របប​ប្រជាធិបតេយ្យ

នៅ​បណ្ដា​ប្រទេស​ដែល​ប្រកាន់ខ្ជាប់​នូវ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ពិតប្រាកដ និង​អហិង្សា គឺ​មេដឹកនាំ​ប្រទេស​នោះ រដ្ឋមន្ត្រី នាយករដ្ឋមន្ត្រី រហូត​ដល់​ប្រធានាធិបតី គេ​ចាត់ទុក​ឆន្ទៈ និង​ផលប្រយោជន៍​របស់​ប្រជាជន​ធំ​ជាង​ផលប្រយោជន៍​របស់​បក្សពួក​ខ្លួនឯង និង​ធំ​ជាង​គ្រួសារ​ទៀត​ផង។ មេដឹកនាំ​ទាំងនោះ​ត្រូវ​បាន​គេ​មើល​ឃើញ​ថា ឱ្យ​តែ​មាន​រឿង​អាស្រូវ​បន្តិចបន្តួច​កំប៉ិកកំប៉ុក គឺ​មិន​ចាំបាច់​ចោទ​ដល់​ក្បត់​ជាតិ​នោះ​ទេ ក៏​ពួកគេ​ទម្លាក់​អំណាច​មិន​ក្រាញ​ននៀល​ដូច​មេដឹកនាំ​ប្រទេស​មួយ​ចំនួន ដែល​ចាញ់​ឆ្នោត​ហើយ​ទៅ​បំបែក​ទឹកដី ធ្វើ​អបគមន៍ និង​ធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​ដោយ​បង្ហូរ​ឈាម​ជាតិ​សាសន៍​ខ្លួនឯង ដើម្បី​តែ​អំណាច បំផ្លាញ​សម្បត្តិ​ជាតិ​របស់​ខ្លួន និង​កិបកេង​ទ្រព្យសម្បត្តិ​ជាតិ​រាប់​ពាន់​លាន​ដុល្លារ ដើម្បី​ធ្វើ​មាន​ធ្វើ​បាន​សម្រាប់​គ្រួសារ និង​បក្សពួក​របស់​ខ្លួន។ មេដឹកនាំ​ប្រកាន់​អត្តចរិត​បែប​នេះ តែង​ចាត់ទុក​គូប្រជែង​នយោបាយ​ជា​សត្រូវ​ស្លាប់​រស់​របស់​ខ្លួន ដោយ​ព្យាយាម​កម្ចាត់​គូប្រកួត​នោះ​មិន​ឱ្យ​ឈរ​ក្បែរ​សង្វៀន​ប្រកួត​នោះ​ទេ ទោះបី​គូប្រកួត​នោះ​មាន​ភាព​សុចរិត​ក្នុង​ជីវិត​នយោបាយ​ស្មោះត្រង់​នឹង​ជាតិ​យ៉ាងណាក៏ដោយ​នោះ។ គេ​សង្កេត​ឃើញ​មេដឹកនាំ​ដែល​មាន​ចរិត​ផ្ដាច់ការ​កោង​កាង​ដូចនេះ ភាគច្រើន​នៅ​ប្រទេស​អាហ្វ្រិក...

គណបក្ស​ខ្មែរ​រួបរួម​ជាតិ និង​គណបក្ស​កម្ពុជា​និយម បាន​ប្រកាស​ពី​ការ​រួបរួម​គ្នា​បង្កើត​ប៉ូល​នយោបាយ​ប្រជាធិបតេយ្យ​សេរី​ថ្មី ដោយ​ថា​បង្រួបបង្រួម ផ្សះផ្សា​អ្នក​ប្រជាធិបតេយ្យ​ដើម្បី​បុព្វហេតុ​ជាតិ។ ក្នុង​សេចក្ដី​ប្រកាស​ព័ត៌មាន​របស់​គណបក្ស​ខ្មែរ​រួបរួម​ជាតិ និង​គណបក្ស​កម្ពុជា​និយម ចុះ​ថ្ងៃទី​៧ ខែ​តុលា ឆ្នាំ​២០២២ ឱ្យ​ដឹង​ថា គណបក្ស​ទាំង​ពីរ​នេះ នឹង​ជួប​ពិភាក្សា​គ្នា​ស្ដីពី​ការ​រួបរួម​គ្នា​ដើម្បី​បង្កើត​ប៉ូល​នយោបាយ​ប្រជាធិបតេយ្យ​សេរី​ថ្មី ក្នុង​ការ​ត្រៀម​លក្ខណៈ​ចូលរួម​ប្រកួតប្រជែង​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​ឆ្នាំ​២០២៣ ខាងមុខ។ ប្រភព​ដដែល​បន្ត​ថា ការ​បង្កើត​ប៉ូល​នយោបាយ​ថ្មី​នេះ​មាន​សមាសភាព​ចូលរួម​ចម្រុះ​ពី​និស្សិត បញ្ញវន្ត យុវជន ស្ត្រី អ្នកតស៊ូ​មតិ​ដើម្បី​បុព្វហេតុ​ជាតិ អ្នក​ជាតិ​និយម អ្នក​ប្រជាធិបតេយ្យ​សេរី​និយម។ បើ​តាម​សេចក្ដី​ប្រកាស​ឱ្យ​ដឹង​ថា ការ​បង្កើត​ប៉ូល​នយោបាយ​ប្រជាធិបតេយ្យ​សេរី​ថ្មី ធ្វើឡើង​ក្នុង​គោលដៅ​បង្រួបបង្រួម ផ្សះផ្សា​អ្នក​តស៊ូ​ដើម្បី​បុព្វហេតុ​ជាតិ...

កម្មវិធី Idea Talk សម្រាប់​រាត្រី​ថ្ងៃទី​២៣ ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ​២០២២ ស្តីអំពី៖ «ក្នុង​ស្ថានភាព​បច្ចុប្បន្ន​នេះ តើ​កម្ពុជា​រស់​បាន​រហូត​ដល់​ពេល​ណា?»។

អនុប្រធាន​បក្ស​កាន់​អំណាច លោក ស ខេង អះអាង​ថា ការ​បោះឆ្នោត​នៅ​កម្ពុជា​ពី​មួយ​អាណត្តិ​ទៅ​មួយ​អាណត្តិ​ស្រប​តាម​គោលការណ៍​ប្រជាធិបតេយ្យ​ជានិច្ច និង​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ដោយ​គ្មាន​អំពើ​ហិង្សា ហើយ​ពលរដ្ឋ​បាន​ចូលរួម​ដោយ​សេរី។ រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ លោក ស ខេង បាន​លើកឡើង​ក្នុង​ជំនួប​ជាមួយ​អ្នក​រាយការណ៍​ពិសេស​សិទ្ធិមនុស្ស​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ប្រចាំ​នៅ​កម្ពុជា លោក វីទិត ម៉ុនតាប៊ន កាលពី​ថ្ងៃទី​២៤ ខែ​សីហា ឆ្នាំ​២០២២ ថា កម្ពុជា​តែង​អនុវត្ត​យ៉ាង​ខ្ជាប់ខ្ជួន​នូវ​សិទ្ធិ​ពលរដ្ឋ និង​សិទ្ធិ​នយោបាយ​ដែល​មាន​ចែង​ក្នុង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​របស់​ខ្លួន ក្នុង​នោះ កម្ពុជា​បាន​អនុវត្ត​នូវ​ការ​បោះឆ្នោត​យ៉ាង​ទៀងទាត់ ទាំង​ការ​បោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​ក្រុមប្រឹក្សា​ឃុំ-សង្កាត់...

កម្មវិធី Idea Talk សម្រាប់​រាត្រី​ថ្ងៃទី​២២ ខែ​សីហា ឆ្នាំ​២០២២ ស្តីអំពី៖ «ហេតុ​អ្វី​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ចង់​ឃើញ​ប្រទេស​ក្រីក្រ​មាន​ប្រជាធិបតេយ្យ?»។

កម្មវិធី Idea Talk សម្រាប់​រាត្រី​ថ្ងៃទី​១២ ខែ​សីហា ឆ្នាំ​២០២២ ស្តីអំពី៖ «យុត្តិធម៌ និង​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​កម្ពុជា»។

កម្មវិធី Idea Talk សម្រាប់​រាត្រី​ថ្ងៃទី​០៨ ខែ​សីហា ឆ្នាំ​២០២២ ស្តីអំពី៖ «តើ​រូបមន្ត​នៃ​ការ​ផ្ដួចផ្ដើម​បង្រួបបង្រួម​អ្នក​ប្រជាធិបតេយ្យ​បែប​ណា ទើប​មាន​ភាព​ប្រសើរ?»។

បុរស​ខ្លាំង​កម្ពុជា លោក ហ៊ុន សែន អះអាង​ថា នយោបាយ​គ្មាន​ស្តង់ដារ​ពិតប្រាកដ​នោះ​ទេ ចំណែក​ឯ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ក៏​មាន​ដំណើរការ​មិន​ដូច​គ្នា​នោះ​ដែរ​ពី​ប្រទេស​មួយ​ទៅ​ប្រទេស​មួយ​ទៀត។ មេដឹកនាំ​ដែល​ញាំញី​ដោយ​ការ​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស និង​សម្លាប់​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​កម្ពុជា​រូប​នេះ បាន​លើកឡើង​ក្នុង​ពិធី​បើក​ក្រុមប្រឹក្សា​សហព័ន្ធ​កីឡា​អាស៊ាន​ប៉ារ៉ាហ្គេម កាលពី​ថ្ងៃទី​១១ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​២០២២ នេះ​ថា ប្រទេស​ខ្លះ​ប្រកាន់​យក​របប​ប្រជាធិបតេយ្យ​បែប​ប្រធានាធិបតី​និយម។ ចំណែក​ប្រទេស​ខ្លះ​ប្រកាន់​យក​របប​ប្រជាធិបតេយ្យ​បែប​សភា​និយម ប៉ុន្តែ​ទោះបីជា​ការ​ប្រកាន់​របប​ប្រធានាធិបតី ឬ​ប្រកាន់​របប​សភា​ក៏ដោយ ក៏​គេ​ហៅ​ថា​ប្រជាធិបតេយ្យ​ដូច​គ្នា​ដែរ ប៉ុន្តែ​ស្តង់ដារ គឺ​មិន​ដូច​គ្នា​នោះ​ទេ។ លោក ហ៊ុន សែន បញ្ជាក់​ថា ស្តង់ដារ​លើ​បញ្ហា​នយោបាយ...

រឿង​ខ្មែរ​ដែល​ខាតបង់​ប្រយោជន៍​ជាតិ​ធំ គឺ​មកពី​ការ​គិត​មិន​ត្រូវ ដើរ​មិន​ត្រូវ ធ្វើ​មិន​ត្រូវ ហៅថា​អយោនិសោមនសិការ ប៉ុន្តែ​មាន​អ្នក​ចាំ​បន្ទរ​រក​ប្រយោជន៍​ផ្ទាល់ខ្លួន ជួយ​ឧបកិច្ច​ថា​ជា​បញ្ញា​ភ្លឺស្វាង ត្រឹមត្រូវ​ទៅវិញ។ លោក ហាស់ សាន សូម​ជូន​បទវិភាគ​ព័ត៌មាន​មួយ ថា​តើ​ខ្មែរ​ត្រូវ​ពឹង​ខ្លួនឯង ឬ​ពឹង​អ្នក​ក្រៅពី​ខ្លួនឯង។ ហេតុការណ៍​នយោបាយ​ទាក់ទង​នឹង​ជាតិ​ខ្មែរ​មាន​តូច​មាន​ធំ​កើតឡើង​ក្នុង​ខែ​ឧសភា នេះ​ជាច្រើន​អន្លើ ច្រើន​កន្លែង ហើយ​សុទ្ធតែ​ចេញពី​ពាក្យ​សម្ដី អំពើ និង​ទង្វើ​របស់​មនុស្ស ទាំង​អ្នក​ដឹកនាំ ទាំង​អ្នក​តាម​ដង្ហែ ទាំង​អ្នក​ក្នុង​ស្រុក ទាំង​អ្នក​ក្រៅ​ស្រុក។ ម្នាក់ៗ​សុទ្ធតែ​និយាយ​រឿង​នយោបាយ​ទាក់ទង​នឹង​សង្គម​ជាតិ​ខ្មែរ​បច្ចុប្បន្ន​សម័យ។ មាន​អ្នក​ខ្លះ​ព្យាយាម​និយាយ​ធ្វើ​វិភាគ​បែប​ប្រកាន់​បក្ស...

ប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ដែល​មិន​ទាន់​មាន​សេរីភាព​ពេញលេញ លោក កឹម សុខា បាន​បញ្ចេញ​សារ​បី​ថ្ងៃ​ជាប់​គ្នា​តាំងពី​ថ្ងៃ​ទី​១៣ ដល់​ថ្ងៃ​ទី​១៥ ឧសភា ថា​រាល់​ជំនួប​របស់​លោក​ជាមួយ​ឯកអគ្គរាជទូត​តំណាង​រដ្ឋ​បរទេស គឺ​លោក​តែងតែ​លើកឡើង​អំពី​ការ​វិវឌ្ឍ​នូវ​ស្ថានភាព​នៃ​ដំណើរ​ប្រជាធិបតេយ្យ សិទ្ធិមនុស្ស យុត្តិធម៌​នៅ​កម្ពុជា និង​សិទ្ធិ​សេរីភាព​របស់​លោក​ក្នុង​ការ​ចូលរួម​បម្រើ​ប្រទេស​ជាតិ។ លោក កឹម សុខា បាន​សរសេរ​លើ​គណនី​ហ្វេសប៊ុក​របស់​លោក​កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​១៣ ឧសភា ថា លោក​បាន​ជួប​ពិភាក្សា​ការងារ​រយៈពេល​ជាង​ពីរ​ម៉ោង​ជាមួយ​ឯកអគ្គរាជទូត​ជប៉ុន​ប្រចាំ​កម្ពុជា លោក Masahiro Mikami ដែល​ជា​តំណាង​ប្រទេស​មហាអំណាច​អាស៊ី​មួយ បន្ទាប់ពី​លោក​បាន​ជួប​ជាមួយ​តំណាង​ប្រទេស​មហាអំណាច​អាមេរិក និង​តំណាង​ប្រទេស​មហាអំណាច​អឺរ៉ុប...