26 C
Phnom Penh

TAG

បទអត្ថាធិប្បាយ

អត្ថាធិប្បាយ៖ តើ​រុស្ស៊ី​មាន​លទ្ធភាព​ឈ្នះ​សង្គ្រាម​នៅ​អ៊ុយក្រែន នៅ​ឆ្នាំ​២០២៤ នេះ​ដែរ​ឬ​ទេ?

សង្គ្រាម​រុស្ស៊ី ឈ្លានពាន​អ៊ុយក្រែន មក​ដល់​ពេលនេះ​វា​ចូល​ដល់ ២​ឆ្នាំ​ជិត ៣​ខែ​មក​ហើយ។ នៅ​វគ្គ​ដំបូងៗ រុស្ស៊ី​លើក​ទ័ព​លុកលុយ​ប្រទេស​អ៊ុយក្រែន គឺ​សឹងតែ​វាយ​បំបែក​រដ្ឋធានី​គៀវ ទៅ​ហើយ ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​បាន​ទ័ព​អ៊ុយក្រែន វាយបក​រុញច្រាន​ទ័ព​រុស្ស៊ី ត្រឡប់​មក​វិញ​ជាមួយ​នឹង​អ៊ុយក្រែន ទទួល​បាន​អាវុធ​ភ្លាមៗ​ពី​ក្រុម​បស្ចិម​ប្រទេស និង​ណាតូ។ គេ​ថា​នៅ​សល់​តែ ៦០​គីឡូម៉ែត្រ​ទៀត​ប៉ុណ្ណោះ ទ័ព​រុស្ស៊ី វាយ​ចូល​រដ្ឋធានី​គៀវ បាន​ទៅ​ហើយ តែ​ក្នុង​ពេល​នោះ រុស្ស៊ី រុល​ទៅ​មុខ​ពុំ​រួច​ដោយសារតែ​រថក្រោះ និង​រថពាសដែក​របស់​រុស្ស៊ី ជាប់​ផុង​ដោយសារតែ​ទ័ព​អ៊ុយក្រែន បាញ់​កម្ទេច​ឆេះ​យ៉ាង​សម្បើម​នៅ​លើ​ដងផ្លូវ​ដែល​រថក្រោះ​រថពាសដែក​រុស្ស៊ី​ទាំងនោះ​រុល​ចូល​ទៅ​រដ្ឋធានី​គៀវ។ នៅ​ថ្ងៃទី​០៤...

បទ​អត្ថាធិប្បាយ៖ ព្រលាន​យន្តហោះ​ថ្មី​នៅ​ខេត្ត​សៀមរាប​បង្ហាញ​ថា​កម្ពុជា​ចង់​បាន​អ្វី​ពី​ចិន​ក៏​បាន​ដែរ ឱ្យ​តែ​ក្រោម​គម្រោង​ផ្លូវ​មួយ​ខ្សែក្រវាត់​មួយ

អត្ថបទ​ដោយ៖ ហាស់ សាន ថ្មីៗ​នេះ ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​សម្ពោធ​ព្រលាន​យន្តហោះ​អន្តរជាតិ​សៀមរាប​អង្គរ ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​មើល​ឃើញ​ថា​ជា​បង្អួច​ដ៏​មាន​សារសំខាន់​ចូល​ទៅ​កាន់​គម្រោង​ផ្លូវ​មួយ​ខ្សែក្រវាត់​មួយ​របស់​ចិន ដែល​កំពុង​តែ​មាន​ការ​វិវឌ្ឍ ហើយ​ក៏​ជា​អ្វី​ដែល​អាច​ពាំនាំ​បន្ថែម​ទៀត​សម្រាប់​ប្រទេស​កំពុង​អភិវឌ្ឍន៍​ផង​ដែរ។ កាលពី​មួយ​ខែ​មុន​នៅ​ក្នុង​វេទិកា​ផ្លូវ​ខ្សែក្រវាត់ មាន​ការ​បញ្ចេញ​នូវ​បទ​អត្ថាធិប្បាយ​មួយ​អំពី​គម្រោង​ទុន​វិនិយោគ​ចិន ដែល​ទាក់ទិន​នឹង​ការ​ពិនិត្យ​ឡើងវិញ​នូវ​គម្រោង​ណា​ដែល​ជោគជ័យ គម្រោង​ណា​បរាជ័យ និង​គម្រោង​សម្រាប់​ពេល​អនាគត ដែល​អាច​ផ្ដល់​នូវ​អត្ថប្រយោជន៍​សេដ្ឋកិច្ច និង​នយោបាយ​ក្នុង​រយៈពេល ១០​ឆ្នាំ​កន្លង​មក ហើយ​អ្វី​ខ្លះ​ដែល​លោក​ខាងលិច​មិន​អាច​ទទួល​យក​បាន។ ចិន និង​សម្ព័ន្ធមិត្ត​របស់​ខ្លួន បាន​អះអាង​ថា គំនិត​ផ្ដួចផ្ដើម​ផ្លូវ​មួយ​ខ្សែក្រវាត់​មួយ បាន​ផ្ដល់​ឲ្យ​នូវ​អត្ថប្រយោជន៍​ដល់​ប្រទេស​កំពុង​អភិវឌ្ឍន៍។ ទោះជា​យ៉ាងនេះ​ក្ដី អ្នក​រិះគន់​កម្មវិធី​នេះ​បាន​លើកឡើង​ថា គំនិត​ផ្ដួចផ្ដើម​នេះ​នាំ​មក​នូវ​បន្ទុក​បំណុល​ដល់​ប្រទេស​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ ហើយ​វា​ជះ​ឥទ្ធិពល​អាក្រក់​ដល់​អភិបាលកិច្ច​បរិស្ថាន និង​សូចនាករ​សង្គម ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​សណ្ដាប់ធ្នាប់​ពិភពលោក​ទៅវិញ​ទេ។ ការ​ស្ថាបនា​អាកាសយានដ្ឋាន​ថ្មី​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា...

បទ​អត្ថាធិប្បាយ៖ អ្នក​ត្រូវ​បាន​គេ​ណែនាំ​ឱ្យ​ស្រឡាញ់​គាំទ្រ​ជន​មាន​អំណាច​ដែល​រំលោភ​បំពាន​អ្នក

កម្ពុជា​ជា​ប្រទេស​មួយ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍។ រាជាណាចក្រ​មួយ​នេះ​មាន​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​មួយ​ដូច​គ្នា​ទៅ​នឹង​ប្រទេស​ដទៃ​ឯ​ទៀត​ដែរ។ រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​កម្ពុជា​ក៏​មាន​ចែង​ផង​ដែរ​អំពី​សិទ្ធិ​របស់​ពលរដ្ឋ​នៅ​ក្នុង​របប​ប្រជាធិបតេយ្យ ហើយ​ក៏​មាន​ចែង​ផង​ដែរ​អំពី​ស្ថាប័ន​រដ្ឋ​ធំៗ​ទាំង​៣ ដែល​មាន​តុល្យភាព​នឹង​គ្នា គឺ​ស្ថាប័ន​នីតិប្បញ្ញត្តិ ស្ថាប័ន​នីតិប្រតិបត្តិ និង​ស្ថាប័ន​តុលាការ។ មិន​តែប៉ុណ្ណោះ ក៏​មាន​ចែង​អំពី​បុព្វសិទ្ធិ​របស់​ព្រះមហាក្សត្រ ដែល​ជា​និមិត្តរូប​នៃ​ការ​ផ្សះផ្សា​ជម្លោះ​នយោបាយ​ផង​ដែរ ព្រោះ​ថា​មហាក្សត្រ​ជា​ម្លប់​របស់​ប្រជារាស្ត្រ។ សារព័ត៌មាន​របស់​អាមេរិក The Diplomat បាន​រាយការណ៍​ថា ហេតុផល​មួយ​ដ៏​ចម្បង​ដែល​លោក ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី​នៃ​រាជាណាចក្រ​កម្ពុជា តែងតែ​សង្គ្រោះ​អំណាច​របស់​លោក​បាន​ពី​មួយ​អាណត្តិ​ទៅ​មួយ​អាណត្តិ​រហូត​លោក​អាច​ក្រាញ​អំណាច​របស់​លោក​បាន​រហូត​មក​ទល់​ពេលនេះ គឺ​ជិត ៤០​ឆ្នាំ​ទៅ​ហើយ​នោះ ដោយសារតែ​លោក​ប្រើ​អំណាច និង​ឥទ្ធិពល​ក្នុង​ឋានៈ​ជា​មេដឹកនាំ​រដ្ឋ​ដ៏​កំពូល វាយ​បង្ក្រាប​ក្រុម​ប្រឆាំង​ទប់​អំណាច​របស់​លោក​កុំ​ឱ្យ​ធ្លាក់​ក្នុង​ការ​គំរាមកំហែង​ដ៏​គ្រោះថ្នាក់។ ការ​គំរាមកំហែង​ណា​ដែល​ធំ...

បទ​អត្ថាធិប្បាយ៖ ប្រជាជន​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​កំពុង​រង់ចាំ​ការ​បញ្ចប់​សង្គ្រាម​នៅ​អ៊ុយក្រែន ហើយ​ងាក​មក​ប្រទេស​ភូមា​វិញ

សមាគម​ប្រជាជាតិ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ជា​អង្គការ​សហគមន៍​ដ៏​ធំ​មួយ​នៃ​ពិភពលោក​មាន ១០​ប្រទេស និង​មាន​ប្រជាជន​ជាង ៦៨០​លាន​នាក់។ សមាគម​នេះ​មាន​របប​ដឹកនាំ ៣​ខុស​គ្នា គឺ​វៀតណាម និង​ឡាវ ស្ថិត​ក្នុង​ក្របខ័ណ្ឌ​នយោបាយ​សង្គម​និយម។ ចំណែក​ប្រទេស​ប្រ៊ុយណេ ជា​ដែនដី​តូច​ជាងគេ​មាន​ប្រជាជន​តិច​ជាងគេ។ ដែនដី​នេះ​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​របប​រាជា​និយម​ដាច់ដោយឡែក​ពី​គេ។ មាន​ន័យ​ថា ជា​របប​រាជា​និយម​បែប​ពាក់កណ្ដាល​ផ្ដាច់ការ ព្រោះ​មហាក្សត្រ​របស់​ប្រទេស​នេះ​មាន​តួនាទី​ជា​ប្រមុខរដ្ឋ​ផង និង​ជា​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​ផង។ តែ​ក៏​ជា​ប្រទេស​មួយ​ឱ្យ​តម្លៃ​ខ្លាំង​ទៅ​លើ​ការ​លើក​តម្កើង​ជីវភាព​របស់​ប្រជាជន​ជាមួយ​នឹង​គោលនយោបាយ​កាត់បន្ថយ​កម្រិត​ជីវភាព​អ្នក​ក្រីក្រ និង​អ្នក​អត់​ការងារ​ធ្វើ។ របប​ជីវភាព​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​របស់​ប្រជាជន​មាន​កម្រិត​ខ្ពស់ បើ​ធៀប​នឹង​ប្រទេស ៨ ទៀត​នៃ​សមាគម​អាស៊ាន លើកលែងតែ​ប្រទេស​សិង្ហបុរី។ និយាយ​ទៅ ទោះជា​របប​បែប​រាជា​និយម​ពាក់កណ្ដាល​ផ្ដាច់ការ តែ​សង្គម​ជាតិ​របស់​ប្រទេស​ដ៏​តូច​មួយ​នេះ​មិន​ពោរពេញ​ដោយ​អំពើ​អយុត្តិធម៌​ពេក​នោះ​ទេ។ ក្នុង​សមាគម​អាស៊ាន​ដែល​មាន...

បទ​អត្ថាធិប្បាយ៖ ពលរដ្ឋ​រស់​ក្រោម​របប​ផ្ដាច់ការ​ភាគច្រើន​ចង់​រើបម្រះ​ប៉ុន្តែ​សេចក្ដី​ស្លាប់​នៅ​ចំពោះ​មុខ

ទោះបី​សង្គ្រាម​ពី​មួយ​ជំនាន់​ទៅ​មួយ​ជំនាន់​បាន​បញ្ចប់​ហើយ​ក៏ដោយ ក៏​ពលរដ្ឋ​នៅ​តាម​បណ្តា​ប្រទេស​ខ្លះ​មិនទាន់​មាន​វាសនា ឬ​មាន​ឱកាស​រស់នៅ​ក្នុង​ភាព​សុខដុមរមនា និង​រស់នៅ​ក្នុង​សេរីភាព​ពិតប្រាកដ​នោះ​ឡើយ។ ពួកគេ​កំពុង​រស់នៅ​ក្នុង​សម្ពាធ​នៃ​ការ​ដឹកនាំ​តាម​បែប​ផ្ដាច់ការ ឬ​ការ​ដឹកនាំ​តាម​បែប​របប​សឹក។ បណ្តា​ប្រទេស​ខ្លះ​បាន​យក​ប្រជាធិបតេយ្យ​ធ្វើ​វាំងនន​បិទ​បាំង​នូវ​ការ​ដឹកនាំ​ដែល​ញាំញី​ទៅ​ដោយ​អំពើពុករលួយ គ្រួសារ​និយម បក្សពួក​និយម ការ​រំលោភ​អំណាច និង​ការ​លាង​លុយ​កខ្វក់​ជា​ប្រព័ន្ធ។ របប​ដឹកនាំ​បែប​នេះ​បើក​ចំហ​ឲ្យ​មាន​កម្លាំង​នយោបាយ ឬ​ពហុបក្ស តែ​បក្ស​ទាំងអស់​ត្រូវតែ​រណប​បក្ស​នៃ​មេដឹកនាំ​ផ្ដាច់ការ​នោះ ទើប​អាច​រស់​បាន ហើយ​បើក​ឱ្យ​ធ្វើ​នយោបាយ​ត្រឹមតែ​កំដរ​បរិយាកាស​ផ្ដាច់ការ​តែប៉ុណ្ណោះ។ ក្រោយពី​ពិភពលោក​បាន​បិទ​បញ្ចប់​សង្គ្រាម​ត្រជាក់​រវាង​ប្លុក​សេរី និង​ប្លុក​កុម្មុយនីស្ត​នៅ​ដើម​ទសវត្ស​១៩៩០ គេ​សង្កេត​ឃើញ​ពិភពលោក​នៅ​មាន​មេដឹកនាំ​ផ្ដាច់ការ​បន្ត​កាន់​អំណាច ដែល​ភាគច្រើន​នៅ​សេសសល់​ពី​ប្រព័ន្ធ​ដឹកនាំ​បែប​យោធា​និយម។ នៅ​ពេល​សហភាព​សូវៀត ដែល​មាន​មេដឹកនាំ​បែប​កុម្មុយនីស្ត​និយម​លើ​ពិភពលោក​ដួល​រលំ​ទៅ ហើយ​រដ្ឋ​រណប​នានា​ក៏​ដូរ​របប ពិភពលោក​នៅតែ​ជួប​ប្រទះ​បន្ត​ទៀត​នូវ​ប្រព័ន្ធ​ដឹកនាំ​បែប​ផ្ដាច់ការ​ដែល​មាន​ភាព​ខុស​គ្នា​បន្តិច​ពី​មេដឹកនាំ​របប​យោធា​និយម ភាព​ខុស​គ្នា​គឺ​ត្រង់​ប្រទេស​នោះ​ប្រកាស​ថា​ប្រកាន់​នូវ​របប​ប្រជាធិបតេយ្យ តែ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ក្លែងក្លាយ។ របប​ដឹកនាំ​នេះ...

បទ​អត្ថាធិប្បាយ៖ ពិភពលោក​សម្រុក​ជួយ​អ៊ុយក្រែន​ដោយ​មើល​រំលង​ទុក្ខ​វេទនា​ប្រជាជន​ភូមា​ដែល​រស់នៅ​ក្រោម​របប​សឹក

នៅ​ថ្ងៃទី​១ ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០២៣ នេះ គឺជា​ខួប ២​ឆ្នាំ​ដែល​ពួក​យោធា​ភូមា បាន​ធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​ប្លន់​អំណាច​ពី​រដ្ឋាភិបាល​ប្រជាធិបតេយ្យ​ដឹកនាំ​ដោយ​គណបក្ស​សម្ព័ន្ធជាតិ​ដើម្បី​ប្រជាធិបតេយ្យ ក្រោម​ការ​ដឹកនាំ​របស់​អ្នកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ួជី ដែល​ជា​ជើងឯក​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​អាស៊ី។ ក្នុង​រយៈពេល ២​ឆ្នាំ​នេះ របប​សឹក​ភូមា បាន​ចាប់​ឃុំ​ខ្លួន​អ្នក​ប្រឆាំង​ជាង ១​ម៉ឺន ៦​ពាន់​នាក់ និង​បាញ់​សម្លាប់​ជាង ៣​ពាន់​នាក់។ នៅ​ពេលនេះ សង្គ្រាម​ស៊ីវិល​កំពុងតែ​ផ្ទុះ​ពេញ​ប្រទេស ដែល​បណ្ដាល​ឱ្យ​មាន​ជនភៀសខ្លួន​ច្រើន​លាន​នាក់។ សង្គ្រាម​ស៊ីវិល​ផ្ទុះឡើង​រវាង​របប​សឹក និង​ក្រុម​កងកម្លាំង​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ឯកភាព​ជាតិ ដែល​គាំទ្រ​ដោយ​កងទ័ព​ជនជាតិ​ដើម​ជិត ១០​ក្រុម។...

បទ​អត្ថាធិប្បាយ៖ មេដឹកនាំ​ផ្ដាច់ការ​មួយ​ចំនួន​ក្នុង​អាស៊ាន​ចាត់ទុក​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ជា​ឧបករណ៍​ពង្រឹង​អំណាច​របស់​ខ្លួន

សមាគម​ប្រជាជាតិ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​មាន ១០​ប្រទេស។ ក្នុង​ចំណោម​ប្រទេស​ទាំង ១០ នេះ មាន​ប្រទេស​ប្រកាន់​របប​កុម្មុយនីស្ត គឺ​ប្រទេស​វៀតណាម និង​ប្រទេស​ឡាវ។ ក្រៅពី​ប្រទេស​ពីរ​នេះ សុទ្ធតែ​ប្រកាស​ប្រកាន់​របប​សេរី​ប្រជាធិបតេយ្យ​ពហុ​បក្ស ដោយ​មាន​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ជា​ត្រីវិស័យ​ចង្អុល​ផ្លូវ​ឱ្យ​ដើរ។ យ៉ាងណា ប្រទេស​មួយ​ចំនួន​ទោះ​ជា​ប្រកាន់​របប​ប្រជាធិបតេយ្យ​ក៏ដោយ ក៏​ពុំ​មាន​គោលការណ៍​ដឹកនាំ​តាម​បែប​ប្រជាធិបតេយ្យ​ពិតៗ​នោះ​ទេ។ មេដឹកនាំ​ប្រទេស​នោះ​ចាត់ទុក​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​គ្រាន់តែ​ឧបករណ៍​នយោបាយ​របស់​ខ្លួន​តែប៉ុណ្ណោះ។ គេ​ថា​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ និង​គោលការណ៍​នីតិរដ្ឋ ត្រូវ​ដើរ​ស្រប​គ្នា តែ​មេដឹកនាំ​ដែល​មាន​ចរិត​ផ្ដាច់ការ ពុំ​ដែល​គិត​ថា​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ជា​មាគ៌ា​របស់​ខ្លួន​នោះ​ទេ។ គេ​ចង់​កែ គេ​ចង់​រុះរើ​នៅ​ពេល​ណា​ក៏​បាន ទៅ​តាម​កាលៈទេសៈ និង​តម្រូវ​តាម​មហិច្ឆតា​ដើម្បី​អំណាច និង​ដើម្បី​បក្សពួក​របស់​ខ្លួន​មាន​អំណាច​កាន់តែ​រឹងមាំ និង​យូរ​ឆ្នាំ​ទៅ​មុខ​ទៀត។ បើ​ខ្លួន​គេ​ចុះ​ចេញពី​អំណាច...

Latest news