30 C
Phnom Penh

អ្នក​ជំនាញ​ផ្នែក​សុខាភិបាលនិយាយថា ជំងឺ​មិន​អាច​ឆ្លង​ អាចប៉ះ​ពាល់​ដល់​ប្រព័ន្ធ​សុខាភិ​បា​ល​

ដោយ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

បទវិភាគ

អ្នក​ជំ​នាញ​ផ្នែ​ក​សុ​ខាភិបាល ​បា​ន​លើក​ឡើង​ក្នុង​ស​ន្និ​សីទ​មួយ​កាល​ពីពេល​​កន្ល​ង​មក​​នេះ​ថា ជំ​ងឺ​មិន​​ឆ្លង ​(NCDs) ដូ​ចជា​ជំ​ងឺ​ទឹក​នោម​​ផ្អែម និង​ជំ​ងឺ​មហា​រី​ក​​ប្រភេទ​២​ កំពុង​តែ​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រព័ន្ធ​​សុ​ខាភិបាល​មានការ​លំបាក​កាន់​​តែខ្លាំង​ និង​ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នក​ក្រី​ក្រ​មា​ន​​ជម្រើស​​តិច​តួច​​ក្នុង​កា​រ​ព្យា​បា​ល​ខ្លួ​ន​។

លោក​វេជ្ជបណ្ឌិត​ អ៊ុំ សុភាព នាយក​ប្រតិ​បត្តិអង្គ​ការ​សម្ពន្ធភាពខ្មែរ​ប្រយុទ្ធនឹង​ជំងឺ​អេដស៍ (KHANA)បា​ន​មា​ន​ប្រ​សាសន៍​​នៅ​ឯ​សន្និសីទក្នុងរាជ​ធានី​ភ្នំ​ពេញ ​​ដែល​ផ្តោត​លើ​វិធី​​បង្ការ​កុំ​ឲ្យ​​មា​នការ​កើន​​ឡើង​នៃ​ករណី​​ជំ​ងឺ​មហា​រីក ​ជំ​ងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម​ ជំងឺ​សួ​ត​រាុំ​រៃ៉ និង​ជំងឺ​បេះ​​ដូ​ងនោះ​​ថា  គួរតែមាន​ការ​លប់​បំ​បាត់​ចោល​នូវ​កា​រ​និយាយ​តៗគ្នាថា ​ជ​ំងឺ​​បែប​នេះ ធ្វើ​ឲ្យ​​ប៉ះ​ពាល់​ដល់ប្រជាជន​​នៅ​ក្នុ​ង​​​ប្រទេ​ស​អភិ​វឌ្ឍន៍​។

លោក​បា​ន​មា​ន​ប្រ​សាសន៍​ថា “​​កា​រ​ផឹក​ស្រា កា​រ​ជក់បារី​ កង្វះ​អា​ហា​រ​ូបត្ថម្ភ និងការ​មិនហា​ត់​ប្រាណ​ សុទ្ធ​តែ​ជាហេតុ​នាំ​ឲ្យ​​មា​នជំ​ងឺ​មិន​ឆ្លង​នេះ។​វា​មិនពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​ការ​មាន​ក្រ​នោះ​ទេ​។ ប៉ុន្តែ​នៅ​ពេល​មនុស្ស​​ក្រីក្រ​កើត​មានជំងឺ​នេះ​​ ​ពួកគេ​កា​ន់​តែ​ក្រ​ទៅៗ រី​ឯ​អ្ន​ក​មា​ន​​វិញ​ គេ​មាន​លុយ​​ព្យាបា​ល ដូច្នេះ​ពួកគេ​មា​ន​​លទ្ធភា​ព​​រស់​នៅ​បា​ន​យូ​រជាង”។

ខណៈ​ដែ​ល​ជំងឺ​ឆ្លង​ដូចជា​ហ៊ីវ/អេដស៍ជំងឺ​គ្រុ​ន​ចាញ់ និង​មេរោគ ​H5N1ជារឿយៗ​កើត​​មាន​ច្រើននោះ លោក​វេជ្ជបណ្ឌិត​ សុភាព​បា​ន​មា​ន​ប្រ​សាសន៍​ថា ជំ​ងឺ​ ដូចជា​​ជំ​ងឺ​ទឹក​នោមផ្អែម​ មា​ន​សភា​ព​ធ្ងន់​ធ្ងរ​ ហើយ​ត្រូវ​បា​ន​គេ​ចាត់ទុ​ក​ថាជា​ “ ឃាត​ករ​ស្ងាត់ៗ” ក្នុ​ង​សង្គម​​កម្ពុជា​។ លោកបា​នមា​ន​ប្រ​សាសន៍​ថា“ជា​ឧទាហរណ៍ យើងសង្កេត​ឃើញ​ថាមា​ន​ករណី​ជំងឺ​មិន​ឆ្លងបែប​នេះ​​​ច្រើ​ន​ជា​ងជំងឺ​អេដស៍​ដែល​ឆ្លង​ទៅទៀត”។

ដោយ​លើ់ក​ឡើង​ពី​តួ​លេខឆ្នាំ​​២០១០​​របស់​អង្គកា​រ​ពិ​ភព​លោក​ លោក​វេជ្ជបណ្ឌិត​ សុភាព មា​ន​ប្រ​សាសន៍​ថា ​ជំ​ងឺ​មហា​រី​ក​កើត​មា​ន​៧ភាគ​រយ ជំ​ងឺ​បេះ​ដូង​កើ​ត​មា​ន​២១​ភាគ​​រយ​ និង​ជ​ំ​​ងឺ​​សួត​រាុំ​រ៉ៃ មា​ន​៥ភាគ​រយ​នៃ​ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​កម្ពុជា​​ប្រមាណ​​១៤លាននាក់។

​ជា​​សរុ​បជំងឺ​មិន​​ឆ្លង​បាន​បណ្តាល​ឲ្យ​មនុស្ស​​ស្លា​ប់​ចំនួ​ន​៥៦.៦០០នាក់​ក្នុ​ង​ប្រទេ​ស​​កម្ពុជា​នៅ​ឆ្នាំ​២០១០​ ដែ​ល​ក្នុ​ង​នោះ​មា​ន​ប្រ​មា​ណ​​២៥.០០០នាក់​ ជា​ស្ត្រី។

លោក ​វេជ្ជបណ្ឌិត​ សុភាពបា​ន​មា​ន​ប្រសា​សន៍​ថា ហេតុផល​មួយ​ផ្នែក​ចំពោះ​​​អត្រាជំងឺ​មហា​រី​ក គឺ​ដោយ​សារ​តែ​បុរស​កម្ពុជា​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​​៤៨ភាគ​រយ​ ជា​អ្ន​ក​ជក់​បារី​ ហើយ​ថា ៥០ភាគ​រយ​នៃ​ប្រជាពល​​រដ្ឋ​ក្នុង​ប្រ​ទេ​សជាអ្នក​ទទួល​រង​ផ្សែង​បារី​ពី​គេ​។

ខណៈ​ដែ​ល​ក្រុ​ម​មន្ត្រី​​សុ​ខា​ភិ​បា​ល​និ​យា​យ​ថា ខ្លួ​ន​ទទួល​បា​ន​ជោគ​ជ័យ​ខ្លះ​ៗ​ក្នុ​ង​កា​រ​គ្រប់​គ្រង​កា​រ​រី​ក​រាល​ដាល​នៃ​ជំ​ងឺ​ឆ្លង​នោះ​ ជំ​ងឺមិន​ឆ្លង​ គឺជា​​បន្ទុ​ក​ដ៏​ធំ​មួ​យ​របស់​​សេវា​សុខា​ភិបាល​ ដែ​ល​មិន​មានបំពាក់​​ឧបករណ៍​​ទំនើប​របស់​កម្ពុជា​។

លោក​វេជ្ជបណ្ឌិត​ ឡោវាសនា​ គិរីប្រធា​ន​​​នាយកដ្ឋាន​​​ផែន​កា​រ​ និង​ព័ត៌មា​ន​សុ​ខាភិបាល​នៃ​ក្រសួ​ង​​សុ​ខាភិ​បា​ល​ បា​ន​មា​ន​ប្រ​សាសន៍​នៅ​ក្រៅ​​សន្និ​សីទនៅ​សាកល​វិទ្យា​ល័យ​ភូម​ិន្ទ​ភ្នំ​ពេញ​ថា “ មា​ន​ជោគ​ជ័យ​ក្នុង​កា​រ​គ្រប​់​គ្រ​ង​​ជ​ំ​ងឺ​ឆ្លង​ [ដូចជា​អេដស៍] ប៉ុន្តែ​ជំ​ងឺមិន​ឆ្លង​ ក្លាយ​ជា​បញ្ហា​ធំ​មួយ​”។ ខណៈ​ដែលការ​​អ​ប់រំ​ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​អំ​ពី​កា​រ​​ធ្វើ​ឲ្យ​​របៀប​រស់​នៅ​​របស់​ខ្លួ​ន​ប្រសើរ​ឡើង​​ អាច​ជួយ​កា​ត់​បន្ថយ​អត្រាជំងឺ​មិនឆ្លង​នោះ​ លោក​វេជ្ជបណ្ឌិត​ វាសនា​ គិរី ក៏​បា​ន​លើក​ឡើង​ផង​ដែរ​​ថាអ្នក​ជំងឺ​ត្រូវ​មាន​ប្រាក់​ច្រើន​ទើប​​ទទួល​បាន​ការ​គាំពារ​សុខភាព​ពី​ពេទ្យ​មាន​ជំនាញ​ល្អ​ ជា​ពិ​សេស​នៅ​តា​ម​តំ​បន់​ជនបទ​ដាច់​ស្រយាល។ថវិ​កា​ជាត​ិ​ឆ្នាំ​នេះ ត្រូវ​បាន​លៃ​ទុក​ចំ​នួ​ន​​១៩៣​លាន​​ដុ​ល្លា​រ​សម្រាប​់​​​ក្រ​សួ​ង​សុខា​ភិ​បា​ល​ បើ​ប្រៀប​ធៀប​នឹង​៣៤១លា​ន​ដុល្លា​រសម្រាប់​​ក្រសួ​ង​កា​រ​ពារ​ជាតិ។

លោក​វេជ្ជបណ្ឌិត​ វាសនា គិរីបា​ន​មា​នប្រ​សាសន៍​ថា “ ជាទូ​ទៅ ជំងឺ​មិន​ឆ្លង​ភាគ​ច្រើ​ន​អា​ច​បង្ការ​បា​ន​។​វិធីទី​មួយ​ក្នុង​កា​រ​តា​ម​ដាន​ជំងឺ​នេះ គឺ​តាម​រយៈបុគ្គល​​ដែល​អា​ច​ផ្លាស់​ប្តូរឥរិយា​បថ​របស់​ខ្លួ​ន”។

លោកបា​ន​មា​ន​ប្រ​សាសន៍​បន្ថែ​ម​ថា “ វិធី​​ទី​ពី​រគឺ​តាមរយៈ​ប្រព័ន្ធ​សុ​ខាភិ​បា​ល​​​។​​ជំ​ងឺ​មិន​ឆ្លង​នេះ​គឺ​ជា​​បន្ទុក​ធំមួយ​របស់​ប្រព័ន្ធសុខា​ភិបាល​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​ការ​ចំណាយ​ ​និងក៏​ដោយ​សារ​តែ​ជំងឺ​ឆ្លង​នេះ​ តម្រូវ​ឲ្យ​មាន​​កា​រ​ព្យាបាល និង​​ថែទាំ​​រយៈ​ពេល​យូ​រ​ផង​ដែរ”។

លោក​វេជ្ជបណ្ឌិត​ ទូចឃុនប្រធា​ន​ផ្នែក​ទឹក​នោម​ផ្អែម​នៅ​មន្ទីរ​ពេទ្យព្រះ​កុ​សមៈ​​​ដែ​លមាន​​អ្ន​ក​ជំ​ងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម​ប្រហែល​​៧.០០០នាក់​ ចូល​មក​​ព្យាបា​ល​នោះ បា​ន​មា​ន​ប្រ​សាសន៍​ថា កា​រ​ព្យាបា​ល​ជំងឺ​នេះ​ស្ទើរ​តែ​គ្មាន​​នៅ​តាម​តំបន់​ជន​បទ​ឡើយ។

លោក​បា​ន​មា​ន​ប្រ​សាសន៍​ថា “ ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​កម្ពុជា​មា​ន​ធន​ធាន​តិចតួច​ សេវា​មិន​​ល្អ​ ហើយ​ពួក​គេ​ប្រឈម​នឹងកា​រ​ចំ​ណា​យប្រាក់​ច្រើ​ន បើទោះ​ជា​ពួកគេ​រក​ចំ​ណូល​បា​ន​តិច​តួច​​ក៏​ដោ​យ​”។

ដោយ​មាន​មនុស្ស​អា​យុ​ពី​២៥ឆ្នាំ​ទៅ​​៦៤ឆ្នាំ​ចំ​នួន​២,៩ភាគ​​រយនៅ​ទូទាំ​ង​ប្រទេសមា​ន​កើត​ជ​ំ​ងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែមនោះ​​ ចាំ​បាច់​ត្រូវ​មាន​​សេវាព្យាបា​ល​ថែម​ទៀត ប្រសិន​បើ​រដ្ឋា​ភិបា​ល​មាន​បំណង​​ដោះ​ស្រាយ​​បញ្ហា​នេះ​។ លោក​វេជ្ជបណ្ឌិត​ ឃឹមសំ​អាតមន្ត្រី​ផ្នែ​ក​​បច្ចេក​ទេ​ស​ទទួល​បន្ទុក​​​ជំ​ងឺ​មិន​ឆ្លង​នៅ​អង្គកា​រ​សុខភាព​ពិភពលោកក្នុង​រាជ​ធា​នី​ភ្នំ​ពេញ​​បា​ន​មា​ន​ប្រ​សាសន៍​ថា “វា​ហាក់​ដូច​​ជា​មា​ន​ចំ​នួ​ន​​តិចតួចទេ​ ប៉ុន្តែ​វា​ជា​បញ្ហា​ធំមួយ​។មិនមែន​តែ​នៅ​ប្រទេ​ស​កម្ពុជា​ទេ គឺ​នៅ​ទូទាំ​ង​ពិភព​លោក​ យើង​នឹង​ឃើញ​​ជំ​ងឺ​ឆ្លង​ធ្លាក់​ចុះ​ រីឯ​ជំ​ងឺ​មិន​ឆ្លង​នឹង​កើន​ឡើង​។ កម្មវិធី​ជំ​ងឺ​មិន​ឆ្លងក្នុង​ប្រទេ​ស​កម្ពុជាគឺ​ជា​អា​ទិភាព​មួ​យ​”។

កម្មវិធីនោះ ដែលជា​​ផែន​កា​រ​​​យុទ្ធ​សាស្រ្ត​​ជាតិ​ កើត​ចេញ​ពី​ការ​កើន​ឡើង​នៃ​​ករណី​​ជ​ំងឺ​មិន​ឆ្លងដូចជា​ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម​ ជំងឺ​មហារី​ក​ស្បូននិង​ជំ​ងឺ​មហា​រី​ក​ដោះដំ​ណើរ​កា​រ​បួន​ឆ្នាំ​ហើយហើយនឹងចប់​នៅ​​ឆ្នាំ​២០១៥។

តាម​គ​ម្រោ​ង​នេះលោក​វេជ្ជ​បណ្ឌិត​ សំអាតបា​ន​មា​ន​ប្រ​សាសន៍​ថាចា​ប​់​តាំ​ង​ពី​ឆ្នាំ​២០០៧មកក្រសួ​ង​សុ​ខាភិ​បាល​បា​ន​​បង្កើតក្លីនិក​​ព្យាបា​ល​ជំ​ងឺ​​ទឹក​នោម​ផ្អែមចំ​នួ​ន​ប្រាំ​បួ​ន​កន្លែ​ង​នៅ​តាម​មន្ទីរ​ពេទ្យ​ខេត្ត​ទូទាំ​ង​ប្រទេ​ស។

លោក​បា​ន​មា​ន​ប្រ​សាស​​ន​៍​ថា”ទោះជា​យ៉ា​ងណានេះ​មិ​នទា​ន់​ល្អ​ប៉ុន្មាន​ទេ​ ប្រសិ​ន​​បើ​យើង​សំ​ឡឹង​មើលកា​រ​រីក​រាល​ដាល​នៃ​ជំងឺ​​នេះ។អ្នក​ជំងឺ​ជាច្រើន​ត្រូ​វ​កា​រ​កា​រ​ព្យាបា​ល​ ដូច្នេះ​តាម​ទស្សនៈ​របស់​ខ្ញុំត្រូវ​បង្កើត​​ក្លីនិក​​ព្យា​បា​ល​ជំ​ងឺ​មិ​ន​ឆ្លងនៅ​តាម​មន្ទីរ​ពេទ្យ​​​ថែ​ម​ទៀត​”។

យោ​ងតា​ម​​តួ​លេខ​ឆ្នាំ​២០១១​របស់​ក្រសួ​ង​​សុ​ខា​ភិ​បា​លដែល​ទទួល​បានពី​ក្លីនិក​ប្រាំបី​ក្នុង​ចំណោម​ក្លីនិក​ព្យាបា​ល​ជំងឺ​ទឹក​នោមផ្អែមទាំង​​ប្រាំ​បួ​ន​កន្លែងនោះ​​ មាន​អ្នក​ជំ​ងឺ​ចំនួ​ន២.៦៣៤នាក់​បា​ន​ចុះឈ្មោះ​ព្យាបាល​ជំ​ងឺ​ទឹក​នោ​ម​ផ្អែម​ ដែល​ក្នុង​នោះមាន​ស្ត្រី​ចំនួន​១,៧៩៩នាក់​។

​​​យោ​ង​តា​មលោកថាចវ៉ា​រឿនមន្ត្រី​នៅនាយក​ដ្ឋានការពារ​សុខភាព​នៃ​​ក្រសួ​ង​​សុខាភិបា​ល​បា​ន​ឲ្យ​ដឹង​ថាប៉ុន្តែក្រុម​អ្ន​ក​ជំនាញ​សុខាភិបាល​លើក​ឡើង​ថាមា​ន​មនុស្សជា​ច្រើ​នទៀត​ដែល​ត្រូវ​កា​រ​កា​រគាំ​ពារ​សុ​ខ​ភាព​។តា​ម​ពិតអ្ន​ក​​ជ​ំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែ​ម​ពីរភាគ​បី​ មិន​ដឹង​ថា​ ខ្លួនមាន​ជំ​ងឺ​នេះឡើយ​។

លោកបាន​មា​ន​​ប្រ​សាសន៍​ថា”ដោយ​សារ​​តែ​ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែមមិន​បង្ហាញរោគ​សញ្ញាភ្លាម​ៗ​នោះវាអា​ចមាន​រយៈ​ពេល​យូរទើប​មនុស្ស​​ដឹង​ថា​ ខ្លួ​ន​មាន​​ជំ​ងឺ​នេះ​។គេ​ខឹង​នៅ​ពេល​យើង​ប្រាប់​ពួ​ក​គេថា​ ពួ​ក​គេមាន​ជំ​ងឺ​នេះ​…ហើយ​ពួក​គេគ្មា​ន​មូល​និធិសង្គម​​ដើ​ម្បី​ផ្គត់​ផ្គង់​ដល់​កា​រ​ព្យបា​ល​ទេ​”។

ប្រែ​សម្រួល​ដោ​យ ​ចេវប៊ុននី​

 

© 2022, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.

អត្ថបទទាក់ទង

អត្ថបទអានច្រើន

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស