29 C
Phnom Penh

TAG

បទវិភាគ

បទវិភាគ៖ ហេតុ​អ្វី​សហភាព​អឺរ៉ុប​រូតរះ​សម្រេច​ប្រជុំ​អនុម័ត​សមាជិកភាព​របស់​អ៊ុយក្រែន?

នៅ​ថ្ងៃទី​២៤ មិថុនា ក្នុង​សប្ដាហ៍​នេះ មេដឹកនាំ​នៃ​សហភាព​អឺរ៉ុប នឹង​បើក​សម័យ​ប្រជុំ​ពិសេស​របស់​ខ្លួន​ទាក់ទិន​ទៅ​នឹង​សមាជិកភាព​នៃ​ប្រទេស​អ៊ុយក្រែន និង​ប្រទេស​មូដាវី ឲ្យ​ក្លាយ​ជា​សមាជិកភាព​របស់​សហគមន៍​ដ៏​ធំ​នៅ​អឺរ៉ុប​មួយ​នេះ។ ប៉ុន្តែ​សំណួរ​បាន​ចោទ​សួរ​ថា ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​ក្នុង​កាលៈទេសៈ​ដែល​អ៊ុយក្រែន​ធ្លាក់​ក្នុង​សង្គ្រាម​ឈ្លានពាន​ពី​មហាអំណាច​រុស្ស៊ី បែរ​ជា​សហភាព​អឺរ៉ុប​សម្រេច​បើក​ប្រជុំ​អំពី​សមាជិកភាព​របស់​អ៊ុយក្រែន និង​មូដាវី ទៅវិញ។ ជា​ការពិត សម្រាប់​អ៊ុយក្រែន​បាន​ដាក់​ពាក្យ​សុំ​ជា​សមាជិកភាព​របស់​សហភាព​អឺរ៉ុប គឺ ១០​ឆ្នាំ​ទៅ​ហើយ។ កត្តា​ដែល​នាំ​ឱ្យ​អ៊ុយក្រែន​យឺតយ៉ាវ​ពុំ​អាច​ជា​សមាជិក​សហភាព​អឺរ៉ុប​បាន ដោយសារ​កត្តា​តែ​មួយ​គត់ គឺ​ការ​រៀបចំ​ខ្លួន​ពុំ​បាន​ស្អាតស្អំ​នៃ​ការ​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​តម្លាភាព​នៃ​អភិបាលកិច្ច​ហិរញ្ញវត្ថុ និង​រដ្ឋបាល​សាធារណៈ គឺ​មាន​ន័យ​ថា អ៊ុយក្រែន​ស្ថិត​ក្នុង​បញ្ជី​ខ្មៅ​របស់​សហភាព​អឺរ៉ុប​ដោយ​ការ​សម្រេច​មិន​បាន​នូវ​លក្ខខណ្ឌ​អំពី​ការ​បោស​សម្អាត​អំពើពុករលួយ​ក្នុង​ជួរ​រដ្ឋអំណាច និង​រដ្ឋាភិបាល​របស់​ប្រទេស​នេះ។ ប្រធានាធិបតី​មុន​លោក វូឡូឌីមៀ ហ្សេឡេនស្គី...

បទវិភាគ៖ ភូមា​និង​កម្ពុជា​រៀបចំ​បោះឆ្នោត​នៅ​រដូវ​វស្សា​ក្រោម​កំដៅ​ហិង្សា​នយោបាយ​ដូច​គ្នា

នៅ​ក្នុង​សមាគម​ប្រជាជាតិ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​មាន ១០​ប្រទេស។ ប្រទេស​ទាំង​១០ នេះ​មាន​របប​នយោបាយ​ខុស​គ្នា និង​ខ្លះ​ទៀត​ប្រហាក់ប្រហែល​គ្នា។ សម្រាប់​ប្រទេស​វៀតណាម និង​ឡាវ ប្រកាន់​របប​កុម្មុយនីស្ត តែ​ប្រកាន់​របប​ទីផ្សារ​សេរី។ ក្រៅពី​នេះ ប្រទេស​ប្រ៊ុយណេ នៅតែ​ប្រកាន់​របប​រាជាធិបតេយ្យ​ពាក់កណ្ដាល​បុរាណ​នៅឡើយ។ ចំណែក​ប្រទេស​៧ ទៀត ប្រកាន់​របប​សេរី​ពហុបក្ស គឺ​របប​ប្រជាធិបតេយ្យ។ ជា​ការ​កត់សម្គាល់ ប្រទេស​ភូមា​កំពុង​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​របប​សឹក​ដែល​បាន​ប្លន់​អំណាច​ពី​រដ្ឋាភិបាល​ប្រជាធិបតេយ្យ បាន​ប្រកាស​បោះឆ្នោត​ថ្នាក់​ជាតិ ឬ​បោះឆ្នោត​សភា និង​ក្រុមប្រឹក្សា​ខេត្ត-ក្រុង​នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស​នៅ​ខែ​សីហា ឆ្នាំ​២០២៣។ ប្រសិនបើ​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​តាម​ការ​គ្រោងទុក គឺ​ការ​បោះឆ្នោត​នេះ​ចាត់ចែង​ដោយ​របប​សឹក​ជា​លើកដំបូង។ ប្រទេស​នេះ​ធ្លាប់​បោះឆ្នោត​តាម​បែប​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​ពហុបក្ស​ពីរ​លើក​មក​ហើយ ប៉ុន្តែ​ការ​បោះឆ្នោត​នោះ​ពុំ​បាន​ធ្វើឡើង​នៅ​រដូវវស្សា​ភ្លៀង​ធ្លាក់​ជោគជាំ...

បទវិភាគ៖ តើ​អនាគត​កម្ពុជា​នឹង​ដើរ​ជាន់​ដាន​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ដូច​ទសវត្ស​ឆ្នាំ​១៩៦០​ដែរ​ឬ​ទេ?

ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​មិន​សូវ​ដឹង ឬ​ក៏​មិន​ដឹង​សោះ​ថា តើ​មូលហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​ចិន ត្រូវ​បោះ​ទីតាំង​យោធា​បន្លំ​ខ្លួន​ជា​ឯកជន​ក្នុង​មូលដ្ឋាន​កង​នាវាចរណ៍​ខេមរភូមិន្ទ​នៅ​រាម ក្នុង​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ។ លោក ហាស់ សាន សូម​ជូន​សេចក្តី​រាយការណ៍​វិភាគ​មួយ​អំពី​ផលវិបាក​ទៅ​អនាគត​សម្រាប់​ប្រទេស​កម្ពុជា ថា​តើ​អនាគត​របស់​កម្ពុជា​នឹង​ដើរ​ជាន់​ដាន​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ដូច​ទសវត្ស​ឆ្នាំ​១៩៦០ ដែរ​ឬ​ទេ។ បុគ្គលិក​បច្ចេកទេស​យោធា​ចិន ឬ​ហៅ​ថា​ទាហាន​នៃ​កងទ័ព​រំដោះ​ប្រជាជន​ចិន (People’s Liberation Armed Forces of China = PLA or PLAF) តាំង​ទី​ដំឡើង​គ្រឿង​បច្ចេកទេស​ឧបករណ៍​អេឡិចត្រូនិក ស្ថានីយ​បញ្ជូន​សញ្ញា​ទាក់ទង​ផ្កាយរណប ប្រព័ន្ធ​ដី​អាកាស​កំណត់​ទីតាំង​យុទ្ធោបករណ៍​ផ្សេងៗ...

បទវិភាគ៖ តើ​ថៃ​និង​វៀតណាម​អាច​ក្លាយ​ជា​មូលដ្ឋាន​ទ័ព​អាមេរិក​ឬ​ទេ បើ​កម្ពុជា​អនាគត​អាច​ក្លាយ​ជា​មូលដ្ឋាន​ទ័ព​ចិន?

ប្រទេស​មហាអំណាច​ពីរ​កំពុង​ប្រទាញប្រទង់​គ្នា​នៅ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍ ហើយ​សុទ្ធសឹងតែ​ជា​ប្រទេស​ដែល​មាន​ឥទ្ធិពល​ទៅ​លើ​តំបន់​នោះ។ ប្រទេស​មហាអំណាច​នេះ គឺ​ប្រទេស​ចិន ដែល​ជា​ប្រទេស​ដ៏​ធំ​នៅ​ក្នុង​តំបន់ និង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ហើយ​ក៏​ជា​ប្រទេស​មហាអំណាច​ទី​១ ក្នុង​ពិភពលោក​ទាំង​សេដ្ឋកិច្ច និង​យោធា។ ចិន​ជា​ប្រទេស​កុម្មុយនីស្ត ប៉ុន្តែ​ប្រទេស​នេះ​ទើប​មាន​កម្លាំង​អនុត្តរភាព​ខ្លាំង ទាំង​សេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ និង​វិស័យ​យោធា​នៅ​ជាង​មួយ​ទសវត្ស​ចុងក្រោយ​នេះ។ ប្រទេស​នេះ​បង្កើន​ឥទ្ធិពល​របស់​ខ្លួន​ខ្លាំងក្លា​តាមរយៈ​ការ​ធ្វើ​ពាណិជ្ជកម្ម និង​ការ​ផ្ដល់​កម្ចី​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​នៅ​ក្រោម​យុទ្ធសាស្ត្រ​ខ្សែក្រវាត់​មួយ ផ្លូវ​មួយ។ តាមរយៈ​ប្រាក់កម្ចី​នេះ បាន​នាំ​ឱ្យ​មេដឹកនាំ​ប្រទេស​ណា​ដែល​ក្រាញ​អំណាច​សម្រុក​ខ្ចី​ប្រាក់​ប្រទេស​ដ៏​ធំ​នេះ ទោះជា​ការប្រាក់​ខ្ពស់​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រទេស​ធ្លាក់​ក្នុង​បំណុល​វ័ណ្ឌក​ក៏ដោយ គឺ​ឲ្យ​តែ​បាន​លុយ​យក​មក​ស្ថាបនា​អភិវឌ្ឍ​ប្រទេស​ក្នុង​រូបភាព​នៃ​ល្បែង​នយោបាយ​ប្រជាភិថុតិ​ទប់​អំណាច។ ភាព​ស្រេក​ឃ្លាន​ប្រាក់កម្ចី​ពី​ចិន មិន​ខ្វល់​នឹង​ការ​បាត់បង់​ទៅវិញ​នូវ​ធនធាន​ធម្មជាតិ​របស់​ប្រទេស​ឡើយ។ ទីបំផុត បំណុល និង​ការ​បង្វិល​ប្រាក់​សង​វិញ​មិន​រួច...

បទវិភាគ៖ អាមេរិក​និង​ចិន​ចាប់ផ្ដើម​បង្ក​សង្គ្រាម​វោហារសាស្ត្រ​ធ្ងន់ៗ​ដាក់​គ្នា​ដណ្ដើម​តៃវ៉ាន់

តៃវ៉ាន់ និង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ជា​ដែនដី​ដាច់​ឆ្ងាយ​ពី​គ្នា​រាប់​ពាន់​គីឡូម៉ែត្រ តែ​បើ​ធៀប​រវាង​ចិន និង​តៃវ៉ាន់ វិញ នៅ​កៀក​គ្នា​ដោយ​ឆ្លងកាត់​តែ​ប៉ុន្មាន​រយ​គីឡូម៉ែត្រ​ប៉ុណ្ណោះ នឹង​មក​ដល់​កោះ​តៃវ៉ាន់ ព្រោះ​មួយ​នៅ​ដីគោក ហើយ​មួយ​នៅ​លើ​ដី​កោះ។ ប៉ុន្តែ​ចិន និង​តៃវ៉ាន់ បើ​ទោះជា​សាច់ឈាម​តែ​មួយ​មែន តែ​ជា​សត្រូវ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​នឹង​គ្នា​ទៅ​ហើយ។ សាធារណរដ្ឋ​ចិន ដែល​មាន​នៅ​លើ​កោះ​តៃវ៉ាន់ សព្វថ្ងៃ​នេះ គឺជា​ម្ចាស់​គ្រប់គ្រង​ក្រុង​ប៉េកាំង និង​ដែនដី​ចិន​ទាំងមូល ប៉ុន្តែ​ក្នុង​សង្គ្រាម​ត្រជាក់​ពិភពលោក​ផ្ទុះឡើង គឺ​ដែនដី​ប៉េកាំង​ធ្លាក់​ក្នុង​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល ឬ​សង្គ្រាម​សាច់ឈាម​ខ្លួនឯង។ នៅ​ចុង​ទសវត្ស​១៩៤០ សង្គ្រាម​ស៊ីវិល​ផ្ទុះ​ពេញ​ទំហឹង​ដែល​ការ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​បាន​កើតឡើង​រវាង​កងទ័ព​នៃ​របប​សាធារណរដ្ឋ​ចិន និង​កងទ័ព​បដិវត្តន៍​កុម្មុយនីស្ត​ចិន​ដឹកនាំ​ដោយ​កម្មាភិបាល ម៉ៅ...

បទវិភាគ៖ តើ​ខ្មែរ​ត្រូវ​ពឹង​ខ្លួនឯង ឬ​ពឹង​អ្នក​ក្រៅពី​ខ្លួនឯង?

រឿង​ខ្មែរ​ដែល​ខាតបង់​ប្រយោជន៍​ជាតិ​ធំ គឺ​មកពី​ការ​គិត​មិន​ត្រូវ ដើរ​មិន​ត្រូវ ធ្វើ​មិន​ត្រូវ ហៅថា​អយោនិសោមនសិការ ប៉ុន្តែ​មាន​អ្នក​ចាំ​បន្ទរ​រក​ប្រយោជន៍​ផ្ទាល់ខ្លួន ជួយ​ឧបកិច្ច​ថា​ជា​បញ្ញា​ភ្លឺស្វាង ត្រឹមត្រូវ​ទៅវិញ។ លោក ហាស់ សាន សូម​ជូន​បទវិភាគ​ព័ត៌មាន​មួយ ថា​តើ​ខ្មែរ​ត្រូវ​ពឹង​ខ្លួនឯង ឬ​ពឹង​អ្នក​ក្រៅពី​ខ្លួនឯង។ ហេតុការណ៍​នយោបាយ​ទាក់ទង​នឹង​ជាតិ​ខ្មែរ​មាន​តូច​មាន​ធំ​កើតឡើង​ក្នុង​ខែ​ឧសភា នេះ​ជាច្រើន​អន្លើ ច្រើន​កន្លែង ហើយ​សុទ្ធតែ​ចេញពី​ពាក្យ​សម្ដី អំពើ និង​ទង្វើ​របស់​មនុស្ស ទាំង​អ្នក​ដឹកនាំ ទាំង​អ្នក​តាម​ដង្ហែ ទាំង​អ្នក​ក្នុង​ស្រុក ទាំង​អ្នក​ក្រៅ​ស្រុក។ ម្នាក់ៗ​សុទ្ធតែ​និយាយ​រឿង​នយោបាយ​ទាក់ទង​នឹង​សង្គម​ជាតិ​ខ្មែរ​បច្ចុប្បន្ន​សម័យ។ មាន​អ្នក​ខ្លះ​ព្យាយាម​និយាយ​ធ្វើ​វិភាគ​បែប​ប្រកាន់​បក្ស...

បទវិភាគ៖ ១០០​ថ្ងៃ​នៃ​សង្គ្រាម​រុស្ស៊ី​ឈ្លានពាន​អ៊ុយក្រែន​គឺ​រុស្ស៊ី​វាយ​បាន​សមរភូមិ​ពីរ​ប៉ុណ្ណោះ

សង្គ្រាម​ដែល​មហាអំណាច​យោធា​លំដាប់​ទី​២ ពិភពលោក​លើក​ទ័ព ២០​ម៉ឺន​នាក់​ឈ្លានពាន​អ៊ុយក្រែន​ដោយ​បាន​ចាប់ផ្តើម​ក្នុង​ថ្ងៃទី​២៤ កុម្ភៈ បាន​ឈាន​ចូល​ដល់ ១០០​ថ្ងៃ​នៅ​ថ្ងៃទី​៣ មិថុនា នេះ គឺ​សមរភូមិ​ចំនួន​ពីរ​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​ធ្លាក់​នៅ​ក្រោម​ការ​កាន់កាប់​ទាំងស្រុង​ដោយ​កងទ័ព​រុស្ស៊ី គឺ​ទីក្រុង​កំពង់ផែ Mariupol និង​ទីក្រុង Kherson នៅ​ភាគ​អាគ្នេយ៍​ប្រទេស​អ៊ុយក្រែន។ ក្រៅ​ពី​នេះ​មាន​ទីក្រុង​មួយ​ទៀត​នៅក្នុង​តំបន់​ដុនបាស គឺ​ទីក្រុង Lyman ជា​ទីក្រុង​តូច​មួយ​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត Donetsk ត្រូវ​បាន​រាយការណ៍​មក​ថា​បាន​ធ្លាក់​នៅ​ក្រោម​កងទ័ព​រុស្ស៊ី កាលពី​ថ្ងៃទី​២៩ ឧសភា តែ​ទីក្រុង​ដ៏​តូច​មួយ​នេះ​កំពុង​ស្ថិត​ក្នុង​ការ​ត្រៀម​វាយបក​យក​វិញ​ដោយ​កងទ័ព​អ៊ុយក្រែន។ បើ​តាម​ទីភ្នាក់ងារ​សារព័ត៌មាន AFP...

បទវិភាគ៖ តើ​ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​សីលធម៌​សង្គម​ខ្មែរ​ធ្លាក់​ចុះ​ក្នុង​សម័យ​លោក ហ៊ុន សែន?

ភាព​ជា​គំរូ​របស់​រៀមច្បង ចាស់ទុំ មេ​គ្រួសារ ឬ​មេដឹកនាំ​ជាតិ អាច​ជះ​ឥទ្ធិពល​ដល់​ប្អូនៗ កូន​ចៅ ឬ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ក្នុង​សង្គម។ លោក ហ៊ុន សែន ជា​មេដឹកនាំ​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ​ដ៏​យូរអង្វែង។ ដូច្នេះ​ភាព​ជា​គំរូ​របស់​គាត់​ពិតជា​អាច​មាន​ឥទ្ធិពល​ដល់​សង្គម។ ដូច្នេះ ប្រសិនបើ​គាត់​បង្ហាញ​គំរូ​ល្អ សង្គម​នឹង​ទទួល​បាន​ផល​ល្អ​ដែរ តែ​បើ​គាត់​បង្ហាញ​គំរូ​អាក្រក់ សង្គម​ក៏​នឹង​ទទួល​បាន​ផល​អាក្រក់។ ក្រៅ​តែ​ពី​ភាព​ជា​គំរូ លោក ហ៊ុន សែន ក៏​ត្រូវ​មាន​ការ​ទទួល​ខុសត្រូវ​ចំពោះ​ការ​លើក​តម្កើង​សីលធម៌​សង្គម​ផង​ដែរ។ មុន​នឹង​ធ្វើការ​ពិភាក្សា​អំពី​បញ្ហា​សីលធម៌ គេ​គួរ​ឈ្វេងយល់​អំពី​អត្ថន័យ​នៃ​ពាក្យ​នេះ​ជា​មុន​សិន។ បើ​តាម​វចនានុក្រម​ខ្មែរ​ដែល​រៀបរៀង​ដោយ​សម្ដេច​ព្រះសង្ឃរាជ ជួន...

បទវិភាគ៖ មេដឹកនាំ​ថ្មី​មួយ​នៅ​អាស៊ី​ដែល​ចិន​គិត​ថា​ក្លាយ​ជា​មិត្ត​ផង​ជា​អាយ៉ង​របស់​ខ្លួន​ផង ទំនង​មិន​ដូច​បំណង​ទេ

នៅ​ក្នុង​រយៈពេល​តែ ២​ខែ​ប៉ុណ្ណោះ តំបន់​អាស៊ី​ប៉ាស៊ីហ្វិក​មាន​មេដឹកនាំ​ថ្មី​ដល់​ទៅ ៥​រូប។ ប្រទេស​ដែល​មាន​មេដឹកនាំ​ថ្មី គេ​អាច​រាប់​ពី​ប្រទេស​ប៉ាគីស្ថាន ប្រទេស​ស្រីលង្កា កូរ៉េ​ខាងត្បូង អូស្ត្រាលី និង​ហ្វីលីពីន។ ប៉ុន្តែ​ក្នុង​ចំណោម​មេដឹកនាំ ៥​ប្រទេស​នេះ គឺ​មេដឹកនាំ​ប្រទេស​ប៉ាគីស្ថាន និង​ស្រីលង្កា ដែល​នៅ​ភូមិភាគ​អាស៊ី​ខាងត្បូង ពុំ​បាន​ឆ្លងកាត់​ការ​បោះឆ្នោត​ចេញពី​ឆន្ទៈ​របស់​ប្រជាជន​នោះ​ទេ។ លោក Shehbaz Sharif ត្រូវ​បាន​សភា​របស់​ប្រទេស​ប៉ាគីស្ថាន បោះឆ្នោត​ទុកចិត្ត​ដំឡើង​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ជំនួស​លោក Imran Khan ដែល​ត្រូវ​បាន​សភា​ទម្លាក់​ពី​តំណែង។ លោក...

បទវិភាគ៖ តើ​លោក ហ៊ុន សែន ចាត់ទុក​អាមេរិក​ជា​សត្រូវ​ឬ​យ៉ាង​ណា​ក្នុង​សំណុំរឿង​លោក កឹម សុខា?

អាមេរិក​គឺជា​ប្រទេស​ប្រជាធិបតេយ្យ​មួយ​ដ៏​ល្បីល្បាញ​ក្នុង​លោក រីឯ​លោក ហ៊ុន សែន ក៏​ជា​ជន​ផ្ដាច់ការ​ដ៏​ល្បីល្បាញ​មួយ​រូប​ក្នុង​លោក​ដែរ។ ដូច្នេះ​មាគ៌ា​នយោបាយ​អាមេរិក និង​លោក ហ៊ុន សែន គឺ​ផ្លូវ​ពីរ​ដែល​មាន​ភាព​ផ្ទុយ​គ្នា​ស្រឡះ​តែម្តង។ ប៉ុន្តែ​ក្នុង​ពិភព​នយោបាយ បុគ្គល​ឬ​ក្រុម​ដែល​មាន​ទស្សនៈ ឬ​មាគ៌ា​ផ្ទុយ​គ្នា គឺ​មិន​ប្រាកដ​ថា​ជា​សត្រូវ​នឹង​គ្នា​ឡើយ។ ដោយឡែក​គោលការណ៍​របស់​លោក ហ៊ុន សែន អាច​ផ្ទុយ​ពី​នេះ ពោល​គឺ​គាត់​រមែង​តែង​ចាត់ទុក​អ្នក​ដែល​មាន​ទស្សនៈ​ផ្ទុយ​ពី​គាត់ គឺជា​សត្រូវ។ ដូច្នេះ​តើ​លោក ហ៊ុន សែន ចាត់ទុក​អាមេរិក​ជា​សត្រូវ ឬ​ជា​មិត្ត? លោក ហ៊ុន...

Latest news