នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត អះអាងថា រដ្ឋាភិបាលប្រទេសកម្ពុជាកំពុងពង្រឹងភាពជាម្ចាស់លើការតាក់តែងច្បាប់ដោយខ្លួនឯង ដើម្បីខ្លួនឯង ឱ្យទៅជាប្រព័ន្ធច្បាប់មួយដែលមានឯកភាព ប្រសិទ្ធភាពនិងសន្តិសុខ ស្របតាមការអនុវត្តឲ្យកាន់តែប្រសើរតាមស្តង់ដាអន្តរជាតិ និងស្ថានការណ៍នៅប្រទេសកម្ពុជា។
កូនប្រុសមេដឹកនាំរំលោភច្បាប់ផ្ដាច់មុខ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត លើកឡើងក្នុងពិធីកែទម្រង់ច្បាប់នៅថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ នេះថា ប្រទេសកម្ពុជាបានផ្លាស់ប្ដូរពីការពឹងផ្អែកលើដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ក្នុងការកសាងច្បាប់ មកកាន់ភាពជាម្ចាស់លើការតាក់តែងច្បាប់ដោយខ្លួនឯង ដើម្បីខ្លួនឯង ជាមួយការធានាបាននូវគោលគំនិតរួម (សង្គតិភាព) និងសកម្មភាពរួម (សមានគតិ) រវាងគុណតម្លៃប្រវត្តិសាស្ត្រ និងគុណតម្លៃសកល។
លោកមិនហ៊ានប្រើពាក្យវប្បធម៌ សមានានុភាពរវាងពលរដ្ឋ និងរដ្ឋអំណាចនោះឡើយ។ លោកគួរតែជ្រាបកាលពីលោករៀននៅសាលាយោធាអាមេរិកាំងថា សម័យដែលស្ថាបនិកអាមេរិកាំងចងក្រងរដ្ឋធម្មនុញ្ញសហរដ្ឋអាមេរិក ប្រឆាំងនឹងរបបផ្ដាច់ការ។ ក្រោយមកនៅឆ្នាំ១៩១៤ អ្នកប្រឆាំងនឹងនយោបាយផ្ដាច់ការបែបសង្គមនិយម John Basil Barnhill ថ្លែងថា៖ «ទីណាពលរដ្ឋភ័យខ្លាចរដ្ឋាភិបាល ទីនោះមានរបបផ្ដាច់ការហើយ។ រីឯទីណារដ្ឋាភិបាលភ័យខ្លាចពលរដ្ឋ ទីនោះមានសេរីភាពដល់មនុស្សហើយ។»
លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត លើកឡើងថា អំណាចអធិបតេយ្យជាតិលើការតាក់តែង និងអនុវត្តច្បាប់ ត្រូវបានលើកតម្កើងបន្ថែមទៀតតាមរយៈការកសាងច្បាប់បែបប្រទេសកម្ពុជា ដោយកម្ពុជា ជូនកម្ពុជា និងដើម្បីកម្ពុជា ជាមួយនឹងការធានាបាននូវវឌ្ឍនភាព វិបុលភាព និងផលប្រយោជន៍របស់ខ្លួន។
ត្រង់ចំណុចអធិបតេយ្យជាតិ (national sovereignty) តាមលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ គេសំដៅដល់អំណាចចុងក្រោយដែលស្ថិតនៅលើពលរដ្ឋ ដែលមានសិទ្ធិជ្រើសរើសយករដ្ឋាភិបាលមួយឲ្យដឹកនាំគេក្នុងជម្រើសដោយសេរី គ្មានការបង្ខំចិត្ត ស្ថិតនៅលើការចូលរួមផ្ទាល់ ឬចូលរួមប្រយោលពីពលរដ្ឋ ស្ថិតនៅលើអំណាចរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែលពលរដ្ឋចូលរួមតាក់តែង និងបោះឆ្នោតគាំទ្រលើរចនាសម្ព័ន្ធអំណាចនៃរដ្ឋាភិបាល ស្ថិតនៅលើការទទួលខុសត្រូវនៃរដ្ឋាភិបាលចំពោះពលរដ្ឋ ពោលគឺបម្រើផលប្រយោជន៍ពលរដ្ឋ បើមិនបម្រើប្រយោជន៍ពលរដ្ឋទេ រដ្ឋាភិបាលនោះជារដ្ឋាភិបាលមិនស្របច្បាប់។
ម្យ៉ាងទៀត អធិបតេយ្យជាតិ មិនអាចមានទាំងស្រុងនោះទេ បើរដ្ឋាភិបាលមួយមានចុះសន្ធិសញ្ញា មានកាតព្វកិច្ចត្រូវបំពេញលើវិស័យមួយចំនួន ដោយមិនអាចសម្រេចខ្លួនឯងបាន មិនមែនជារដ្ឋឯករាជ្យសុទ្ធសាធ។ សព្វថ្ងៃនេះ រាជរដ្ឋាភិបាលត្រូវសម្របតាមបំណងមហាអំណាចចិន អំណាចយៀកណាម លើបញ្ហាភូមិសាស្ត្រនយោបាយ ព្រមទាំងមហាអំណាចសហរដ្ឋអាមេរិកលើបញ្ហាពាណិជ្ជកម្ម។
លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បញ្ជាក់ថា រាជរដ្ឋាភិបាលបានធ្វើការកែលំអច្បាប់ជាបន្តបន្ទាប់ ទាំងលើផ្នែកគោលនយោបាយ និងផ្នែកយុទ្ធសាស្ត្រ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៩ រហូតដល់ឆ្នាំ២០២៤ កន្លងទៅ ដើម្បីពង្រឹងវប្បធម៌នីតិរដ្ឋ ជាពិសេសដើម្បីបង្កើនជំនឿទុកចិត្តពីប្រជាពលរដ្ឋ វិនិយោគិន និងវិស័យឯកជន មកលើប្រព័ន្ធច្បាប់នៅរាជាណាចក្រកម្ពុជា។
រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បង្ហាញថា ចាប់តាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ ដល់ឆ្នាំ២០២៣ ក្នុងជំនាន់ដឹកនាំរបស់លោក ហ៊ុន សែន បានតាក់តែងច្បាប់ជាង ៦០០ច្បាប់ (៦៣២ច្បាប់) ចំណែកឯការកែប្រែច្បាប់កំពូល គឺរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ក៏ត្រូវបានធ្វើឡើងចំនួន ១០លើករួចមកហើយដែរ។
ក្នុងចំណោមច្បាប់ដែលត្រូវបានតាក់តែងឡើង គេសង្កេតឃើញថា មួយផ្នែកគឺដើម្បីធានាការអភិវឌ្ឍរបស់កម្ពុជាប្រាកដមែន ប៉ុន្តែច្បាប់ទាំងនេះភាគច្រើនត្រូវជាប់គាំង ដូចជា ច្បាប់ស្ដីពីការប្រឆាំងអំពើពុករលួយ ជាដើម ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យកម្ពុជានៅតែជាប្រទេសក្រីក្រ និងទន់ខ្សោយ ទោះជាប្រទេសនេះបានចាកចេញពីរបបប្រល័យពូជសាសន៍ជាង ៤ទសវត្សរ៍ទៅហើយក៏ដោយ។
ចំណែកឯច្បាប់ដែលត្រូវបានតាក់តែងឡើងខ្លះទៀត គឺដើម្បីតែការពារអំណាចមេដឹកនាំនៃបក្សប្រជាជនកម្ពុជា តែប៉ុណ្ណោះ ដូចជា ក្រមព្រហ្មទណ្ឌមាត្រា៤៥១ ដែលចែងអំពី បទឧបឃាត (ក្បត់ជាតិ) និងមាត្រា៤៥៣ ដែលចែងពីបទបទរួមគំនិតក្បត់ ជាដើម។
ជាងនេះទៀត មាត្រា៤៩៤ និងមាត្រា៤៩៥ ដែលចែងអំពីបទ ញុះញង់ឱ្យប្រព្រឹត្តបទល្មើស រួមទាំងមាត្រាជាច្រើនទៀតនៃច្បាប់នេះ ក៏ធ្វើឡើងក្នុងគោលដៅបង្ក្រាបក្រុមប្រឆាំងដែរ។ ជាក់ស្តែង សកម្មជននានាត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលប្រើមាត្រាដែលមានចែងក្នុងក្រមព្រហ្មទណ្ឌនេះ ចាប់ខ្លួនដាក់គុកជាបន្តបន្ទាប់។
ដោយឡែកការកែប្រែច្បាប់ ឬធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់កំពូល (រដ្ឋធម្មនុញ្ញ) ទាំង ១០លើកកន្លងមក ជាចេតនាបើកផ្លូវឱ្យរដ្ឋាភិបាលអាចតាក់តែងច្បាប់ផ្សេងៗក្នុងគោលដៅឆ្ពោះទៅការពារអំណាច និងផលប្រយោជន៍របស់បក្សកាន់អំណាចកាន់តែរឹងមាំបន្ថែមទៀតដែរ។ ឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែង ដូចជា ការកែប្រែរដ្ឋធម្មនុញ្ញពី ២ភាគ៣ ឱ្យមកជា ៥០% បូក ១ និងជាពិសេសការកែប្រែមាត្រា៣៣ ដើម្បីដកសញ្ជាតិខ្មែរពីកំណើត ដែលគ្រោងអនុម័តនៅថ្ងៃទី១១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ នេះ ជាដើម៕
© 2025, ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved.