អ្នកឃ្លាំមើលស្ថានការណ៍កម្ពុជា ជំរុញឱ្យនាយករដ្ឋមន្ត្រីខ្មែរលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត និងអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា លោក ហ៊ុន សែន បញ្ជាក់ប្រាប់ពលរដ្ឋខ្មែរឱ្យបានច្បាស់ថា តើកោះគុតនៅមានចំណែកជាកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្មែរទៀតដែរឬក៏អត់ ក្រោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ អះអាងថា កោះគុតគ្មានជាកម្មសិទ្ធិរបស់កម្ពុជានោះ។
សកម្មជនក្នុងសហគមន៍ខ្មែរនៅទីក្រុងឡងប៊ិច លោក មួង ណារ៉េត បកស្រាយពីបញ្ហាកោះគុតរវាងប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសថៃ នៅថ្ងៃទី២៥ វិច្ឆិកា នេះថា ពិតមែនតែក្នុងមាត្រា២ នៃសន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀមឆ្នាំ១៩០៧ បាននិយាយអំពីការកំណត់ព្រំដែនគោករវាងប្រទេសទាំងពីរ ប៉ុន្តែក្នុងសន្ធិសញ្ញានេះក៏បានភ្ជាប់ឧបសម្ពន្ធផ្សេងទៀតដែលនិយាយអំពីដែនរវាងកម្ពុជា-ថៃ ដែរ។
លោក មួង ណារ៉េត លើកឡើងថា បើទោះបីជាបារាំង បានចុះសន្ធិសញ្ញាជាមួយសៀម ដោយកាត់ខេត្តត្រាត ឱ្យទៅប្រទេសថៃ ដែលមានកោះគុតនៅក្នុងនោះក៏ដោយ ក៏កោះគុតមិនបានកាត់បញ្ចូលទៅក្នុងខេត្តត្រាត នេះទេ ព្រោះកោះគុតជាតំបន់ដែលស្ថិតនៅដែនទឹក ដូច្នេះកោះនេះត្រូវស្ថិតក្នុងការកំណត់នៃឧបសម្ពន្ធផ្សេងទៀតនៃសន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀមឆ្នាំ១៩០៧។
លោកបន្តថា រាល់ការបកស្រាយអំពីកោះគុតត្រូវតែរាប់បញ្ចូលឧបសម្ពន្ធទាំងអស់ដែលភ្ជាប់ជាមួយសន្ធិសញ្ញានេះ នោះទើបរកឃើញថាកោះគុតមានចំណែកជាកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្មែរ។
លោកបន្ថែមថា បើមើលត្រឹមតែមាត្រា២ នៃសន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀម ចុះនៅថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩០៧ នោះគេប្រាកដជាច្រឡំថា បារាំងបានប្រគល់កោះគុតឱ្យទៅប្រទេសថៃ ផ្ដាច់មុខជាមិនខានព្រោះកោះនេះស្ថិតក្នុងដែនសមុទ្រនៃខេត្តត្រាត ប្រទេសថៃឡង់ដ៍។
សកម្មជនក្នុងសហគមន៍ខ្មែររូបនេះអះអាងថា ដើម្បីឱ្យដឹងថាខ្មែរមានចំណែកកម្មសិទ្ធិលើកោះគុត ឬក៏អត់ គេត្រូវមើលឧបសម្ពន្ធផ្សេងទៀតដែលភ្ជាប់ជាមួយសន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀមឆ្នាំ១៩០៧ ដូចជា ផែនទីដែលជាឧបសម្ពន្ធភ្ជាប់ជាមួយសន្ធិសញ្ញានេះ ជាដើម។
លោកថា បើពិនិត្យលើផែនទីឧបសម្ពន្ធនេះ ទើបគេអាចដឹងថា កោះគុតមានចំណែកជាកម្មសិទ្ធិរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះខ្សែបន្ទាត់ក្នុងការកំណត់ដែនសមុទ្ររវាងប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសថៃ គឺត្រូវកំណត់ពីបង្គោលព្រំដែនគោលលេខ៧៣ នៅឆ្នេរចាំយាម ខេត្តកោះកុង រត់ត្រង់ទៅចំណុចខ្ពស់បំផុតលើកោះគុត។
លោកគូសបញ្ជាក់ថា បើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាចង់ដោះស្រាយដោយយុត្តិធម៌ជាមួយប្រទេសជិតខាង និងដើម្បីឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរអស់ចិត្ត គ្មានជម្រើសផ្សេងក្រៅពីការប្តឹងទៅតុលាការអន្តរជាតិទេ ហើយការធ្វើបែបនេះក៏មិនមែននាំឱ្យផ្ទុះសង្គ្រាមជាមួយប្រទេសជិតខាងដែរ។
កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤ ក្នុងពិធីដាច់ដោយឡែកពីគ្នា លោក ហ៊ុន សែន និងលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានលើកឡើងអំពីកោះគុតដែរ ប៉ុន្តែឪពុកកូនពីរនាក់នេះមិនបានបញ្ជាក់ថា តើកោះគុតជាកម្មសិទ្ធិរបស់ថៃ ផ្ដាច់មុខ ឬកម្ពុជាមានចំណែកកម្មសិទ្ធិក្នុងការគ្រប់គ្រងលើកោះនេះឬក៏អត់នោះទេ ប៉ុន្តែអ្វីដែលច្បាស់បំផុតនោះ គឺលោក ហ៊ុន សែន គំរាមថា លោកត្រៀមបង្កើតច្បាប់ដាក់អ្នកដែលទាមទារឱ្យប្តឹងថៃ ទៅតុលាការអន្តរជាតិជុំវិញបញ្ហាកោះគុតនេះ ជាក្រុមភេរវករទៅវិញ។
កាលពីដើមខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ អ្នកស្រី ផែថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ បានអះអាងទៅកាន់ប្រជាពលរដ្ឋថៃ ថា គ្មានការសង្ស័យទេ កោះគុតជាទឹកដីអធិបតេយ្យភាពរបស់ថៃ ផ្ដាច់មុខទៅហើយ ខណៈរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាមិនទាន់ចេញមកបំភ្លឺលើករណីនេះនៅឡើយទេរហូតដល់ពេលនេះ។
ទោះជាយ៉ាងដូចម្តេចក៏ដោយ រឿងព្រំប្រទល់ដែនរវាងប្រទេសនិងប្រទេស ទាំងលើគោក លើទឹក និងលើអាកាស ជាកាតព្វកិច្ចរដ្ឋាភិបាល ហើយករណីប្រទេសកម្ពុជា គឺជាកាតព្វកិច្ចរាជរដ្ឋាភិបាលដឹកនាំដោយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា៕
© 2024, ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved.