នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកាលពីថ្ងៃចន្ទ ទី១៥ សីហា រវាងប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក វ៉្លាឌីមៀ ពូទីន និងប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ ត្រូវបានរាយការណ៍ថា មេដឹកនាំទាំងពីរបានពិភាក្សា និងយល់ព្រមថា អ៊ុយក្រែន គួរតែប្រគល់តំបន់ Donetsk និង Luhansk ក្នុងតំបន់ Donbas ទៅឲ្យរុស្ស៊ី។
លោក ពូទីន បានបង្ហាញនូវចេតនាចង់ឲ្យកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធអ៊ុយក្រែន ដកខ្លួនចេញពីតំបន់នោះទាំងស្រុង។
ប៉ុន្មានសប្ដាហ៍ចុងក្រោយនេះ លោក ពូទីន តែងតែលើកឡើងអំពីសារសំខាន់នៃតំបន់ Donetsk និង Luhansk ដែលខេត្តពីរនេះរបស់អ៊ុយក្រែន ស្ថិតក្នុងតំបន់ Donbas ភាគខាងកើតអ៊ុយក្រែន។ នៅពេលនេះ Donbas កំពុងធ្លាក់ក្នុងការប្រយុទ្ធគ្នាយ៉ាងបង្ហូរឈាមរវាងកងទ័ពរុស្ស៊ី និងកងទ័ពអ៊ុយក្រែន។ ថ្នាក់ដឹកនាំរុស្ស៊ី ជាច្រើន តែងតែអះអាងថា តំបន់នេះមានទំនាក់ទំនងប្រវត្តិសាស្ត្រជាមួយរុស្ស៊ី និងជាផ្នែកមួយនៃសិទ្ធិដំណែលនៃសហភាពសូវៀត។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ តាមច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញអ៊ុយក្រែន តំបន់នេះនៅតែជាកម្មសិទ្ធិរបស់អ៊ុយក្រែន។ និយាយទៅ ទាំងខេត្ត Donetsk និង Luhansk នៅតែជាផ្នែកមួយនៃទឹកដីអ៊ុយក្រែន បើទោះពេលនោះ សាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមសូវៀត ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៩១៩ ហើយអ៊ុយក្រែន ជារដ្ឋមួយរបស់សូវៀត ក៏ដោយ។
នៅដើមសតវត្សទី១៩ និងសម័យកាលសូវៀត Donbas ជាតំបន់ឧស្សាហកម្មសំខាន់ដែលសម្បូរទៅដោយធនធានធម្មជាតិ។ គេហៅថាសម័យកាលវិស័យរ៉ែធ្យូងថ្ម ដែក និងគីមី ក្នុងសតវត្សទី២០ គឺចំពេលប្រជាជនមកពីទូទាំងសហភាពសូវៀត បានផ្លាស់ទីលំនៅសម្រុកទៅនៅតំបន់ Donbas ដើម្បីស្វែងរកការងារ។
សូម្បីតែមុនឆ្នាំ២០១៤ ភាគច្រើនប្រជាជននៅទីនេះ និយាយភាសារុស្ស៊ី សុទ្ធតែជាជនចំណាកស្រុក។
ខណៈប្រជាជនភាគខាងលិចនៃប្រទេសអ៊ុយក្រែន ចង់មានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយក្រុមប្រទេសសហភាពអឺរ៉ុប ប៉ុន្តែភាគខាងកើតអ៊ុយក្រែន មានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយទីក្រុងមូស្គូ ឃើញថាអតីតប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន លោក Viktor Yanukovych ជាមេដឹកនាំអ៊ុយក្រែន រណបរុស្ស៊ី ក៏មានដើមកំណើតកើតនៅតំបន់ខេត្ត Donetsk ហើយជាអ្នកនយោបាយពេញរូបរាងនៅក្នុងតំបន់នេះដែរ។
កាលពីបដិវត្ត Maidan ឆ្នាំ២០១៤ លោក Viktor Yanukovych ត្រូវបានផ្ដួលរំលំ ហើយបានភៀសខ្លួនទាំងគ្រួសារទៅរស់នៅប្រទេសរុស្ស៊ី។ ភ្លាមៗនោះ តំបន់ Donbas បានក្លាយជាតំបន់ជម្លោះប្រដាប់អាវុធរវាងទីក្រុងមូស្គូ និងទីក្រុងគៀវ។
លោក Viktor Yanukovych គឺជាប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន ដែលបានចុះហត្ថលេខាកាត់ទឹកដីគ្រីមៀរ បញ្ចូលក្នុងដែនដីរបស់រុស្ស៊ី ក្នុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៤។ ក្នុងឆ្នាំ២០១៤ ក៏ផ្ទុះចលាចលរាលដាលនៅតំបន់ Donbas ភាគខាងកើតអ៊ុយក្រែន ព្រោះប្រជាជនរុស្ស៊ី ជាជនចំណាកស្រុក ក៏បានផ្ដើមរើខ្លួនទាមទារឱ្យមានការផ្ដាច់ Donbas ទៅខាងរុស្ស៊ី ជាមួយនឹងក្រុមប្រដាប់អាវុធ ត្រូវបានរុស្ស៊ី បង្កើតឡើងឱ្យកាន់អាវុធវាយប្រហារដណ្ដើមយក Donbas ពីរដ្ឋាភិបាលរបស់អតីតប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន លោក Petro Poroshenko។ គោលដៅរបស់លោកប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី ពូទីន ដែលបង្កើតកងទ័ពឧទ្ទាមឱ្យវាយយកតំបន់ Donbas គឺដើម្បីបង្កើតតំបន់នេះជាសាធារណរដ្ឋមួយមានខេត្ត Donetsk និង Luhansk ចំណុះដែនដីរុស្ស៊ី ដូចនឹងតំបន់គ្រីមៀរ បច្ចុប្បន្ននេះ។
ទោះជាវិមានក្រឹមឡាំង សង្ឃឹមទទួលបានការគាំទ្រពីជនជាតិអ៊ុយក្រែន ដែលនិយាយភាសារុស្ស៊ី វានៅតែមិនទាន់បង្ហាញលទ្ធផលល្អឡើយ។ ជាក់ស្តែង សង្គ្រាមភាគខាងកើតអ៊ុយក្រែន នៅពេលនេះ បានបង្កើនការអាក់អន់ចិត្តចំពោះវិមានក្រឹមឡាំង ព្រោះតែប្រជាជនដែលនិយាយភាសារុស្ស៊ី ភាគច្រើនមិនស្ម័គ្រចិត្តកាន់អាវុធជួយកងទ័ពរុស្ស៊ី វាយប្រហារលើកងទ័ពអ៊ុយក្រែន ដែលអ្នកវិភាគថាប្រជាជនទាំងនោះមិនចង់រស់នៅក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ពូទីន ជាជនផ្ដាច់ការនោះទេ។
ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន វូឡូឌីមៀ ហ្សេឡេនស្គី ដែលបានធំធាត់ឡើងក៏ចេះនិយាយភាសារុស្ស៊ី ដែរ។ លោក ហ្សេឡេនស្គី បានឈ្នះការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីឆ្នាំ២០១៩ ដែលតំបន់ភាគខាងកើតនេះ ពួកគេភាគច្រើនបោះឆ្នោតគាំទ្រលោក ហ្សេឡេនស្គី ដូចនឹងប្រជាជនរស់នៅទីក្រុងគៀវ ផងដែរ។
ក្នុងអំឡុងយុទ្ធនាការបោះឆ្នោត លោក ហ្សេឡេនស្គី ចេះប្រើវិធីសាស្ត្របញ្ចប់ជម្លោះដោយរក្សាអធិបតេយ្យភាពអ៊ុយក្រែន ដែលទទួលការយល់ព្រមយ៉ាងទូលំទូលាយពីប្រជាជនអ៊ុយក្រែន។
តែយ៉ាងណា Donbas គឺចំណុចសំខាន់ណាស់សម្រាប់លោក ពូទីន នៅពេលដែលលោកបញ្ជាទ័ពរុស្ស៊ី ចាប់ផ្តើមការលុកលុយពេញលេញលើអ៊ុយក្រែន ក្នុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ គឺតំបន់ Donbas ទាំងមូល បានធ្លាក់ក្នុងដៃកងទ័ពរុស្ស៊ី ទៅហើយ។ តែជិត ៤ខែនៃសង្គ្រាម ស្រាប់តែរុស្ស៊ី បាក់ទ័ពនៅភាគខាងជើងរដ្ឋធានីគៀវ គឺជាឱកាសទ័ពអ៊ុយក្រែន នៅពេលវាយរុញច្រានទ័ពរុស្ស៊ី ដោយវាយយកបានមកវិញតំបន់មួយចំនួននៅខេត្ត Donetsk និង Luhansk។ នៅពេលនេះ រុស្ស៊ីកំពុងវាយកាន់កាប់បានជាង ៨០ភាគរយនៃផ្ទៃដីសរុបជាង ៥៣០០០គីឡូម៉ែត្រក្រឡា។ ចំពោះសមរភូមិខេត្ត Donetsk អ៊ុយក្រែន នៅកាន់កាប់បាន ៣០ភាគរយ។
នៅក្នុងសុន្ទរកថាតាមទូរទស្សន៍ លោក ពូទីន អះអាងថា “ប្រតិបត្តិការយោធាពិសេស” ត្រឹមត្រូវ ដោយសាធារណរដ្ឋ Donbas បានសុំជំនួយពីរុស្ស៊ី។ លោក ពូទីន បន្ថែមថា ប្រជាជនភាគខាងកើតអ៊ុយក្រែន និយាយភាសារុស្ស៊ី ប៉ុន្តែបានស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងពីទីក្រុងគៀវ។ លោកអះអាងថា ប្រជាជនទាំងនោះកំពុងប្រឈមមុខនឹង “អំពើប្រល័យពូជសាសន៍” ដែលចាំរុស្ស៊ី ត្រូវលើកទ័ពចូលទៅរំដោះពួកគេចេញពីអំពើប្រល័យពូជសាសន៍របស់កងទ័ពណាហ្ស៊ីអ៊ុយក្រែន។
តំបន់ Donbas មុនសង្គ្រាមនេះមានប្រជាជនជាង ៤លាននាក់ និងជាតំបន់សម្បូរដោយធនធានធម្មជាតិ ដូចជា ធ្យូងថ្ម រ៉ែដែក លីចូម ទីតានីញ៉ូម និងរ៉ែកម្រផ្សេងទៀតដែលមានសារសំខាន់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាអេឡិចត្រូនិក។
តំបន់ Donbas និងជួរមុខនៅភាគខាងត្បូងអ៊ុយក្រែន មានសារសំខាន់ដូចគ្នាសម្រាប់រុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែន។ សម្រាប់វិមានក្រឹមឡាំង វាមានប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងក្នុងការរក្សាភ្ជាប់ដែនដី Donbas និងភាគខាងត្បូងអ៊ុយក្រែន ទៅកាន់ឧបទ្វីបគ្រីមៀរ និងអាចចូលដល់ទឹកដីរុស្ស៊ី វិញតាមរយៈស្ពាន Kerch គ្រីមៀរ។
ប្រសិនបើរុស្ស៊ី ទទួលបានការគ្រប់គ្រងលើ Donbas និងតំបន់ Zaporizhzhia និង Kherson នោះការកាន់កាប់របស់រុស្ស៊ី មានភាពទូលំទូលាយលាតសន្ធឹងចូលទៅកាន់ជ្រោយឧបទ្វីបគ្រីមៀរ គឺមានទំហំធំមហាសាល។ ចំពោះអ៊ុយក្រែន នឹងបាត់សិទ្ធិចូលទៅកាន់សមុទ្រ Azov ទៀតផង។
សម្រាប់អ៊ុយក្រែន Donbas មានតម្លៃខ្លាំងខាងផ្នែកយោធា និងសេដ្ឋកិច្ច។ រដ្ឋាភិបាលអ៊ុយក្រែន បានបង្កើតខ្សែក្រវាត់ការពារ និងបន្ទាយទាហានក្នុងតំបន់ដែលនៅសល់ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្លួន ជាពិសេសនៅក្នុងខេត្ត Donetsk ដែលរបាំងការពារភាគកណ្តាលប្រទេសអ៊ុយក្រែន។ ខ្សែក្រវាត់ការពារនេះរួមមាន ទីក្រុងសំខាន់ៗ ដូចជា ទីក្រុង Kramatorsk, Sloviansk, Kostyantynivka, Chasiv Yar និង Pokrovsk ដែលកងទ័ពអ៊ុយក្រែន តស៊ូវាយបកការពារកាន់កាប់បានមកដល់ពេលនេះក្នុងសង្គ្រាមវាយលុកយ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់ទ័ពមហាអំណាចរុស្ស៊ី។
ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន លោក ហ្សេឡេនស្គី បានកំពុងប្រឹងប្រែងរក្សាតំបន់ Donbas ទុកនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងអ៊ុយក្រែន ដោយមិនបោះបង់ចោលដាច់ខាត។
ទោះជាយ៉ាងណា មិនងាយស្រួលទេសម្រាប់ប្រជាជនអ៊ុយក្រែន ចំពោះការធ្វើឱ្យទឹកដីបាត់បង់ ព្រោះរដ្ឋធម្មនុញ្ញមិនអនុញ្ញាតឱ្យប្រធានាធិបតីរបស់ខ្លួនមានសិទ្ធិអំណាចផ្ដល់ ឬលក់ទឹកដី កាត់ទឹកដីទៅឱ្យប្រទេសជិតខាងដាច់ខាត រាប់ទាំងរុស្ស៊ី ផងដែរ។ ការស្ទង់មតិថ្មីនេះបានឱ្យដឹងថា ប្រហែល ៧៥% នៃប្រជាជនអ៊ុយក្រែន ប្រឆាំងនឹងការផ្តល់ទឹកដីណាមួយថែមទៀតទៅឱ្យរុស្ស៊ី៕
© 2025, ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved.