28 C
Phnom Penh

បទវិភាគ៖ មនុស្ស​អាច​បក​ស្បែក​ខ្លា​តាម​វិធី​ច្រើន​យ៉ាង

ដោយ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

បទវិភាគ

ភាសិត​ខ្មែរ​ដែល​ចាស់ទុំ​បុរាណ​តែង​ប្រដៅ​កូនចៅ គឺ​ថា ទ័ល​ដប់ ទ័ល​ម្ភៃ តែ​កុំ​ឲ្យ​ទ័ល​គំនិត។ ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​រាប់​លាន​នាក់​ចង់​បាន​ការ​ផ្លាស់ប្ដូរ ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​ប្រឈម​នឹង​អ្នក​ដឹកនាំ​ផ្ដាច់ការ​មិន​ព្រម​ឲ្យ​ដូរ។

គេ​សង្កេត​ឃើញ​ថា អ្នក​នយោបាយ​ប្រជាធិបតេយ្យ ស្នេហា​សិទ្ធិ សេរីភាព យុត្តិធម៌ និង​ជាតិ​មាតុភូមិ បបួល​ពលរដ្ឋ​គិត​តែ​រឿង​ដដែលៗ ដើរ​ផ្លូវ​ដដែលៗ ធ្វើ​ដដែលៗ។ បើ​មាន​តែ​រឿង​ដដែល​ដូច្នេះ តើ​អ្វី​ទៅ​ជា​រឿង​ថ្មី​សម្រាប់​ពួកគេ?

តទៅ​នេះ លោក ហាស់ សាន សូម​អាន​អត្ថបទ​វិភាគ​របស់​បណ្ឌិត ហ្គាហ្វា ពាងម៉េត សម្រាប់​ខែ​វិច្ឆិកា ដែល​មាន​ខ្លឹមសារ​ដូច​តទៅ៖

អត្ថបទ​នេះ​មិនមែន​សរសេរ​ក្នុង​ន័យ​បង្អាប់​បន្ថោក​រដ្ឋាភិបាល​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ឡើយ។ ខ្ញុំ​ជា​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ម្នាក់​ប្រកាន់​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ដែល​មាន​សិទ្ធិ​សេរីភាព​របស់​មនុស្ស​ជា​ស្នូល​នៅ​ក្នុង​សង្គម​ក្រោម​គោលការណ៍​យុត្តិធម៌។ លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​លើក​តម្កើង​ប្រជាពលរដ្ឋ​ជា​ធំ។

រដ្ឋាភិបាល​នៅ​ក្នុង​លោក គឺជា​កម្លាំង​រៀបចំ​មួយ​ដែល​មាន​រចនាសម្ព័ន្ធ​នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និង​យោធា។ គោលដៅ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ប្រជាធិបតេយ្យ គឺ​ធានា​ឯករាជភាព និង​បូរណភាព​ទឹកដី ផ្តល់​នូវ​សន្តិភាព​ស្ងប់ស្ងាត់​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស និង​យុត្តិធម៌​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ។ រដ្ឋាភិបាល​ប្រជាធិបតេយ្យ​ត្រូវ​លើក​កម្ពស់​សុខុមាលភាព​បុគ្គល ដោយ​ផ្អែក​លើ​ផាសុកភាព សុភមង្គល និង​ភាព​ចម្រុងចម្រើន។

រដ្ឋាភិបាល​ត្រូវ​បង្កើត​សមត្ថភាព​ផ្សះផ្សា​ប្រយោជន៍​រវាង​ក្រុម​និង​ក្រុម និង​រវាង​ក្រុម​និង​សង្គម។ រដ្ឋាភិបាល​ត្រូវ​លើក​តម្កើង​ចរិយា​ធម៌ និង​ដាក់​ទោស​បទឧក្រិដ្ឋ។ លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​បែងចែក​អំណាច​រដ្ឋ​ជា​អំណាច​ប្រតិបត្តិ អំណាច​នីតិបញ្ញត្តិ និង​អំណាច​តុលាការ គឺ​នៅ​ក្នុង​គោលដៅ​គាំពារ​សិទ្ធិ​សេរីភាព យុត្តិធម៌ បម្រើ​ប្រជាពលរដ្ឋ និង​ផ្តល់​សុខុមាលភាព​សេដ្ឋកិច្ច និង​សង្គម​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ។ អំណាច​ទាំង​៣ ជា​អង្គភាព​ឯករាជ្យ តែ​ត្រូវ​ធ្វើការ​រួម​គ្នា ហើយ​ត្រួតពិនិត្យ និង​ថែរក្សា​តុល្យភាព​អំណាច​នីមួយៗ​មិន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​អង្គភាព​មួយ​មាន​ឥទ្ធិពល​លើ​អង្គភាព​មួយ​ទៀត​បាន​ឡើយ។

អ្នក​កាន់​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​បារម្ភ​អំពី​វត្តមាន​នៃ​បុគ្គល​មួយ​រូប ឬ​មនុស្ស​មួយ​ក្រុម ឬ​មនុស្ស​ប្រជាភិថុតិ​ដែល​ត្រូវ​បាន​ជ្រើសរើស​ធ្វើជា​អ្នក​ដឹកនាំ ប្រមូល​យក​អំណាច​ទាំង​បី​មក​ផ្តុំ​នៅ​ក្នុង​កណ្ដាប់ដៃ​របស់​ខ្លួន រំលោភ​សិទ្ធិ​សេរីភាព​ពលរដ្ឋ និង​យុត្តិធម៌​នៅ​ក្នុង​សង្គម។ បុគ្គល​ដែល​ប្រមូល​អំណាច​ទាំង​បី​មក​កាន់​កាប់ គឺជា​ជន​អត្តាធិបតី ឬ​ជន​ផ្ដាច់ការ ឬ​ជន​ឯក​បក្ស។ របប​ក្រុង​ភ្នំពេញ​គឺជា​របប​ផ្ដាច់ការ របប​អត្តាធិបតេយ្យ ឬ​របប​ឯក​បក្ស។

បុព្វហេតុ​មួយ​ដែល​ជួយ​របប​នេះ​ឲ្យ​អាច​ដំណើរការ​បាន គឺ​មកពី​មាន​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ច្រើន​ណាស់​ដែល​រស់នៅ​ក្នុង​ទ្រុង​ទាសភាព​នៃ​វប្បធម៌​ពាន់​ឆ្នាំ ដែល​បង្រៀន​មនុស្ស​ឲ្យ​បម្រើ និង​ឲ្យ​ស្មោះត្រង់​ចំពោះ​បុគ្គល។ នៅ​ក្រោម​របប​ក្រុង​ភ្នំពេញ​ដែល​ប្រើ​វិធីសាស្ត្រ​គំរាមកំហែង និង​ចាប់​ចង ទាំង​អ្នក​ចេះដឹង និង​ទាំង​អ្នក​មិន​សូវ​យល់ដឹង​សម្រេច​នៅ​សម្ងំ​ស្ងៀម​ដោយ​ភ័យខ្លាច​មាន​បញ្ហា។

ពួកគេ​ខំ​ពន្យល់​ប្រាប់​ខ្លួនឯង​ឲ្យ​ជឿ​ដូច​របប​បាន​ប្រាប់​ពី​លើ​មក​ថា ទ្រុង​ទាសភាព​នេះ​ជា​សន្តិភាព​នៅ​ក្នុង​សង្គម។ រីឯ​ខ្មែរ​ជាច្រើន​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស​ក៏​មិន​ហ៊ាន​ហារ​មាត់​បញ្ចេញ​យោបល់​ពិតៗ ព្រោះ​បារម្ភ​ខ្លាច​របប​អត្តាធិបតេយ្យ​មិន​ឲ្យ​ទៅ​លេង​ស្រុកទេស​របស់​ខ្លួន។

បុព្វហេតុ​មួយ​ទៀត គឺ​មាន​មនុស្ស​ដែល​មើល​ឃើញ​ប្រយោជន៍​ផ្ទាល់ខ្លួន ហើយ​ស្ម័គ្រចិត្ត​បម្រើ​នៅ​ក្នុង​ការិយាធិបតេយ្យ​នៃ​របប​ផ្ដាច់ការ​នេះ មាន​តាំងពី​ប្លង់តុង​រហូត​ដល់​ថីថុង ចាប់ពី​ថ្នាក់​ទាប​ដល់​ថ្នាក់​ខ្ពស់ មាន​អ្នក​ចេះដឹង​មិន​តិច មាន​ទាំង​ប៉ូលិស និង​ទាហាន​ផង។

ដែល​គួរ​ឲ្យ​ស្តាយ​នោះ គឺថា​ពួកគេ​សុខចិត្ត​លះបង់​សេចក្តី​ថ្លៃថ្នូរ​របស់​ខ្លួន​ដើម្បី​សក្តិយស​ឥត​ន័យ​ខ្លឹមសារ ទោះបីជា​តាម​ការពិត គឺ​ថា​បុគ្គល​ដែល​ស្ម័គ្រចិត្ត​បម្រើ​ជន​ផ្ដាច់ការ​គ្រប់​រូប​មាន​សមត្ថភាព និង​លទ្ធភាព​អាច​កែប្រែ​ស្ថានការណ៍​ឲ្យ​ប្រែប្រួល​បាន​ក្តី។

កត្តា​មួយ​ផ្សេង​ទៀត​ដែល​ជា​ជំនួយ​ដល់​អាយុជីវិត​របប​ផ្ដាច់ការ​ក្រុង​ភ្នំពេញ ដែល​ជន​អត្តាធិបតី​ឆ្លៀត​ចំរាញ់​យក​ប្រយោជន៍​សម្រាប់​គេ គឺ​ភាព​រញ៉េរញ៉ៃ និង​ខ្វះ​សាមគ្គី និង​ការ​បែកបាក់​គ្នា​ក្នុង​ចំណោម​អ្នក​ដែល​ស្អប់ខ្ពើម​របប​នេះ។

ទិដ្ឋិ​មួយ​បាន​ប្រៀបធៀប​សភាពការណ៍​នេះ​ទៅ​នឹង​គំនរ​ដុំឥដ្ឋ​ដែល​បែកបាក់​ជ្រុះ​ធ្លាក់​ពី​ផ្ទាំង​កំពែង មក​ពូន​ផ្តុំ​នៅ​លើ​ដី ព្រោះ​ធាតុ​ភ្ជាប់​ដែល​មាន​ខ្សាច់​ស៊ីម៉ង់​មាន​គុណ​សម្បត្តិ​ខ្សត់ខ្សោយ ដោយ​ជាង​សង់​មិន​បាន​លាយ​គ្រឿងផ្សំ​ផ្សេងៗ​ឲ្យ​តាម​របៀប​ត្រឹមត្រូវ។ ដុំឥដ្ឋ​ក៏​នៅ​ភ្ជាប់​ជាមួយ​គ្នា​ជា​ផ្ទាំង​មិន​បាន​យូរ​ដែរ។ គេ​ថា​អ្នក​ស្អប់​របប​ផ្ដាច់ការ​ដែល​បែកបាក់​គ្នា ក៏​ដោយសារ​ខ្វះ​ធាតុ​ចាំបាច់​ភ្ជាប់​សកម្មជន​ទាំងឡាយ​ឲ្យ​នៅ​ជាប់​គ្នា​ជា​ចង្កោម​បាន​យូរ​ដែរ។

តាម​គំនិត​នេះ បញ្ហា​ចម្បង​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​បែកបាក់​គ្នា​ទោះ​ជា​នៅ​ក្នុង​គ្រួសារ នៅ​ទីកន្លែង​ធ្វើការ នៅ​ក្នុង​សហគមន៍ ឬ​ក្នុង​សង្គម គឺ​មកពី​បុគ្គល​នីមួយៗ​មាន​ការ​បែកបាក់​ជាមួយ​ខ្លួនឯង ដោយសារ​តែ​មាន​កង្វះ​តម្លៃ​គុណធម៌​នៅ​ក្នុង​ខ្លួន។

គុណធម៌​ជួយ​បុគ្គល​ម្នាក់ៗ​ឲ្យ​រក​ភាព​ស្ងប់​ក្នុង​ខ្លួន​បាន​ដោយ​សម្របសម្រួល​គំនិត អារម្មណ៍ និង​សកម្មភាព ពោល​គឺ​ជួយ​ឲ្យ​បុគ្គល​បណ្ដុះ​សន្តិភាព​នៅ​ក្នុង​ខ្លួន។ គុណធម៌​ជា​ធាតុ​ជំនួយ​ភ្ជាប់​មនុស្ស​ឲ្យ​រួម​សុខ​ជាមួយ​គ្នា​នៅ​ក្នុង​លោក​នេះ​ដែរ។ យើង​អាច​រៀន​អំពី​តម្លៃ​គុណធម៌​នៅ​ក្នុង​ពុទ្ធ​លទ្ធិ ឬ​សាសនា​ព្រះយេស៊ូ ឬ​សាសនា​ឥស្លាម ហើយ​យក​គុណធម៌​ទាំងនោះ​មក​ប្រតិបត្តិ។

ដោយ​ខ្មែរ​ជាទូទៅ​ជា​អ្នក​កាន់​ពុទ្ធ​លទ្ធិ ខ្ញុំ​សូម​លើក​យក​ការ​ប្រៀនប្រដៅ​របស់​ព្រះពុទ្ធ​មក​ជូន​ពិចារណា​ជា​គំនិត ឲ្យ​បុគ្គល​បញ្ចប់​ការ​បែកបាក់​ជាមួយ​ខ្លួនឯង​ផង និង​លើក​ទឹកចិត្ត​អ្នក​ប្រជាធិបតេយ្យ​ឲ្យ​សាមគ្គី​គ្នា​ផង។ គុណធម៌​ក៏​ជា​ផ្លូវ​មួយ​សំខាន់​តតាំង​នឹង​របប​ផ្ដាច់ការ​ដែរ។

ព្រះពុទ្ធ​បាន​បង្រៀន​មនុស្ស​ជាតិ​ថា «នៅ​ក្នុង​ភាព​ចម្រូងចម្រាស​មួយ​នៅ​ពេល​ដែល​យើង​ចាប់ផ្តើម​មាន​កំហឹង គឺ​នៅ​ពេល​នោះ​ហើយ​ដែល​យើង​ឈប់​ស្វែងរក​សច្ចធម៌ ហើយ​ចាប់ផ្តើម​គិតតែ​អំពី​ខ្លួនឯង»។ នេះ​ហើយ​គឺ​គំនិត «អាត្មា​និយម»

ព្រះពុទ្ធ​លោក​ប្រដៅ​ថា «ចូរ​កុំ​យកចិត្ត​ទុកដាក់​នឹង​កំហុស​អ្នក​ដទៃ ឬ​អំពី​អ្វី​ដែល​អ្នក​ដទៃ​បាន​ធ្វើ ឬ​មិន​ទាន់​បាន​ធ្វើ​នៅឡើយ។ ចូរ​ពិចារណា​តែ​អំពី​អ្វី​ដែល​ខ្លួន​យើង​ម្នាក់ៗ​បាន​ធ្វើ ឬ​មិន​ទាន់​បាន​ធ្វើ»

លោក​ប្រដៅ​មនុស្ស​ឲ្យ «ពឹង​ផ្អែក​ទៅ​លើ​សារសំខាន់​នៃ​គំនិត​បញ្ញា​ដ៏​បរិសុទ្ធ​របស់​យើង មិន​មែន​ទៅ​លើ​ការ​វិនិច្ឆ័យ​ថ្កោលទោស​ទេ»។ លោក​ទូន្មាន​ថា «បន្ទាប់ពី​បាន​ធ្វើការ​អង្កេត និង​ធ្វើការ​វិភាគ​ហ្មត់ចត់​ហើយ បើ​អ្នក​រក​ឃើញ​ថា​អ្វី​ទាំងអស់​បាន​ស្រប​ជាមួយ​នឹង​ហេតុផល ហើយ​បាន​ជា​អំណោយ​ផល​ដល់​ការ​ល្អ និង​ប្រយោជន៍​ល្អ​សម្រាប់​មនុស្ស​ម្នាក់ ឬ​មនុស្ស​ទូទៅ ចូរ​អ្នក​ទទួលយក​វា ហើយ​រស់​តាម​វា​ទៅ»

ព្រះពុទ្ធ​បាន​បង្រៀន​មនុស្ស​ជាតិ​ថា៖

  • ទី​១ ឲ្យ​ពឹង​ផ្អែក​ទៅ​លើ​គំនិត​ស្មារតី និង​អត្ថន័យ​នៃ​សេចក្តី​បង្រៀន មិនមែន​ទៅ​លើ​ពាក្យ​បង្រៀន​ទេ។
  • ទី​២ ឲ្យ​ពឹង​ផ្អែក​ទៅ​លើ​សេចក្តី​បង្រៀន មិនមែន​ទៅ​លើ​បុគ្គលិក​លក្ខណៈ​របស់​អ្នក​បង្រៀន​ទេ។
  • ទី​៣ ឲ្យ​ពឹង​ផ្អែក​ទៅ​លើ​បញ្ហា​ពិតប្រាកដ មិនមែន​ទៅ​លើ​ការ​បកស្រាយ​សើៗ​ទេ។
  • ទី​៤ ឲ្យ​ពឹង​ផ្អែក​ទៅ​លើ​សារសំខាន់​នៃ​គំនិត​បញ្ញា​ដ៏​បរិសុទ្ធ​របស់​អ្នក មិនមែន​ទៅ​លើ​ទស្សនៈ​ថ្កោលទោស​ទេ។

ពុទ្ធ​លទ្ធិ​បាន​បន្សល់​នូវ​ដំបូន្មាន “កុំ ១០​ប្រការ” ដើម្បី​ឲ្យ​មនុស្ស​យក​មក​ត្រិះរិះ​ពិចារណា៖

  1. កុំ​ជឿ និង​កុំ​សំអាង​លើ​ព័ត៌មាន​ដែល​ឮ​តៗ​គ្នា។
  2. កុំ​ជឿ និង​កុំ​សំអាង​លើ​ទម្លាប់។
  3. កុំ​ជឿ និង​កុំ​សំអាង​លើ​អ្វី​ដែល​គេ​និយាយ​តៗ​គ្នា។
  4. កុំ​ជឿ និង​កុំ​សំអាង​លើ​ក្បួន​តម្រា។
  5. កុំ​ជឿ និង​កុំ​សំអាង​លើ​តក្កវិជ្ជា​តាម​ខ្លួនឯង​យល់។
  6. កុំ​ជឿ និង​កុំ​សំអាង​លើ​អ្វី​ដែល​ផ្សែផ្សំ​ឲ្យ​បាន​ប្រហែល​គ្នា។
  7. កុំ​ជឿ និង​កុំ​សំអាង​លើ​អ្វី​ដែល​ខ្លួន​ពេញចិត្ត។
  8. កុំ​ជឿ និង​កុំ​សំអាង​លើ​អ្វី​ដែល​ត្រូវ​នឹង​គំនិត​ខ្លួន។
  9. កុំ​ជឿ និង​កុំ​សំអាង​លើ​ពាក្យ​អ្នក​ប្រសប់​និយាយ​ពីរោះ​ស្តាប់។
  10. កុំ​ជឿ និង​កុំ​សំអាង​លើ​លទ្ធិ​គ្រូ​ដោយ​ហេតុតែ​ជា​គ្រូ​របស់​ខ្លួន។

ពោល​គឺ​ពុទ្ធ​លទ្ធិ​ហាម​ការ​ជឿ និង​សំអាង​ដោយ​មិន​បាន​ពិចារណា​ឲ្យ​ហ្មត់ចត់។ យ៉ាង​ដូច្នេះ ពុទ្ធ​លទ្ធិ​ផ្តល់​សេរីភាព​ដល់​មនុស្ស​ទូទៅ​ឲ្យ​ប្រើ​ខួរក្បាល​ត្រិះរិះ​ពិចារណា​រក​ហេតុផល​ឲ្យ​ឃើញ​ស​ឃើញ​ខ្មៅ មុន​នឹង​ប្រព្រឹត្ត​អ្វី​ដែល​ជា​កុសល។

គំនិត​ស្តីអំពី​បុគ្គល​ម្នាក់ៗ​បង្កើត​ចរន្ត​រលក​ថាមពល​រួម​ជាមួយ​បុគ្គល​ឯទៀត បង្កើត​ចរន្ត​រលក​ថាមពល​ឲ្យ​រត់​ត្របាញ់​ចេញពី​គ្រប់​ទិសទី​ចូលរួម​គ្នា​ជា​ចរន្ត​រលក​ស៊ូណាមិ​យក្ស វាយ​កម្ទេច​របប​ផ្ដាច់ការ គឺជា​គំនិត​ច្នៃប្រឌិត​ដែល​មាន​ជា​មូលដ្ឋាន​ក្នុង​ការ​ប្រៀនប្រដៅ​ដ៏​ស័ក្តិសិទ្ធិ​របស់​ពុទ្ធ​លទ្ធិ ដូច​ដែល​បាន​អធិប្បាយ​នៅ​ខាងលើ​នេះ។

ខណៈ​ពុទ្ធ​លទ្ធិ​បង្រៀន​មនុស្ស​ឲ្យ​អាច​ទៅ​ជា​អ្នក​ដឹកនាំ​ចំណាន និង​បង្រៀន​សកម្មជន​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ឲ្យ​ចេះ​តតាំង​នឹង​របប​អត្តាធិបតេយ្យ ពុទ្ធ​លទ្ធិ​ក៏​ជា​អាវុធ​សំខាន់​មួយ​អាច​ជួយ​រំដោះ​ពលរដ្ឋ​ឲ្យ​ចេញពី​ទ្រុង​ទាសភាព​បាន​ដែរ។ ព្រះពុទ្ធ​បាន​ប្រៀនប្រដៅ​មនុស្ស​ជាតិ​ថា យើង​ជា​មនុស្ស​ត្រូវ​កសាង​ខ្លួន​យើង​ដោយ​ខ្លួនឯង ឬ “អត្តសម្មាបណិធិ”។

ប្រការ​ដែល​គួរ​ឲ្យ​សង្វេគ​មួយ គឺ​ថា​នៅ​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ ទាំង​អ្នក​ដឹកនាំ ទាំង​សកម្មជន​នយោបាយ និង​ទាំង​ពលរដ្ឋ​សាមញ្ញ​និយម​យក​ពុទ្ធ​លទ្ធិ​មក​សូត្រ​នៅ​ជាប់​លើ​បបូរមាត់ តែ​មិន​អនុវត្ត​ឲ្យ​ដូច​ព្រះពុទ្ធ​បាន​ប្រៀនប្រដៅ​ទេ។ ពាក្យពេចន៍​របស់​អតីត​ព្រះសង្ឃ​មួយ​អង្គ​ឈ្មោះ ហេង មណីចិន្តា ដែល​ធ្លាប់​បាន​សហការ​ជាមួយ​ខ្ញុំ​កាលពី​ខ្ញុំ​នៅ​បម្រើ​ក្នុង​ជួរ​រណសិរ្ស​ជាតិ​នៅ​ជាយដែន​ខ្មែរ-ថៃ បាន​ថ្លែង​ថា «គឺ​ការ​មិន​អនុវត្ត​ការ​ប្រៀនប្រដៅ​របស់​ព្រះពុទ្ធ​នេះ​ហើយ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ធ្លាក់​ហិនហោច​ដូច​សព្វថ្ងៃ»

មុន​នឹង​បញ្ចប់ ខ្ញុំ​សូម​លើក​យក​ពាក្យ​គ្រាមភាសា ឬ​ភាសិត​មួយ​ឃ្លា​មក​ធ្វើ​ជា​ការ​វិចារណា៖ គេ​អាច​បក​ស្បែក​ខ្លា​ដោយ​វិធី​ច្រើន​យ៉ាង៕

អំពី​អ្នក​និពន្ធ៖

បណ្ឌិត ហ្គាហ្វា ពាងម៉េត អតីត​យុទ្ធជន “កងទ័ព​ជាតិ​រំដោះ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ” ពី​ឆ្នាំ​១៩៨០ ដល់​ឆ្នាំ​១៩៨៩ បាន​បង្រៀន​វិទ្យាសាស្ត្រ​នយោបាយ​ចំនួន ១៣​ឆ្នាំ​នៅ​សាកលវិទ្យាល័យ​អាមេរិកាំង​នៅ​កោះ Guam ពី​ឆ្នាំ​១៩៩១ ដល់​ឆ្នាំ​២០០៤ ដែល​ជា​ឆ្នាំ​លោក​បាន​ចូល​និវត្តន៍។

បច្ចុប្បន្ន​នេះ លោក​រស់នៅ​ក្នុង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក។ លោក​អ្នក​អាន និង​ស្តាប់ អាច​ចូល​មើល​គេហទំព័រ “គំនិត​ខ្មែរ” របស់​លោក​តាម​អាសយដ្ឋាន www.kumnitkhmer.com ហើយ​អាច​ទាក់ទង​នឹង​លោក​បាន​តាមរយៈ​សារ​អេឡិចត្រូនិក [email protected]

© 2022, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.

អត្ថបទទាក់ទង

អត្ថបទអានច្រើន

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស