26 C
Phnom Penh

តើ​ប្រធានាធិបតី​ហ្វីលីពីន​អាច​ត្រូវ​ចិន​ទិញ​ឧត្តមគតិ​បាន​ដូច​លោក ឌូទើតេ ដែរ​ឬ​ទេ?

ដោយ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

បទវិភាគ

ប្រធានាធិបតី​ហ្វីលីពីន Ferdinand Marcos Jr. បាន​ទៅ​ដល់​ក្រុង​ប៉េកាំង​ហើយ​នៅ​ថ្ងៃ​អង្គារ ទី​៣ ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០២៣ នេះ ដែល​លោក​ត្រូវ​ជួប​សម​ភាគី​ចិន លោក​ប្រធានាធិបតី ស៊ី ជីនពីង។

បើ​តាម​សារព័ត៌មាន​ចិន CGTN លោក Marcos Jr. នឹង​វិល​មក​ប្រទេស​ហ្វីលីពីន វិញ​នៅ​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ ទី​៥ មករា។ នេះ​ជា​លើកដំបូង​ហើយ​ដែល​មេដឹកនាំ​ហ្វីលីពីន​រូប​នេះ​ទៅ​ធ្វើ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​ក្រុង​ប៉េកាំង បន្ទាប់ពី​លោក​ចូល​កាន់​តំណែង​នៅ​ថ្ងៃទី​៣០ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​២០២២ ហើយ​ទស្សនកិច្ច​របស់​លោក Marcos Jr. ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ចិន មិន​បាន​ចាត់ទុក​ថា​ជា​ទស្សនកិច្ច​នៃ​មេដឹកនាំ​នៃ​សមាគម​អាស៊ាន​នោះ​ទេ។

នៅ​ថ្ងៃ​ពុធ លោក Marcos Jr នឹង​បើក​ជំនួប​ជាមួយ​ប្រធានាធិបតី​ចិន ស៊ី ជីនពីង និង​ជួប​ផង​ដែរ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី លឺ កែឈាង រួម​ទាំង​ប្រធាន​សភា​ប្រជាជន​ចិន Li Zhanshu។ វត្តមាន​របស់​ប្រធានាធិបតី​ហ្វីលីពីន Marcos Jr នៅ​លើ​ទឹកដី​ប្រទេស​ដ៏​ធំ​នៅ​អាស៊ី ធ្វើឡើង​ក្នុង​ក្របខ័ណ្ឌ​រឹត​ចំណង​មិត្តភាព​ទ្វេភាគី​រវាង​ក្រុង​ប៉េកាំង និង​ក្រុង​ម៉ានីល។ តែ​ជំនួប​រវាង​លោក ស៊ី និង​លោក ម៉ាកូស គឺជា​លើក​ទី​ពីរ​ដែល​អ្នក​ទាំង​ពីរ​បាន​ជួប​គ្នា​ម្ដង​ហើយ​កាលពី​លោក ស៊ី មក​ចូល​ប្រជុំ​នៃ​ក្រុម​ប្រទេស​សហប្រតិបត្តិការ​សេដ្ឋកិច្ច​អាស៊ី​ប៉ាស៊ីហ្វិក នៅ​ក្រុង​បាងកក ប្រទេស​ថៃ កាលពី​ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០២២។

អ្នក​នាំពាក្យ​ក្រសួង​ការបរទេស​ចិន Wang Wenbin បាន​ថ្លែង​នៅ​ក្នុង​សន្និសីទ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​ថា មេដឹកនាំ​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​នឹង​មាន​ការ​ដោះដូរ​ទស្សនៈ​គ្នា​ស៊ីជម្រៅ​អំពី​ចំណង​មិត្តភាព​ទ្វេភាគី និង​បញ្ហា​ក្នុង​តំបន់។

អំឡុង​ទស្សនកិច្ច​របស់​លោក ម៉ាកូស នៅ​ក្រុង​ប៉េកាំង គេ​រំពឹង​ថា​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​នេះ​មាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​ថ្មីៗ​ពី​ចំនួន ១០ ទៅ ១៤ ត្រូវ​ធ្វើឡើង​ដែល​ក្នុង​នោះ​មាន​ទាំង​ការ​ពង្រីង​វិស័យ​សេដ្ឋកិច្ច និង​ពាណិជ្ជកម្ម វិស័យ​កសិកម្ម ទេសចរណ៍ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ វិស័យ​ថាមពល និង​សន្តិសុខ​សមុទ្រ។

នៅ​មុន​ពេល​ចេញ​ដំណើរ លោក ម៉ាកូស ជូនីញើ បាន​ថ្លែង​ថា លោក​ទន្ទឹង​រង់ចាំ​ជួប​ជាមួយ​ប្រធានាធិបតី​ចិន លោក ស៊ី ជីនពីង ដើម្បី​ដោះស្រាយ​នូវ​អ្វី​ដែល​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​កំពុង​ប្រឈមមុខ​ដាក់​គ្នា។

កាលពី​សប្តាហ៍​មុន មន្ត្រី​ក្រសួង​ការបរទេស​ហ្វីលីពីន បាន​និយាយ​ថា កិច្ច​ពិភាក្សា​រវាង​លោក ម៉ាកូស ជាមួយ​លោក ស៊ី នឹង​រួម​បញ្ចូល​សកម្មភាព​របស់​ចិន​នៅ​ក្នុង​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​ផង​ដែរ។

តើ​មេដឹកនាំ​ហ្វីលីពីន​ម្នាក់​នេះ​អាច​ចិន​ទិញ​ឧត្តមគតិ​បាន​ដូច​លោក ឌូទើតេ ឬ​ទេ?

គេ​នៅ​ចាំ​បាន​ថា ក្រោយពី​ចូល​កាន់​តំណែង​បាន​មិន​ដល់​មួយ​ឆ្នាំ លោក រ៉ូឌ្រីហ្គូ ឌូទើតេ ត្រូវ​បាន​មេដឹកនាំ​ចិន ស៊ី ជីនពីង អញ្ជើញ​ទៅ​ធ្វើ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​ទីក្រុង​ប៉េកាំង។ នៅ​មុន​ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​ទីក្រុង​ប៉េកាំង លោក ឌូទើតេ បាន​និយាយ​ដៀមដាម​ផ្លែផ្កា​ដាក់​ឱ្យ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ដោយ​លោក​និយាយ​ថា មិត្ត​ជិត​ល្អ​ជាង​មិត្ត​ឆ្ងាយ។ លោក ឌូទើតេ ចំអក​ទៀត​ថា សម័យ​នេះ​ទៅ​ហើយ​គេ​មិន​ដែល​គិត​ថា​មិត្ត​ឆ្ងាយ​ដឹង​ទុក្ខ​ធុរៈ​ជាង​មិត្ត​ជិត​ផ្ទះ​នោះ​ទេ។

នៅ​ពេល​លោក​ត្រឡប់​ពី​ទីក្រុង​ប៉េកាំង​វិញ លោក​បាន​ស្ពាយ​ប្រាក់​ខ្ចីបុល​ពី​ចិន ៥០០​លាន​ដុល្លារ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ដែល​លោក ឌូទើតេ ប្រកាស​ថា​យក​មក​ពង្រីក និង​ស្ដារ​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ផ្លូវថ្នល់ សាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ​សម្រាប់​ប្រជាជន​ហ្វីលីពីន។

លោក ឌូទើតេ មាន​អារម្មណ៍​សប្បាយ​ចិត្ត​ជា​ខ្លាំង​ដែល​ថា​ពេលនេះ​លោក​រាប់អាន​មិត្ត​ជិត​ផ្ទះ គឺ​ល្អ​ជាង​មិត្ត​នៅ​ឆ្ងាយ។ នៅ​ពេល​ដែល​អ្នក​សារព័ត៌មាន​សួរ​លោក​ថា តើ​លោក​បាន​ជំរុញ​ឱ្យ​មេដឹកនាំ​ចិន ស៊ី ជីនពីង អនុវត្ត​សាលដីកា​នៃ​មជ្ឈត្តការ​អន្តរជាតិ​ដែល​ឱ្យ​ហ្វីលីពីន​មាន​សិទ្ធិ​ចូល​ទៅ​កាន់កាប់​ឡើងវិញ​ដែន​ទឹក​របស់​ហ្វីលីពីន នៅ​ប្រជុំ​កោះ​សស្កាបូរ៉ូ នៃ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​ដែរ​ឬ​ទេ? លោក ឌូទើតេ បាន​ព្យាយាម​ថ្លែង​ពង្វាង​សំណួរ​អ្នក​សារព័ត៌មាន ហើយ​និយាយ​ថា ពេលនេះ​គេ​និយាយ​អំពី​មិត្តភាព​យូរអង្វែង មិត្តភាព​រាប់​រយ​ឆ្នាំ​ទៅ​មុខ​ទៀត គេ​មិន​ត្រូវ​និយាយ​អំពី​ការ​បង្ក​ឱ្យ​ភាព​ប្រេះស្រាំ​មិត្តភាព​នោះ​ទេ។

លោក ឌូទើតេ មិន​ខ្វល់​ចំពោះ​អ្នក​នយោបាយ​ប្រឆាំង​ដែល​រិះគន់​លោក​ដែល​បំភ្លេច​សាលដីកា​ឆ្នាំ​២០១៦ នោះ​ទេ។ តែ​បុរស​ខ្លាំង​រូប​នេះ​ត្រូវ​ក្រុម​ប្រឆាំង​នៅ​ហ្វីលីពីន ចាត់ទុក​ថា​ជា​មេដឹកនាំ​ចិន​ទិញ​ឧត្តមគតិ​រួច​ទៅ​ហើយ ខណៈ​នាវា​ល្បាត​របស់​ចិន​មិន​បាន​ចេញពី​ដែនទឹក​ដែល​ហ្វីលីពីន​ចោទ​ចិន​ថា​រំលោភ​លើ​ដែនទឹក​របស់​ខ្លួន​នោះ។

បន្ថែម​លើ​នេះ លោក ឌូទើតេ ប្រមាថ​សាលក្រម​ឆ្នាំ​២០១៦ នោះ​ថា វា​មិន​ខុស​នឹង​ក្រដាស​ជូត​មាត់​នោះ​ទេ គឺ​គ្មាន​ន័យ​ទេ គឺ​ចិន​គេ​មិន​ល្ងង់​អនុវត្ត​តាម​សេចក្ដី​សម្រេច​នេះ​ទេ។

តែ​ដល់​ឆ្នាំ​ទី​៦ ជា​ឆ្នាំ​ផុត​អាណត្តិ​របស់​លោក ឌូទើតេ លោក​ភ្ញាក់​ខ្លួន​ព្រើត​ដោយ​លោក​ខកចិត្ត​ព្រោះ​ចិន​បញ្ជូន​នាវា​ល្បាត នាវា​ចម្បាំង​ចូល​លុកលុយ​ដែន​កោះ​ហ្វីលីពីន​ជាច្រើន​កន្លែង​ទៀត ហើយ​ទីបំផុត លោក ឌូទើតេ យល់ព្រម​ចាប់​ដៃ​ជាមួយ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​វិញ​ដោយ​សុំ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ជួយ​ការពារ​ដែនទឹក​របស់​ហ្វីលីពីន​ផង។

លោក ឌូទើតេ បាន​ហៅ​ចិន​ជា​មិត្ត​ជិត​ផ្ទះ ហើយ​ក៏​ជា​ចោរ​ជិត​ផ្ទះ​ផង​ដែរ។ ចំណែក​ឯ​លោក ម៉ាកូស ជូនីញើ វិញ​នៅ​ពេល​លោក​ស្បថ​ចូល​កាន់​តំណែង​នៅ​ថ្ងៃទី​៣០ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​២០២២ លោក​បាន​សច្ចា​ថា នឹង​បង្ខំ​ចិន​ឲ្យ​ទទួលស្គាល់​សេចក្ដី​វិនិច្ឆ័យ​សម្រេច​ពី​តុលាការ​អាជ្ញាកណ្ដាល​អចិន្ត្រៃយ៍ (Permanent Court of Arbitration = PCA) នៅ​ក្រុង​ឡាអេ ប្រទេស​ហុឡង់ដ៍ ឆ្នាំ​២០១៦ ហើយ​ព្រមាន​ចិន​ថា ពេល​នេះ​ហ្វីលីពីន​ចាត់ទុក​មិត្ត​ឆ្ងាយ និង​មិត្ត​ជិត​ផ្ទះ គឺជា​មិត្ត​ដែល​អាច​ជួយ​គ្នា​បាន​ទៅវិញ​ទៅមក។ តែ​លោក​បាន​ហៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ថា​ជា​មិត្ត​ឆ្ងាយ​ពី​ផ្ទះ​ដែល​ជួយ​ការពារ​ហ្វីលីពីន​បាន​ចំពោះ​ការ​ឈ្លានពាន​ពី​សំណាក់​ប្រទេស​ចិន។

លោក​បាន​ប្រាប់​ទៅ​ចិន​ថា លោក​រាប់អាន​ចិន ចិន​រាប់អាន​លោក តែ​សុំ​កុំ​ចាត់ទុក​លោក​ជា​អាយ៉ង​របស់​ចិន​ឱ្យ​សោះ។

អ្នក​សង្កេតការណ៍​មើល​ឃើញ​ថា លោក ម៉ាកូស ជូនីញើ ទំនង​ជា​មិន​ជ្រក​ក្រោម​ឥទ្ធិពល​របស់​ចិន ឬ​លក់​ឧត្តមគតិ​ទៅ​ឱ្យ​ចិន​នោះ​ទេ ព្រោះ​ថា​លោក​ឃើញ​លោក ឌូទើតេ ឆ្លងកាត់​កន្លងមក​ជា​មេដឹកនាំ​អាយ៉ង​ចិន ធ្វើ​ឱ្យ​ខូច​ផល​ប្រយោជន៍​ហ្វីលីពីន​ទៅ​ហើយ​នោះ៕

© 2023, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.

អត្ថបទទាក់ទង

អត្ថបទអានច្រើន

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស