31.4 C
Phnom Penh

នៅ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​មាន​បុរស​ខ្លាំង​ពីរ​រូប តែ​បុរស​ខ្លាំង​ម្នាក់​កំពុង​ចុះចាញ់​នឹង​ព្រហ្មលិខិត គឺ​លោក ប្រាយុទ្ធ ចាន់អូចា

ដោយ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

បទវិភាគ

នៅ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​មាន​បុរស​ខ្លាំង​ដែល​កំពុង​កាន់​អំណាច​យ៉ាងតិច ២​រូប ដោយ​មិន​បាន​រាប់​បញ្ចូល​មេ​រដ្ឋប្រហារ​នៅ​ប្រទេស​ភូមា ឧត្តមសេនីយ៍ មីន អ៊ុងឡាំង នោះ​ទេ។ បុរស​ខ្លាំង ២​រូប​នេះ​ត្រូវ​បាន​អ្នក​សង្កេតការណ៍​នយោបាយ និង​ក្រុម​សិទ្ធិមនុស្ស​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ​ដាក់​រហស្សនាម​ថា​ជា​បុរស​ខ្លាំង​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍។

បុរស​ខ្លាំង ២​រូប​នេះ ម្នាក់​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​នៃ​រាជាណាចក្រ​ថៃ និង​ម្នាក់​ទៀត​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​នៃ​រាជាណាចក្រ​កម្ពុជា ដែល​ជា​ប្រទេស​មាន​ព្រំដែន​ជាប់​គ្នា។

លោក ហ៊ុន សែន គិត​មក​ដល់​ឆ្នាំ​២០២៣ នេះ លោក​កាន់​អំណាច​ជិត ៤០​ឆ្នាំ​ហើយ។ លោក​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​តាមរយៈ​ការ​តោង​អំណាច​បាន​ចុងក្រោយ​នៅ​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​សភា​កម្ពុជា​ដំបូង​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩៣ ដែល​រៀបចំ​ដោយ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ។

ការ​បោះឆ្នោត​នៅ​ពេល​នោះ បក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​របស់​លោក​ពុំ​មែន​ជា​បក្ស​ឈ្នះ​ឆ្នោត​នោះ​ទេ តែ​លោក ហ៊ុន សែន ដាក់​គំនាប​ទៅ​លើ​អតីត​ព្រះមហាក្សត្រ ដោយ​ចល័ត​ទ័ព​ធ្វើ​អបគមន៍​បំបែក​ទឹកដី​នៅ​ភាគ​ខាងកើត​ប្រទេស ជា​ការ​ប្រឆាំង​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត ព្រោះតែ​លោក​មិន​ទទួលស្គាល់​បរាជ័យ​របស់​បក្ស​លោក​នោះ​ទេ។

ទីបំផុត ព្រះមហាក្សត្រ​នរោត្តម សីហនុ នៅ​ពេល​នោះ​បាន​សម្របសម្រួល​ដោយ​សម្រេច​បង្កើត​សហ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ២​រូប ដែល​លោក ហ៊ុន សែន ផ្ទាល់​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ទី​២។ ចាប់ពី​ពេល​នោះ​ហើយ​ដែល​លោក ហ៊ុន សែន បាន​ក្លាយ​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​រហូត​ដល់​ពេលនេះ។

លោក ហ៊ុន សែន ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​កើត​ចេញពី​ការ​បោះឆ្នោត​ដ៏​ចម្រូងចម្រាស​ដែល​ក្រុម​បក្ស​ប្រឆាំង​មិន​ដែល​ទទួលស្គាល់​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត​ម្ដង​ណា​នោះ​ទេ។ ការ​បោះឆ្នោត​ក្រោយ​ឆ្នាំ​១៩៩៣ ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ស្ថាប័ន​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត​ថ្នាក់​ជាតិ ដែល​ក្រុម​បក្ស​ប្រឆាំង​ចោទ​ស្ថាប័ន​មួយ​នេះ​ថា​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ឥទ្ធិពល​របស់​លោក ហ៊ុន សែន និង​បក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា។ តែ​នេះ​ជា​រឿង​នយោបាយ​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា។

ចំណែក​រឿង​នយោបាយ​នៅ​ប្រទេស​ថៃ វិញ​នៅ​ពេលនេះ មើល​ទៅ​ខុស​គ្នា​នឹង​ស្ថានភាព​នយោបាយ​នៅ​កម្ពុជា។

លោក ប្រាយុទ្ធ ចាន់អូចា ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ដែល​តោង​អំណាច​តាំងពី​គាត់​លើក​ខ្លួនឯង​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​តាមរយៈ​ការ​លើក​ទ័ព​ទៅ​ទីក្រុង​បាងកក ធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​រំលាយ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​នៃ​រដ្ឋាភិបាល​ប្រជាធិបតេយ្យ​របស់​គណបក្ស​ភឿថៃ ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​អ្នកស្រី យីងឡាក់ នៅ​ឆ្នាំ​២០១៤។ បុរស​នេះ​ព្យាយាម​ក្រាញ​អំណាច​បាន ៤​ឆ្នាំ​ទៀត​នៅ​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​សភា​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៩ ដែល​បក្ស​របស់​លោក គឺ​បក្ស​ប៉ាល្ល័ង្គប្រាចារ៉ាត់ ពុំ​មែន​ជា​បក្ស​ឈ្នះ​ឆ្នោត​នោះ​ទេ។ តែ​លោក​តោង​អំណាច​បាន​ដោយ​ជោគជ័យ​ដោយសារ​សមាជិក​ព្រឹទ្ធសភា​ប្រថាប់ត្រា​ជួយ​លើក​គាត់​ឡើង​កាន់​តំណែង​ដ៏​កំពូល​មួយ​នេះ។ ឥឡូវ​នេះ លោក ប្រាយុទ្ធ ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ចាំ​ផ្ទះ​នៃ​រាជាណាចក្រ​ថៃ។

កាលពី​ថ្ងៃទី​៨ មិថុនា លោក ប្រាយុទ្ធ បាន​ថ្លែង​បញ្ជាក់​ជា​ថ្មី​ម្ដង​ទៀត​ដែល​ជា​ការ​ជម្រះ​មន្ទិល​សង្ស័យ​មួយ​ចំនួន​របស់​មជ្ឈដ្ឋាន​នៅ​ក្នុង​រាជាណាចក្រ​នេះ ដោយ​លោក​បញ្ជាក់​ថា ពេលវេលា​ដែល​លោក​ឡើង​កាន់​តំណែង​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ជា​ថ្មី​ម្ដង​ទៀត គឺ​អស់​ហើយ​នៅ​ពេលនេះ។

លោក​បាន​បញ្ជាក់​ដូចនេះ​នៅ​ចំពោះ​មុខ​អ្នក​សារព័ត៌មាន​នៅ​ទីក្រុង​បាងកក។ នៅ​ចំពោះ​មុខ​អ្នក​សារព័ត៌មាន នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ចាំ​ផ្ទះ​រូប​នេះ​បាន​បញ្ជាក់​ថា លោក​កំពុងតែ​រង់ចាំ​ផ្ទេរ​តំណែង​ទៅ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី បើ​រដ្ឋាភិបាល​នោះ​កើត​ចេញ​រូបរាង​ហើយ​នោះ។

ជាមួយ​គ្នា​នេះ លោក ប្រាយុទ្ធ ក៏​បាន​បញ្ជាក់​ជា​ថ្មី​ថា លោក​សូម​ធានា​ក្នុង​ការ​ផ្ទេរ​អំណាច​ទៅ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី ដោយ​លោក​សន្យា​ថា​នឹង​មិន​មាន​បំណង ឬ​ក៏​ផែនការ​ដើម្បី​ក្រាញ​អំណាច​នោះ​ទេ។ លោក​បន្ត​ថា លោក​ប្រកាន់​ជំហរ​ទៅ​តាម​គោលការណ៍​ប្រជាធិបតេយ្យ​ដោយ​ទុក​តម្លៃ​នៃ​កិត្តិយស​របស់​លោក​ជា​ធំ គឺ​មិន​ត្រូវ​ធ្វើ​ខ្លួន​ជា​អ្នក​នយោបាយ​ដែល​មាន​មហិច្ឆតា​កាន់​អំណាច​ហួសហេតុ​នោះ​ទេ។

មេទ័ព​ថៃ​រូប​នេះ​បាន​ដឹកនាំ​ទ័ព​ចូល​ទៅ​ទីក្រុង​បាងកក នៅ​ដើម​ខែ​មីនា ហើយ​ភ្លាមៗ​នោះ​លោក​ឆក់​យក​អំណាច​ពី​គណបក្ស​ភឿថៃ ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​អ្នកស្រី យីងឡាក់ ស៊ីណាវ៉ាត់ ដែល​ជា​ប្អូនស្រី​អតីត​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ ដែល​ត្រូវ​បាន​ពួក​យោធា​ធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​ឆ្នាំ​២០០៦។ លោក ប្រាយុទ្ធ ក្រោយពី​ប្លន់​អំណាច​បាន​ពី​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីវិល​នៃ​គណបក្ស​ភឿថៃ បាន​ហើយ​នោះ លោក​ក៏​លើក​ខ្លួនឯង​ឡើង​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ដែល​គេ​ហៅថា​មេដឹកនាំ​រដ្ឋាភិបាល​ពួក​យោធា។

លោក ប្រាយុទ្ធ បាន​បន្ត​រក​មធ្យោបាយ​ដើម្បី​ក្រាញ​អំណាច​បន្ត​ទៀត​ជាមួយ​នឹង​ការ​បង្កើត​គណបក្ស​ប៉ាល្ល័ង្គប្រាចារ៉ាត់ ហើយ​ចូលរួម​ការ​បោះឆ្នោត​នៅ​ខែ​មីនា ឆ្នាំ​២០១៩។

នៅ​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​នេះ លោក ប្រាយុទ្ធ និង​គណបក្ស​របស់​លោក​ពុំ​មែន​ជា​គណបក្ស​ឈ្នះ​ឆ្នោត​នោះ​ទេ តែ​លោក​នៅតែ​កាន់​អំណាច​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​បាន​ទៀត​ជាមួយ​នឹង​ការ​បោះឆ្នោត​នៃ​ក្រុម​សមាជិក​សភា ២៥០​រូប ដែល​ត្រូវ​បាន​ជ្រើសតាំង​ឡើង ហើយ​សមាជិក​ព្រឹទ្ធសភា​នេះ​សុទ្ធសឹង​ជា​សម្ព័ន្ធភាព​របស់​ពួក​យោធា។

ឥឡូវ​នេះ លោក ប្រាយុទ្ធ បាន​ថ្លែង​ដោយ​ទទួលស្គាល់​ថា បក្ស​របស់​លោក គឺ​បក្ស​ថៃ​រួបរួម​ជាតិ​អស់​ប្រជាប្រិយភាព​នៃ​ការ​គាំទ្រ​របស់​ប្រជាជន​ថៃ​ហើយ។

បក្ស​ថៃ​រួបរួម​ជាតិ​នេះ បាន​អាសនៈ​សភា​ចំនួន ៣៦​អាសនៈ​ប៉ុណ្ណោះ​ក្នុង​អាសនៈ​សរុប ៥០០​អាសនៈ ហើយ​សូម្បីតែ​មណ្ឌល​បោះឆ្នោត​នៅ​ទីក្រុង​បាងកក ដែល​មាន ៣៣​អាសនៈ ក៏​គណបក្ស​លោក​រក​មួយ​អាសនៈ​មិន​បាន​ផង​ដែរ គឺ​ធ្លាក់​ទៅ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ទាំងអស់។

គណបក្ស​ប្រឆាំង​ដែល​បាន​អាសនៈ​ច្រើន​ជាងគេ គឺ​មាន ២​គណបក្ស។ គណបក្ស​ចលនា​ឆ្ពោះ​ទៅ​មុខ បាន ១៥១​អាសនៈ និង​គណបក្ស​ភឿថៃ បាន ១៤១​អាសនៈ។ គណបក្ស​ប្រឆាំង​ពីរ​នេះ​ហើយ​ដែល​មាន​សិទ្ធិ​មុនគេ​ក្នុង​ការ​រៀបចំ​បង្កើត​រៀបចំ​រដ្ឋាភិបាល។

កាលពី​ថ្ងៃ​ពុធ​សប្ដាហ៍​មុន​នេះ មេដឹកនាំ​ចលនា​ឆ្ពោះ​ទៅ​មុខ គឺ​លោក លឹមចារឿរ៉ាត់ បាន​បើក​កិច្ចប្រជុំ​ជាមួយ​នឹង​សម្ព័ន្ធភាព ៧​គណបក្ស​ទៀត ក្នុង​នោះ​មាន​គណបក្ស​ភឿថៃ ផង​ដែរ ដើម្បី​កំណត់​ការ​បង្កើត​គណៈរដ្ឋមន្ដ្រី​នៃ​រដ្ឋាភិបាល​ចម្រុះ។ ប៉ុន្តែ​អាសនៈ​សរុប​នៃ​សម្ព័ន្ធភាព​រដ្ឋាភិបាល​នេះ គឺ​មាន​តែ ៣១២​អាសនៈ​ប៉ុណ្ណោះ។ ក្រុម​ចម្រុះ​នេះ​ត្រូវ​រក​អាសនៈ​បន្ថែម​ទៀត​យ៉ាងតិច ៦៤​អាសនៈ ដើម្បី​បង្គ្រប់ ៣៧៦​សំឡេង​នៃ​សភា​ជាន់​ទាប និង​ជាន់ខ្ពស់​ដែល​មាន ៧៥០​រូប។

មក​ដល់​ពេលនេះ សមាជិក​ព្រឹទ្ធសភា​ដែល​មាន​និន្នាការ​ទៅ​រក​ពួក​យោធា មិនទាន់​មិន​ត្រូវ​បាន​គេ​រំពឹង​ថា​គាំទ្រ​លើសលប់​បេក្ខភាព​នាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក ភីថា លឹមចារឿរ៉ាត់ ដែល​មកពី​គណបក្ស​ចលនា​ឆ្ពោះ​ទៅ​មុខ​នៅឡើយ​នោះ​ទេ។

យោង​តាម​កាសែត​បាងកក​ប៉ុស្តិ៍ សមាជិក​ព្រឹទ្ធសភា​ដែល​បង្ហាញ​ជំហរ​ក្នុង​ការ​គាំទ្រ​លោក ភីថា ឱ្យ​កាន់​តំណែង​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី គឺ​មាន​តែ ២០​សំឡេង​តែប៉ុណ្ណោះ។

អ្នក​សង្កេតការណ៍​មើល​ឃើញ​ថា បើ​លោក ភីថា បើ​មិន​ទទួល​បាន​ការ​គាំទ្រ​គ្រប់គ្រាន់​ទេ​នោះ គឺ​លោក​នឹង​ត្រូវ​អស់​សិទ្ធិ​ឈរ​ជា​បេក្ខជន​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ទៀត​ហើយ នៅ​ខណៈ​ដែល​បុរស​វ័យ ៤២​ឆ្នាំ​រូប​នេះ​ក៏​កំពុង​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ការ​គំរាមកំហែង​ប្ដឹង​ពី​ក្រុម​អ្នក​នយោបាយ​របស់​ពួក​យោធា ដែល​ចោទ​ថា​លោក ភីថា មាន​ភាគហ៊ុន​នៅ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​នៅ​ក្រុង​បាងកក ដែល​ច្បាប់​បោះឆ្នោត​របស់​រាជាណាចក្រ​ថៃ ហាម​បេក្ខជន​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ឬ​អ្នក​តំណាងរាស្ត្រ​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​មុខជំនួញ​មួយ​នេះ។

តែ​បែប​នេះ​ក្ដី បើ​លោក ភីថា ពុំ​មាន​ឱកាស​ឡើង​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី គឺ​តំណែង​នេះ​អាច​នឹង​ធ្លាក់​លើ​បេក្ខភាព​ម្នាក់​មកពី​គណបក្ស​ភឿថៃ ប៉ុន្តែ​អ្នក​សង្កេតការណ៍​គិត​ថា បើ​បក្ស​ភឿថៃ អស់​លទ្ធភាព​ទៀត​នោះ វា​នឹង​ចូល​ទៅ​ដល់​ក្រុម​សម្ព័ន្ធភាព​នៃ​ពួក​យោធា​វិញ​ម្ដង ហើយ​ពេល​នោះ​មាន​ការ​ចោទ​សួរ​ថា តើ​លោក ប្រាយុទ្ធ មាន​ឱកាស​ទៀត​ដែរ​ឬ​ទេ​ដើម្បី​តោង​អំណាច​ជា​ថ្មី​ម្ដង​ទៀត។

ប៉ុន្តែ​ក្រុម​យុវជន​ថៃ នៅ​ទីក្រុង​បាងកក ដ៏​លើសលប់​ព្រមាន​ងើប​ឡើង​ប្រឆាំង​នឹង​ពួក​យោធា​ដែល​ព្យាយាម​បង្កើត​សម្ព័ន្ធភាព​ដើម្បី​បន្ត​ក្រាញ​អំណាច។

ក្រុម​យុវជន​ថៃ ដែល​មកពី​គណបក្ស​ចលនា​ឆ្ពោះ​ទៅ​មុខ និង​គណបក្ស​ភឿថៃ បាន​ព្រមាន​រួច​ស្រេច​ហើយ​ថា ពួកគេ​នឹង​ប្រមូល​កម្លាំង​យុវជន​នៅ​ទូទាំង​ក្រុង​បាងកក ធ្វើ​ការ​តវ៉ា​តាម​ដងផ្លូវ​ដាក់​សម្ពាធ​ទៅ​ព្រឹទ្ធសភា ឱ្យ​គោរព​ឆន្ទៈ​របស់​ប្រជាជន​ដោយ​មិន​ត្រូវ​រក​លេស​ដើម្បី​ឲ្យ​ពួក​យោធា​បន្ត​កាន់​អំណាច​ទៀត​នោះ​ទេ។

ទំនង​ដោយ​មើល​ឃើញ​ពី​ការ​ងើប​ឡើង​ប្រឆាំង​យ៉ាង​ខ្លាំង​ពី​សំណាក់​ក្រុម​យុវជន​នៅ​ក្នុង​ក្រុង​បាងកក នេះ​ហើយ ដែល​អាច​រុញ​ទឹកចិត្ត​លោក ប្រាយុទ្ធ បង្ហាញ​ជំហរ​ចង់​បោះបង់​ចោល​មហិច្ឆតា​ក្រាញ​អំណាច គឺ​ដូច​គេ​ថា អតីត​មេ​រដ្ឋប្រហារ​រូប​នេះ​កំពុង​ស្ថិត​លើ​វិថី​នៃ​ការ​ចុះចាញ់​នឹង​ព្រហ្មលិខិត៕

© 2024, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.

អត្ថបទទាក់ទង

អត្ថបទអានច្រើន

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស