35 C
Phnom Penh

សង្គម​ស៊ីវិល​ថា​ការ​បង្កើត​អាជ្ញាធរ​ជាតិ​ដោះស្រាយ​វិវាទ​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​ជា​ចំណុច​គួរ​ឱ្យ​ព្រួយបារម្ភ​ពី​ការ​រំលោភ​អំណាច​លើ​ស្ថាប័ន​តុលាការ

ដោយ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

បទវិភាគ

មន្ត្រី​សង្គម​ស៊ីវិល​ទទួល​បន្ទុក​សិទ្ធិមនុស្ស លើកឡើង​ថា ការ​បង្កើត​អាជ្ញាធរ​ជាតិ​ដោះស្រាយ​វិវាទ​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ ក្រៅពី​ចំណុច​វិជ្ជមាន ក៏​ជា​ការ​ព្រួយបារម្ភ​ពី​ការ​រំលោភ​អំណាច​ពី​ស្ថាប័ន​នីតិប្រតិបត្តិ​លើ​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​របស់​ស្ថាប័ន​តុលាការ ចំពោះ​សំណុំរឿង​ខ្លះ​ដែល​ត្រូវ​ដោះស្រាយ​ផង​ដែរ។

អ្នក​នាំពាក្យ​សមាគម​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស​អាដហុក លោក ស៊ឹង សែនករុណា ប្រាប់​សារព័ត៌មាន The Cambodia Daily នៅ​ថ្ងៃទី​៣ វិច្ឆិកា នេះ​ថា ការ​បង្កើត​អាជ្ញាធរ​ជាតិ​ដោះស្រាយ​វិវាទ​ដោះស្រាយ​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ មិន​មែន​សុទ្ធតែ​គួរ​ឱ្យ​ព្រួយបារម្ភ​ទេ ប្រសិនបើ​អាជ្ញាធរ​នេះ​អនុវត្ត​តួនាទី​របស់​ខ្លួន​បាន​ត្រឹមត្រូវ ប៉ុន្តែ​ផ្ទុយទៅវិញ បើ​អាជ្ញាធរ​នេះ​មិន​អាច​អនុវត្ត​តួនាទី​របស់​ខ្លួន​បាន​ល្អ​ទេ នោះ​គេ​បែរជា​រឹតតែ​ធ្វើ​ឱ្យ​ច្របូកច្របល់​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់ ហើយ​នឹង​ធ្វើ​ឱ្យ​រឹតតែ​មាន​ទំនាស់​រវាង​គូ​ភាគី​សាមី​ថែម​ទៀត។

លោក ស៊ឹង សែនករុណា លើកឡើង​ថា ទោះ​យ៉ាង​ណា​ក៏ដោយ សង្គម​ស៊ីវិល និង​មជ្ឈដ្ឋាន​នានា​នៅតែ​ចង់​ឃើញ​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​ពី​គ្រប់​ភាគី​ទាំងអស់​ឱ្យ​បាន​ម៉ត់ចត់ ដើម្បី​ធានា​ដល់​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​របស់​កម្ពុជា និង​ជួយ​កាត់បន្ថយ​ភាព​កកស្ទះ​សំណុំរឿង​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​ឱ្យ​បាន​កាន់តែ​ច្រើន​ផង​ដែរ ដែល​នឹង​ជួយ​ឱ្យ​សំណុំរឿង​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​បាន​អូស​បន្លាយ​កន្លងមក ទទួល​បាន​យុត្តិធម៌​ឱ្យ​បាន​ឆាប់។

អ្នក​នាំពាក្យ​សមាគម​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស​អាដហុក​រូប​នេះ​បញ្ជាក់​ថា ប្រសិនបើ​អាជ្ញាធរ​ជាតិ​ដោះស្រាយ​វិវាទ​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ អាច​អនុវត្ត​ការងារ​បាន​ត្រឹមត្រូវ ក៏​ជា​មូលហេតុ​ធ្វើ​ឱ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​មាន​ទំនុក​ចិត្ត​លើ​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​របស់​កម្ពុជា​ច្រើន​ជាង​មុន​ដែរ ប៉ុន្តែ​បើ​ការ​បង្កើត​អាជ្ញាធរ​នេះ​ដើម្បី​តែ​ល្អ​មើល​វិញ​នោះ គឺ​មិន​ខុស​អ្វី​ពី​ការ​រិះគន់​លើ​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​ក្នុង​ការ​កាត់ក្តី​លើ​សំណុំរឿង​តាម​ផ្លូវ​តុលាការ​កន្លង​មក​នោះ​ទេ ហើយ​ថែម​ទាំង​ធ្វើ​ឱ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​កាន់តែ​អស់​ជំនឿ​ទៅ​វិញ។

ការ​អះអាង​នេះ ធ្វើឡើង​បន្ទាប់ពី​ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​ត្រាស់​បង្គាប់​ឱ្យ​បង្កើត​អាជ្ញាធរ​ជាតិ​ដោះស្រាយ​វិវាទ​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ តាម​សំណើ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី​របស់​កម្ពុជា កាលពី​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ។

កាលពី​ថ្ងៃទី​២ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០២៣ ព្រះករុណា​ព្រះបាទ​សម្តេច ព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី បាន​ចេញ​ព្រះរាជក្រឹត្យ​ស្ដីពី ការ​បង្កើត ការ​រៀបចំ និង​កិច្ច​ដំណើរការ​របស់​អាជ្ញាធរ​ជាតិ​ដោះស្រាយ​វិវាទ​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ (អ.ដ.ក) ដែល​មាន ៦​ជំពូក ២២​មាត្រា។

ព្រះរាជក្រឹត្យ​នេះ​បាន​ចែង​ក្នុង​មាត្រា​១ ថា ការ​បង្កើត ការ​រៀបចំ និង​កិច្ច​ដំណើរការ​របស់​អាជ្ញាធរ​ជាតិ​ដោះស្រាយ​វិវាទ​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​នេះ គឺ​ដើម្បី​បន្ថែម​ប្រព័ន្ធ​ដោះស្រាយ​វិវាទ​នៅ​កម្ពុជា​ឆ្ពោះ​ទៅ​រក​ការ​លើក​កម្ពស់​គុណភាព ប្រសិទ្ធភាព ក្នុង​គោលបំណង​កាត់បន្ថយ​សំណុំរឿង​នៅ​តាម​សាលា​ជម្រះ​ក្តី​ឱ្យ​បាន​កាន់តែ​ច្រើន​ទៅ​ថ្ងៃ​មុខ។

ជាង​នេះ​ទៀត ជំពូក​២ មាត្រា​៣ នៃ​ព្រះរាជក្រឹត្យ​នេះ បាន​ត្រាស់​បង្គាប់​តែងតាំង​សមាសភាព​នៃ​អាជ្ញាធរ​ជាតិ​នេះ​ផង​ដែរ ដូចជា ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី​កម្ពុជា មាន​តួនាទី​ជា​ប្រធាន រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​អធិការកិច្ច ជា​អនុប្រធាន រដ្ឋលេខាធិការ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​ជា​អនុប្រធាន រដ្ឋលេខាធិការ​ក្រសួង​យុត្តិធម៌ ជា​អនុប្រធាន​ប្រចាំ​ការ តំណាង​ទីស្ដីការ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី តំណាង​ក្រសួង​ពាណិជ្ជកម្ម តំណាង​ក្រសួង​កិច្ចការ​នារី តំណាង​ក្រសួង​ធម្មការ និង​សាសនា តំណាង​គណៈមេធាវី​កម្ពុជា តំណាង​ក្រុមប្រឹក្សា​នីតិកម្ម​យុត្តិធម៌​នៃ​ក្រសួង​យុត្តិធម៌ និង​អគ្គលេខាធិការ​នៃ​អគ្គលេខាធិការដ្ឋាន អ.ដ.ក ជា​សមាជិក​ផង​ដែរ។

ទាក់ទិន​នឹង​បញ្ហា​នេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ថ្មី​របស់​កម្ពុជា​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បាន​លើកឡើង​ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​ពេញ​អង្គ​គណៈរដ្ឋមន្ដ្រី​កាលពី​ថ្ងៃទី​២៧ តុលា កន្លង​ទៅ​ថា ការ​ដោះស្រាយ និង​ការ​ពង្រឹង​យុត្តិធម៌ គឺជា​អាទិភាព​ដ៏​សំខាន់​សម្រាប់​រដ្ឋាភិបាល​អាណត្តិ​ទី​៧ នេះ។

លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បង្ហាញ​ក្តី​សង្ឃឹម​ថា អាជ្ញាធរ​ជាតិ​ដោះស្រាយ​វិវាទ​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ នឹង​ជំរុញ​សេវា​យុត្តិធម៌​ឱ្យ​កាន់តែ​ជិត​ប្រជាពលរដ្ឋ​នៅ​មូលដ្ឋាន កាត់បន្ថយ​ការ​ចំណាយ​ថវិកា ពេលវេលា និង​សម្រួល​ភាព​កកស្ទះ​សំណុំរឿង​នៅ​តុលាការ​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ឱ្យ​កាន់តែ​មាន​ប្រសិទ្ធភាព។

ចំណែក​លោក កើត រិទ្ធ រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​យុត្តិធម៌ បាន​លើកឡើង​កាលពី​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ​ដែរ​ថា យន្តការ​នៃ​ការ​ដោះស្រាយ​វិវាទ​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ គឺជា «ឧបករណ៍​គតិយុត្តិ​មួយ​ដ៏​សំខាន់​សម្រាប់​ពង្រឹង និង​លើក​កម្ពស់​ប្រសិទ្ធភាព​នៃ​ការ​សម្របសម្រួល​ដោះស្រាយ​បញ្ចប់​វិវាទ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ»។

ទាក់ទិន​នឹង​បញ្ហា​នេះ ក្រុម​អ្នក​ឃ្លាំមើល​លើកឡើង​ថា ការ​ដោះស្រាយ​វិវាទ​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ គឺជា​រឿង​ល្អ​ដើម្បី​ជួយ​កាត់បន្ថយ​ការ​កកស្ទះ​សំណុំរឿង​នៅ​តុលាការ ប៉ុន្តែ​ក៏​ត្រូវតែ​កំណត់​ឱ្យ​បាន​ច្បាស់លាស់​ដែរ​ថា វិវាទ​ណា​ខ្លះ​ដែល​អាច​ដោះស្រាយ​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ និង​វិវាទ​ណា​ខ្លះ​ដែល​ត្រូវតែ​ដោះស្រាយ​តាម​ផ្លូវ​តុលាការ។

ប្រភព​ដដែល​បញ្ជាក់​ថា រដ្ឋាភិបាល​ត្រូវតែ​បណ្តុះបណ្តាល​មន្ត្រី​ជំនាញ​ចំពោះ​ការ​ដោះស្រាយ​វិវាទ​នេះ ហើយ​ការ​ដោះស្រាយ​នេះ​ត្រូវ​ឈរ​លើ​គោលការណ៍​ច្បាប់ គោលការណ៍​ផ្សះផ្សា និង​សម្របសម្រួល។ ជាង​នេះ​ទៀត មន្ត្រី​មាន​សមត្ថកិច្ច​ត្រូវ​ឈរ​លើ​ទស្សនៈ​អព្យាក្រឹត តម្លាភាព មិន​មាន​ភាព​លម្អៀង និង​កុំ​ឱ្យ​មាន​ភាព​មិន​ប្រក្រតី និង​អំពើ​ពុករលួយ​នៅ​ពេល​អនុវត្ត​ការងារ ដើម្បី​ទទួល​បាន​ការ​ទុកចិត្ត​ពី​ប្រជាពលរដ្ឋ និង​ប្រសិទ្ធភាព​នៃ​យន្តការ​ថ្មី​នេះ៕

© 2024, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.

អត្ថបទទាក់ទង

អត្ថបទអានច្រើន

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស