វាជារឿងមិននឹកស្មានដល់ថាមានរឿងអាក្រក់ដូចនេះកើតឡើងទៅលើកំពូលជនផ្ដាច់ការម្នាក់នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ គឺអតីតប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក Rodrigo Duterte ដែលត្រូវបានចាប់ខ្លួនតាមដីកាពីតុលាការឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិ អំពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងនឹងមនុស្សជាតិ ចំពេលលោកបានធ្វើដំណើរពីបរទេសទៅដល់អាកាសយានដ្ឋានក្នុងទីក្រុងម៉ានីល ប្រទេសរបស់លោកវិញ។
បើតាមការចេញផ្សាយដោយបណ្ដាញផ្សាយព័ត៌មាន CSB News ការចាប់ខ្លួនលោក Rodrigo Duterte កើតមានឡើងតែមួយថ្ងៃប៉ុណ្ណោះក្រោយពីអតីតប្រធានាធិបតីរូបនេះកាលពីថ្ងៃចន្ទ ទី១០ មីនា បាននិយាយក្នុងទីក្រុងហុងកុង ថា លោកត្រៀមរួចជាស្រេចចំពោះការចាប់ខ្លួនរូបលោក។ តែនៅពេលចុះពីលើយន្តហោះនៅអាកាសយានដ្ឋានក្នុងទីក្រុងម៉ានីល ខណៈនោះដីការបស់តុលាការឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិ (ICC) បានធ្លាក់ដល់ដៃប៉ូលិស Interpol ឬប៉ូលិសអន្តរជាតិ រដ្ឋាភិបាលលោកប្រធានាធិបតី Ferdinand Marcos Jr ផ្ដើមអនុវត្តភ្លាម។
វិមានប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន បានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ដោយបញ្ជាក់ថា នៅព្រឹកនេះ គឺថ្ងៃអង្គារ ទី១១ ខែមីនា ប៉ូលិស Interpol ប្រចាំក្រុង Manila ទទួលបានសេចក្ដីចម្លងនៃដីកាចាប់ខ្លួនពីតុលាការ ICC ដែលត្រូវអនុវត្តតាមដីការបស់តុលាការអន្តរជាតិនេះ។
នៅទីក្រុងហុងកុង ដែនដីប្រទេសចិន កាលពីថ្ងៃចន្ទ ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ជួបជុំជាមួយពលករហ្វីលីពីន រាប់ពាន់នាក់ លោក Duterte សង្ឃឹមថានឹងអាចបង្កើនការគាំទ្រដល់បេក្ខភាពសមាជិកព្រឹទ្ធសភារបស់លោកនៅក្នុងការបោះឆ្នោតពាក់កណ្តាលអាណត្តិ ដែលនឹងធ្វើឡើងប៉ុន្មានសប្ដាហ៍ខាងមុខនេះ។
លោក Duterte បាននិយាយទៅកាន់ពលរដ្ឋហ្វីលីពីន នៅក្រុងហុងកុង ដែលសម្រង់សេចក្ដីដើមដូចនេះថា៖ «ហេតុអ្វីបានជាខ្ញុំធ្វើយុទ្ធនាការបង្ក្រាបគ្រឿងញៀន? តើសម្រាប់ខ្លួនខ្ញុំផ្ទាល់មែនទេ ឬសម្រាប់គ្រួសារខ្ញុំ? មិនមែនទេ គឺសម្រាប់អ្នកទាំងអស់គ្នា និងក្មេងៗជំនាន់ក្រោយ ហើយសម្រាប់ប្រទេសជាតិយើង។ ប៉ុន្តែសួរថា តើអ្វីទៅជាទោសកំហុសរបស់ខ្ញុំមែនឬទេ? មិនមែនទេ ខ្ញុំបានធ្វើអ្វីគ្រប់យ៉ាង គឺដើម្បីតែសន្តិភាព និងជីវិតរស់នៅដោយសុខសាន្តសម្រាប់ប្រជាជនហ្វីលីពីន។ ខ្ញុំមិនមានកំហុសអ្វីទេសម្រាប់ជាតិខ្ញុំ។ តែប្រសិនបើដីកាចាប់ខ្លួនជាការពិត នេះពិតជាវាសនាក្នុងឆាកជីវិតរបស់ខ្ញុំ។»
សង្គ្រាមប្រឆាំងគ្រឿងញៀន គឺជាគោលនយោបាយដ៏សំខាន់បំផុតដែលបានជួយឱ្យលោក Duterte ឡើងកាន់អំណាចជាប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន កាលពីឆ្នាំ២០១៦។ សេចក្តីរាយការណ៍ពីក្រុមអង្គការសិទ្ធិមនុស្សរកឃើញការសម្លាប់មនុស្សទាំងនៅក្នុងចំណោមសាធារណជនដល់ជិត ៦០០០នាក់ ទាំងចាប់ខ្លួនជិត ៣០០០០នាក់។
ការិយាល័យប្រធានាធិបតី Ferdinand Marcos Jr បានបញ្ជាក់ថា ពិតជាមានការចាប់ខ្លួនលោក Duterte ហើយប៉ូលិសអន្តរជាតិកំពុងកសាងសំណុំរឿងបញ្ជាក់បន្ថែមពីស្ថានភាពនាំឱ្យមានការចាប់ខ្លួនលោក។
លោក Duterte បានដកហ្វីលីពីន ដោយឯកតោភាគីចេញពីសន្ធិសញ្ញាចូលរួម ICC កាលពីឆ្នាំ២០១៩ នៅពេលដែលតុលាការអន្តរជាតិនេះចាប់ផ្តើមពិនិត្យមើលជាលើកដំបូងលើការចោទប្រកាន់អំពីការសម្លាប់មនុស្សជាប្រព័ន្ធនៅក្រៅច្បាប់ អំឡុងសង្គ្រាមបង្ក្រាបគ្រឿងញៀនរបស់លោក។ តែអ្នកច្បាប់នៅ ICC ចាត់ទុកថាការដកហ្វីលីពីន ដោយឯកតោភាគីចេញពីសន្ធិសញ្ញារបស់ ICC មិនអាចធ្វើឱ្យ ICC អស់សុពលភាពនោះទេ ព្រោះឧក្រិដ្ឋកម្មទាក់ទងនឹងលោក Duterte កើតឡើងអំឡុងហ្វីលីពីន ស្ថិតជាភាគីសន្ធិសញ្ញានៃលក្ខន្តិកៈក្រុងរ៉ូម ហៅថា Rome Statute។
រដ្ឋសភាហ្វីលីពីន នៅថ្ងៃទី៥ ខែកុម្ភៈ បានបោះឆ្នោតគាំទ្រក្នុងសំឡេងដ៏ច្រើនលើសំណើដកអ្នកស្រី សារ៉ា ឌូទើតេ ដែលជាកូនស្រីអតីតប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក ឌូទើតេ ចេញពីតំណែងអនុប្រធានាធិបតី។ នីតិវិធីចុងក្រោយ អ្នកស្រី សារ៉ា ឌូទើតេ ត្រូវប្រឈមមុខនឹងសវនាការរបស់ព្រឹទ្ធសភា។
ជាច្រើនខែមកហើយ ជម្លោះរវាងត្រកូល ឌូទើតេ និង Marcos បានស្តែងយ៉ាងច្បាស់ក្រោយការព្រមានធ្វើឃាតពីអ្នកស្រី សារ៉ា ឌូទើតេ អនុប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លើប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក Ferdinand Marcos Jr.។
ពេលនេះ អនាគតរបស់អ្នកស្រី សារ៉ា ឌូទើតេ (Sarah Duterte) កំពុងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពមិនច្បាស់លាស់រហូតឈានដល់ការដកពីតំណែង ដោយសមាជិកសភាចំនួន ២១៥សំឡេងបានចុះហត្ថលេខាលើបណ្តឹងដកតំណែង។ បណ្តឹងនេះត្រូវការសំឡេង ១ភាគ៣ នៃសមាជិករដ្ឋសភាហ្វីលីពីន សរុប ៣០៦អាសនៈ។
បន្ទាប់ពីការអនុម័តសំណើដកតំណែងរបស់រដ្ឋសភា ព្រឹទ្ធសភាហ្វីលីពីន នឹងដើរតួជាតុលាការដកតំណែងអ្នកស្រី សារ៉ា ឌូទើតេ ពីអនុប្រធានាធិបតី។ ប្រសិនបើត្រូវបានដកចេញពីតំណែង កូនស្រីរបស់អតីតប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន នឹងក្លាយជាបុគ្គលដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រប្រទេសខ្លួនដែលត្រូវបានដកចេញពីតំណែងអនុប្រធានាធិបតី។
អ្នកសង្កេតការណ៍យល់ថា អ្នកស្រី សារ៉ា ឌូទើតេ អាចនឹងបាត់បង់តំណែងជាផ្លូវការក្រោមអំណាចរបស់សមាជិកព្រឹទ្ធសភា ហើយអាចប្រឈមមុខនឹងទោសឧក្រិដ្ឋទៀតផងក្នុងសំណុំរឿងមានផែនការធ្វើឃាតលោក Ferdinand Marcos Jr។
អ្នកស្រី សារ៉ា ឌូទើតេ បានហៅការចាប់ខ្លួនឪពុកក្រោមរដ្ឋអំណាចរបស់លោក Marcos Jr. ជាអំពើអយុត្តិធម៌បំផុតទៅលើគ្រួសាររបស់អ្នកស្រី។ បើនិយាយអំពីពាក្យស្លោកខ្មែរវិញ គេហៅថា ឈាមស្រែក ស្បែកហៅ។ អ្នករំលោភបំពាន គាបសង្កត់ ប្រព្រឹត្តអំពើអយុត្តិធម៌ខុសច្បាប់លើគេ មើលមិនឃើញកំហុសខ្លួនទេ មិនដឹងអំពីការឈឺចាប់របស់គេឡើយ។ ឥឡូវនេះ ឧក្រិដ្ឋជនបំពានច្បាប់ ក៏ចេះស្រែករកយុត្តិធម៌ដែរ៕
© 2025, ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved.