28 C
Phnom Penh

នាយកដ្ឋាន​ស៊ើបការណ៍​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ថា​ចិន​កំពុង​រក​ទីតាំង​ដាក់​មូលដ្ឋាន​ទ័ព​ក្នុង​ប្រទេស​ជំពាក់​បំណុល​ចិន

ដោយ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

បទវិភាគ

ក្រុម​ចារកម្ម​សហរដ្ឋ​អាមេរិក បាន​បញ្ចេញ​សេចក្តី​រាយការណ៍​របស់​ខ្លួន​ជា​ថ្មី​ទៀត​ដែល​ទាក់ទង​ប្រទេស​ចិន កំពុង​ស្វែងរក​ការ​ស្ថាបនា​មូលដ្ឋាន​ទ័ព​របស់​ខ្លួន​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស​ថែម​ទៀត​នៅ​បណ្ដា​ប្រទេស​ដែល​ជា​កូនបំណុល​របស់​ខ្លួន​ពាន់​លាន​ដុល្លារ និង​ជា​ប្រទេស​មាន​ចំណង​ទាក់ទង​ម៉ឺន​ឆ្នាំ។

ការ​វាយតម្លៃ​ក្នុង​សេចក្តី​រាយការណ៍​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​ពី​ក្រុម​ភ្នាក់ងារ​នៃ​ការិយាល័យ​របស់​នាយក​មជ្ឈមណ្ឌល​ចារកម្ម​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ដែល​បាន​បោះពុម្ព​ផ្សាយ​កាលពី​ថ្ងៃ​ចន្ទ​ដើម​សប្ដាហ៍​នេះ បាន​បង្ហាញ​អំពី​មហិច្ឆតា​ក្រុង​ប៉េកាំង ដែល​មាន​ផែនការ​ពង្រីក​មូលដ្ឋាន​ទ័ព​របស់​ខ្លួន​នៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក។

តាម​ការ​ចុះផ្សាយ​របស់​ទស្សនាវដី្ត​អាមេរិកាំង Newsweek បាន​ស្រង់​សេចក្តី​រាយការណ៍​នោះ​មក​ចុះផ្សាយ​ថា ប្រទេស​ចិន មាន​ការ​ពង្រីក​មូលដ្ឋាន​ទ័ព​របស់​ខ្លួន​ឱ្យ​ដល់​គោលដៅ ដែល​ជា​ការ​ពង្រឹង​ភូមិសាស្ត្រ​យោធា និង​នយោបាយ​នៃ​ប្រទេស​ដ៏​ធំ​មួយ​នេះ។

ប្រទេស​ណា​ដែល​ធ្លាក់​ក្នុង​បំណុល​ចិន ហើយ​គ្មាន​លទ្ធភាព​សង​ត្រឡប់​ទៅ​ឱ្យ​ចិន វិញ គឺ​ប្រទេស​នោះ​ជា​គោលដៅ​ដែល​ចិន ត្រូវ​ទូទាត់​ជាមួយ​នឹង​ការ​ផ្ដល់​ដី​ឱ្យ​ចិន ជួល​ស្ថាបនា​មូលដ្ឋាន​ទ័ព​របស់​ចិន។

ប្រទេស​ដែល​ស្ថិត​ក្នុង​ការ​សង្ស័យ​ថា​អាច​ផ្ដល់​ឱ្យ​ចិន ស្ថាបនា​មូលដ្ឋាន​ទ័ព មាន​កម្ពុជា មាន​ភូមា គុយបា ប៉ាគីស្ថាន ប្រទេស​ដែន​កោះ Equatorial Guinea ដែន​កោះ Seychelles ប្រទេស​ស្រីលង្កា Tajikistan និង Tanzania។ ក្រៅពី​ប្រទេស​ទាំងអស់​នេះ ក៏​មាន​ប្រទេស​ខ្លះ​ទោះ​ជា​ពុំ​ជាប់​បំណុល​ចិន ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ក្ដី ឱ្យ​តែ​ប្រទេស​នេះ​មាន​សម្ព័ន្ធភាព​យោធា​ក៏​ជា​គោលដៅ​ដែល​ចិន ចង់​មាន​មូលដ្ឋាន​ទ័ព​របស់​ខ្លួន​ក្នុង​ប្រទេស​នោះ​ដែរ។

តាម​ប្រភព​ព័ត៌មាន​ពី​ទស្សនាវដី្ត Newsweek ដែល​ស្រង់​ការ​អះអាង​ពី​ក្រុម​ចារកម្ម​អាមេរិកាំង ប្រទេស​ចិន មាន​មូលដ្ឋាន​ទ័ព​ពិតប្រាកដ និង​ជា​ផ្លូវការ គឺ​មាន​តែ​ប្រទេស Djibouti មួយ​ប៉ុណ្ណោះ​នៅ​ទ្វីប​អាហ្វ្រិក។ ចំណែក​ឯ​ប្រទេស​កម្ពុជា គឺ​មូលដ្ឋាន​ទ័ព​សមុទ្រ​រាម ក៏​មាន​ការ​សង្ស័យ​ទៅ​ថ្ងៃ​អនាគត​អាច​នឹង​ក្លាយ​ជា​មូលដ្ឋាន​ទ័ព​ជើងទឹក​ចិន ដែរ ប៉ុន្តែ​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា បាន​ច្រានចោល​ហើយ​អះអាង​ថា រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ប្រទេស​កម្ពុជា មិន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​មាន​ទ័ព​បរទេស​នៅ​លើ​ទឹកដី​កម្ពុជា​ដាច់ខាត ទោះជា​កាលៈទេសៈ​ណា​ក៏ដោយ។

ទោះជា​បែប​នេះ​ក្ដី អ្នក​នាំពាក្យ​ស្ថានទូត​ចិន នៅ​អង់គ្លេស Liu Pengyu បាន​ប្រាប់ Newsweek ថា សហរដ្ឋ​អាមេរិក​មាន​មូលដ្ឋាន​ទ័ព​នៅ​ពាសពេញ​ពិភពលោក បែរ​ជា​មិន​លើកឡើង ហើយ​បែរ​ជា​ខ្វល់​ដែល​ប្រជាជន​ចិន មាន​នៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក គឺ​ចាំបាច់​ណាស់ ពួកគេ​ត្រូវការ​នាវា​ដឹក​ស្បៀង និង​ទំនិញ​ទៅ​កាន់​ប្រទេស​ទាំងនោះ។

អ្នក​នាំពាក្យ​ស្ថានទូត​ចិន​រូប​នេះ​បញ្ជាក់​ថា ប្រទេស​ចិន ក៏​មាន​សិទ្ធិ​ដើម្បី​ការពារ​ប្រជាជន​ចិន និង​ផល​ប្រយោជន៍​ចិន ផង​ដែរ ហើយ​ចិន ក៏​មាន​គោលដៅ​ដើម្បី​ជួយ​រក្សា​សន្តិភាព​តំបន់ និង​អន្តរជាតិ​ដែរ។ វា​ជា​ការ​ផ្ទុយ​ចំពោះ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ដែល​ពង្រាយ​ទ័ព​នៅ​បរទេស​មាន​ហេតុផល​បង្ក​សង្គ្រាម។

៨០​ភាគរយ​នៃ​ប្រទេស ១៦៥ ជា​កូនបំណុល​ចិន សុទ្ធតែ​ក្រីក្រ​ដែល​ពុំ​មាន​លទ្ធភាព​សង​ប្រាក់​ដើម​ឱ្យ​ចិន។

ប្រាក់​បំណុល​របស់​ចិន ដែល​ផ្ដល់​ឲ្យ​ប្រទេស​ក្រីក្រ​ទាំងនោះ គឺ​ក្នុង​គម្រោង​ខ្សែក្រវាត់​មួយ​ផ្លូវ​មួយ (BRI)។ សម្រាប់​កម្ពុជា ក៏​មាន​ក្នុង​ចំណោម​ប្រទេស​ក្រីក្រ ៨០​ភាគរយ​នៃ​កូនបំណុល ១៦៥​ប្រទេស​ដែរ។

យោង​តាម​សេចក្តី​រាយការណ៍​ពី Aid Data នៃ​វិទ្យាស្ថាន​ស្រាវជ្រាវ​នា​សាកលវិទ្យាល័យ William and Mary នៅ​រដ្ឋ Virginia សហរដ្ឋ​អាមេរិក នៅ​ពេលនេះ ចិន​កំពុងតែ​ពិបាក​ក្នុង​ការ​ប្រមូល​ទាំង​ប្រាក់​ដើម និង​ការប្រាក់​ពី​ប្រទេស​ទាំងនោះ ព្រោះតែ​ប្រទេស​កូនបំណុល​ភាគច្រើន​មិន​មាន​លទ្ធភាព​សង​ទៅ​ឲ្យ​ចិន វិញ​នោះ​ទេ សូម្បីតែ​ការប្រាក់ ក៏​មិន​បាន​ដែរ។ ភាគច្រើន​ប្រទេស​ដែល​មិន​អាច​បង្វិល​សំណង​ទៅ​ចិន វិញ ត្រូវ​បាន​អង្គការ​អាមេរិកាំង Aid data រក​ឃើញ​ភាគច្រើន​នៅ​ប្រទេស​ក្នុង​ទ្វីប​អាហ្វ្រិក ហើយ​ក៏​មាន​ប្រទេស​នៅ​ក្នុង​អាស៊ី​មួយ​ចំនួន​ដែរ។

ប្រទេស​នៅ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ី ត្រូវ​បាន​អង្គការ​ឃ្លាំមើល​ដំណើរការ​ហិរញ្ញវត្ថុ និង​សារព័ត៌មាន The Guardian ចុះផ្សាយ​ថា​ក៏​មាន​កម្ពុជា​មួយ​ដែរ។ ប្រទេស​កម្ពុជា​កំពុង​ដល់​ពេលវេលា​ត្រូវ​សង​បំណុល​ចិន តែ​ប្រទេស​ក្រីក្រ​មួយ​នេះ​កំពុងតែ​ជួប​វិបត្តិ​ហិរញ្ញវត្ថុ និង​សេដ្ឋកិច្ច។

ចំពោះ​ប្រទេស​ពីរ​នៅ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​ខាងត្បូង ដែល​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​នេះ​មិន​ទាន់​សម្រេច​សង​ការប្រាក់ និង​ប្រាក់​ដើម​ទៅ​ឲ្យ​ចិន នោះ គឺ​ប្រទេស​ស្រីលង្កា និង​ប្រទេស​ប៉ាគីស្ថាន។ ក្រៅពី​នេះ ប្រទេស​ភូមា និង​លាវ ក៏​ជំពាក់​ចិន​ច្រើន​សន្ធឹក​ណាស់​ដែរ។

ទាំង​ប៉ាគីស្ថាន និង​ស្រីលង្កា ធ្លាប់​ត្រូវ​បាន​ចិន សាកល្បង​ជួល​ដី​ឆ្នេរសមុទ្រ​នៃ​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​នេះ​ដើម្បី​ស្ថាបនា​មូលដ្ឋាន​ទ័ព​ជើងទឹក​របស់​ចិន តែ​មិន​អាច​ទៅ​រួច ដោយសារ​ប្រទេស​ពីរ​នេះ​ដោះដូរ​រដ្ឋាភិបាល និង​មេដឹកនាំ​ថ្មី។ រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី​នៃ​ប្រទេស​ពីរ​នេះ សម្រេច​ថា​ត្រូវ​ពិនិត្យ​ឡើងវិញ​នូវ​កិច្ចសន្យា​ទាំងអស់​ដែល​ជាប់​ជា​បំណុល​ចិន។ ប្រទេស​ពីរ​នេះ​ជាប់​បំណុល​ចិន ពី ៣០​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ទៅ​ជាង ៤០​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក។

សហរដ្ឋ​អាមេរិក មើល​ឃើញ​ថា ចិន​ចង់​ប្រជែង​ដណ្តើម​ឥទ្ធិពល​នឹង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ក្នុង​នាម​ជា​មហាអំណាច​មួយ​នៅ​តំបន់​អាស៊ី។

ប្រទេស​ដែល​ចិន ដាក់​ទុន​សង់​ផែ​សមុទ្រ​ទឹក​ជ្រៅ​ជា​មូលដ្ឋាន​ពង្រាយ​ទ័ព​នា​អនាគតកាល រួមមាន​៖

  1. Hambantota, Sri Lanka: China’s largest port investment, strategically located, with positive relations and voting alignment with China.
  2. Bata, Equatorial Guinea: Heavily financed by China and strategically located on West Africa’s Atlantic coast, China may place a beThere on Africa’s future and economic potential.
  3. Gwadar, Pakistan: A strategic and economic partner for China, with high popularity among the public, and a flagship BRI country.
  4. Kribi, Cameroon: A strong contender with significant Chinese investment, and aligned voting and geopolitical positioning with China.
  5. Ream, Cambodia: Although official investment is small, the close ties between Cambodia’s elite and China suggest a likely PLAN facility.
  6. Vanuatu: China may aim to break containment and establish a base in the South/Central Pacific to counter concentric island chains.
  7. Nacala, Mozambique: A deepwater port with sizable Chinese investment, providing potential for a naval base location on East Africa’s coast.
  8. Nouakchott, Mauritania: Substantial Chinese investment and proximity to Europe and key chokepoints make it an attractive option៕

© 2024, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.

អត្ថបទទាក់ទង

អត្ថបទអានច្រើន

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស