នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ប្រទេសមួយដែលស្ថិតនៅក្រោមរបបសឹក ៥ឆ្នាំមកហើយ បានរៀបចំការបោះឆ្នោតនៅក្នុងបរិបទសង្គមធ្លាក់ក្នុងសង្គ្រាមស៊ីវិល និងការបះបោរប្រឆាំងការដឹកនាំប្រព័ន្ធផ្ដាច់ការយោធានិយម។ ប្រទេសមួយនេះ គឺសហព័ន្ធសហភាពមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលជាទម្លាប់គេហៅថាភូមា។
ការបោះឆ្នោតដែលគ្មានពិភពលោកទទួលស្គាល់ ព្រោះតែរបបសឹកនៃប្រទេសនេះបានឡើងកាន់អំណាចដោយរដ្ឋប្រហារយោធានៅថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១ ដោយសម្លាប់របបប្រជាធិបតេយ្យទើបមានអាយុ ៥ឆ្នាំ ដែលដឹកនាំដោយជ័យលាភីណូបែលសន្តិភាព អ្នកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី។
អ្នកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី វ័យ ៨០ឆ្នាំ ខណៈនេះកំពុងស្ថិតក្នុងរនាំងដែកនៃរបបសឹកដែលឃុំខ្លួនក្រោមការកាត់ទោសឱ្យមានទោស ២៧ឆ្នាំ។ ការបោះឆ្នោត ៣ដំណាក់កាលដែលពិភពលោកកម្រនឹងមានព្រឹត្តិការណ៍ដូចនេះ សម្រាប់របបសឹកអាចធ្វើបាន គឺឱ្យត្រូវគេមើលឃើញថាពួកយោធាកំពុងផ្ទេរអំណាចទៅបក្សនយោបាយរបស់ខ្លួនឡើង ទោះជាបក្សដែលបានឈ្នះឆ្នោតជារបស់ខ្លួនក៏ដោយ។
សម្រាប់នៅឆ្នាំ២០២៦ នេះ ប្រធានសមាគមអាស៊ាន គឺប្រទេសហ្វីលីពីន កាលពីថ្ងៃទី២៩ មករា នេះ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសហ្វីលីពីន អ្នកស្រី Maria Theresa Lazaro បាននិយាយថា សមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហៅកាត់ថាអាស៊ាន មិនបានទទួលស្គាល់ការបោះឆ្នោតសភាដែលត្រូវបានរៀបចំឡើងនៅក្នុងប្រទេសភូមា នោះទេ ដែលជាការបោះឆ្នោតលើកដំបូងបំផុតចាប់តាំងពីយោធាធ្វើរដ្ឋប្រហារដណ្ដើមអំណាចក្នុងឆ្នាំ២០២១។ នេះបើតាមការចេញផ្សាយដោយបណ្ដាញផ្សាយព័ត៌មាន Channel News Asia ផ្សាយនៅថ្ងៃទី៣០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦។
នៅពេលត្រូវបានសាកសួរនៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានថា តើសមាគមអាស៊ានទទួលស្គាល់ការបោះឆ្នោតនៅភូមា ឬទេ? អ្នកស្រី Theresa Lazaro រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសហ្វីលីពីន បានឆ្លើយថា «ពិតណាស់ក្នុងពេលនេះ អាស៊ានមិនទទួលស្គាល់ការបោះឆ្នោតនៅភូមា ទេ»។
អ្នកស្រីពន្យល់ថា អាស៊ានក៏មិនបានទទួលស្គាល់ការបោះឆ្នោតដែលបានរៀបចំឡើងនៅភូមា ទោះរដ្ឋាភិបាលយោធារបស់ប្រទេសនេះព្យាយាមរៀបចំការបោះឆ្នោតបីដំណាក់កាលក៏ដោយ។
ការបដិសេធមិនទទួលស្គាល់ការបោះឆ្នោតនៅភូមា ដោយសមាគមអាស៊ាន ខណៈមានសេចក្ដីរាយការណ៍មកថា គណបក្សសាមគ្គីភាព និងការអភិវឌ្ឍសហព័ន្ធ (USDP) គាំទ្រដោយពួកយោធា ត្រូវបានគេប្រកាសជាបក្សទទួលបានជ័យជម្នះភាគច្រើនលើសលប់ ប៉ុន្តែគេថាវាជាបរាជ័យធំមួយដែលរបបសឹកបាត់បង់ការទទួលស្គាល់ពីសហគមន៍អន្តរជាតិ ជាពិសេសពីសមាគមអាស៊ានដែលជាអង្គការតំបន់របស់ខ្លួន។ សមាគមអាស៊ាននៅឆ្នាំនេះមានសមាជិក ១១ប្រទេស ក្នុងនោះក៏មានប្រទេសភូមា មួយដែរ។
គេនៅចាំបានថា នៅក្នុងការបោះឆ្នោតដោយសេរី និងតម្លាភាពពីរលើកមកហើយនៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៥ និងខែមករា ឆ្នាំ២០២០ ម្ដងទៀត ធ្វើឡើងនៅពេលប្រទេសភូមា បានចាកផុតពីសង្គ្រាមស៊ីវិល និងកំពុងដើរលើគន្លងប្រជាធិបតេយ្យ នៅក្រោមការដឹកនាំរបស់គណបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ ដឹកនាំដោយអ្នកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី។
ព្រឹត្តិការណ៍បោះឆ្នោតពីរលើកកន្លងមកនោះ គេសង្កេតឃើញសហគមន៍អន្តរជាតិ មានទាំងសហភាពអឺរ៉ុប សហរដ្ឋអាមេរិក និងអង្គការបោះឆ្នោតអន្តរជាតិ រួមនឹងអង្គការសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ បានដាក់ភ្នាក់ងារសង្កេតការណ៍របស់ខ្លួនពាសពេញមណ្ឌលបោះឆ្នោតនៅទូទាំងប្រទេស ហើយជ័យជម្នះភាគច្រើនបានទៅបក្សរបស់អ្នកស្រី ស៊ូជី ជាមួយនឹងអត្រាចេញទៅបោះឆ្នោតជាង ៧០ ទៅ ៨០ភាគរយ។
ក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍បានហៅការបោះឆ្នោតប្រកបដោយសេរី ត្រឹមត្រូវ និងតម្លាភាព ដែលភាគីទាំងអស់ទទួលស្គាល់លទ្ធផលបោះឆ្នោត។
តែការបោះឆ្នោតរៀបចំដោយរបបសឹកនៅខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ នេះ គណបក្សសាមគ្គីភាព និងការអភិវឌ្ឍសហភាព (USDP) ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាគណបក្សគាំទ្រដោយពួកយោធា បានទទួលជ័យជម្នះយ៉ាងធំធេង ដោយកាន់កាប់អាសនៈភាគច្រើននៅក្នុងសភាសហភាពភូមា។ នេះបើតាមលទ្ធផលផ្លូវការដែលចេញផ្សាយដោយគណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតសហភាព។
យោងតាមតួលេខចុងក្រោយពីគណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតសហភាព គណបក្ស USDP ទទួលបានជោគជ័យក្នុងការដណ្តើមយកបាន ២៣១អាសនៈនៅក្នុងសភាជាន់ទាប និង ១០៨អាសនៈបន្ថែមទៀតនៅក្នុងសភាជាន់ខ្ពស់។ សរុបមក គណបក្សនេះគ្រប់គ្រងបាន ៣៣៩អាសនៈ ដែលជាការឈ្នះបានអាសនៈភាគច្រើនលើសលប់នៃអាសនៈសរុបរបស់សភាជាន់ទាប ៤៤០អាសនៈ។
សភាសហភាពភូមា មានពីរថ្នាក់ដែលមានអាសនៈសរុបចំនួន ៦៦៤អាសនៈ ក្នុងនោះសភាជាន់ទាបមាន ៤៤០អាសនៈ និងសភាជាន់ខ្ពស់មាន ២២៤អាសនៈ៕
© 2026, ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved.