27 C
Phnom Penh

ប្រធានាធិបតី​ឈ្នះ​ឆ្នោត​នៅ​កេនយ៉ា​សន្យា​បង្រួបបង្រួម​ជាតិ​និង​ប្រឆាំង​អំពើ​អយុត្តិធម៌​សង្គម

ដោយ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

បទវិភាគ

លទ្ធផល​បោះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី​នៃ​ប្រទេស​កេនយ៉ា បាន​បង្ហាញ​ថា បេក្ខជន​លោក William Ruto ត្រូវ​បាន​ប្រកាស​ថា​ជា​អ្នក​ឈ្នះ​ឆ្នោត​នៅ​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​កាលពី​ថ្ងៃទី​៩ ខែ​សីហា។ តែ​យ៉ាងហោចណាស់ លទ្ធផល​បោះឆ្នោត​បាន​នាំ​ឱ្យ​មាន​ភាព​ចម្រូងចម្រាស​កើតឡើង​ផង​ដែរ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ដ៏​ក្រីក្រ​នៅ​ក្នុង​ទ្វីប​អាហ្វ្រិក​មួយ​នេះ។

តាម​លទ្ធផល​នៃ​ការ​បោះឆ្នោត​នេះ គឺ​លោក William Ruto ទទួល​បាន​សំឡេង​សន្លឹកឆ្នោត​ជាង ៥០% ប៉ុណ្ណោះ ខណៈ​បេក្ខជន​ចាញ់​ឆ្នោត គឺ​អតីត​នាយករដ្ឋមន្ត្រី Raila Odinga ទទួល​បាន​សំឡេង​ជាង ៤៨%។

ការ​បោះឆ្នោត​ដំណាក់កាល​ថ្មី​នេះ​មាន​ការ​វាយតម្លៃ​ថា បាន​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ដោយ​តម្លាភាព និង​យុត្តិធម៌​ភាគច្រើន ដែល​អ្នក​សង្កេតការណ៍​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ​អាច​ទទួល​យក​បាន ប៉ុន្តែ​អ្នក​សង្កេតការណ៍​មួយ​ចំនួន​ទៀត​មើល​ឃើញ​ថា នៅ​មាន​ភាព​ចម្រូងចម្រាស​មួយ​ចំនួន​កើតឡើង ប៉ុន្តែ​ពួកគេ​ថា​បើ​ប្រៀបធៀប​ការ​បោះឆ្នោត​អាណត្តិ​មុនៗ គឺ​ការ​បោះឆ្នោត​អាណត្តិ​ថ្មី​នេះ​មាន​តម្លាភាព និង​ភាព​ត្រឹមត្រូវ​ភាគច្រើន​បំផុត។

ប្រទេស​កេនយ៉ា ធ្លាប់​ឆ្លងកាត់​ការ​បោះឆ្នោត​ដោយ​ហិង្សា ៤​អាណត្តិ​មក​ហើយ ដែល​បណ្ដាល​ឱ្យ​អ្នក​គាំទ្រ​នយោបាយ​ស្លាប់ និង​រង​របួស​ជាច្រើន​នាក់​ដោយសារ​ការ​ប្រឆាំង​នឹង​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត។

នៅ​ឆ្នាំ​២០១៧ មេ​បក្ស​ប្រឆាំង គឺ​លោក Raila Odinga ដែល​កាលនោះ​លោក​ចាញ់​ឆ្នោត គឺ​ចាញ់​ប្រធានាធិបតី​អស់​អាណត្តិ លោក Uhuru Kenyatta នាំ​ឱ្យ​តុលាការ​កំពូល​រំលាយ​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត។ ប៉ុន្តែ​ប៉ុន្មាន​ខែ​ក្រោយ​មក តុលាការ​កំពូល​បញ្ជា​ឱ្យ​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត​ឡើងវិញ​នៅ​ក្រោម​ការ​កែទម្រង់​សមាសភាព​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត និង​ប្រព័ន្ធ​បោះឆ្នោត ដែល​ទីបំផុត ការ​បោះឆ្នោត​នៅតែ​ចាញ់​លោក Uhuru Kenyatta។

ការ​បោះឆ្នោត​សម្រាប់​អាណត្តិ​ថ្មី​នេះ លោក Odinga មិន​បាន​ចេញ​មុខ​ជំទាស់​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត​ដាច់អហង្ការ​នោះ​ទេ ដោយ​លោក​គ្រាន់តែ​លើកឡើង​ថា មាន​ភាព​មិន​ប្រក្រតី​នៅ​ការិយាល័យ​បោះឆ្នោត​មួយ​ចំនួន។ តែ​យ៉ាងណា លោក​មិន​បាន​បង្ហាញ​ភស្តុតាង​ទាំងនោះ​ទេ។

អ្នក​នាំពាក្យ​ម្នាក់​របស់​លោក Odinga បាន​ព្រមាន​ថា នឹង​ប្ដឹង​សំណុំរឿង​នេះ​ទៅ​តុលាការ​កំពូល ដោយ​ចោទ​ថា​ប្រធាន​ស្ថាប័ន​បោះឆ្នោត លោក Wafula Chebukati ធ្វើ​សេចក្ដី​សម្រេច​អត្តនោម័តិ ព្រោះ​សមាជិក ៤​រូប​ទៀត​ក្នុង​ចំណោម ៧​រូប មិន​បាន​ចុះហត្ថលេខា​ឱ្យ​មាន​ការ​ប្រកាស​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត​នៅ​ថ្ងៃទី​១៥ សីហា នោះ​ទេ។

ជាថ្មី​ម្ដង​ទៀត ស្ថាប័ន​បោះឆ្នោត​ដែល​ក្រោម​ការ​កែទម្រង់​ហើយ​នេះ ដោយ​ទទួល​បាន​ការ​គាំទ្រ​ច្រើន​ពី​អ្នក​បោះឆ្នោត បាន​សម្រេច​ប្រកាស​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត​ដោយ​ប្រកាស​ថា លោក William Ruto អាយុ ៥៥​ឆ្នាំ បាន​ឈ្នះ​ឆ្នោត​ទៅ​លើ​គូប្រជែង​របស់​គាត់ គឺ​លោក Odinga អាយុ ៧៧​ឆ្នាំ​ដែល​ជា​បេក្ខជន​គាំទ្រ​ដោយ​ប្រធានាធិបតី​ផុត​អាណត្តិ លោក Uhuru Kenyatta។

លោក Odinga បាន​ព្យាយាម​យក​អំណាច​ប្រធានាធិបតី​ចំនួន ៥​លើក​មក​ហើយ តែ​ពុំ​មាន​ឱកាស​នោះ​ទេ។ ឥឡូវ​នេះ ភាព​ឈ្នះ​ចាញ់​គ្នា​តែ​បន្តិចបន្តួច​ប៉ុណ្ណោះ។ លោក William Ruto ជា​បេក្ខជន​ឈ្នះ​ឆ្នោត​បាន​អំពាវនាវ​ដល់​គ្រប់​គណបក្ស​នយោបាយ​ទាំងអស់ ទាំង​លោក Odinga ឱ្យ​ទទួល​យក​ការ​សន្យា​របស់​លោក គឺ​លោក​សច្ចា​ថា លោក​គឺជា​ប្រធានាធិបតី​របស់​ប្រជាជន​ទាំងអស់ មិនមែន​ជា​ប្រធានាធិបតី​របស់​បក្ស​នោះ​ទេ។

លោក​សន្យា​កែទម្រង់​ការ​ដឹកនាំ​ប្រទេស។ លោក​សន្យា​កែទម្រង់​ប្រព័ន្ធ​ស្ថាប័ន​រដ្ឋ​ទាំងអស់ ដើម្បី​ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​តុល្យភាព​នៃ​អំណាច​រវាង​ស្ថាប័ន​នីតិប្រតិបត្តិ ស្ថាប័ន​នីតិប្បញ្ញត្តិ និង​តុលាការ។ លោក​សន្យា​ផ្ដល់​យុត្តិធម៌​សម្រាប់​អ្នក​ទន់ខ្សោយ​នៅ​ក្នុង​សង្គម​កេនយ៉ា។

ការ​ថ្លែង​របស់​ប្រធានាធិបតី​ជាប់​ឆ្នោត​នេះ បាន​នាំ​ឱ្យ​អ្នកគាំទ្រ​លោក​រាប់​ម៉ឺន​នាក់​បង្ហាញ​ការ​សប្បាយ​រីករាយ​អបអរ​សាទរ ដោយ​ជឿ​ថា អតីត​អនុ​ប្រធានាធិបតី​ដែល​ធ្លាប់​ឆ្លងកាត់​អំពើ​គាប​សង្កត់ និង​អយុត្តិធម៌​រូប​នេះ នឹង​ផ្ដល់​យុត្តិធម៌​សម្រាប់​អ្នក​ទន់ខ្សោយ។

តែ​យ៉ាងណា ចំពោះ​អ្នកគាំទ្រ​លោក Odinga វិញ បើ​ទោះជា​សម្ដែង​ការ​ខកចិត្ត​នឹង​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត​ក៏ដោយ ក៏​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ជំហរ​មិន​ទាន់​គាំទ្រ​ការ​សន្យា​របស់​លោក William Ruto នៅឡើយ​ទេ។ សម្រាប់​លោក Odinga នៅ​មិនទាន់​ចេញ​មុខ​ជា​សាធារណៈ​ទទួល​យក​ការ​សន្យា​របស់​លោក William Ruto នៅឡើយ។

បណ្ដាញ​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន BBC បាន​ចុះផ្សាយ​ថា បេក្ខជន​ឈ្នះ​ឆ្នោត​លោក William Ruto បាន​សម្រេច​ទូរស័ព្ទ​ទៅ​កាន់​លោក Odinga ដោយ​សន្យា​ថា លោក​ដឹកនាំ​ប្រទេស​កេនយ៉ា ដើម្បី​ប្រជាជន​ទាំងអស់​គ្នា ដើម្បី​យុត្តិធម៌​ទាំងអស់​គ្នា ហើយ​លោក​ធានា​ថា លោក​នឹង​ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​ការ​ឯកភាព​ជាតិ​ជាមួយ​នឹង​ការ​ការពារ​សិទ្ធិ​សេរីភាព​នយោបាយ​របស់​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ទាំងអស់​ឱ្យ​ស្រប​នឹង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​របស់​ប្រទេស។

អ្នក​សង្កេតការណ៍​មួយ​ចំនួន​បាន​ហៅ​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត​ដែល​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ទាំង​ប្រធានាធិបតី ទាំង​សភា​កាលពី​ថ្ងៃទី​៩ ខែ​សីហា នោះ គឺ​មាន​ភាព​ល្អ​ប្រសើរ​ត្រឹមត្រូវ​ដែល​គួរ​ទុកចិត្ត​បាន បើ​ធៀប​នឹង​ការ​បោះឆ្នោត​បួន​អាណត្តិ​កន្លងមក​នេះ។

សម្រាប់​អ្នក​សង្កេតការណ៍​នៃ​សហភាព​អាហ្វ្រិក​មើល​ឃើញ​ថា ការ​បោះឆ្នោត​អាណត្តិ​ថ្មី​នេះ​នៅ​ប្រទេស​កេនយ៉ា សម​ល្មម​ទទួល​យក​បាន​សម្រាប់​ប្រជាជន​កេនយ៉ា ដែល​មាន ៥៥​លាន​នាក់ ប៉ុន្តែ​អ្នកវិភាគ​មើល​ឃើញ​ថា មូលហេតុ​នាំ​ឱ្យ​ប្រជាជន​កេនយ៉ា​ទម្លាក់​សន្លឹកឆ្នោត​ឱ្យ​លោក William Ruto និង​ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​ប្រជាជន​កេនយ៉ា មិន​ទម្លាក់​សន្លឹកឆ្នោត​លើសលប់​ឱ្យ​លោក Odinga គឺ​អាច​មកពី​កត្តា​មួយ​ចំនួន គឺ៖

  • ទី​មួយ លោក William Ruto ធ្លាប់​ជា​អ្នក​រងគ្រោះ​ដោយសារ​អំពើ​អយុត្តិធម៌​នៃ​សង្គម​កេនយ៉ា។
  • ទី​ពីរ លោក​ប្រើ​គោលនយោបាយ​ឃោសនា​យ៉ាង​ខ្លាំង​អំពី​ការ​ប្រឆាំង​អំពើពុករលួយ និង​អំពើ​អយុត្តិធម៌​ក្នុង​សង្គម។
  • ទី​បី ទោះបីជា​លោក​ជា​អនុ​ប្រធានាធិបតី​របស់​លោក Uhuru Kenyatta ក៏ដោយ ក៏​លោក​ជា​អនុ​ប្រធានាធិបតី​ដែល​ហ៊ាន​ចេញ​មុខ​ជំទាស់​ជាច្រើន​ចំពោះ​គោលនយោបាយ​របស់​ប្រធានាធិបតី Uhuru Kenyatta។

ចំណែក​ប្រជាជន​ដែល​មិន​ទម្លាក់​សន្លឹកឆ្នោត​ឲ្យ​លោក Odinga គឺ​ទី​១ បេក្ខជន​រូប​នេះ​មាន​អាយុ​ចាស់​ណាស់​ទៅ​ហើយ គឺ ៧៧​ឆ្នាំ បើ​ធៀប​នឹង​លោក William Ruto មាន​អាយុ ៥៥​ឆ្នាំ។

លោក Odinga ធ្លាប់​កាន់​តំណែង​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ច្រើន​អាណត្តិ​មក​នៅ​ក្រោម​លោក Uhuru Kenyatta។ លោក Uhuru Kenyatta បើ​ទោះបីជា​ប្រធានាធិបតី​ផុត​អាណត្តិ​ក៏ដោយ ក៏​ចេញ​មុខ​ជួយ​ឃោសនា​រក​សំឡេង​ឆ្នោត​ឱ្យ​លោក Odinga ផង​ដែរ។

យ៉ាងណា លោក William Ruto បាន​អំពាវនាវ​ឱ្យ​ប្រជាជន​កេនយ៉ា​ស្ងប់ស្ងាត់ និង​នាំគ្នា​ជួយ​ពង្រឹង​យុត្តិធម៌​សង្គម​ជាមួយ​ការ​ដឹកនាំ​របស់​លោក៕

© 2022, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.

អត្ថបទទាក់ទង

អត្ថបទអានច្រើន

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស