TAG

ជនផ្ដាច់ការ

បទវិភាគ

បទវិភាគ៖ ប្រទេសដែលធ្លាក់ក្នុងការដឹកនាំផ្ដាច់ការជាប្រភពនៃការបង្កើតប្រព័ន្ធបោះឆ្នោតក្លែងក្លាយ និងបំបាត់សំឡេងគូប្រកួត

ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី - January 8, 2024

នៅលើពិភពលោកនេះ ប្រទេសមួយចំនួនដែលប្រកាន់របបប្រព័ន្ធប្រជាធិបតេយ្យពហុបក្ស បានកំពុងរអិលធ្លាក់នៅក្នុងការដឹកនាំផ្ដាច់ការ។ របបផ្ដាច់ការជាប្រព័ន្ធដឹកនាំមួយដែលមេដឹកនាំកំពុងកាន់អំណាច ប្រើតុលាការ កងទ័ព កងសន្តិសុខ ជាពិសេសស្ថាប័នបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិជាឧបករណ៍ប្រថាប់ត្រានៃការតោងអំណាចរបស់ខ្លួន។ យ៉ាងណា លើកលែងប្រទេសប្រកាន់របបកុម្មុយនីស្តប៉ុណ្ណោះដែលរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់ប្រទេសនោះមិនបានចែងពីសេរីភាពរបស់ប្រជាជនជាម្ចាស់ឆ្នោត ក្នុងការប្រើសិទ្ធិនោះទេ។ ប្រទេសនេះពុំមានបក្សប្រឆាំងឡើយ។ ជាប្រទេសដឹកនាំដោយបក្សតែមួយប៉ុណ្ណោះ គឺបក្សកុម្មុយនីស្តរបស់ពួកគេ។ នៅដើមឆ្នាំ២០២៤ នេះ ប្រទេសប្រកាន់របបប្រជាធិបតេយ្យ តែផ្ដាច់ការ គឺយ៉ាងតិចពីរប្រទេសកំពុងធ្វើដំណើរទៅរកការបោះឆ្នោត ដែលបក្សកាន់អំណាចប្រើតុលាការចេញដីកាចាប់ខ្លួនគូប្រកួតជាមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំង ឬត្រូវគំរាមអ្នកនយោបាយនោះឱ្យរត់ចេញពីប្រទេស។ ប្រទេសដែលលេចធ្លោជាងគេក្នុងការវាយកម្ទេចគូប្រជែងមិនឱ្យឡើងសង្វៀនប្រកួត គេសង្កេតឃើញប្រទេសបង់ក្លាដេស ដែលស្ថិតក្នុងតំបន់អាស៊ីខាងត្បូង និងសហព័ន្ធរុស្ស៊ី ដែលកំពុងដឹកនាំដោយបុរសខ្លាំងបំផុត គឺលោក វ្លាឌីមៀ...

Idea Talk

IDEA TALK៖ តើមានអ្វីកើតឡើងនៅពេលដែលប៉ូលិសរបស់រដ្ឋ ឬរបបផ្ដាច់ការប៉ុនប៉ងដាក់ទណ្ឌកម្មនរណាម្នាក់ដែលនៅឆ្ងាយដូចជានៅសហរដ្ឋអាមេរិក?

ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី - January 5, 2024

កម្មវិធី Idea Talk សម្រាប់រាត្រីថ្ងៃទី០៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ ស្តីអំពី៖ «តើមានអ្វីកើតឡើងនៅពេលដែលប៉ូលិសរបស់រដ្ឋ ឬរបបផ្ដាច់ការប៉ុនប៉ងដាក់ទណ្ឌកម្មនរណាម្នាក់ដែលនៅឆ្ងាយដូចជានៅសហរដ្ឋអាមេរិក?»។

វិចារណកថា

បទអត្ថាធិប្បាយ៖ ពលរដ្ឋរស់ក្រោមរបបផ្ដាច់ការភាគច្រើនចង់រើបម្រះប៉ុន្តែសេចក្ដីស្លាប់នៅចំពោះមុខ

ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី - February 7, 2023

ទោះបីសង្គ្រាមពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់បានបញ្ចប់ហើយក៏ដោយ ក៏ពលរដ្ឋនៅតាមបណ្តាប្រទេសខ្លះមិនទាន់មានវាសនា ឬមានឱកាសរស់នៅក្នុងភាពសុខដុមរមនា និងរស់នៅក្នុងសេរីភាពពិតប្រាកដនោះឡើយ។ ពួកគេកំពុងរស់នៅក្នុងសម្ពាធនៃការដឹកនាំតាមបែបផ្ដាច់ការ ឬការដឹកនាំតាមបែបរបបសឹក។ បណ្តាប្រទេសខ្លះបានយកប្រជាធិបតេយ្យធ្វើវាំងននបិទបាំងនូវការដឹកនាំដែលញាំញីទៅដោយអំពើពុករលួយ គ្រួសារនិយម បក្សពួកនិយម ការរំលោភអំណាច និងការលាងលុយកខ្វក់ជាប្រព័ន្ធ។ របបដឹកនាំបែបនេះបើកចំហឲ្យមានកម្លាំងនយោបាយ ឬពហុបក្ស តែបក្សទាំងអស់ត្រូវតែរណបបក្សនៃមេដឹកនាំផ្ដាច់ការនោះ ទើបអាចរស់បាន ហើយបើកឱ្យធ្វើនយោបាយត្រឹមតែកំដរបរិយាកាសផ្ដាច់ការតែប៉ុណ្ណោះ។ ក្រោយពីពិភពលោកបានបិទបញ្ចប់សង្គ្រាមត្រជាក់រវាងប្លុកសេរី និងប្លុកកុម្មុយនីស្តនៅដើមទសវត្ស១៩៩០ គេសង្កេតឃើញពិភពលោកនៅមានមេដឹកនាំផ្ដាច់ការបន្តកាន់អំណាច ដែលភាគច្រើននៅសេសសល់ពីប្រព័ន្ធដឹកនាំបែបយោធានិយម។ នៅពេលសហភាពសូវៀត ដែលមានមេដឹកនាំបែបកុម្មុយនីស្តនិយមលើពិភពលោកដួលរលំទៅ ហើយរដ្ឋរណបនានាក៏ដូររបប ពិភពលោកនៅតែជួបប្រទះបន្តទៀតនូវប្រព័ន្ធដឹកនាំបែបផ្ដាច់ការដែលមានភាពខុសគ្នាបន្តិចពីមេដឹកនាំរបបយោធានិយម ភាពខុសគ្នាគឺត្រង់ប្រទេសនោះប្រកាសថាប្រកាន់នូវរបបប្រជាធិបតេយ្យ តែប្រជាធិបតេយ្យក្លែងក្លាយ។ របបដឹកនាំនេះ...

ព័ត៌មានអន្តរជាតិ

មេដឹកនាំខ្លាចបាត់អំណាចគឺមិនហ៊ានទម្លាក់ចោលបទចោទនយោបាយដើម្បីផ្សះផ្សាជាតិនោះទេ

ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី - December 30, 2022

នៅបណ្ដាប្រទេសប្រកាន់នូវគោលការណ៍អត់ឱន និងយោគយល់ក្នុងស្ថានភាពដែលគេហៅថា ការផ្សះផ្សាជាតិ គឺតែងតែធ្វើទៅបាន ព្រោះតែមេដឹកនាំនោះគាត់មិនខ្វល់ ហើយក៏មិនបារម្ភពីការសងសឹក ឬការបាត់បង់អំណាចដោយការចាញ់ឆ្នោតនោះទេ។ តែសម្រាប់មេដឹកនាំក្រាញអំណាច ឬចង់ផ្ទេរអំណាចទៅកូនចៅរបស់ខ្លួន គឺពុំមានទេការលើកលែងទោស ឬទម្លាក់ចោលបទចោទទៅគូប្រជែងរបស់ខ្លួន។ គេសង្កេតឃើញមេដឹកនាំដែលមិនហ៊ានយកគោលការណ៍ផ្សះផ្សាជាតិមកលេងក្នុងល្បែងនយោបាយ គឺច្រើនតែមេដឹកនាំនៃប្រទេសផ្ដាច់ការ និងបក្សពួកនិយម។ មេដឹកនាំដែលមានចរិតបែបនេះមានច្រើននៅលើពិភពលោក ដែលមិនទុកឱ្យគូប្រជែងរបស់ខ្លួនមានឱកាសឡើងកាន់អំណាចនោះទេ។ មេដឹកនាំប្រភេទនេះតែងតែចាប់យកកងទ័ពជាឧបករណ៍របស់ខ្លួន និងដាក់គំនាបទៅលើស្ថាប័នប្រជាធិបតេយ្យជាតិធំ មានដូចជាស្ថាប័នសភា ស្ថាប័នតុលាការ និងស្ថាប័នរៀបចំការបោះឆ្នោត។ មេដឹកនាំមានចរិតដូចនេះ មានទាំងនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ផងដែរ។ ប្រទេសមួយដែលគេកត់សម្គាល់ មេដឹកនាំប្រទេសនោះតែងតែកម្ចាត់គូប្រកួតឱ្យខ្ទាត់ចេញពីសង្វៀនប្រកួត ហើយទុកឱកាសខ្លួនឯងជាកីឡាករគ្មានគូប្រកួត គឺព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។...

បទវិភាគ

បទវិភាគ៖ មនុស្សអាចបកស្បែកខ្លាតាមវិធីច្រើនយ៉ាង

ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី - November 21, 2022

ភាសិតខ្មែរដែលចាស់ទុំបុរាណតែងប្រដៅកូនចៅ គឺថា ទ័លដប់ ទ័លម្ភៃ តែកុំឲ្យទ័លគំនិត។ ពលរដ្ឋខ្មែររាប់លាននាក់ចង់បានការផ្លាស់ប្ដូរ ប៉ុន្តែត្រូវប្រឈមនឹងអ្នកដឹកនាំផ្ដាច់ការមិនព្រមឲ្យដូរ។ គេសង្កេតឃើញថា អ្នកនយោបាយប្រជាធិបតេយ្យ ស្នេហាសិទ្ធិ សេរីភាព យុត្តិធម៌ និងជាតិមាតុភូមិ បបួលពលរដ្ឋគិតតែរឿងដដែលៗ ដើរផ្លូវដដែលៗ ធ្វើដដែលៗ។ បើមានតែរឿងដដែលដូច្នេះ តើអ្វីទៅជារឿងថ្មីសម្រាប់ពួកគេ? តទៅនេះ លោក ហាស់ សាន សូមអានអត្ថបទវិភាគរបស់បណ្ឌិត ហ្គាហ្វា ពាងម៉េត សម្រាប់ខែវិច្ឆិកា...

នយោបាយ

លោក សម រង្ស៊ី៖ របបរាជានិយមនឹងដួលរលំទៅជាមួយអំណាចផ្ដាច់ការលោក ហ៊ុន សែន

ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី - November 1, 2022

អតីតមេដឹកនាំប្រឆាំង លោក សម រង្ស៊ី ដែលកំពុងនិរទេសនៅក្រៅប្រទេស រិះគន់ថា មហាក្សត្រណាដែលចេះតែធ្វើតាមបញ្ជាជនផ្ដាច់ការ គឺតែងតែដួលរលំជាមួយគ្នាជាមិនខាន។ អតីតមេដឹកនាំប្រឆាំង លោក សម រង្ស៊ី បានសរសេរលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់លោកនៅថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២២ នេះថា អ្វីដែលសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ បានលើកឡើងកាលពីជាង ១០ឆ្នាំមុនពីវាសនាព្រះមហាក្សត្រអ៊ីតាលី Victor Emmanuel ទី៣ និងវាសនាមហាក្សត្រខ្មែរសព្វថ្ងៃ គឺព្រះបាទនរោត្តម...

ព័ត៌មានអន្តរជាតិ

បទអធិប្បាយ៖ តំណែងមេដឹកនាំប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យ មិនចាត់ទុកជាការប្រទានរបស់ទេវតានោះទេ

ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី - October 22, 2022

នៅបណ្ដាប្រទេសដែលប្រកាន់ខ្ជាប់នូវប្រជាធិបតេយ្យពិតប្រាកដ និងអហិង្សា គឺមេដឹកនាំប្រទេសនោះ រដ្ឋមន្ត្រី នាយករដ្ឋមន្ត្រី រហូតដល់ប្រធានាធិបតី គេចាត់ទុកឆន្ទៈ និងផលប្រយោជន៍របស់ប្រជាជនធំជាងផលប្រយោជន៍របស់បក្សពួកខ្លួនឯង និងធំជាងគ្រួសារទៀតផង។ មេដឹកនាំទាំងនោះត្រូវបានគេមើលឃើញថា ឱ្យតែមានរឿងអាស្រូវបន្តិចបន្តួចកំប៉ិកកំប៉ុក គឺមិនចាំបាច់ចោទដល់ក្បត់ជាតិនោះទេ ក៏ពួកគេទម្លាក់អំណាចមិនក្រាញននៀលដូចមេដឹកនាំប្រទេសមួយចំនួន ដែលចាញ់ឆ្នោតហើយទៅបំបែកទឹកដី ធ្វើអបគមន៍ និងធ្វើរដ្ឋប្រហារដោយបង្ហូរឈាមជាតិសាសន៍ខ្លួនឯង ដើម្បីតែអំណាច បំផ្លាញសម្បត្តិជាតិរបស់ខ្លួន និងកិបកេងទ្រព្យសម្បត្តិជាតិរាប់ពាន់លានដុល្លារ ដើម្បីធ្វើមានធ្វើបានសម្រាប់គ្រួសារ និងបក្សពួករបស់ខ្លួន។ មេដឹកនាំប្រកាន់អត្តចរិតបែបនេះ តែងចាត់ទុកគូប្រជែងនយោបាយជាសត្រូវស្លាប់រស់របស់ខ្លួន ដោយព្យាយាមកម្ចាត់គូប្រកួតនោះមិនឱ្យឈរក្បែរសង្វៀនប្រកួតនោះទេ ទោះបីគូប្រកួតនោះមានភាពសុចរិតក្នុងជីវិតនយោបាយស្មោះត្រង់នឹងជាតិយ៉ាងណាក៏ដោយនោះ។ គេសង្កេតឃើញមេដឹកនាំដែលមានចរិតផ្ដាច់ការកោងកាងដូចនេះ ភាគច្រើននៅប្រទេសអាហ្វ្រិក...

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស

តើចលនាកុម្មុយនីស្តនិយមនិងក្រុមបក្សកុម្មុយនីស្តលែងមានប្រជាប្រិយភាពចាប់ពីពេលណាមក?

ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី - September 20, 2022

ចលនាកុម្មុយនីស្តនិយម និងក្រុមបក្សកុម្មុយនីស្តលែងមានប្រជាប្រិយភាពនាចុងទសវត្ស១៩៨០ គឺឆ្នាំ១៩៨៩ ក្រោយពីសហភាពសូវៀតដួលរលំ។ គោលការណ៍របស់បក្សកុម្មុយនីស្តចែងថា រំលាយវណ្ណៈជិះជាន់ ហើយបង្កើតរបបថ្មីដោយយកទ្រព្យសម្បត្តិឯកជនធ្វើជាសម្បត្តិរួម ឬជាសមូហភាពជារបស់រដ្ឋ។ ដោយសារតែចលនាកុម្មុយនីស្តនិយមបាត់បង់ប្រជាប្រិយភាព បក្សកុម្មុយនីស្តបានប្រែរូបបំភ័ន្តភ្នែកមនុស្សដែលឱបក្រសោបយកទ្រឹស្ដីមូលធននិយមតាមបស្ចិមប្រទេស គឺលោកសេរី ដើម្បីអូសទាញយករូបិយប័ណ្ណបរទេសចូលស្រុក។ រចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រងរបស់គេនៅដដែល ថ្វីបើគេរៀបចំខ្លួន និងនិយាយស្តីតាមបែបប្រទេសលោកសេរីក្តី។ តើការប្រែរូបរបស់ចលនាកុម្មុយនីស្តនេះ ធ្វើឲ្យពលរដ្ឋមានការយល់ច្រឡំបែបណាខ្លះ? លោក ហាស់ សាន មានសេចក្តីរាយការណ៍អំពីរបៀបពួកផ្ដាច់ការបបួលគ្នីគ្នាដើម្បីការរស់រានយូរអង្វែង។ សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ជាប្រទេសដឹកនាំដោយប្រព័ន្ធដោយបក្សនយោបាយតែមួយ ឯកបក្ស ឯកមគ្គ unitary system ប្រកាន់តាមមាគ៌ាទ្រឹស្ដីកុម្មុយនីស្តនិយម...

បទវិភាគ

បទវិភាគ៖ តើមេដឹកនាំផ្ដាច់ការខ្លាំង ឬអ្នកនៅជុំវិញខ្លួនគាត់ជាអ្នកខ្លាំង?

ខេមបូឌា ដេលី - May 1, 2022

ក្នុងសង្គមផ្ដាច់ការ មេដឹកនាំផ្ដាច់ការតាំងខ្លួនជាម្ចាស់អំណាច និងជាម្ចាស់សង្គមដែលខ្លួនកំពុងគ្រប់គ្រងនោះ។ ក្នុងសង្គមបែបនេះ ច្បាប់ និងយន្តការរដ្ឋទាំងអស់ គឺសម្រាប់បម្រើតែគោលបំណង និងផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន និងក្រុមគ្រួសារ។ ប៉ុន្តែបើទោះបីមានអំណាចដ៏មហិមាបែបនេះក្តី គេតែងតែឃើញមន្ត្រី ឬឈ្មួញទុច្ចរិតប្រព្រឹត្តអំពើទុច្ចរិត និងពុករលួយស្រេចតែចិត្ត និងពុំមានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយ។ តើភាពគ្មានទោសពៃរ៍របស់ជនទុច្ចរិតទាំងនោះ គឺដោយសារតែពួកគេមានអំណាចខ្លាំង ឬយ៉ាងណា? ជាធម្មតា មេដឹកនាំផ្ដាច់ការតែងគិតថាមានតែខ្លួនទេដែលខ្លាំង ដោយសារមានមន្ត្រីពុករលួយ ក្រុមជើងកាង និងមានមេទ័ពដៃដល់ជាច្រើននៅហែហមអមជុំវិញខ្លួន ហើយអ្នកទាំងនោះតែងស្តាប់បទបញ្ជាគ្រប់យ៉ាងតាមអ្វីដែលខ្លួនចង់ធ្វើ។ ក្នុងពេលមានអំណាច គេឃើញមនុស្សជុំវិញខ្លួនមេដឹកនាំផ្ដាច់ការទាំងនោះហាក់ដូចជាសសរទ្រូងដ៏រឹងមាំដែលកំពុងទ្រទ្រង់នូវអំណាចដ៏មហិមានោះ ប៉ុន្តែពេលអស់អំណាច ទើបមេដឹកនាំផ្ដាច់ការភាគច្រើនតែងដឹងខ្លួនថា មនុស្សដែលនៅជុំវិញខ្លួនទាំងនោះហើយដែលបានទាញខ្លួនឱ្យធ្លាក់នរកអវិចីទៅវិញ។ អតីតប្រធានាធិបតីនៃប្រទេសហ្ស៊ីមបាវ៉េ...

បទវិភាគ

បទវិភាគ៖ តើហេតុអ្វីបានជាមេដឹកនាំផ្ដាច់ការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស?

ខេមបូឌា ដេលី - January 11, 2022

តាមពិតទៅ អំពើផ្ដាច់ការរបស់មេដឹកនាំ បានផ្តល់នូវផលប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ និងយ៉ាងអាក្រក់បំផុតដល់ជីវិតពលរដ្ឋក្នុងសង្គម ឬអ្នកនៅក្រោមបង្គាប់។ ប៉ុន្តែមនុស្សភាគច្រើនមិនបានចាប់អារម្មណ៍រឿងនេះទេ ឬចាប់អារម្មណ៍តិចតួច ហើយពួកគេសុខចិត្តទ្រាំរស់នៅក្នុងភាពក្រីក្រ ភិតភ័យ ធុញថប់ និងគ្មានសេរីភាព។ ទុក្ខលំបាកទាំងនេះ បានកើតឡើងដោយសារតែមេដឹកនាំផ្ដាច់ការទាំងនោះបានរំលោភសិទ្ធិសេរីភាពជាមូលដ្ឋានរបស់ពួកគេ។ ជាទូទៅ មេដឹកនាំផ្ដាច់ការនានាតែងតែទទួលរងការរិះគន់ ឬការចោទប្រកាន់ពីសហគមន៍អន្តរជាតិអំពីការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរលើពលរដ្ឋរបស់ខ្លួន។ ក្នុងចំណោមមេដឹកនាំផ្ដាច់ការទាំងនោះ អ្នកខ្លះត្រូវបានចោទប្រកាន់ ឬត្រូវចេញដីកាចាប់ខ្លួនដោយតុលាការឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិ ICC ទៀតផង។ ឧទាហរណ៍ ICC បានចេញដីកាចាប់ខ្លួនប្រធានាធិបតីស៊ូដង់ គឺលោក...

1...345 Page 4 of 5

ជនផ្ដាច់ការ

Latest news

លោក រ៉ុង ឈុន ស្នើតុលាការកំពូលស្ដារសិទ្ធិនយោបាយ ខណៈរង់ចាំសាលដីកាបណ្ដឹងសារទុក្ខ

ពលរដ្ឋថៃជិត ៣០០០នាក់ ចូលទស្សនាប្រាសាទតាក្របី និងភ្នំ៣៥០ មុនការបិទជាបណ្តោះអាសន្ន

អាជ្ញាធរកម្ពុជារកឃើញសាច់បង្កកនាំចូលពីថៃជាង ២២០ តោន ខណៈរដ្ឋាភិបាលបង្កើនការបង្ក្រាបការរត់ពន្ធទំនិញ

កម្ពុជាបណ្ដេញជនជាតិចិន ១៥៦ នាក់ពាក់ព័ន្ធឆបោកអនឡាញ ខណៈ Amnesty ចោទសួរប្រសិទ្ធភាពយុទ្ធនាការបង្ក្រាប

នាយករដ្ឋមន្រ្តីខ្មែរនិងនាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ គ្រាន់តែជួបចាប់ដៃក្នុងកិច្ចប្រជុំអាស៊ាននៅក្រុងហាណូយ

ជន​ផ្ដាច់ការ

Latest news

ជនផ្ដាច់ការ