29 C
Phnom Penh

បើ​ផ្ទុះ​សង្គ្រាម​លោក​លើក​ទី​៣ ដោយសារ​សង្គ្រាម​រុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែន តើ​អាច​ស្រដៀង​នឹង​សង្គ្រាម​លោក​លើក​ទី​១ និង​ទី​២​ឬ​ទេ?

ដោយ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

បទវិភាគ

ពិភពលោក​បាន​ឆ្លងកាត់​សង្គ្រាម​លោក​ចំនួន​ពីរ​លើក​មក​ហើយ។ សង្គ្រាម​លើក​ទី​១ ផ្ទុះឡើង​នៅ​អឺរ៉ុប​នៅ​រវាង​ឆ្នាំ​១៩១៤-១៩១៨។ សង្គ្រាម​លោក​លើក​ទី​១ គឺជា​សង្គ្រាម​រវាង​មហាអំណាច​ក្នុង​ទ្វីប​អឺរ៉ុប និង​អាស៊ី​ប៉ាស៊ីហ្វិក កើតឡើង​ចាប់ពី​ថ្ងៃ​ទី​២៨ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​១៩១៤ ដល់​ថ្ងៃ​ទី​១១ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​១៩១៨ ទើប​បាន​បិទ​បញ្ចប់។

តាម​ការ​ស្រាវជ្រាវ​របស់​អ្នក​ប្រវត្តិសាស្ត្រ គឺ​សង្គ្រាម​លោក​លើក​ទី​១ កើតឡើង​បន្ទាប់ពី​ការ​ធ្វើ​ឃាត​ព្រះអង្គម្ចាស់ Franz Ferdinand ដែល​ជា​ពូជពង្ស​ស្តេច​នៃ​អាណាចក្រ Austro-Hungary ដែល​សព្វថ្ងៃ​អាណាចក្រ​នេះ​បាន​ក្លាយ​ទៅ​ជា​ប្រទេស​អូទ្រីស និង​ប្រទេស​ហុងគ្រី។ ព្រះអង្គម្ចាស់ Franz Ferdinand ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឃាត​ដោយ​ជនជាតិ Serbia។

តាម​ពិត អាណាចក្រ Austro-Hungary មាន​ផែនការ​វាយ​យក​ប្រទេស Serbia យូរ​មក​ហើយ​ដើម្បី​ឱ្យ​នៅ​ក្រោម​ចំណុះ​របស់​ខ្លួន។ ការ​ធ្វើ​ឃាត​ព្រះអង្គម្ចាស់ Franz Ferdinand បាន​ក្លាយ​ទៅ​ជា​លេស​មួយ​សម្រាប់​អាណាចក្រ Austro-Hungary ឈ្លានពាន​ប្រទេស Serbia។ ក្នុង​ស្ថានការណ៍​បែប​នេះ អាណាចក្រ Austro-Hungary បាន​ដាក់​ឱសានវាទ​ទៅលើ​ប្រទេស Serbia ឱ្យ​ទទួល​នូវ​កិច្ចព្រមព្រៀង ១០​ប្រការ និង​ត្រូវ​ផ្តល់​ចម្លើយ​ត្រឹម​រយៈពេល ៤៨​ម៉ោង បើ​ពុំ​ដូចនោះ​ទេ ប្រទេស Serbia នឹង​ត្រូវ​ប្រឈមមុខ​នឹង​សង្គ្រាម។

មេដឹកនាំ​ប្រទេស Serbia គឺ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី Nicola Pasic បាន​ឆ្លើយតប​វិញ​តាម​កាលកំណត់ ប៉ុន្តែ​មិន​យល់ព្រម​លើ ១​ចំណុច​តែប៉ុណ្ណោះ។ ការ​ជំទាស់​នេះ បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​អាណាចក្រ Austro-Hungary ខឹង​យ៉ាង​ខ្លាំង ហើយ​ក៏​បាន​ប្រកាស​សង្គ្រាម​វាយ​ប្រទេស Serbia នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៨ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​១៩១៤។

ការឈ្លានពាន​របស់​អាណាចក្រ Austro-Hungary ក៏​មាន​ការ​ជ្រោមជ្រែង​ផង​ដែរ​ពី​ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់ ដែល​គ្រា​នោះ​គេ​ហៅថា​សម្ពន្ធមិត្ត ៣​ប្រទេស។ បើ​មើល​តែ​មួយ​ជ្រុង គឺ​ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់ ចង់​រក​យុត្តិធម៌​ឲ្យ​ព្រះអង្គម្ចាស់ Franz Ferdinand ដែល​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឃាត។ ការពិត ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់ ចង់​ពង្រីក​អំណាច និង​អាណាចក្រ​របស់​ខ្លួន​ក្នុង​ទ្វីប​អឺរ៉ុប។

នៅ​ពេល​នោះ ប្រទេស Serbia បាន​ទំនាក់ទំនង​នឹង​ប្រទេស​រុស្ស៊ី ដែល​ជា​ប្រទេស​សម្ពន្ធមិត្ត​ដើម្បី​ឱ្យ​ជួយ។ តែ​រុស្ស៊ី​ដូចជា​រួញរា គឺ​មិន​ចង់​ធ្វើ​សង្គ្រាម​ទេ គឺ​ចង់​ចរចា​ជាង​ការ​ធ្វើ​សង្គ្រាម ព្រោះ​រុស្ស៊ី​ពេល​នោះ​យល់​ថា អាល្លឺម៉ង់​ជា​ប្រទេស​មហាអំណាច​ធំ​ជាងគេ​នៅ​ពីក្រោយ​អាណាចក្រ Austro-Hungary។

បើ​តាម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ដែល​គេហទំព័រ britannica.com បាន​កត់ត្រា​ទុក គឺ​រុស្ស៊ី ចង់​ឱ្យ​អាល្លឺម៉ង់​កុំ​លូក​ដៃ​រវាង​ជម្លោះ​អាណាចក្រ Austro-Hungary និង​ប្រទេស Serbia ប៉ុន្តែ​អាល្លឺម៉ង់​មិនព្រម។ សម្រាប់​ រុស្ស៊ី ក៏​សម្រេច​ដាក់​ពង្រាយ​ទ័ព​ដើម្បី​វាយប្រហារ​ទៅលើ​អាណាចក្រ Austro-Hungary។ តែ​មេទ័ព​ម្នាក់​របស់​រុស្ស៊ី ប្រាប់​ទៅ​ស្តេច Tsar Nicholas របស់​រុស្ស៊ី​ឲ្យ​វាយប្រហារ​ទាំង​អាល្លឺម៉ង់​ផង​ដែរ។

នៅ​គ្រា​នោះ​ហើយ គឺ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៣១ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​១៩១៤ សង្គ្រាម​ផ្ទុះ​ពេញ​ទំហឹង​ព្រោះ​តែ​រុស្ស៊ី​ប្រកាស​ធ្វើ​សង្គ្រាម​ជួយ​ប្រទេស Serbia ដែល​នាំ​ឲ្យ​អាល្លឺម៉ង់ ជា​ប្រទេស​ពូកែ​ខាង​សង្គ្រាម​ផង​នោះ ក៏​ផ្ដើម​ជួយ​អាណាចក្រ Austro-Hungary ដោយ​វាយ​លើ​រុស្ស៊ី ហើយ​រហូត​ដល់​អាល្លឺម៉ង់​វាយ​បែលហ្ស៊ិក ដែល​ជា​សម្ពន្ធមិត្ត​របស់​អង់គ្លេស ហើយ​អាល្លឺម៉ង់​ក៏​ហួស​ទៅ​វាយ​បារាំង​ថែម​ទៀត​ផង​ដែរ។

ទីបំផុត អង់គ្លេស​ក៏​វាយ​អាល្លឺម៉ង់ ចំណែក​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​វិញ​មិន​ចង់​លូក​ដៃ​ក្នុង​សង្គ្រាម​នោះ​ទេ ព្រោះ​អាមេរិក​នៅ​ទ្វីប​ផ្សេង​ពី​គ្នា ប៉ុន្តែ​អាមេរិក​សម្រេច​ជួយ​អង់គ្លេស ដោយសារតែ​ជនជាតិ​អាមេរិក​ស្លាប់​ជាច្រើន​នាក់​នៅ​ក្នុង​នាវា​របស់​អង់គ្លេស ដែល​ត្រូវ​គ្រាប់កាំភ្លើង​របស់​អាល្លឺម៉ង់ ហើយ​អ៊ីតាលី ក៏​សម្រេច​ហក់​ចូល​ជួយ​អង់គ្លេស​ផង​ដែរ។

ទីបំផុត នៅ​ពេល​កម្លាំង​សម្ពន្ធមិត្ត​កាន់តែ​ខ្លាំង​បាន​រុញ​ឱ្យ​អាណាចក្រ Austro-Hungary សុំ​ឲ្យ​មាន​បទ​ឈប់​បាញ់​គ្នា។ ចំណែក​អាល្លឺម៉ង់​ដែល​ផ្ទុះ​ការ​បះបោរ​ផ្ទៃក្នុង ក៏​យល់ព្រម​តាម​អាណាចក្រ Austro-Hungary ទទួល​យក​បទ​ឈប់​បាញ់​គ្នា។

សង្គ្រាម​លោក​លើក​ទី​១ បាន​បិទ​បញ្ចប់​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១១ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​១៩១៨ មុន​នឹង​ឈាន​ទៅ​ចុះសន្ធិសញ្ញា​សន្តិភាព​នៅ​ទីក្រុង Versailles ប្រទេស​បារាំង ដើម្បី​បញ្ចប់​សង្គ្រាម​លោក​លើក​ទី​១ ជា​ផ្លូវការ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៨ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​១៩១៩។ សង្គ្រាម​លោក​លើក​ទី​១ បាន​បិទ​បញ្ចប់​ដោយ​បន្សល់​ទុក​មនុស្ស​ស្លាប់ ១៧​លាន​នាក់ និង​រង​របួស​ជាង ២៥​លាន​នាក់។

ចុះ​ចំណែក​សង្គ្រាម​លោក​លើក​ទី​២ វិញ មាន​ប្រវត្តិ​ដូចម្ដេច​ខ្លះ?

នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១ ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ​១៩៣៩ អាល្លឺម៉ង់​បាន​វាយ​ចូល​ប្រទេស​ប៉ូឡូញ បន្ទាប់ពី​បង្កើត​ព្រឹត្តិការណ៍​ព្រំដែន​ក្លែងក្លាយ​ដើម្បី​ជា​លេស​ក្នុង​ការ​ចូល​ឈ្លានពាន។ ក្រោយ​ពី​ទទួល​ដំណឹង​ថា​អាល្លឺម៉ង់ លើក​ទ័ព​ឈ្លានពាន​លើ​ប្រទេស​ប៉ូឡូញ អង់គ្លេស​បាន​បញ្ជូន​ឱសានវាទ​ទៅ​ប្រាប់​អាល្លឺម៉ង់ ដោយ​ទាមទារ​ឱ្យ​បញ្ឈប់​ប្រតិបត្តិការ​យោធា​របស់​ខ្លួន ប៉ុន្តែ​ឱសានវាទ​នោះ​ត្រូវ​បាន​អាល្លឺម៉ង់​ច្រានចោល។

នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៣ ខែ​កញ្ញា បារាំង អង់គ្លេស និង​សម្ពន្ធមិត្ត​មាន​ដូចជា អូស្ត្រាលី នូវែលហ្សេឡង់ អាហ្វ្រិក​ខាងត្បូង និង​កាណាដា បាន​ប្រកាស​សង្គ្រាម​វាយ​ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់។

នៅ​រវាង​ឆ្នាំ​១៩៣៩ និង​ឆ្នាំ​១៩៤២ ទ្វីប​អឺរ៉ុប​ស្ទើរ​ទាំងអស់​ត្រូវ​បាន​ធ្លាក់​ក្រោម​ការ​គ្រប់គ្រង​របស់​អាល្លឺម៉ង់ ហើយ​មិន​ត្រឹម​តែប៉ុណ្ណោះ អាល្លឺម៉ង់​បាន​ថែមទាំង​ចង​សម្ពន្ធភាព​ជាមួយ​អ៊ីតាលី ជប៉ុន និង​ប្រទេស​មួយ​ចំនួន​ផ្សេង​ទៀត​ផង។

នៅ​ក្រោម​កតិកាសញ្ញា​ទ្វេភាគី​នៃ​ឆ្នាំ​១៩៣៩ អាល្លឺម៉ង់ និង​សហភាព​សូវៀត បាន​វាយ​យក និង​បែងចែក​ទឹកដី​ប្រទេស​ជិតខាង​របស់​ពួកគេ​មាន​ដូចជា​ប្រទេស​ប៉ូឡូញ ហ្វាំងឡង់ រ៉ូម៉ានី និង​បណ្ដា​រដ្ឋបាលទិក។

ប្រទេស​បារាំង ត្រូវ​បាន​វាយ​ឱ្យ​ដួល​រលំ​នៅ​ពាក់កណ្តាល​ឆ្នាំ​១៩៤០ ដែល​បន្សល់​ឱ្យ​ចក្រភព​អង់គ្លេស​តែ​មួយ​បន្ត​ទប់ទល់​នឹង​ការ​ឈ្លានពាន​ពី​សំណាក់​អាល្លឺម៉ង់។ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២២ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​១៩៤១ អាល្លឺម៉ង់ បាន​ដឹកនាំ​កម្លាំង​សម្ពន្ធមិត្ត​ចូល​ឈ្លានពាន​សហភាព​សូវៀត ហើយ​នៅ​ពេល​នោះ​ហើយ​ដែល​ប្រវត្តិវិទូ​ជាច្រើន​បាន​ចាត់ទុក​ថា​ជា​ការ​ឈ្លានពាន​ដ៏​ធំ​បង្អស់​នៅ​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​សង្គ្រាម។

ប្រទេស​ជប៉ុន​ដែល​មាន​បំណង​ចង់​ត្រួតត្រា​លើ​ទ្វីប​អាស៊ី និង​ប៉ាស៊ីហ្វិក បាន​ចូល​ឈ្លានពាន​ប្រទេស​ចិន នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៣៧។ នៅ​អំឡុង​ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​១៩៤១ ជប៉ុន​បាន​ធ្វើការ​វាយលុក​លើ​ទឹកដី​អង់គ្លេស និង​អាមេរិក តាមរយៈ​តំបន់​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍ និង​នៅ​សមុទ្រ​ប៉ាស៊ីហ្វិក ហើយ​ក្នុង​នោះ​រួម​មាន​ការ​វាយប្រហារ​លើ​កោះ Pearl Harbor នៃ​ទឹកដី​កោះហាវ៉ៃ​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក។ ដោយ​ឃើញ​បែប​នេះ អាមេរិក​ក៏​សម្រេច​ចិត្ត​ប្រកាស​សង្គ្រាម​វាយបក​លើ​ជប៉ុន​តែម្ដង។

សហរដ្ឋ​អាមេរិក​បាន​សម្រេច​ផ្តល់​ជំនួយ​យោធា​ដល់​ចិន និង​សម្ពន្ធមិត្ត​លោក​ខាងលិច បន្ទាប់ពី​អាមេរិក​បាន​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់​អព្យាក្រឹតភាព​របស់​ខ្លួន។ អំឡុង​នោះ​ហើយ​ដែល​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ជា​ប្រទេស​តែ​មួយ​គត់​សម្រេច​ផ្តល់​ជំនួយ​ជា​សាច់ប្រាក់ និង​អាវុធ​ដល់​សម្ពន្ធមិត្ត។

បន្ទាប់ពី​អាល្លឺម៉ង់ បាន​កាន់កាប់​ទីក្រុង​ប៉ារីស នៅ​ឆ្នាំ​១៩៤០ ទំហំ​នៃ​កងកម្លាំង​ជើងទឹក​អាមេរិក​កាន់តែ​កើន​ឡើង​ជា​លំដាប់។ អាមេរិក​បាន​ធ្វើ​សេចក្តី​ព្រមព្រៀង​ដោះដូរ​យក​មូលដ្ឋាន​យោធា​អង់គ្លេស ជា​ថ្នូរ​នឹង​ការ​ផ្តល់​នាវា​ចម្បាំង​មួយ​ចំនួន​ឱ្យ​អង់គ្លេស។

ក្នុង​ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​១៩៤០ ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក លោក Franklin D. Roosevelt បាន​ចោទប្រកាន់​ហ៊ីត្លែរ ថា​មាន​ផែនការ​គ្រប់គ្រង​ពិភពលោក និង​បាន​ច្រានចោល​រាល់​កិច្ច​ចរចា​ទាំង​ប៉ុន្មាន​ជាមួយ​អាល្លឺម៉ង់ ព្រោះ​គ្មាន​ប្រយោជន៍។ ចាប់ពី​ពេល​នោះ​មក សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ក្លាយ​ជា​ឃ្លាំង​អាវុធ​នៃ​កម្លាំង​អ្នក​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​ជំរុញ​កម្មវិធី​គាំទ្រ​ដល់​កិច្ច​ខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​របស់​អង់គ្លេស និង​សម្ពន្ធមិត្ត​នៅ​ក្នុង​សង្គ្រាម។

បើ​និយាយ​ទៅ គឺ​មិន​ជា​ខុស​នឹង​សង្គ្រាម​លោក​លើក​ទី​១ ប៉ុន្មាន​នោះ​ទេ ទាំង​អាល្លឺម៉ង់ និង​ជប៉ុន បាន​ថមថយ​កម្លាំង និង​បាត់បង់​សមរភូមិ​របស់​ខ្លួន គឺ​ចាប់ពី​ពាក់កណ្ដាល​ឆ្នាំ​១៩៤៣ រហូត​បិទ​បញ្ចប់​សង្គ្រាម​នៅ​អឺរ៉ុប នៅ​ដើម​ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​១៩៤៥។ អាល្លឺម៉ង់​នៃ​ក្រុម​ណាហ្ស៊ី​ហ៊ីត្លែរ ទទួល​បរាជ័យ​ដោយ​នាំ​ទៅ​ជាមួយ​នូវ​អ៊ីតាលី​ហ្វាស៊ីស ហើយ​មេដឹកនាំ​ផ្ដាច់ការ​អ៊ីតាលី បេនីតូ មូសូលីនី ត្រូវ​បាន​ក្រុម​បះបោរ​អ៊ីតាលី ចាប់​ខ្លួន និង​បាញ់​សម្លាប់​ចោល នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៨ មេសា។ ចំណែក​ឯ​ហ៊ីត្លែរ វិញ បាន​សម្លាប់​ខ្លួនឯង​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៣០ ខែ​មេសា ឆ្នាំ​១៩៤៥។

នៅ​ក្នុង​ចំណោម​ប្រទេស​ទាំង​៣ នៅ​ក្នុង​បក្ស​សម្ព័ន្ធ​ត្រីភាគី នៅ​សល់​តែ​ជប៉ុន​មួយ​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​នៅ​មិនទាន់​ចុះចាញ់​សង្គ្រាម។

នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៧ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​១៩៤៥ ប្រមុខ​ដឹកនាំ​អាមេរិក អង់គ្លេស និង​សហភាព​សូវៀត បាន​បើក​ធ្វើ​សន្និសីទ​មួយ​នៅ​ទីក្រុង Potsdam ក្បែរ​ទីក្រុង​ប៊ែរឡាំង ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់។ ភាគី​អាមេរិក​តំណាង​ដោយ​លោក Harry Truman ដែល​ទើប​នឹង​ឡើង​មក​ធ្វើជា​ប្រធានាធិបតី​ជំនួស​លោក Franklin Roosevelt ដែល​ទទួល​មរណភាព​ដោយ​ជំងឺ​កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​១២ ខែ​មេសា ឆ្នាំ​១៩៤៥។ កាលនោះ ភាគី​អង់គ្លេស​តំណាង​ដោយ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី Winston Churchill ហើយ​ភាគី​សហភាព​សូវៀត​តំណាង​ដោយ​លេខា​បក្ស​កុម្មុយនីស្ត Joseph Staline។

សន្និសីទ​ក្រុង​ប៉ុតស្តាំ បាន​ផ្ដោត​ជា​ចម្បង​ទៅលើ​បញ្ហា​ធំៗ​ពីរ គឺ​ការ​គ្រប់គ្រង​តំបន់​អឺរ៉ុប ក្រោយ​សម័យ​សង្គ្រាម និង​ការ​រួម​កម្លាំង​គ្នា​ធ្វើ​សង្គ្រាម​ប្រឆាំង​ជប៉ុន ដើម្បី​ឈាន​ទៅ​បញ្ចប់​សង្គ្រាម​នៅ​តំបន់​អាស៊ី​ប៉ាស៊ីហ្វិក។

នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៥ សីហា អធិរាជ​ជប៉ុន ហ៊ីរ៉ូហ៊ីតូ ក៏​បាន​ប្រកាស​ចុះចាញ់​សង្គ្រាម​ដោយ​ឥត​លក្ខខណ្ឌ។ កិច្ចព្រមព្រៀង​ចុះចាញ់​សង្គ្រាម​នេះ ត្រូវ​បាន​ចុះហត្ថលេខា​ដោយ​ជប៉ុន និង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២ ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ​១៩៤៥ គឺជា​ថ្ងៃ​ដែល​សង្គ្រាម​លោក​លើក​ទី​២ ត្រូវ​បញ្ចប់​ជា​ផ្លូវការ​នៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក។

យើង​ពុំ​អាច​ទស្សន៍ទាយ​ថា​សង្គ្រាម​លោក​លើក​ទី​៣ អាច​កើត​ដែរ​ឬ​ទេ ខណៈ​សង្គ្រាម​រុស្ស៊ី ឈ្លានពាន​អ៊ុយក្រែន កំពុងតែ​ឆាបឆេះ​យ៉ាង​ខ្លាំង។ តែ​មាន​ការ​ព្រមាន​ថា បើ​សមាជិក​យោធា​ណាតូ (NATO) ណា​មួយ​រង​ការ​វាយប្រហារ​ពី​រុស្ស៊ី គឺ​អាច​កើត​មាន​សង្គ្រាម​លោក​លើក​ទី​៣ ហើយ។

តែ​បើ​និយាយ​ពី​រុស្ស៊ី​វិញ ដូចជា​គ្មាន​ប្រទេស​ណា​នឹង​ចេញ​មុខ​ដឹកនាំ​ទ័ព​ទៅ​ជួយ​ច្បាំង​នឹង​រុស្ស៊ី​នោះ​ទេ សូម្បីតែ​ចិន​ដែល​មាន​ព្រំដែន​ជាប់​នឹង​រុស្ស៊ី ទំនង​ក៏​នឹង​មិន​ជួយ​រុស្ស៊ី​ដែរ ព្រោះ​រុស្ស៊ី​វាយ​លើ​តែ​ប្រទេស​អ៊ុយក្រែន​មួយ មិន​បាន​សម្រេច​ដូច​ការ​រំពឹង​ទុក​ផង រឿង​អី​ដែល​ត្រូវ​ឲ្យ​ចិន​ជួយ​រុស្ស៊ី ដែល​នាំ​ឱ្យ​ចិន​ចាញ់​សង្គ្រាម​ជាមួយ​នឹង​រុស្ស៊ី​ដែរ គឺ​ចិន​មិន​ធ្វើ​ដូចនេះ​ទេ។

តែ​អ្វី​ដែល​បារម្ភ​បំផុត ខ្លាច​តែ​ប្រធានាធិបតី​រុស្ស៊ី វ៉្លាឌីមៀរ ពូទីន បាញ់​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ ហើយ​អាមេរិក និង​សម្ពន្ធមិត្ត​វាយបក​វិញ​ដោយ​អាវុធ​ប្រភេទ​នេះ ហើយ​នៅ​ពេល​នោះ គឺ​ផែនដី​ទាំងមូល​នឹង​រលាយ​ជាមិនខាន៕

© 2022, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.

អត្ថបទទាក់ទង

អត្ថបទអានច្រើន

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស