​​​កាប់​​​ប្រាសាទ​​​ព្រះ​​​វិហារ​​​បាន​​​នាំ​​​ឲ្យ​​​មាន​​​ការ​​​ដាក់​​​ពាក្យ​​​បណ្តឹង​​​​​​ទៅ​​​តុលាការ​​​យុត្តិធម៌​​​អន្តរ​ជាតិ​​​ ដែល​​​កាល​​​ពី​​​ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​​​២០១៣ បាន​​​តម្កល់​​​សាលក្រម​​​នា​​​ឆ្នាំ​​​១៩៦២ ដែល​​​​​​បាន​​​ប្រកាស​​​ថា​​​ ប្រាសាទ​​​ព្រះ​​​វិហារ​​​បាន​​​ស្ថិត​​​នៅ​​​ក្នុង​​​ទឹក​​​ដី​​​កម្ពុជា។ ចាប់​​​តាំងពី​​​ពេល​​​នោះ​​​មក ភាពតានតឹង​​​ជំុវិញ​​​ប្រាសាទ​​​ដែល​​​បាន​​​ចុះ​​​ក្នុង​​​បញ្ជី​​​បេតិកភណ្ឌ​​​ពិភព​​​លោក​​​នេះ បាន​​​ធូរស្រាល​​​​​​​​​ ដោយ​​​ហេតុ​​​ថា​​​ប្រទេស​​​ថៃ​​​បាន​​​ក្លាយ​​​ជា​​​​​​ប្រទេស​​​មួយក្នុង​​​ចំណោម​​​ប្រទេស​​​ទាំង​៨​​​ដែល​​​ចូលរួម​​​ក្នុង​​​គណៈកម្មាធិការ​​​សម្រប​សម្រួល​​​អន្តរជាតិ​​​នៃ​​​ប្រាសាទ​​​ព្រះ​​​វិហារ​​​ដែល​​​ត្រូវ​​​បាន​​​បង្កើត​​​ឡើង​​​កាលពី​​​ខែ​​​ធ្នូឆ្នាំ​​​ទៅ​​​មិញ។ អ្នកស្រី​​​ចៅ ស៊ុនកិរិយា ដែល​​​ជា​ភ្នាក់ងារ​​​ទំនាក់ទំនង​​​របស់​​​រដ្ឋាភិបាល​​​កម្ពុជា​​​ ជាមួយ គណៈ​កម្មាធិការ​​​សម្រប​សម្រួល​​​អន្តរជាតិ​​​នៃ​​​ប្រាសាទ​​​ព្រះ​​​វិហារ បាន​​​មាន​​​ប្រសាសន៍​​​ថា​​​ "នេះ​គឺ អស្ចារ្យ​​​ណាស់​​​សម្រាប់​​​ព្រះ​​​វិហារ។​​​ យើង​​​កំពុង​​​តែ​​​មាន​​​ដំណើរការ​​​មិន​​​ឲ្យ​​​បញ្ហា​​​នេះ​ពាក​​់​​​ព័ន្ធ​​​នឹង​រឿង​​​​​​នយោបាយ​​​ ហើយ​​​ប្រាសាទ​​​នេះ​​​ពិត​​​ជា​​​ក្លាយ​​​ជា​​​ទីតាំង​​​បេតិកភណ្ឌ​​​មួយ"។ គណៈកម្មាធិការ​​​ព្រះវិហារ​​​​​​យក​​​គំរូ​​​តាម​​​គណៈកម្មាធិការ​​​សម្របសម្រួល​​​អន្តរជាតិ​នៃ​​​អង្គរ ដែល​​​ត្រូវ​​​បាន​​​បង្កើត​​​ឡើង​​​នា​​​ឆ្នាំ​​​១៩៩៣​​​ ពោល​​​គឺ​​​ភ្លាមៗ​​​បន្ទាប់​​​ពីឧទ្យានបុរាណ​​​អង្គរ​​​​​​នេះ​ទទួល​​​បាន​​​ការចុះ​​​បញ្ជី​​​នៅ​​​ក្នុង​​​បញ្ជី​​​បេតិកភណ្ឌ​​​ពិភព​​​លោក។​​​ នៅ​​​ពេល​​​នោះ ប្រទេស​​​កម្ពុជា​​​មិន​​​ទាន់រើ​​​ខ្លួន​​​រួច​​​ពី​​​សង្គ្រាម​​​និងជម្លោះ​​​ទាំង​​​ឡាយ​​​​​​អស់​​​រយៈ​​​ពេល​​​រាប់​ទស​​​វត្សរ៍​​​នៅ​​​ឡើយ​​​ទេ ហើយ​​​ក៏​​​មិន​​​មាន​​​ធនធាន​​​​​ដើម្បី​​​ជួសជុល​​​ ឬក៏​​​ថែរក្សា​​​ប្រាសាទសម័យ​​​អង្គរ​​​បាន​​​ដែរ។ ហេតុ​​​ដូច្នះ​​​ហើយ​​​ ទើប​​​គណៈកម្មាធិការ​​​សម្រប​សម្រួល​​​អន្តរជាតិត្រូវ​​​បាន​​​បង្កើត​​​ឡើង​​​​​​ដោយមាន​​​ប្រទេស​​​ជប៉ុន​​​ និង​​​បារាំង​​​ធ្វើ​​​ជា​​​សហ​​​ប្រធាន​​​ដើម្បី​​​សម្រប​សម្រួល​​​​​​​​​ការងារ​​​របស់​​​ក្រុម​​​ការងារ​​​កម្ពុជា​​​និង​​​អន្តរជាតិ​​​នៅក្នុង​​​ឧទ្យាន​​​អង្គរ​​​ដោយ​​​មាន​​​ជំនួយ​​​បច្ចេកទេស​​​ពី​​​អង្គ​​​ការ​យូណេស្កូ។ បច្ចុប្បន្ន​​​នេះ សេដ្ឋកិច្ច​​​របស់​​​កម្ពុជា​​​មាន​​​ការ​​​រីក​​​ចម្រើនប្រសើរ​​​ជាង​​​មុន​​​ ប៉ុន្តែ​​​ប្រទេស​​​នេះ​​​នៅ​​​តែ​​​ខ្វះ​​​ខាត​​​ធនធាន​​​ក្នុង​​​ការ​​​ជួសជុល​​​ប្រាសាទ​​​ព្រះ​​​វិហារ​​​នេះ ដែល​​​បាន​​​ដាក់​​​បញ្ចូល​​​ក្នុង​​​​​​បញ្ជី​​​​​​​​​បេតិកភណ្ឌ​​​ពិភពលោកនៅ​​​ក្នុង​​​ឆ្នាំ២០០៨​​​​​​​​ ហើយ​​​និង​ធ្វើ​​​ឲ្យ​​​ប្រាសាទ​​​មួយ​​​នេះ​​​ក្លាយ​​​ជា​​​ទីតាំង​​​បេតិកភណ្ឌ​​​ពិភព​​​លោក​​​ដើម្បី​​​ត្រៀម​​​ខ្លួន​​​ទទួល​​​ភ្ញៀវ​​​ទេសចរដ៏ច្រើនសន្ធឹក​​​សន្ធាប់។ នេះ​​​ជា​​​ហេតុ​​​ផល​​​ដែល​​​ប្រទេស​​​កម្ពុជា​​​បាន​​​ស្នើ​​​សំុ​​​អង្គការ​​​យូណេស្កូ​​​ឲ្យ​​​បង្កើត​​​គណៈ​កម្មាធិការ​​​សម្រប​សម្រួល​​​អន្តរជាតិ​​​មួយផ្សេង​​​ទៀត។ ទោះបីជា​​​ទំហំ​​​នៃ​​​ទីតាំង​​​នេះ នៅ​​​ដាច់​​​ឆ្ងាយ​​​ពី​​​ឧទ្យាន​​​អង្គរ​​​ ពោលគឺ​​​ជា​​​ប្រាសាទ​​​មួយ​​​ស្ថិត​​​នៅ​​​លើ​​​ទីតាំង​​​មួយ​​​ដែល​​​មាន​​​ទំហំ​​​២៨​​​គីឡូម៉ែត្រ​​​ក្រឡា​​​នៅក្នុង​​​ខេត្ត​​​ព្រះ​​​វិហារ​​​ បើ​​​ប្រៀប​​​ធៀប​​​នឹង​​​ប្រាសាទ​​​រាប់​​​រយនៅ​​​ក្នុង​​​ឧទ្យាន​​​មួយ​​​ដែល​​​លាត​​​សន្ធឹង​​​លើ​​​ផ្ទៃ​​​ដី​​​៤០១​​​គី​​​ឡូម៉ែត្រ​​​ក្រឡា​​​ក៏ដោយ​​​ ក៏​​​ការ​​​ជួសជុល​​​ប្រាសាទ​​​នេះ​​​ឡើង​​​វិញ​​​ជួប​​​ប្រទះ​​​នឹង​​​ការ​​​​​​ប្រឈម​​​មុខ​​​ទាំង​​​ឡាយ​​​ផង​​​ដែរ គឺ​​​ដោយ​​​សារតែ​​​​​​ប្រាសាទ​​​មួយនេះ​​​លាតសន្ធឹង​​​​​ប្រវែង​​​៨០០ម៉ែត្រ​លើ​​​ខ្នង​​​ភ្នំ​​​កម្ពស់​​​៦២៥​​​ម៉ែត្រ​នៅ​​​តាម​​​ជួរ​​​ភ្នំ​​​ដងរែក។​​​ មាន​​​ស្លាក​​​​​​ស្នាម​​​គ្រាប់​​​កាំភ្លើង​​​នៅ​​​ក្នុង​​​រចនាបថ​​​មួយ​​​ចំនួន​​​ដោយសារ​​​តែ​​​មាន​​​ការ​​​​​​ប៉ះ​​​ទង្គិច​ប្រដាប់​​​អាវុធ​​​រវាង​​​ទាហាន​​​កម្ពុជា​​​និង​​​ទាហាន​​​ថៃក​្នុង​​​​​​រយៈ​ពេល​​​ប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លង​​​មក​​​នេះ ឬក៏​​​ពី​​​ពេល​​​ដែល​​​ទ័ព​​​ខ្មែរ​​​ក្រហម​​​បាន​​​កាន់កាប់​​​តំបន់​​​នោះ ដែល​​​ពួកគេបាន​​​ចាក​​​ចេញពី​​​ប្រាសាទ​​​នេះ​​​ក្នុង​​​ឆ្នាំ​​​១៩៩៨។ ប្រទេស​ចំនួន​ប្រាំបី​បាន​យល់​ព្រម​ចូលរួម​ចំណែក​ជួសជុល​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ​ឡើង​វិញ គឺ​ប្រទេស​ប៊ែលហ្ស៊ិក បារាំង ជប៉ុន កូរ៉េ​ខាងត្បូង ថៃ និង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ដោយ​មាន​ប្រទេស​ឥណ្ឌា និង​ប្រទេស​ចិន ធ្វើ​ជា​គណៈ​កម្មាធិការ​សម្រប​សម្រួល​អន្តរជាតិ​សម្រាប់​ការ​អភិរក្ស។ អ្នក​ជំនាញ​អន្តរជាតិ​ជាច្រើន​ក្រុម​កំពុង​ពិនិត្យ​ទី​តាំង និង​រាយការណ៍​លទ្ធផល​រក​ឃើញ​របស់​ខ្លួន​ទៅ​គណៈ​កម្មាធិការ​សម្រប​សម្រួល​អន្តរជាតិ​សម្រាប់​ការ​អភិរក្ស រីឯ​ផែនការ​ជួសជុល​ឡើងវិញ​គ្រោង​ធ្វើ​សម្រាប់​រយៈ​ពេល​១០​ឆ្នាំ​បន្ទាប់ ដោយ​ចំណាយ​ប្រាក់​ប្រមាណ​១៣​ទៅ​១៤​លាន​ដុល្លារ។ បុរាណ​វត្ថុ​វិទូ លោក អាហ្សឺឌីន បេសាអ៊ូស (Azedine Beschaouch ជា​លេខាធិការ​វិទ្យា​សាស្ត្រ​នៅ​គណៈ​កម្មាធិការ​សម្រប​សម្រួល​អន្តរជាតិ​សម្រាប់​ការ​អភិរក្ស...

Latest news